Thuyết trình môn xã hội học đại cương Vai trò xã hội
Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (2.95 MB, 15 trang )
`
`*Vai trò xã hội là những khái niệm khách quan không
*Vai trò xã hội là những khái niệm khách quan không
phụ thuộc vào đặc trưng cá nhân của người ở địa vị
phụ thuộc vào đặc trưng cá nhân của người ở địa vị
đó và có vai trò đó
đó và có vai trò đó
*Theo xã hội học phương Tây vai trò xã hội là hàng
*Theo xã hội học phương Tây vai trò xã hội là hàng
loạt những hoạt động hành vi của cá nhân tương ứng
loạt những hoạt động hành vi của cá nhân tương ứng
với địa vị của cá nhân trong tập đoàn,đó là mặt động
với địa vị của cá nhân trong tập đoàn,đó là mặt động
của địa vị xã hội
của địa vị xã hội
*VD;thầy thuốc,lính gác,công dân,hành khách…
*VD;thầy thuốc,lính gác,công dân,hành khách…
I. Khaùi nieäm
Ngheä
só
Giáo
Viên
* Theo Robertsons vai trò là một tập hợp các chuẩn
mực,hành vi,quyền lợi và nghĩa vụ được gắn liền với một vị
thế xã hội nhất định
* Như vậy vai trò xã hội của một người có nghĩa là người
đó phải đảm nhận hay thể hiện đầy đủ các hành vi ,nghĩa
vụ,hệ thống chuẩn mực trên cơ sở vị thế của người đó
* Vị thế và vai trò luôn có mối quan hệ mật thiết với nhau
Trong thực tế xã hội, mỗi người có một vị trí và vai trò xã
hội nhất định.
* Ví dụ vai trò xã hội của một giáo viên là giảng dạy, vai
trò một bác sĩ là chữa bệnh Do đó, có thể nói vai trò xã
hội của một cá nhân là khái niệm xã hội học xác định
những gì cá nhân ấy phải làm ở một không gian và thời
gian nhất định theo những qui tắc chuẩn mực mà xã hội đã
đặt ra.
2.Phân loại vai trò
Theo Rlinton
VAI TRÒ XÃ HỘI
THUYẾT TƯƠNG TÁC
(Cách ứng xử được quy
định có sẵn có tính áp đặt)
THUYẾT CHỨC
NĂNG
ĐỊA VỊ GÁN
(Cá nhân không phải bỏ công sức
tiền tài mà do được thừa hưởng )
VD địa vị gán:cha trùn con nói
ĐỊA VỊ ĐẠT ĐƯC
(Bằng sự nổ lực của mình
mà đạt được)
Theo G.H.mead
VAI TRÒ XÃ HỢI
THUYẾT CHỨC
NĂNG
THUYẾT TƯƠNG TÁC
(Mang tính rèn luyện, sáng tạo)
Vd: Trẻ em bắt chước làm người lớn
Treỷ em taọp laứm ngửụứi lụựn
Vn vai trũ ca cỏ nhõn trong xó hi thỡ thng
ny snh hai mõu thun ln: xung t vai trũ v
cng thng vai trũ.
3.Xung ủoọt vai troứ, caờng thaỳng vai
troứ
a.Xung ủoọt vai troứ
Trc ht mun hiu ti sao li cú s xung t vai trũ ta phi hiu vai
trũ l gỡ.
Theo quan im ca xó hi hc vai trũ ca cỏ nhõn trong xó hi l
cỏc mụ hỡnh hnh ng m xó hi mong i mi cỏ nhõn.
Trong xó hi mi cỏ nhõn cú rt nhiu v trớ, v th khỏc nhau,
VD:mt ngi cú th va úng vai trũ ca mt ngi cha trong gia
ỡnh song ngoi xó hi anh ta cú th l mt giỏm c hay bỏc s
mi mt v trớ cỏ nhõn li cú cỏc quyn v ngha v kốm theo gi l a
v xó hi hay v th xó hi. mi mt v th cỏ nhõn li cú vai trũ khỏc
nhau, cỏ nhõn cng cú nhiu v th trong xó hi thỡ li cú cng nhiu
vai trũ .
Xung đột vai trò là một cuộc xung đột giữa các vai trò tương
ứng với hai hay nhiều trạng thái .
Xung đột vai trò là một hình thức đặc biệt của cuộc xung đột xã hội
diễn ra khi một người bị buộc phải đảm nhận hai vai trò khác nhau
và không tương thích cùng một lúc
Nguyên nhân của tình trạng này là do như đã nói mỗi cá nhân có
rất nhiều vai trò nhưng đôi khi các vai trò nay mâu thuẫn với nhau
một cach sâu sắcVD: khi bạn đang làm việc chuẩn bị tài liệu cho sếp
đi họp chẳng hạn vậy mà đột nhiên có người trong gia đình gọi điện
đến cơ quan yêu cầu bạn về vì con ốm thì khi đó nẩy sinh mâu
thuẫn giữa việc đi về thì có nguy cơ mất việc hay về nhà trông con
Hướng giải quyết của tình trạng này thường phân theo hai trường
hợp:nếu mâu thuẫn đó không cân bằng tức là có một vai trò mà bạn
không thể trì hoãn thực hiên thì lúc đó bạn sẽ ưu tiên cho việc nào
cần thiết hơn. nếu như hai vai trò này yêu cầu thực hiên là như nhau
thí việc giải quyết mâu thuẫn phụ thuộc vào vị trí quan hệ xã hội mà
bạn đang thực hiên.cụ thể trong ví dụ trên nếu lúc đó bạn đang ở
nhà thì bạn sẽ ưu tiên cho việc chăm sóc con còn nếu ở công ty bạn
sẽ ưu tiên cho công việc
VD đặc biệt hơn là hình ảnh người phụ nữ hiện đại bây giờ sẽ rất
xung đột với vai trò của người mẹ đối với con cái
b. Caêng thaúng vai troø
Căng thẳng vai trò nảy sinh khi cá nhân không thể hoàn
thành trọng trách, vai trò của mình trong từng vị trí còn gọi
là không hoàn thành trọng trách thì thường dẫn đến căng
thẳng ức chế là một nguyên nhân gây strees trong xã hội
hiện đại
VD:nếu một người đứng trước 2 sự lự chọn:một bên là
gia đình,bên kia là sự nghiệp thì họ sẽ bị xung đột vai tro
̀,dến một mức độ nào đó sẽ dẫn đến căng thẳng vai trò như
là stress
4.Biện pháp giải quyết xung đột
vai trò
Học hỏi để hiểu biết nhiều kiến thức
Thật sự đảm nhận vai trò của mình
Nắm giữ trách nhiệm và nghĩa vụ từ vai trò của mình
4.Kì vọng vai trò, chế tài xã hội
a. Kì vọng vai trò
Là những ứng xử được xã hợi khơng chỉ trơng đợi ở cá nhân mà
còn ḅc các hành vi đó phải thực hiện
Phân loại:
KÌ VỌNG
XÃ HỢI
KÌ VỌNG
KHƠNG CƯỠNG CHẾ
KÌ VỌNG
TẤT ́U
KÌ VỌNG
NGHĨA VỤ
Kì vọng tất yếu Kì vọng nghĩa vụ Kì vọng không
cưỡng chế
Yêu cầu Bắt buộc_Cưỡng chế Bắt buộc_không
cưỡng chế
Mong đợi của XH
với cá nhân
Hình phạt Biện pháp chế tài Khiển trách Gây ra áp lực
tinh thần
Ví dụ Chấp hành luật Lớp trưởng bị
bãi chức
Nhiệm vụ của
từng thành viên
trong nhóm
b. Cheỏ taứi xaừ hoọi
La nhng hinh phat va nhng ban thng c quy inh ụi vi
s lờch lac va tuõn thu
Phõn loai:chinh thc va khụng chinh thc
Chinh thc Khụng chinh thc
ụi tng Ngi vi pham cac luõt
lờ
Ngi vi pham cac qui tc
chung
Vai tro Kiờm soat va iờu
chinh ng x cua xa
hụi
Giup viờc che tai thng
xuyờn hn,linh hoat hn
Vi du Lõp biờn ban dõn s
phat ngi quõy rụi
Tuõn thu nụi quy nha
trng
