Bài 10. Hóa trị
Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (528.84 KB, 16 trang )
HÓA HỌC LỚP 8
TRƯỜNG THCS NGUYỄN TRUNG TRỰC
KIỂM TRA BÀI CŨ
Viết CTHH và tính PTK của các chất sau:
Tên chất
Thành
phần phân
tử
CTHH PTK
khí Clo
Nước
Axit sunfuric
Muối
2Cl
2H, 1O
2H, 1S, 4O
1Na, 1Cl
Với O = 16đvC; Cl = 35,5đvC; H = 1đvC; S = 32đvC; Na = 23đvC
Cl
2
H
2
O
H
2
SO
4
NaCl
71đvC
18đvC
98đvC
58,5đvC
Axit sunfuric Nước oxi già H
2
O
2
Mô hình phân tử
NH
3
HCl
H
2
O
Mô hình phân tử
Chẳng hạn một hợp chất 2Al; 3S; 12O.
Ta viết là Al
2
S
3
O
12,
???
Hoàn toàn không có chất này trong thực tế
mà chỉ có CTHH là Al
2
(SO
4
)
3
Vậy thì làm cách nào để chúng ta
Biết cách lập CTHH trên??
Muối nhôm sunphat
I. Hóa trị của một nguyên tố:
1. Cách xác định:
Hóa trị là con số biểu thị khả năng liên kết. Người
ta gán cho khả năng tạo liên kết của H là 1. Do đó
H có hóa trị I (Được viết bằng chữ số La Mã).
Tên gọi CTHH Cấu tạo Hóa trị Giải thích
Axit
clohidric
HCl
H - Cl
Nước H
2
O
Amoniac NH
3
Hãy cho biết hóa trị của các nguên tố Cl, O, N
dựa vào số hóa trị của H là I, theo bảng sau??
O
H H
N
H
H
H
Cl hóa trị
I
O hóa trị
II
N hóa trị
III
Xung quanh
Cl có 1 liên
kết
Xung quanh
O có 2 liên
kết
Xung quanh
N có 3 liên
kết
Một cách nhanh chóng, ta dựa vào số nguyên tử H mà
xác định hóa trị.
VD: CH
4
H
2
S
Hãy tìm hóa trị P trong PH
3
Và F trong HF??
Trả lời: P có hóa trị III trong PH
3
và F có hóa trị I trong HF
Vậy xác định 1 nhóm nguyên tử liên kết với H cũng vậy
VD: H
2
SO
4
trong hợp chất có 2 nguyên tử H nên
nhóm SO
4
có hóa trị II
H
3
PO
4
trong hợp chất có 3 nguyên tử H nên
nhóm PO
4
có hóa trị 2
có 4 nguyên tử H vậy C có hóa trị IV
có 2 nguyên tử H vậy S có hóa trị II
Hãy tìm hóa trị nhóm NO
3
trong hợp chất HNO
3
và hóa trị nhóm OH trong hợp chất H
2
O???
Trả lời: Nhóm NO
3
có hóa trị I trong hợp chất HNO
3
Nhóm OH có hóa trị I trong hợp chất H
2
O
Dựa vào cách xác định trên ta biết Oxi có hóa trị II. Em
hãy xác định hóa trị của các nguyên tố khác khi liên kết
với Oxi??
Tên gọi CTHH Cấu tạo Hóa trị Giải thích
Natri oxit
Na
2
O O
Canxi
oxit
CaO Ca=O
Cacbon
đioxit
CO
2
O=C=O
Na Na
Na hóa trị
I
Ca hóa trị
II
C hóa trị
IV
Xung quanh
Cl có 1 liên
kết
Xung quanh
O có 2 liên
kết
Xung quanh
N có 3 liên
kết
Tương tự nhanh hơn, ta cũng dựa vào số nguyên tử
O mà tính hóa trị của các nguyên tố khác.
Vd: SO
3
thì S có hóa trị VI (vì 1 nguyên tử H có II
hóa trị mà S liên kết với 3 nguyên tử H)
Vậy Hóa trị là gì?
Hóa trị của nguyên tố (hay nhóm nguyên tử)
là con số biểu thị khả năng liên kết
của nguyên tử nguyên tố này
với nguyên tử nguyên tố khác
II. QUI TẮC HÓA TRỊ:
Ta kiểm chứng một số công thức:
Chú ý: Dù là hóa trị là số La Mã nhưng khi tính toán
vẫn như số bình thường.
Ví dụ: Hóa trị I (như số 1); Hóa trị IV (như số 4)…
CTHH Tích của hóa trị và
chỉ số của nguyên tố
thứ nhất
Tích của hóa trị
và chỉ số của
nguyên tố thứ
hai
Mối quan hệ
của 2 tích
K
2
O
Al
2
O
3
III II
I II
2 x I
(kết quả là 2)
2 x III
(kết quả là 6)
1 x II
(kết quả là 2)
3 x II
(kết quả là 6)
2 x I = 1 x II
2 x III = 3 x II
Vậy em nào hãy rút ra qui tắc hóa
trị?
QUI TẮC HÓA TRỊ:
Trong công thức hóa học,
tích của chỉ số và hóa trị của
nguyên tố này bằng tích của
chỉ số và hóa trị của nguyên
tố kia.
Công thức chung: A
x
B
y
a b
x.a = y.b
Công thức:
Công thức chung: A
x
B
y
x.a = y.b
Công thức:
Vd1: Zn(OH)
2
Ta có: 1.II = 2.I (với hóa trị của nhóm OH là I)
II I
Vd
2
: Tính hóa trị của Cu trrong hợp chất Cu(OH)
2
,
biết nhóm OH có hóa trị I.
Trả lời: Gọi a là hóa trị của Cu
Ta có: Cu(OH)
2
; 1.a = 2.I suy ra a=II
a I
- Các em về xem phần 2 vận dụng.
- Học bài, làm BT từ 1 đến 5 trong SGK.
DẶN DÒ:
