1
III. Năng lượng của điệntrường
2
Nội dung
Năng lượng củahệđiệntích, củavậtchất điện trong
điệntrường.
Năng lượng củatụđiệntíchđiện.
Năng lượng và mật độ năng lượng của điệntrường.
3
Mụctiêu
Khái niệm thế năng tương tác (năng lượng) điện của hệ
điện tích điểm, vật dẫn, tụ điện.
Năng lượng và mật độ năng lượng của điệntrường.
4
II.1
Năng lượng củahệđiệntích, củavậtchất
điệntrongđiệntrường.
5
1. Năng lượng củahệđiệntíchđiểm
Thế năng (thế năng tương tác) của điện
tích q
2
đặttrongđiệntrường củaq
1
:
và ngượclại:
120
21
12
4 r
qq
U
επε
=
210
21
21
4 r
qq
U
επε
=
U
12
= U
21
≡ W – thế năng hay năng lượng tương tác điện
củahệ hai điệntíchđiểm.
6
Năng lượng củahệđiệntíchđiểm (cont. 1)
Viếtlạibiểuthứcnăng lượng điện:
mặtkhácđiệnthế do q
2
gây ra tạivị trí củaq
1
và ngượclại:
→ năng lượng điệncủahệ hai điệntíchđiểm:
120
1
2
120
2
1
120
21
2112
42
1
42
1
4 r
q
q
r
q
q
r
qq
UUW
επε
+
επε
=
επε
===
120
2
1
4 r
q
V
επε
=
120
1
2
4 r
q
V
επε
=
)(
2
1
22112112
VqVqUUW +===
7
Năng lượng củahệđiệntíchđiểm (cont. 2)
Hệ ba điệntíchđiểm:
trong đóV
1
là điệnthế tạivị trí điệntích
q
1
gây bởicácđiệntíchcònlại.
Mở rộng cho hệ n điệntíchđiểm
)(
2
1
332211
VqVqVqW ++=
∑
=
=
n
i
ii
VqW
1
2
1
8
2. Năng lượng củavậtdẫncôlập
Vậtdẫntổng quát:
Vậtdẫncânbằng điện: V= const
∫
= VdqW
2
1
C
q
CVqVW
qVdqVW
2
2
2
1
2
1
2
1
2
1
2
1
===
==
∫
9
II.2
Năng lượng củatụđiện.
10
Năng lượng củatụđiện:
do q
1
= -q
2
= q > 0
)(
2
1
2211
VqVqW +=
2
21
2
1
2
1
)(
2
1
CVqVVVqW ==−=
11
II.3
Năng lượng và mật độ năng lượng của
điệntrường.
12
1. Năng lượng điệntrường củatụđiệnphẳng.
Xét mộttụđiệnphẳng có điệndung C, cácbảntụ có thiếtdiện
S và cách nhau mộtkhoảng d:
do
→
(
S.d
) ≡ thể tích không gian giữahaibảntụ, hay thể tích không
gian có điệntrường → Năng lượng tụđiệnthựcchấtlà
năng lượng của điệntrường tồntạigiữahaibảntụđiện.
2
21
2
1
2
1
)(
2
1
CVqVVVqW ==−=
dEV
d
S
C .,
.
0
=
εε
=
SdEW )
2
1
(
2
0
εε=
13
2. Năng lượng điệntrường củamộtsố tụđiện
Tụđiệncầu
Tụđiệntrụ
14
2. Mật độ năng lượng điệntrường.
Định nghĩa: Năng lượng định xứ trong một đơnvị thể tích
củakhônggianđiệntrường đượcgọilàmật độ năng
lượng điệntrường.
Công thứctínhchomột điệntrường bấtkì:
2
0
.
2
1
E
V
W
w
E
εε=
∆
=
15
3. Nhậnxét
Điệntrường mang năng lượng và năng lượng
này định xứ trong không gian điệntrường.
Mật độ năng lượng điệntrường tạimột điểm
bằng
2
0
.
2
1
E
V
W
w
E
εε=
∆
=
16
Bài tập