LOGO
PHÂN TÍCH
PHẠM VI ẢNH HƯỞNG CỦA THUẾ
LOGO
NỘI DUNG
THUẾ
Nguyên tắc xác định
Mở rộng phạm vi
Cân bằng tổng thể
LOGO
DẪN NHẬP
Thuế tác động như thế nào đến phân phối thu nhập?
Ai thực sự chịu thuế hoặc gánh nặng thuế?
Việc gánh chịu các sắc thuế khác nhau có mang cùng một ý nghĩa?
www.themegallery.com
LOGO
Nguyên
tắc 1:
Trách
nhiệm
pháp lý
của thuế
không
phân định
rõ ai là
người
gánh chịu
thuế thực
sự
Nguyên
tắc 1:

Trách
nhiệm
pháp lý
của thuế
không
phân định
rõ ai là
người
gánh chịu
thuế thực
sự
Nguyên
tắc 2: Khía
cạnh thị
trường mà
thuế đánh
vào không
phản ảnh
thích hợp
sự phân
phối gánh
nặng thuế
Nguyên
tắc 2: Khía
cạnh thị
trường mà
thuế đánh
vào không
phản ảnh
thích hợp

sự phân
phối gánh
nặng thuế
Nguyên
tắc 3: Các
đối tượng
có cung
hoặc cầu
không co
giãn thì
gánh chịu
thuế hoàn
toàn
Nguyên
tắc 3: Các
đối tượng
có cung
hoặc cầu
không co
giãn thì
gánh chịu
thuế hoàn
toàn
I.NGUYÊN TẮC XÁC ĐỊNH ẢNH HƯỞNG CỦA THUẾ
www.themegallery.com
LOGO
NGUYÊN TẮC 1
www.themegallery.com
Thuế trực thu
∗

Thuế trực thu: là loại thuế đánh trực tiếp vào thu nhập và tài sản của đối tượng chịu thuế. Thuế
trực thu là loại thuế mà người, hoạt động, tài sản chịu thuế và nộp thuế là một.
∗
Các loại thuế trực thu: Thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân, thuế sử dụng đất
nông nghiệp, thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, thuế chuyển quyền sử dụng đất, thuế tài
nguyên, thuế nhà đất.
LOGO
NGUYÊN TẮC 1
Thuế trực thu
Ưu điểm:

Công bằng hơn thuế gián thu

Có tính chất lũy tiến theo thu nhập
Nhược điểm:

Hạn chế phần nào sự cố gắng tăng thu nhập

Dễ xảy ra tình trạng trốn thuế, tránh thuế

Việc quản lý thu thuế phức tạp và chi phí thường cao hơn thuế gián thu
www.themegallery.com
LOGO
Thuế gián thu

Thuế gián thu: là loại thuế không đánh trực tiếp vào thu nhập và tài sản của đối tượng chịu
thuế mà đánh gián tiếp thông qua việc tiêu dùng hàng hoá, dịch vụ chịu thuế. Là loại thuế
được cộng vào giá, là một bộ phận cấu thành giá cả của hàng hóa.

Các loại thuế gián thu: thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất nhập khẩu, thuế

bảo vệ môi trường.
www.themegallery.com
NGUYÊN TẮC 1
LOGO
Thuế gián thu
Ưu điểm:

Đối tượng chịu thuế rất rộng

Thuế ẩn vào giá bán hàng hóa, dịch vụ, người chịu thuế thường không cảm
nhận được gánh nặng thuế, Nhà nước dễ điều chỉnh hơn, dễ thu hơn thuế trực
thu
Nhược điểm: có tính chất luỹ thoái nên không đảm bảo tính công bằng trong
nghĩa vụ nộp thuế
www.themegallery.com
NGUYÊN TẮC 1
LOGO
Phạm vi ảnh hưởng kinh tế:
Thể hiện mức thay đổi phân phối thu nhập thực của từng chủ thể do thuế gây ra.
Trong thị trường cạnh tranh, khi thuế đánh vào người sản xuất, người sản xuất sẽ gia tăng giá cả ở chừng
mực nhất định để bù đắp gánh nặng thuế và thu nhập của người sản xuất sẽ không giảm xuống bằng đúng số
tiền thuế. Khi thuế đánh vào người tiêu dùng, người tiêu dùng sẽ không sẵn lòng mua nhiều hàng hóa bị đánh
thuế, vì thế giá cả sẽ giảm xuống.
www.themegallery.com
NGUYÊN TẮC 1
LOGO
Phạm vi ảnh hưởng kinh tế:
www.themegallery.com
Gánh nặng thuế NSX = (Giá trước thuế - giá sau thuế) + Thuế nộp bởi NSX
+ Khi thuế đánh vào người sản xuất trong một thị trường cạnh tranh, thì họ sẽ gia tăng giá cả ở chừng

mực nhất định để bù đắp gánh nặng thuế và thu nhập của người sản xuất sẽ không giảm xuống bằng
đúng số tiền thuế:
+ Khi thuế đánh vào người tiêu dùng trong thị trường cạnh tranh thì họ sẽ không sẵn lòng mua nhiều
hàng hóa bị đánh thuế vì thế giá cả sẽ giảm xuống:
Gánh nặng thuế NTD = (Giá sau thuế - giá trước thuế) + Thuế nộp bởi NTD
NGUYÊN TẮC 1
LOGO

Phạm vi ảnh hưởng kinh tế:

Ví dụ: Chính phủ đánh thuế 50 cent trên 1 galon dầu lửa và người sản xuất phải nộp thuế.
Hình 1.1: Gánh nặng pháp lý không phải là gánh nặng thực sự
www.themegallery.com
NGUYÊN TẮC 1
LOGO

Phạm vi ảnh hưởng kinh tế:
www.themegallery.com
NGUYÊN TẮC 1
LOGO

Phạm vi ảnh hưởng kinh tế:

Ví dụ:
Như vậy, mặc dù người tiêu dùng không chịu trách nhiệm pháp lý nộp thuế cho chính phủ nhưng thực tế họ gánh
chịu thuế 30 cent (nhiều hơn so với người sản xuất 20 cent). Sự gia tăng giá cả đã chuyển giao gánh nặng thuế từ
người sản xuất đến người tiêu dùng.
=> Tổng số sánh nặng thuế là 50 cent. Đó còn gọi là góc thuế: chênh lệch giữa số tiền người tiêu dùng trả ($1.80) và
người sản xuất nhận được ($1.30)
www.themegallery.com

NGUYÊN TẮC 1
LOGO

Nguyên tắc 2 của ảnh hưởng thuế là khía cạnh thị trường mà thuế đánh vào
là không thích hợp đối với phân phối gánh nặng thuế: gánh nặng thuế là giống
nhau cho dù thuế đánh vào người sản xuất hoặc người tiêu dùng.
www.themegallery.com
NGUYÊN TẮC 2
LOGO
Ví dụ: Trong hình 1.1, chúng ta đã xét trường hợp chính phủ đánh thuế 50 cent vào người
sản xuất. Chúng ta cần xem xét thêm trường hợp chính phủ đánh thuế 50 cent vào người
tiêu dùng
(hình 1.2 - Khía cạnh thị trường là không thích hợp)
www.themegallery.com
NGUYÊN TẮC 2
LOGO
www.themegallery.com
NGUYÊN TẮC 2
LOGO

Ví dụ:
Một lần nữa, chênh lệch giữa số tiền người tiêu dùng trả ($1.80) và người sản xuất
nhận được ($1.30) là góc thuế 50 cent.
Như vậy, những gánh năng thuế khi đánh thuế vào người tiêu dùng giống như gánh
nặng thuế khi đánh thuế vào người sản xuất.
www.themegallery.com
NGUYÊN TẮC 2
LOGO

Có 02 mức giá khác nhau mà các nhà kinh tế thường chỉ ra trong mô hình ảnh hưởng thuế:


Tổng giá cả: giá cả phải trả hoặc nhận được bởi đối tác không phải nộp thuế cho chính phủ, nó giống như giá
cả thị trường.

Giá sau thuế: giá cả phải trả hoặc nhận được bởi đối tác nộp thuế cho chính phủ, nó thấp hơn bằng số tiền
thuế (nếu người sản xuất nộp thuế) hoặc cao hơn bằng số tiền thuế (nếu người tiêu dùng nộp thuế).
www.themegallery.com
NGUYÊN TẮC 2
LOGO
Khi đánh thuế vào người sản xuất, tổng giá cả mà người tiêu dùng thanh toán là $1.80 và giá cả
sau thuế mà người sản xuất nhận được là $1.80 - $0.50 = $1.30.
Khi đánh thuế vào người tiêu dùng, tổng giá cả mà người sản xuất nhận được là $1.30 và giá sau
thuế mà người tiêu dùng trả là $1.30 + $0.50 = $1.80.
www.themegallery.com
NGUYÊN TẮC 2
LOGO

Giá sau thuế = Tổng giá + góc thuế (nếu thuế đánh vào người tiêu dùng)

Giá sau thuế = Tổng giá - góc thuế (nếu thuế đánh vào người sản xuất).
www.themegallery.com
NGUYÊN TẮC 2
LOGO

Các đối tượng có cung hoặc cầu không co giãn thì gánh chịu thuế hoàn toàn

Phạm vi ảnh hưởng của đánh thuế đối với người sản xuất và người tiêu dùng được
quyết định bởi độ co giãn của cung và cầu.
www.themegallery.com
NGUYÊN TẮC 3

LOGO

Cầu không co giãn hoàn toàn:
Khi cầu không co giãn hoàn toàn, người tiêu dùng gánh chịu thuế hoàn toàn và người sản xuất không gánh
chịu thuế. Điều này còn gọi là sự dịch chuyển hoàn toàn của thuế vào người tiêu dùng.
Ví dụ: Xem xét lại trường hợp chính phủ đánh thuế 50 cent trên 1 galon dầu lửa vào người sản xuất.
Tuy nhiên, bây giờ đường cầu về dầu lửa không co giãn hoàn toàn.
www.themegallery.com
NGUYÊN TẮC 3
LOGO

Cầu không co giãn hoàn toàn: Những yếu tố không co giãn gánh chịu thuế
www.themegallery.com
NGUYÊN TẮC 3
LOGO
Ví dụ:
Như vậy, khi đường cầu không co giãn hoàn toàn, gánh nặng thuế là:
- Gánh nặng thuế của người tiêu dùng là 50 cent.
- Gánh nặng thuế của người sản xuất là 0.
www.themegallery.com
NGUYÊN TẮC 3
LOGO

Cầu co giãn hoàn toàn:

Khi cầu co giãn hoàn toàn, người sản xuất gánh chịu thuế hoàn toàn và người tiêu
dùng không gánh chịu thuế.

Ví dụ: Xem xét lại trường hợp chính phủ đánh thuế 50 cent trên 1 galon dầu lửa vào
người sản xuất. Tuy nhiên, bây giờ đường cầu về dầu lửa co giãn hoàn toàn.

www.themegallery.com
NGUYÊN TẮC 3