BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM




Phan Thò Mỹ Kiều


GIẢI PHÁP KIỂM SOÁT QUY
TRÌNH CHO VAY
TẠI NGÂN HÀNG LIÊN DOANH
SHINHANVINA



LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ

Tp. Hồ Chí Minh, tháng 10 năm 2009
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM




Phan Thò Mỹ Kiều



GIẢI PHÁP KIỂM SOÁT QUY
TRÌNH CHO VAY
TẠI NGÂN HÀNG LIÊN
DOANH SHINHANVINA



Chuyên ngành: Kinh tế Tài chính - Ngân hàng
Mã số : 60.31.12




LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ






NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS. LÊ THỊ THANH HÀ


Tp. Hồ Chí Minh, tháng 10 năm 2009
MC LC
Trang ph bìa
Li cam đoan
Danh mc các bng, hình
Mc lc
Li m đu

Chng 1: TNG QUAN V RI RO TÍN DNG VÀ KIM SOÁT RI RO TÍN DNG
NGÂN HÀNG

1.1 Lý lun chung v ri ro tín dng ngân hàng 1
1.1.1 Khái quát v ri ro tín dng 1
1.1.2 Phân loi ri ro tín dng 2
1.1.3 Nguyên nhân ri ro tín dng 3
1.1.3.1 Nguyên nhân dn đn ri ro tín dng t phía Ngân hàng thng mi 3
1.1.3.2 Nguyên nhân dn đn ri ro tín dng t phía khách hàng 4
1.1.3.3 Nguyên nhân dn đn ri ro tín dng t môi trng kinh doanh 5
1.2 Lý lun chung v kim soát ri ro tín dng ngân hàng 7
1.2.1 Khái nim v kim soát ri ro tín dng ngân hàng 7
1.2.2 S cn thit ca kim soát ri ro trong hot đng tín dng 7
1.2.3 Phng pháp kim soát ri ro tín dng 8
1.2.3.1 Xây dng quy trình tín dng hp lý, an toàn, hiu qu 8
1.2.3.2 La chn mô hình đánh giá ri ro tín dng 14

1.2.3.3 Các tiêu chí đánh giá ri ro tín dng 20
1.2.4 Các nhân t tác đng đn cht lng kim soát ri ro tín dng 22
1.2.4.1 Quy mô hot đng ca ngân hàng 22
1.2.4.2 Trình đ qun lý ca cán b qun lý và nng lc ca cán b tín dng 22
1.2.4.3 Môi trng hot đng 22
1.3 Kinh nghim qun lý ri ro tín dng mt s quc gia 23
1.3.1 Kinh nghim qun lý ri ro tín dng mt s quc gia 23
1.3.1.1 Canada 23
1.3.1.2 Các nc Châu Âu (Anh – Pháp – Ý – c) 24
1.3.2 Bài hc kinh nghim 25

Chng 2: THC TRNG KIM SOÁT QUY TRÌNH CHO VAY TI NGÂN HÀNG
LIÊN DOANH SHINHANVINA

2.1 Gii thiu Ngân hàng liên doanh ShinhanVina……………………………………… 27
2.1.1 Lch s hình thành và phát trin ……………………………………………………. 27
2.1.2 C cu t chc ……………………………………………………………………… 28
2.1.3 Sn phm – dch v ca Ngân hàng …………………………………………………30
2.1.4 Kt qu hot đng ca Ngân hàng ShinhanVina t nm 2006 đn tháng 6 nm 2009
31
2.2 Thc trng kim soát quy trình cho vay ti Ngân hàng ShinhanVina ……………….36
2.2.1 Quy trình cp tín dng ti Ngân hàng ShinhanVina…………………………………36
2.2.1.1 Quy trình cp tín dng …………………………………………………… 36
2.2.1.2 ánh giá vic thc hin quy trình tín dng ……………………………… 41
2.2.2 ánh giá thc trng hot đng tín dng ti Ngân hàng ShinhanVina……………… 42
2.2.2.1 Quy mô tín dng…………………………………………………………….42
2.2.2.2 C cu d n tín dng …………………………………………………… 43
2.2.3 Thc trng v kim soát hot đng tín dng ti Ngân hàng ShinhanVina …………46
2.3 ánh giá v cht lng kim soát quy trình cho vay ti Ngân hàng ShinhanVina 49
2.3.1 Kt qu đt đc trong công tác kim soát quy trình cho vay…………………… 49

2.3.2 Tn ti và nguyên nhân …………………………………………………………… 53




Chng 3: GII PHÁP NÂNG CAO CHT LNG KIM SOÁT QUY TRÌNH CHO VAY
TI NGÂN HÀNG LIÊN DOANH SHINHANVINA

3.1 nh hng phát trin ti Ngân hàng ShinhanVina …………… ……………………58
3.1.1 nh hng phát trin kinh doanh …………… ……………………………………58
3.1.2 nh hng phát trin hot đng tín dng ……………… ………………………….59
3.2 Gii pháp nâng cao cht lng kim soát quy trình cho vay ti Ngân hàng
ShinhanVina……………………………………………………………………………….59
3.2.1 Sp xp li nhân s phòng tín dng ………………………………………………….60
3.2.1.1 Sp xp li nhân s …………………………………………………………60
3.2.1.2 Thành lp hi đng tái thm đnh ti Hi s ……………………………….63
3.2.2 Giám sát vic tuân th nghiêm ngt quy trình cho vay …………………………… 64
3.2.2.1 Nghiêm túc thc hin trình t các bc ca quy trình cho vay ……………64
3.2.2.2 Nâng cao vai trò ca kim soát ni b …………………………………… 67
3.2.3 Hoàn thin h thng thông tin ni b ……………………………………………….68
3.2.4 Áp dng các ch đ đãi ng nhân viên …………………………………………… 69
3.3 Kin ngh………………………………………………………………………………… 70

Kt lun
Tài liu tham kho
Ph lc


DANH MC CÁC BNG


Bng 1.1: Quy trình tín dng c bn
Bng 1.2: Mô hình xp hng ca công ty MOODY
Bng 1.3: Mô hình xp hng ca công ty STANDARD &POOR
Bng 2.1: Qui mô hot đng ca Ngân hàng ShinhanVina nm 2006, 2007,
2008 và 6 tháng nm 2009
Bng 2.2: Qui mô hot đng ca Ngân hàng IndoVina nm 2006, 2007,
2008
Bng 2.3: Các ch s v hiu qu hot đng ca ngân hàng ShinhanVina
nm 2006, 2007, 2008 và 6 tháng nm 2009
Bng 2.4: Các ch s v hiu qu hot đng ca ngân hàng IndoVina nm
2006, 2007, 2008
Bng 2.5: Quy mô d n tín dng ti Ngân hàng ShinhanVina
Bng 2.6: C cu d n tín dng theo thi hn vay
Bng 2.7: C cu d n tín dng theo đi tng vay
Bng 2.8: C cu d n tín dng theo ngành ngh cho vay
Bng 2.9: Các nhóm n ti Ngân hàng ShinhanVina
Bng 2.10: Các nhóm n xu ti Ngân hàng ShinhanVina
Bng 2.11: Các ch tiêu v cht lng d n tín dng ti Ngân hàng
ShinhanVina
Bng 2.12: Bng chm đim tín dng doanh nghip ti Ngân hàng
ShinhanVina



DANH MC CÁC HÌNH

Hình 1.1: Các loi ri ro tín dng
Hình 1.2: S đ các mô hình đánh giá ri ro tín dng
Hình 2.1: C cu t chc ca Ngân hàng ShinhanVina
Hình 2.2: Biu đ tng trng tài sn, vn huy đng, d n cho vay, li

nhun trc thu ca Ngân hàng ShinhanVina
Hình 2.3: C cu d n tín dng theo thi hn cho vay
Hình 2.4: Biu đ d n xu ti Ngân hàng ShinhanVina
Hình 2.5: Quy trình phê duyt h s ti chi nhánh Ngân hàng ShinhanVina
Hình 2.6: Quy trình tái thm đnh, phê duyt h s ca Chi nhánh ti Hi
s
Hình 3.1: S đ c cu li nhân s phòng tín dng Ngân hàng ShinhanVina








LI M U

S cn thit nghiên cu đ tài
S khó khn trong lnh vc tài chính – ngân hàng trên th gii trong thi gian gn đây,
đc bit là s sp đ hàng lot các ngân hàng hàng đu th gii nh:UBS, Indy Mac,
Lehman Brothers… đã dn đn cuc khng hong tài chính  M và nh hng đn toàn
th gii hin nay. Nguyên nhân dn đn s sp đ ca các ngân hàng ch yu là do
buông lng kim soát ri ro trong hot đng tín dng ti các ngân hàng  M, đc bit là
các khon tín dng cho vay bt đng sn.
Vi mc đóng góp trên 60% li nhun ca ngân hàng, tín dng gi mt vai trò rt quan
trng trong hot đng ca bt k mt ngân hàng nào. c bit trong bi cnh cnh tranh
gay gt gia các ngân hàng trong nc và vi các ngân hàng nc ngoài tham gia vào th
trng Vit Nam khi Vit Nam gia nhp t chc Thng mi Th gii WTO, s cnh
tranh càng tr nên khc lit hn bao gi ht. Tình hình đó đã đt ra cho các nhà qun tr
Ngân hàng vn đ v kim soát ri ro trong hot đng tín dng nhm hn ch nhng bin

đng xu không lng trc gây nh hng đn s tn ti và phát trin ca ngân hàng
nói riêng và ca c nn kinh t nói chung.
Ngân hàng Nhà Nc và các Ngân hàng thng mi Vit Nam nhn thc đc tm quan
trng ca công tác kim soát ri ro tín dng, tuy nhiên vì mc tiêu gia tng li nhun nên
cht lng kim soát ri ro tín dng còn cha đc quan tâm đúng mc. T đó xut hin
ngày càng nhiu các khon n quá hn là nguyên nhân tim n ri ro trong hot đng ca
các ngân hàng nói riêng và trong nn kinh t nói chung. Qua đó cho thy tm quan trng
ca công tác kim soát ri ro tín dng trong hot đng ca các ngân hàng.
Mc tiêu ca đ tài
 tài da trên s tp hp nhng c s lý lun v tín dng và công tác kim soát ri ro tín
dng trong hot đng ca Ngân hàng c th là hat đng cho vay; ng thi phân tích
thc trng tín dng và quy trình qun lý ri ro hat đng cho vay thc t ti Ngân hàng
liên doanh Shinhan Vina; T đó đa ra nhng gii pháp nhm nâng cao hiu qu trong
công tác kim soát quy trình cho vay trong Ngân hàng này.
i tng và phm vi nghiên cu
i tng nghiên cu là hot đng kim soát ri ro tín dng ti Ngân hàng ShinhanVina.
Phm vi nghiên cu: đ tài gii hn nghiên cu hot đng cho vay đi vi các doanh
nghip và kim soát ri ro tín dng đi vi hot đng cho vay này, t đó đa ra nhng
gii pháp c th nhm hoàn thin h thng kim soát quy trình cho vay ti ngân hàng
ShinhanVina.
Phng pháp nghiên cu
 tài dùng phng pháp duy vt bin chng, so sánh và phân tích.
Ý ngha khoa hc và thc tin ca đ tài nghiên cu
Vic xây dng các gii pháp kim soát ri ro trong hot đng tín dng ca ngân hàng
giúp các nhà qun tr ngân hàng hn ch các ri ro trong quá trình cp tín dng ti ngân
hàng mình công tác; đng thi còn d phòng trc gii pháp cho nhng tình hung xu
có th xy ra tránh lúng túng, ri vào b đng. Mc đích cui cùng ca kim soát ri ro
trong tín dng ngân hàng vn là hn ch ti mc thp nht nhng tác đng xu, s xut
trong khâu thm đnh, cho vay và qun lý khon vay sau khi gii ngân nhm lành mnh
hoá hot đng ca ngân hàng, giúp ngân hàng phát trin bn vng và lâu dài. c bit, đ

tài tp trung vào nghiên cu hot đng cho vay các đi tng là doanh nghip cng nh
thc trng kim soát quy trình cho vay ti Ngân hàng Liên doanh ShinhanVina, t đó
đa ra nhng gii pháp hiu qu cho vic kim soát quy trình cho vay ti Ngân hàng này.
B cc ca đ tài
Chng 1: Tng quan v ri ro tín dng và kim soát ri ro tín dng trong hot đng
Ngân hàng
Chng 2: Thc trng kim soát quy trình cho vay ti Ngân hàng Liên doanh
ShinhanVina
Chng 3: Gii pháp nâng cao cht lng kim soát quy trình cho vay ti Ngân hàng
Liên doanh ShinhanVina
1
Chng 1: TNG QUAN V RI RO TÍN DNG VÀ KIM SOÁT RI
RO TÍN DNG

1.1 LÝ LUN CHUNG V RI RO TÍN DNG NGÂN HÀNG
1.1.1 Khái quát v ri ro tín dng
Ri ro tín dng, theo khái nim c bn nht, là kh nng khách hàng nhn
khon vn vay không thc hin, thc hin không đy đ ngha v đi vi ngân
hàng, gây tn tht cho ngân hàng, đó là kh nng khách hàng không tr, không tr
đy đ, đúng hn c gc và lãi cho ngân hàng.
Nh vy, ri ro tín dng phát sinh trong quá trình cp tín dng ca ngân
hàng. Ri ro tín dng tim n trong tt c các khâu, t khi nhn h s xin vay ca
khách hàng, thm đnh khon vay, thc hin công chng tài sn đm bo, gii ngân,
giám sát khon vay sau gii ngân và thu hi vn, lãi đn hn, và ri ro tín dng xut
hin trong khâu thu hi vn gc và lãi.
Cn c vào khon 01 iu 02 ca Quy đnh v phân loi n, trích lp và s
dng d phòng đ x lý ri ro tín dng trong hot đng ngân hàng ca t chc tín
dng (Ban hành theo Quyt đnh s 493/2005/Q-NHNN ngày 22/4/2005 ca
Thng đc Ngân hàng Nhà nc) thì “Ri ro tín dng trong hot đng ngân hàng
ca t chc tín dng là kh nng xy ra tn tht trong hot đng ngân hàng ca t

chc tín dng do khách hàng không thc hin hoc không có kh nng thc hin
ngha v ca mình theo cam kt.”
Nh vy, có th nói rng ri ro tín dng có th xut hin trong các mi quan h
mà trong đó ngân hàng là ch n và khách hàng n li không thc hin hoc không
đ kh nng thc hin ngha v tr n khi đn hn. Nó din ra trong quá trình cho
vay, chit khu công c chuyn nhng và giy t có giá, cho thuê tài chính, bo
lãnh, bao thanh toán ca ngân hàng.
2
ây còn đc gi là ri ro mt kh nng chi tr và ri ro sai hn, là loi ri ro
liên quan đn cht lng hot đng tín dng ca ngân hàng.
1.1.2 Phân loi ri ro tín dng
Hình 1.1: Các loi ri ro tín dng

Cn c vào nguyên nhân phát sinh ri ro, ri ro tín dng đc chia ra làm hai
loi: ri ro giao dch và ri ro danh mc (xem hình 1.1).
Ri ro giao dch
: là ri ro phát sinh trong quá trình giao dch xut phát t
nhng hn ch trong quá trình giao dch, xét duyt cho vay, đánh giá khách hàng.
Ri ro giao dch có ba b phn chính là ri ro la chn, ri ro bo đm và ri ro
nghip v.
 Ri ro la chn là ri ro có liên quan đn quá trình đánh giá và phân
tích tín dng, khi ngân hàng la chn nhng phng án vay vn có hiu
qu đ ra quyt đnh cho vay.
 Ri ro bo đm phát sinh t các tiêu chun đm bo nh các điu khon
trong các hp đng cho vay, các loi tài sn đm bo, ch th đm bo,
cách thc đm bo và mc cho vay trên tr giá ca tài sn đm bo.
 Ri ro nghip v là ri ro liên quan đn công tác qun lý khon vay và
hot đng cho vay, bao gm c vic s dng h thng xp hng ri ro và
k thut x lý các khon cho vay có vn đ.
Ri ro tín dng

Ri ro giao dch Ri ro danh mc
Ri ro la chn Ri ro bo đm Ri ro nghip v
Ri ro ni
ti
Ri ro tp
trung
3
Ri ro danh mc: Là mt hình thc ca ri ro tín dng phát sinh là do nhng hn
ch trong qun lý danh mc cho vay ca ngân hàng, đc phân chia thành hai loi:
ri ro ni ti và ri ro tp trung.
 Ri ro ni ti xut phát t các yu t, các đc đim riêng có, mang tính
riêng bit bên trong ca mi ch th đi vay hoc ngành, lnh vc kinh t.
Nó xut phát t đc đim hot đng hoc đc đim s dng vn ca
khách hàng vay vn. Ví d, loi hình cho vay cm c chng khoán đc
đánh giá là loi hình tín dng tim n ri ro ni ti. Vì đc đim ca th
trng chng khoán Vit Nam đc đánh giá là phát trin nóng và không
n đnh. Do đó, giá tr ca c phiu th chp s có biên đ thay đi rt ln
nên có th dn đn vic mt kh nng thanh khon ca các c phiu này
khi giá tr nó gim mnh trên th trng và gây ra tn tht v thu hi vn
vay ca ngân hàng trong trng hp phát mãi tài sn th chp này.
 Ri ro tp trung là trng hp ngân hàng tp trung vn cho quá trình vay
quá nhiu đi vi mt s khách hàng, cho vay quá nhiu doanh nghip
hot đng trong cùng mt ngành, lnh vc kinh t; hoc trong cùng mt
vùng đa lý nht đnh; hoc cùng mt loi hình cho vay có ri ro cao.
1.1.3 Nguyên nhân ri ro tín dng
1.1.3.1 Nguyên nhân dn đn ri ro tín dng t phía Ngân hàng thng
mi
Ri ro tín dng phát sinh mà nguyên nhân xut phát t phía Ngân hàng thng
do các nguyên nhân sau sau:
Mt là, do s hn ch trong nng lc qun lý ca Ngân hàng th hin  các

vn đ sau:
- Ngân hàng không có đ thông tin v các s liu thng kê, ch tiêu đ phân
tích và đánh giá khách hàng,… dn đn vic xác đnh sai hiu qu ca phng án
xin vay, hoc xác đnh thi hn cho vay và tr n không phù hp vi phng án
kinh doanh ca khách hàng.
4
- Ngân hàng thiu mt b phn chuyên trách theo dõi, qun lý ri ro, qun lý
hn mc tín dng ti đa cho tng khách hàng thuc tng ngành ngh, sn phm đa
phng khác nhau đ phân tán ri ro, các d báo cn thit trong tng thi k.
- Ngân hàng không gii quyt hp lý quan h gia ngun vn huy đng và
ngun vn s dng, c th là: d tr vn quá ít so vi nhu cu bo đm thanh toán,
t đó dn đn mt kh nng thanh toán nu khách hàng có nhu cu rút vn nhiu;
hoc d tr vn quá nhiu, gây  đng vn, lãng phí trong s dng vn; hoc ly
vn ngn hn cho vay dài hn quá mc quy đnh.
- Ngoài ra, nng lc và phm cht đo đc ca mt s cán b tín dng ngân
hàng cha đ tm và vn đ qun lý s dng, đãi ng cán b ngân hàng cha tha
đáng.
Hai là, do s ch quan, cha đánh giá đúng tm quan trng trong công tác
kim soát ri ro tín dng th hin nh sau:
- Do s li lng trong quá trình giám sát trong và sau khi cho vay nên ngân
hàng không phát hin kp thi hin tng s dng vn sai mc đích.
- Quá tin tng vào tài sn th chp, bo lãnh, bo him, coi đó là vt đm bo
chc chn cho s thu hi c gc và lãi tin vay.
Ba là, do Ngân hàng chy theo li nhun, buông lng qun lý ri ro
Mt s ngân hàng do áp lc ca vic đt ch tiêu v li nhun đ ra mà sao
lãng vic coi trng cht lng khon vay, quá lc quan và tin tng vào s thành
công ca phng án kinh doanh ca khách hàng. Bên cnh đó, do s cnh tranh
cha thc s lành mnh gia các t chc tín dng, Ngân hàng chy theo quy mô, b
qua các tiêu chun, điu kin trong cho vay, thiu quan tâm đn cht lng khon
vay

1.1.3.2 Nguyên nhân dn đn ri ro tín dng t phía khách hàng
Mt là, khách hàng c tình la đo, chim đot vn ca ngân hàng biu hin
nh sau:
5
- Khách hàng s dng vn không đúng mc đích mà khách hàng trình bày vi
ngân hàng khi làm h s vay vn. Ngoài ra, khách hàng không có thin chí thanh
toán n vay khi đn hn.
- a s các doanh nghip khi vay vn ngân hàng đu có các phng án kinh
doanh c th, kh thi. S lng doanh nghip s dng vn sai mc đích, c ý la
đo ngân hàng đ chim đot tài sn không nhiu. Tuy nhiên, nhng v vic phát
sinh li ht sc nng n, liên quan đn uy tín ca các cán b, làm nh hng xu đ
các doanh nghip khác.
Hai là, do nng lc kinh doanh ca khách hàng yu kém dn đn vic s dng
vn vay không hiu qu, kinh doanh thua l dn ti vic mt kh nng thanh toán
n vay cho ngân hàng, biu hin  các đc đim sau:
- Doanh nghip vay vn đu t nhiu lnh vc vt quá kh nng qun lý.
- Doanh nghip vay tin ngân hàng đ m rng quy mô kinh doanh, đa phn là
tp trung vn đu t vào tài sn vt cht, ít doanh nghip nào mnh dn đi mi
cung cách qun lý, đu t cho b máy giám sát kinh doanh, tài chính, k toán theo
đúng chun mc. Quy mô kinh doanh phình ra quá to so vi t duy qun lý là
nguyên nhân dn đn s phá sn ca các phng án kinh doanh đy kh thi mà l ra
nó phi thành công trên thc t.
- Tình hình tài chính doanh nghip yu kém, thiu minh bch. Quy mô tài sn,
ngun vn nh bé, t l n so vi vn t có cao là đc đim chung ca hu ht các
doanh nghip Vit Nam. Ngoài ra, thói quen ghi chép đy đ, chính xác, rõ ràng các
s sách k toán vn cha đc các doanh nghip tuân th nghiêm chnh và trung
thc. Do vy, s sách k toán mà các doanh nghip cung cp cho ngân hàng nhiu
khi ch mang tính cht hình thc hn là thc cht.
1.1.3.3 Nguyên nhân dn đn ri ro tín dng t môi trng kinh doanh
Ri ro tín dng xut phát t môi trng kinh doanh gm có:

- S thay đi ca môi trng t nhiên nh: thiên tai, dch bnh, bão lt gây tn
tht cho khách hàng vay vn kinh doanh.
6
- S bin đng quá nhanh và không d đoán đc ca th trng th gii: bi
vì nn kinh t Vit Nam vn còn l thuc quá nhiu vào sn xut nông nghip và
công nghip phc v nông nghip (nuôi trng, ch bin thc phm và nguyên liu),
du thô, may gia công,… vn rt nhy cm vi ri ro thi tit và giá c th gii, nên
d b tn thng khi th trng th gii bin đng xu.
- S tn công ca hàng nhp lu: vi hàng trm km biên gii trên b và trên
bin cùng đa hình đa lý phc tp và tình hình nghèo khó ca dân c vùng biên
gii, cuc chin đu vi hàng nhp lu đã kéo dài dai dng t rt nhiu nm qua mà
kt qu là hàng lu vn tràn lan ti các thành ph ln, làm điêu đng các doanh
nghip trong nc và các ngân hàng đu t vn cho các doanh nghip này.
- Ri ro do môi trng pháp lý cha thun li và s kém hiu qu ca c quan
pháp lut cp đa phng trong vic trin khai. Trong nhng nm gn đây, Quc
hi, y ban thng v Quc hi, Chính ph, Ngân hàng Nhà nc và các c quan
liên quan đã ban hành nhiu lut, vn bn di lut hng dn thi hành lut liên
quan đn hot đng tín dng ngân hàng. Tuy nhiên, lut và các vn bn đã có, song
vic trin khai vào hot đng ngân hàng thì li ht sc chm chp và còn gp phi
nhiu bt cp.
- S thanh tra, kim tra, giám sát cha hiu qu ca Ngân hàng Nhà nc. Bên
cnh nhng c gng và kt qu đt đc, hot đng thanh tra ngân hàng và đm bo
an toàn h thng cha có s ci thin cn bn v cht lng; nng lc cán b thanh
tra, giám sát cha đáp ng đc yêu cu; ni dung và phng pháp thanh tra, giám
sát còn lc hu, chm đc đi mi; vai trò kim toán cha đc phát huy và h
thng thông tin cha đc t chc mt cách hu hiu; thanh tra ti ch vn là
phng pháp ch yu, kh nng kim soát toàn b th trng tin t và giám sát ri
ro còn yu;…
- H thng thông tin qun lý còn bt cp. Hin nay, trung tâm thông tin tín
dng ngân hàng (CIC) ca Ngân hàng nhà nc đã hot đng hn mt thp niên và

đã đt đc nhng kt qu bc đu rt đáng khích l trong vic cung cp thông tin
7
tín dng. Tuy nhiên, thông tin cung cp còn đn điu, thiu cp nht, cha đáp ng
đc đy đ yêu cu tra cu thông tin.
- S thay đi v lãi sut, t giá hi đoái, lm phát, ch s giá c tng, nguyên
vt liu đu vào tng làm nh hng đn kt qu kinh doanh ca khách hàng, khó
khn tài chính dn đn không có kh nng tr n.
1.2 LÝ LUN CHUNG V KIM SOÁT RI RO TÍN DNG NGÂN HÀNG
1.2.1 Khái nim v kim soát ri ro tín dng ngân hàng
Kim soát ri ro tín dng ngân hàng là quá trình tip cn ri ro mt cách
khoa hc, toàn din và có h thng nhm nhn dng, kim soát, phòng nga và
gim thiu tn tht, mt mát, nhng nh hng bt li ca ri ro. Trong đó, tip cn
ri ro mt cách khoa hc là cách nhn bit ri ro thông qua vic tp hp có h thng
thông tin v tình hình cho vay ca t chc tín dng cng nh tình hình kinh t nh
hng đn hot đng cho vay ca t chc tín dng. T đó đa ra nhng bin pháp
nhm hn ch các ri ro có th xy ra.
1.2.2 S cn thit ca kim soát ri ro trong hot đng tín dng
Kim soát ri ro tín dng trc ht góp phn bo v an toàn cho chính ngân
hàng. Vic kim soát ri ro trong hot đng tín dng rt quan trng, mang ý ngha
sng còn đi vi s tn ti ca ngân hàng. Thông thng ti các ngân hàng Vit
Nam, hot đng tín dng mang li t trng li nhun cao trong tng thu nhp ca
ngân hàng. Tuy nhiên tín dng li là lnh vc tim n nhiu ri ro d dn ti nguy
c không thu hi đc vn cho vay. Vì vy, nu li lng kim soát ri ro trong tín
dng s nh hng đn hiu qu hot đng ca ngân hàng, nghiêm trng hn có th
dn đn thua l kéo dài và làm cho ngân hàng b phá sn.
Kim soát ri ro đm bo an toàn cho h thng Ngân hàng Thng Mi và nn
kinh t. i vi nn kinh t, tín dng gi vai trò quan trng là kênh cung cp vn
hiu qu cho nn kinh t, giúp nn kinh t phát trin bn vng. Nu vic kim soát
ri ro tín dng ti các ngân hàng thng mi không tt mà h ly là s phá sn ca
ngân hàng s dn đn s hong lon ca ngi dân và làm cho ngi dân hoang

8
mang, rút tin đng lot làm mt kh nng thanh khon trong h thng ngân hàng,
gây sp đ c h thng ngân hàng, nh hng xu đn toàn b nn kinh t. Ngoài
ra, ri ro tín dng còn nh hng đn nn kinh t th gii vì trong điu kin hi
nhp và toàn cu hóa kinh t th gii hin nay, nn kinh t mi quc gia đu ph
thuc vào nn kinh t khu vc và th gii. Mt khác, mi liên h v tin t gia các
nc rt chc ch nên ri ro tín dng ti mt nc luôn nh hng trc tip đn nn
kinh t các nc có liên quan.
Kim soát ri ro tín dng góp phn nâng cao hiu qu hot đng cho các doanh
nghip. i vi các doanh nghip, tín dng ngân hàng là ngun cung cp vn hu
hiu, kp thi giúp các doanh nghip có đc vn đáp ng nhu cu sn xut, kinh
doanh. Trong quá trình kim soát ri ro tín dng đi vi các khon vay ca doanh
nghip, Ngân hàng Thng Mi phát hin nhng bt cp trong tình hình tài chính
ca các doanh nghip và kp thi t vn, giúp doanh nghip có bin pháp khc phc
kp thi.
1.2.3 Phng pháp kim soát ri ro quy trình cho vay
 kim soát đc ri ro trong hot đng tín dng hiu qu các nhà qun tr
ngân hàng cn xây dng cho ngân hàng mình nhng phng pháp kim soát ri ro
trong hot đng tín dng. ây là các cách hiu qu nht đ phát hin và hn ch ri
ro trong quá trình kim soát ri ro tín dng mi ngân hàng. Mt s bin pháp kim
soát ri ro tín dng thng đc các Ngân hàng Thng Mi trong nc và trên th
gii áp dng hin nay là xây dng quy trình tín dng hp lý, an toàn, hiu qu, la
chn mô hình đánh giá ri ro tín dng hp lý và s dng các tiêu chí đánh giá ri ro.
1.2.3.1 Xây dng quy trình tín dng hp lý, an toàn, hiu qu
Vic thit lp và không ngng hòan thin quy trình tín dng có ý ngha rt
quan trng đi vi hat đng tín dng ca ngân hàng. V mt hiu qu, quy trình tín
dng hp lý góp phn nâng cao cht lng và gim thiu ri ro tín dng. V mt
qun tr, quy trình tín dng có các tác dng sau đây:
9
 Quy trình tín dng làm c s cho vic phân đnh trách nhim và quyn hn

ca tng b phn liên quan trong hat đng tín dng.
 Quy trình tín dng làm c s cho vic thit lp các h s và th tc vay vn
v mt hành chính.
 Quy trình tín dng ch rõ mi quan h gia các b phn liên quan trong hat
đng tín dng.
Quy trình tín dng là bng tng hp mô t các bc đi c th t khi tip nhn
nhu cu vay vn ca khách hàng cho đn khi ngân hàng ra quyt đnh cho vay, gii
ngân và thanh lý hp đng tín dng. Hu ht các ngân hàng thng mi đu t thit
k cho mình mt quy trình tín dng c th bao gm nhiu bc đi khác nhau vi kt
qu c th ca tng bc đi. Mt quy trình tín dng chung nht có th khái quát nh
sau:

Bng 1.1: Quy trình tín dng cn bn

Các giai đan
ca quy trình tín
dng
Ngun thông tin
Nhim v ca
ngân hàng
Kt qu ca mi giai
đon
Lp h s đ ngh
cp tín dng

Khách hàng đi
vay cung cp
thông tin
Tip xúc ph bin
và hng dn

khách hàng lp h
s vay vn
Hoàn thành b h s
vay đ chuyn sang
giai đan sau.
Phân tích tín
dng
- H s đ ngh
vay t giai đan
trc chuyn
sang.
- Các thông tin b
sung t phng
vn, h s lu
tr,…
- T chc thm
đnh v các mt
tài chính và phi
tài chính do nhân
viên tín dng
hoc b phn
thm đnh thc
hin
- Báo cáo kt qa
thm đnh đ chuyn
sang b phn có thm
quyn đ quyt đnh
cho vay.

Quyt đnh tín

dng
- Các tài liu và
thông tin t giai
đan trc
chuyn sang và
báo cáo kt qu
thm đnh.
- Các thông tin b
sung

- Quyt đnh cho
vay hoc t chi
cho vay da vào
kt qu phân tích.

- Quyt đnh cho vay
hoc t chi cho vay
da vào kt qu thm
đnh.
- Tin hành các th
tc pháp lý nh ký
hp đng tín dng,
hp đng công chng,
và các lai hp đng
khác.
10
Gii ngân - Quyt đnh cho
vay và các hp
đng liên quan.
- Các chng t

làm c s gii
ngân.

- Thm đnh các
chng t theo các
điu kin ca hp
đng tín dng
trc khi gii
ngân

- Chuyn tin vào tài
khan tin gi ca
khách hàng hoc
chuyn tr cho nhà
cung cp theo yêu cu
ca khách hàng.
Giám sát và thanh
lý tín dng
- Các thông tin t
ni b ngân hàng.
- Các báo cáo tài
chính đnh k ca
khách hàng.
- Các thông tin
khác.

- Phân tích bin
đng tài khan ,
báo cáo tài chính,
kim tra mc đích

s dng vay vn.
- Tái xét và xp
hng tín dng.
- Thanh lý hp
đng tín dng.
- Báo cáo kt qu
giám sát và đa ra các
gii pháp x lý.
- Lp các th tc đ
thanh lý tín dng.


Tùy theo đc đim t chc và qun tr, mi ngân hàng đu t thit k và xây
dng cho mình mt quy trình tín dng riêng. Sau đây là chi tit các bc ca quy
trình tín dng cn bn:
Bc 1: Lp h s đ ngh tín dng
Lp h s tín dng là khâu cn bn đu tiên ca quy trình tín dng, nó đc
thc hin ngay sau khi cán b tín dng tip xúc vi khách hàng có nhu cu vay vn.
Lp h s tín dng là khâu quan trng, thu thp thông tin làm c s thc hin các
khâu sau, đc bit là khâu phân tích và quyt đnh cho vay.
Tùy theo đc đim và quy mô khon vay, nhân viên tín dng yêu cu khách
hàng lp h s vi nhng thông tin khác nhau. Nhìn chung, mt b h s đ ngh
cp tín dng cn thu thp t khách hàng nhng thông tin sau:
 Thông tin v nng lc pháp lý và nng lc hành vi ca khách hàng.
 Thông tin v kh nng s dng và hòan tr vn ca khách hàng.
 Thông tin v đm bo tín dng.
 thu thp nhng thông tin cn bn nh trên, ngân hàng thng yêu cu khách
hàng phi lp và np cho ngân hàng các lai giy t sau:
 Giy đ ngh vay vn.
11

 Giy t chng minh t cách pháp nhân ca khách hàng, chng hn
giy phép thành lp, quyt đnh b nhim giám đc, điu l hat đng.
 Phng án sn xut kinh doanh và k hach tr n, hoc d án đu t.
 Báo cáo tài chính ca thi k gn nht.
 Các giy t liên quan đn tài sn th chp, cm c hoc bo lãnh n
vay.
 Các giy t liên quan khác nu cn thit.
Bc 2: Phân tích tín dng
Phân tích tín dng là đi sâu tìm hiu v kh nng hin ti và tim tàng ca
khách hàng v s dng vn tín dng, kh nng tr và kh nng thu hi vn vay c
gc và lãi. Mc tiêu ca phân tích tín dng là tìm kim nhng tình hung có th dn
ti ri ro cho ngân hàng, tiên lng kh nng kim sóat nhng lai ri ro đó và d
kin nhng bin pháp phòng nga và hn ch thit hi có th xy ra. Mt khác, phân
tích tín dng còn quan tâm đn vic kim tra tính chân thc ca h s vay vn mà
khách hàng cung cp, t đó nhn đnh v thái đ tr n ca khách hàng làm c s
ca quyt đnh cho vay. Cách thc thu thp thông tin và phân tích c th mt h s
tín dng nh th nào s đc trình bày trong nhng chng thm đnh tín dng
ngn hn.
Bc 3: Quyt đnh và ký hp đng tín dng
Quyt đnh tín dng là vic chp nhn cho vay hoc t chi đi vi mt h
s vay vn ca khách hàng. ây là khâu cc k quan trng trong quy trình tín dng
vì nó nh hng rt ln đn các khâu sau và nh hng đn uy tín và hiu qu hat
đng tín dng ca ngân hàng. Mt điu không may là khâu quan trng này li là
khâu khó x lý nht và thng d phm phi sai lm nht. Có hai sai lm c bn
thng xy ra trong khâu này:
 Quyt đnh cho vay đi vi mt khách hàng không tt.
 T chi cho vay đi vi mt khách hàng tt.
C hai lai sai lm này đu dn đn thit hi đáng k cho ngân hàng. Lai sai
lm th nht d dn đn thit hi do n quá hn hoc n không th thu hi, tc thit
12

hi v tài chính. Lai sai lm th hai dn đn thit hi v uy tín và mt c hi cho
vay.
Nhm hn ch sai lm trong khâu quyt đnh tín dng các ngân hàng thng
chú trng hai vn đ (1) thu thp và x lý thông tin mt cách đy đ và chính xác
làm c s đ ra quyt đnh, (2) trao quyn quyt đnh cho mt hi đng tín dng
hoc nhng ngi có nng lc phân tích và phán quyt.
C s đ ra quyt đnh tín dng trc ht da vào thông tin thu thp và x lý
t h s tín dng, do giai đan trc chuyn sang. K đn da vào thông tin khác,
hc thông tin cp nht hóa có liên quan, chng hn nh thông tin cp nht v tình
hình th trng, chính sách tín dng ca ngân hàng, các quy đnh v hat đng ca
Ngân hàng Nhà nc, ngun vn cho vay ca ngân hàng, kt qu thm đnh các
hình thc bo đm n vay,…
Tùy theo quy mô vn vay ln hay nh quyn phán quyt thng đc trao cho
mt hi đng tín dng hay mt cá nhân ph trách. Hi đng tín dng, bao gm
nhng ngi có quyn hn và trách nhim quan trng trong ngân hàng, thng phán
quyt nhng h s vay vn quy mô ln trong khi quyn phán quyt các h s vay
có quy mô nh thng đc trao cho cá nhân ph trách.
Sau khi ra quyt đnh tín dng, kt qu có th là chp thun hoc t chi cho
vay, tùy vào kt qa phân tích và thm đnh  khâu trc. Nu chp thun cho vay,
cán b tín dng s hng dn khách hàng ký hp đng tín dng và làm các bc
tip theo. Nu t chi cho vay, ngân hàng s có vn bn tr li và gii thích lý do
cho khách hàng đc rõ.
Bc 4: Gii ngân
Gii ngân là khâu tip theo sau khi hp đng tín dng đã đc ký kt, tin
vay đc chuyn cho khách hàng trên c s mc tín dng đã cam kt trong hp
đng. Tuy là khâu tip theo sau ca quyt đn tín dng, nhng gii ngân cng là
khâu quan trng vì nó có th góp phn phát hin và chn chnh kp thi nu có sai
sót  khâu trc. Ngòai ra, cách thc gii ngân còn góp phn kim tra và kim sóat
xem vn tín dng có s dng đúng mc đích cam kt hay không. Nguyên tc gii
13

ngân là là luôn luôn gn lin vn đng tin t vi vn đng hàng hóa hoc dch v
đi ng nhm đm bo kh nng thu hi n sau này. Tuy vy, gii ngân cng phi
tuân theo nguyên tc thun li tránh gây ra nhng khó khn phin hà cho khách
hàng.
Bc 5: Giám sát hp đng tín dng
Giám sát tín dng là khâu khá quan trng nhm mc tiêu bo đm tin vay
đc s dng đúng mc đích đã cam kt, kim soát ri ro tín dng, phát hin và
chn chnh kp thi nhng sai phm có th nh hng đn kh nng thu hi n sau
này. Các phng pháp giám sát tín dng có th có bao gm:
 Giám sát các bin đng ca tài khan ca khách hàng ti ngân hàng.
 Phân tích báo cáo tài chính ca khách hàng theo đnh k.
 Giám sát khách hàng thông qua vic tr lãi đnh k.
 Thm và kim sóat đa đim hat đng sn xut kinh doanh hoc ni
c ng ca khách hàng đng tên vay vn.
 Kim tra các hình thc bo đm tin vay.
 Giám sát hat đng ca khách hàng thông qua mi quan h vi khách
hàng khác.
 Giám sát khách hàng thông qua nhng thông tin thu thp khác.
Bc 6: Thanh lý hp đng tín dng
Là khâu kt thúc ca quy trình tín dng bao gm các công vic: (1) thu n
gc và lãi, (2) tái xét hp đng tín dng, (3) thanh lý hp đng tín dng.
Thu n - Ngân hàng tin hành thu n khách hàng theo đúng nhng điu
khan đã cam kt trong hp đng tín dng. Tùy theo tính cht ca khan vay và
tình hình tài chính ca khách hàng, hai bên có th tha thun trong hp đng tín
dng và la chn mt trong nhng hình thc thu n sau:
 Thu n gc và lãi mt ln khi đáo hn.
 Thu n gc mt ln khi đáo hn và thu lãi theo đnh k.
 Thu n gc và lãi theo nhiu k.
14
Nu đn hn tr n mà khách hàng không có kh nng tr n thì khách hàng

phi có đ ngh ngân hàng xem xét cho gia hn n hoc chuyn sang n quá hn đ
sau này có bin pháp x lý thích hp nhm đm bo thu hi công n. Tuy nhiên
vic gia hn n rt hn ch, là gii pháp cui cùng khi khách hàng không th xoay
s đ thanh toán n cho ngân hàng vì khi gia hn n không nhng khách hàng phi
đóng lãi pht mà quan trng hn vic gia hn n này nh hng đn uy tín ca
khách hàng dn đn vic khó khn trong nhng ln vay vn sau này.
Tái xét hp đng tín dng, thc cht là tin hành phân tích tín dng trong
điu kin khan tín dng đã đc cp nhm mc tiêu đánh giá cht lng tín dng,
phát hin ri ro đ có hng x lý kp thi.
Thanh lý hp đng tín dng, nu ht thi hn ca hp đng tín dng và
khách hàng đã hòan tr n gc ln lãi thì ngân hàng và khách hàng làm th tc
thanh lý hp đng tín dng, gii chp tài sn nu có và lu h s vay vn ca khách
hàng vào kho lu tr.
1.2.3.2 La chn mô hình đánh giá ri ro tín dng
 nâng cao hiu qu trong công tác kim soát ri ro tín dng, mi ngân hàng
cn chn cho mình các mô hình đánh giá ri ro phù hp đ áp dng. Mt s mô
hình đánh giá ri ro tín dng thng đc áp dng nh sau:








15
Hình 1.2: S đ các mô hình đánh giá ri ro tín dng

Ni dung c th ca các mô hình nh sau:
a. Mô hình đnh tính

Mô hình cht lng 5C:
 tránh các sai lm trong quá trình thm đnh h s vay là cho vay đi vi
khách hàng không tt dn đn ri ro không thu hi đc vn gc và lãi cho ngân
hàng và không cho vay đi vi khách hàng tt gây thit hi đn thu nhp ca ngân
hàng, mô hình “5C” đc áp dng rng rãi và hiu qu ti các ngân hàng Vit Nam.
Mô hình “5C” là tp hp 5 tiêu chí đc tp trung đánh giá, phân tích khi thm đnh
h s vay bao gm:
 T cách ngi vay (Character): Cán b tín dng phi làm rõ mc đích
vay ca khách hàng có phù hp vi chính sách tín dng hin hành ca
ngân hàng và phù hp vi nhim v sn xut kinh doanh ca khách hàng
hay không, đng thi xem xét v lch s đi vay và tr n đi vi khách
hàng c, còn khách hàng mi thì cn thu thp thông tin t nhiu ngun
Mô hình đnh tính
Mô hình đnh
lng
MH cht
lng 5C
MH xp
hng ca
Moody
và
Standard
& Poor
Mô hình
đim s Z
Mô hình
chm đim
tín dng
H thng
ch tiêu tài

chính đánh
giá khách
hàng
Mô hình đánh giá
ri ro tín dng
16
khác nhau t trung tâm phòng nga ri ro, t ngân hàng bn, t thông tin
đi chúng.
 Nng lc ca ngi vay (Capacity): Tùy thuc vào quy đnh lut pháp
ca quc gia. òi hi ngi đi vay phi có nng lc dân s và nng lc
hành vi dân s.
 Bo đm tin vay (Collateral): ây là điu kin đ ngân hàng cp tín
dng và là ngun tài sn th hai có th dung đ tr n vay cho ngân hàng.
 Các điu kin (Conditions): Ngân hàng quy đnh các điu kin tùy theo
chính sách tín dng theo tng thi k nh cho vay hàng xut khu vi
điu kin thâu ngân phi qua ngân hàng nhm thc thi chính sách tin t
ca ngân hàng Trung ng theo tng thi k.
 Kim soát (Control): Tp trung vào nhng vn đ nh s thay đi ca
lut pháp có liên quan và qui ch hot đng mi có nh hng xu ti
ngi vay hay không? Yêu cu tín dng ca ngi vay có đáp ng đc
tiêu chun ca ngân hàng hay không?.
Mô hình “5C” giúp cho vic thm đnh các điu kin ca khon vay đc
cht ch, chính xác t đó gim thiu ri ro có th xy ra trong quá trình thm đnh,
xét duyt khon vay.
Mô hình xp hng ca Moody và Standard & Poor:
 đa ra quyt đnh cho vay hay t chi đi vi khách hàng, các nhà qun
ngân hàng cn đánh giá đc mc đ li nhun thu đc t vic quyt đnh cho vay
và đng thi xác đnh mc ri ro mà ngân hàng phi gánh chu t quyt đnh này.
 h tr vic xác đnh li nhun và đánh giá ri ro, giúp các nhà qun tr ngân
hàng có quyt đnh đúng đi vi mt khon vay, mt s công ty cung ng dch v

xp hng t nhân, trong đó Moody và Standard & Poor là nhng dch v tt nht.
i vi Moody xp hng cao nht t Aaa nhng vi Standard & Poor thì
cao nht là AAA. Vic xp hng gim dn t Aa ( Moody) và AA (Standard &