i


TRNG I HC M TP. H CHÍ MINH
KHOA CÔNG NGH THÔNG TIN



TÊN  TÀI:
“XÂY DNG H THNG PHN MM
IM DANH NG DNG NHN DIN
GING NÓI TING VIT”

Ngành: Khoa Hc Máy Tính
Hng chuyên ngành: C S D Liu
Sinh viên thc hin:
Lê Xuân Tin (MSSV: 0951012135)
Nguyn c Thng (MSSV: 0951010124)


GVHD: TS. Lê Xuân Trng

Tp. H Chí Minh, tháng 7 nm 2013

ii

NHN XÉT CA GIÁO VIÊN HNG DN

iii

NHN XÉT CA GIÁO VIÊN PHN BIN

























iv

LI CM N
Chúng em xin chân thành cm n thy Lê Xuân Trng đã tn tình hng dn, giúp
đ, đng viên, đa ra nhng li khuyên b ích đ chúng em có th thc hin lun vn tt
nghip này. Thy luôn luôn khuyn khích chúng em tìm tòi, hc hi c gng to ra nhng
sn phm mang tính cht khoa hc nhiu hn, điu này góp phn làm cho đt nc ta
ngày càng phát trin hn. Tuy chúng em còn gp nhiu khó khn nhng thy v
n c gng
to điu kin tt nht cho chúng em sm kp hoàn thành lun vn tt nghip đúng thi
hn. Mt ln na, chúng em xin cm n và chúc sc khe thy. Bên cnh đó, chúng em
cng cm n khoa Công Ngh Thông Tin trng H M TP.HCM đã to ra mt môi

trng hc tp tt nht đ chúng em phát trin và nâng cao kin thc chuyên ngành, t đó
có th ng dng vào thc tin xã hi góp phn xây dng đt nc ta ngày càng phát trin.

v

MC LC
LI CM N iv
MC LC v
DANH MC CÁC THUT NG TING ANH VÀ CH VIT TT vii
DANH MC CÁC BNG viii
DANH MC CÁC HÌNH x
CHNG 1. TNG QUAN 1
1.1 GII THIU: 1
1.2 MC ÍCH CA  TÀI: 2
1.3 PHNG PHÁP THC HIN: 2
1.4 ÓNG GÓP CA  TÀI: 3
1.5 B CC CA BÁO CÁO: 3

CHNG 2. C S LÝ THUYT 4
2.1 NHN DIN GING NÓI: 4
2.1.1 KHÁI NIM C BN CA GING NÓI: 4
2.1.2 CÁC MÔ HÌNH NHN DIN GING NÓI 6
2.1.3 TI U HÓA VIC NHN DIN GING NÓI 8
2.2 S LC V WEB SERVICE: 9
2.2.1 KHÁI NIM V WEB SERVICE: 9
2.2.2 C IM CA WEB SERVICE: 9
2.2.3 KIN TRÚC SERVICES 11
2.2.4 CÁC THÀNH PH
N WEB SERVICES 12
2.3 S LC V H IU HÀNH ANDROID: 15

2.3.1 LCH S ANDROID: 15
2.3.2 ANDOIRD LÀ GÌ: 15
2.3.3 KIN TRÚC H IU HÀNH ANDROID: 15
2.3.4 TNG APPLICATION FRAMEWORK : 17
2.3.5 TNG APPLICATION : 18
2.3.6 CÁC THÀNH PHN TRONG PROJECT ANDROID: 18
2.3.7 CÁC THÀNH PHN C BN CA MT NG DNG ANDROID: 19
2.3.8 MÔI TRNG LP TRÌNH NG DNG ANDROID: 26
CHNG 3. THIT K VÀ CÀI
T 27
3.1 MÔ HÌNH HOT NG CA H THNG PHN MM IM DANH: 27
3.2 PHÂN TÍCH VÀ THIT K C S D LIU: 28

vi

3.2.1 MÔ HÌNH Ý NIM TRUYN THÔNG: 28
3.2.2 MÔ HÌNH Ý NIM D LIU: 29
3.2.3 MÔ HÌNH LOGIC D LIU: 30
3.2.4 MÔ HÌNH VT LÝ D LIU: 31
3.2.5 CÁC BNG D LIU: 32
3.3 XÂY DNG MÔ HÌNH NHN DIN GING NÓI: 43
3.3.1 CÁC THÀNH PHN C BN CA NHN DIN GING NÓI: 43
3.3.2 HUN LUYN MÔ HÌNH ÂM THANH 43
3.3.3 XÂY DNG MÔ HÌNH NGÔN NG 46
3.4 CÀI T 48
3.4.1
CÀI T PHÍA CLIENT 48
3.4.2 CÀI T PHÍA SERVER 52
3.4.3 HIN THC PHN MM QUN LÝ IM DANH SINH VIÊN: 54
3.5 THC NGHIM  CHÍNH XÁC TRONG NHN DIN GING NÓI: 61

3.5.1 CHUN B D LIU GING NÓI: 61
3.5.2 THC NGHIM 62
CHNG 4. KT LUN 64
4.1 KT QU T C: 64
4.2 ÓNG GÓP MI VÀ HN CH CA  TÀI: 64
4.2.1 ÓNG GÓP CA  TÀI: 64
4.2.2 HN CH CU  TÀI: 64
4.3 HNG PHÁT TRIN CA  TÀI: 65

vii

DANH MC CÁC THUT NG TING ANH VÀ CH VIT TT
Acoustic model
Mô hình ngôn ng.
BEEP
Blocks Extensible Exchange Protocol.
Diphones
Âm v đôi.
Fillers
Các âm không phi li nói nh ting th, um, uh, ting ho,
HMM
Hidden Markov Model là mt mô hình thng kê vi các tham
s đu vào là không bit trc đ xác đnh các tham s đu ra
tng ng.
HTTP
Hypertext Transfer Protocol.
Language model
Mô hình ngôn ng.
Phonetic dictionary
T đin ng âm.

Quinphones
Âm v nm.
Reduction stable entities
Nhng thc th gim bt s n đnh.
ROC
Receiver Operating Curve.
Triphones
Âm v ba
Senone
Âm v
SOAP
Simple Object Access Protocol
Subphonetic
n v âm v ph
UDDI
Universal Description, Discovery, and Integration
Waveform
Sóng âm thanh đc hin th mt cách trc quan
WER
Word Error Rate là tn s các t b li
WSDL
Web Service Description Language
XML
eXtensible Markup Language
API
Applicaion Programming Interface





viii

DANH MC CÁC BNG
Bng 3.1 Danh sách các tác nhân ca MHYNDL 32

Bng 3.2 Danh sách các dòng thông tin ca MHYNDL 32
Bng 3.3 Danh sác các thc th ca mô hình ý nim d liu 33
Bng 3.4 Danh sách các liên kt ca thc th CoSo 33
Bng 3.5 Danh sách các thuc tính ca thc th CoSo 33
Bng 3.6 Danh sách các liên kt ca thc th DiemDanhSV 33
Bng 3.7 Danh sách các thuc tính ca thc th DiemDanhSV 34
Bng 3.8 Danh sách các liên kt ca thc th GiangVien 34
Bng 3.9 Danh sách các thuc tính ca thc th GiangVien 34
B
ng 3.10 Danh sách các liên kt ca thc th HocKy 34

Bng 3.11 Danh sách các thuc tính ca thc th HocKy 34
Bng 3.12 Danh sách các liên kt ca thc th Khoa 34
Bng 3.13 Danh sách các thuc tính ca thc th Khoa 34
Bng 3.14 Danh sách các liên kt ca thc th Lop 35
Bng 3.15 Danh sách các thuc tính ca thc th Lop 35
Bng 3.16 Danh sách các liên kt ca thc th MonHoc 35
Bng 3.17 Danh sách các thuc tính ca thc th MonHoc 35
Bng 3.18 Danh sách các liên kt ca thc th NamHoc 35
Bng 3.19 Danh sách các thuc tính ca thc th NamHoc 35
Bng 3.20 Danh sách các liên kt ca thc th PhongHoc 35
Bng 3.21 Danh sách các thuc tính ca thc th PhongHoc 36
Bng 3.22 Danh sách các liên kt ca thc th SinhVien 36
Bng 3.23 Danh sách các thuc tính ca thc th SinhVien 36
Bng 3.24 Danh sách các liên kt ca thc th TKB 36

Bng 3.25 Danh sách các thuc tính ca thc th TKB 36
Bng 3.26 Danh sách các liên kt ca mô hình ý nim d li
u 36

Bng 3.27 Danh sách các liên kt đn ca liên kt Ca 37
Bng 3.28 Danh sách các liên kt đn liên kt DangKy 37
Bng 3.29 Danh sách các liên kt đn liên kt Day 37
Bng 3.30 Danh sách các liên kt đn liên kt DD_TKB 37
Bng 3.31 Danh sách các liên kt đn liên kt DiemDanh 37
Bng 3.32 Danh sách các liên kt đn liên kt HK_NamHoc 38
Bng 3.33 Danh sách các thuc tính ca liên kt HK_NamHoc 38

ix

Bng 3.34 Danh sách các liên kt đn liên kt Hoc 38

Bng 3.35 Danh sách các liên kt đn liên kt o 38
Bng 3.36 Danh sách các liên kt đn liên kt Thuoc 38
Bng 3.37 Danh sách các liên kt đn liên kt Trong 38
Bng 3.38 Danh sách các bng ca mô hình vt lý d liu 39
Bng 3.39 Danh sách các liên kt đn liên kt Xep 40
Bng 3.40 Danh sách các thc th, các thuc tính và khoá 1 41
Bng 3.41 Danh sách các thc th, các thuc tính và khoá 42
Bng 3.42 Danh sách các mi liên h ca mô hình logic d liu 42
Bng 3.43 B
ng kt qu thc nghim ca 10 sinh viên 62


x


DANH MC CÁC HÌNH
Hình 2.1 Dng sóng âm thanh 5

Hình 2.2 Mô hình giao tip ca Web service 10
Hình 2.3 S đ kin trúc ca web service 11
Hình 2.4 Mô t SOAP đc s dng trong web service 13
Hình 2.5 Các thành phn ca WSDL 14
Hình 2.6 Kin trúc h điu hành Android 16
Hình 2.7 Cu trúc th mc ca mt d án Android 18
Hình 2.8 Cu trúc mt Activity Stack 20
Hình 2.9 Chu k hot đng ca mt Activity 21
Hình 2.10 Chu k sng ca mt Service 25
Hình 2.11 Cây phân cp ca giao din ngi dùng 26
Hình 3.1 Mô hình ho
t đng ca h thng 27
Hình 3.2 Mô hình ý nim truyn thông 28
Hình 3.3 Mô hình ý nim d liu 29
Hình 3.4 Mô hình logic d liu 30
Hình 3.5 Mô hình vt lý d liu 31
Hình 3.6 Các thành phn c bn ca mt h thng nhn din ging nói 43
Hình 3.7 Mô hình hot đng bên phía Client 48
Hình 3.8 Mô hình hot đng bên phía Server 53
Hình 3.9 Sinh viên m ng dng 54
Hình 3.10 Màn ch khi đang đng nhp vào phn mm 55
Hình 3.11 Sinh viên đang nhp thành công nhng ch
a đn c s hc 56
Hình 3.12 Sinh viên đang  trong c s hc 57
Hình 3.13 Xem danh sách môn hc 58
Hình 3.14 Thi khoá biu chi tit ca môn hc 59
Hình 3.15 V trí sinh viên đang đng 60

Hình 3.16 Sinh viên đc theo dãy s kim tra sinh ngu nhiên 61
Hình 3.17 Biu đ kt qu thc nghm 63


Trang 1
CHNG 1. TNG QUAN
1.1 GII THIU:
Th h sau s ln lên, phát trin và s là ch nhân ca đt nc. Nu có đc mt môi
trng giáo dc tt, k lut tt thì sau này h s có đc công n vic làm tt và nh đó
kinh t ca đt nc s phát trin dn đn đt nc ngày càng phát trin. Nhng trong
môi trng giáo dc s có nhiu vn đ ny sinh đòi hi công vi
c qun lý ca nhng con
ngi làm giáo dc phi tht tt và vic ng dng công ngh vào thc tin đi sng s
giúp vic qun lý đc d dàng hn.
Hin nay theo đà phát trin ca th gii, công ngh ngày càng phát trin mnh, nhng
công c tiên tin ra đi h tr cho công vic, cho cuc sng ca con ngi giúp nhng
công vic ngày càng thun tin và d dàng h
n. Công ngh cao cng góp mt phn trong
vic h tr vic giáo dc. Máy chm thi trc nghim ra đi giúp cho vic chm đim các
bài trc nghim đc nhanh chóng, giáo viên không cn phài ngi bên nhng t phiu
trc nghim và đi chiu, kim tra các câu hi trc nghim lp đi lp li hàng gi, tn rt
nhiu thi gian. Thay vào đó nh có máy chm thi trc nghim, công vic c
a giáo viên
đc gim ti mt phn đáng k. ây là mt trong nhng vì d v vic ng dng công
ngh vào giáo dc.
Vi s phát trin ca công ngh nh hin nay thì giá thành ca đin thoi di dng
thông minh ngày càng gim phù hp vi túi tin ca đi đa s ngi dùng ph thông, vì
th vic mi sinh viên s dng mt chic đi
n thoi thông minh đ h tr vic hc tp
cng nh gii trí là mt điu tt yu.

Tính đn thi đim hin ti, công ngh nhn din ging nói đc áp dng ph bin
trong vic nhp liu nhanh hn, mt đon vn bn dài có th đc hoàn thành vi thi
gian ngn hn rt nhiu so vi nhp b
ng tay, khi cn tìm kim trên thit b di dng, thay
vì phi n tng phím trên đin thoi, điu này mt nhiu thi gian do hn ch v kích
thc ca đin thoi di đng, thì vic nhn din ging nói tr nên hu dng trong tình
hung này. Ngoài vic nhp liu nhanh hn, nhn din ging nói cng có th đc áp
dng đ xác thc nhân thân mt cách hi
u qu hn do mi ngi có mt ging nói khác
nhau.
Ti i hc Aoyama Gakuin, Nht Bn, các sinh viên nm th nht, sinh viên nm
th hai và các nhân viên ca trng đc phát mi ngi mt chic đin thoi thông minh
min phí. Mc đích ca vic này là đ to mt mng li thông tin di đng gia các sinh
viên và các giáo s. Bên cnh đó vic này cng là mt cách thun tin đ cho gi
ng viên
có th đim danh sinh viên mt cách hiu qu nht. Khi các sinh viên bc vào lp, thay
vì phi ghi tên vào t giy đim danh thì bây gi các sinh viên đn gin ch cn nhp mã

Trang 2
s sinh viên ca mình và s phòng hc vào chic đin thoi h đc phát. ng dng ca
h có s dng GPS đ tránh tình trng sinh viên  nhà hoc  ngoài lp đ đim danh.
Nhng vi hình thc này, các sinh viên có th d dàng cúp hc vì ch cn đa cho bn
mn chic đic thoi ca mình đ bn đó đn trng và đim danh h.
 Vit Nam, vic chng tiêu cc trong hc tp và thi c ch đc chú trng  các k
thi đu vào ca các trng i hc. Công tác qun lý sinh viên  các trng i hc vn
còn lng lo. iu đó đã to k h cho nhng sinh viên li hc, ham chi tìm đn các
dch v “hc h, thi h” đang đc công khai qung bá rm r
trên nhng trang web
qung cáo, mng xã hi… trong nhng thi đim cn k mùa thi. Nn “hc h, thi h” là
nn tng dn đn các tiêu cc trong môi trng hc tp cng nh ngoài xã hi đã to điu

kin cho nhng ngi gi danh sinh viên đ thc hin các hành vi xu  ging đng i
hc.
Vi quy ch hc tín ch  các tr
ng i hc, Cao đng  nc ta hin nay vic hc
tr nên d dàng, các sinh viên có th la chn mt s lng tín ch nht đnh đ hc trong
mt hc k và vì th mi sinh viên s có mt thi khóa biu riêng. Bên cnh nhng mt
tích cc ca quy ch hc tín ch thì vn còn có mt hn ch. Vì mi sinh viên có mt thi
khoá biu riêng nên vic qun lý các sinh viên s
 tr nên khó khn hn.
T nhng thc trng trên, nhóm nghiên cu đã tin hành xây dng mt h thng phn
mm đim danh sinh viên bng ging nói đ h tr vic đim danh trong các trng i
hc áp dng hc ch tín ch.
1.2 MC ÍCH CA  TÀI:
Xây dng mt h thng phn mm đim danh trên client – server. Client là các thit
b di đng chy h điu hanh Android, có ng dng nhn din ging nói và các công ngh
tiên tin nh h thng đnh v toàn cu (GPS), bn đ trc tuyn Google Maps. Server là
Webservice cùng vi h qun tr c s d liu SQL Server. H thng phn mm đim
danh này có th đc tri
n khai trong các trng i hc.
1.3 PHNG PHÁP THC HIN:
 Lp trình Web service bên phía server bng ngôn ng C# trên môi trng Visual
Studio 2010.
 Ly đa đim bng công ngh đnh v toàn cu GPS trên đin thoi di đng chy
trên h điu hành Android.
 Xác đnh v trí ca thit b di đng và v trí ca đa đim hc bng Google Maps
 Lp trình phn mm nhn din ging nói trên thit b di dng Android.

Trang 3
 Xây dng mô hình âm thanh, mô hình ngôn ng cho vic nhn din ging nói s
dng b công c nhn din ging nói ca i hc Carnegie Mellon là Pocketsphinx.

 Lp trình client – server, ly d liu GPS và xác thc bng ging nói trên thit b
client là đin thoi thông minh, sau đó d liu đc đa lên server và thao tác trên c s
d liu SQL Server.
 Tin hành thc nghim t l nhn di
n và t l gi ging trong vic xác thc bng
nhn din ging nói đ tìm ra ngng sai s chp nhn đúng và ngng sai s không chp
nhn ca phn mm.
1.4 ÓNG GÓP CA  TÀI:
V mt xã hi, lun vn này có th ng dng đ giúp gim thiu tình trng “hc h,
thi h” đang còn tn ti trong môi trng giáo dc i Hc hin nay  nc ta.
V mt công ngh, lun vn xây dng đã xây dng h thng phn mm đim danh
sinh viên client – server, client là các thit b đin thoi di dng chy h điu hành
Android, server là webservice đc vit bng ngôn ng C#, phn xác thc danh tính đc
ng dng h thng nhn din ging nói. H thng có th đc áp dng vào thc tin đi
sng, c th là trong môi trng đào to, giáo dc. Thc nghim t l nhn din đ đa ra
ngng chp nhn đúng 100% là t 0.7 tr lên và ngng chp nhn sai 100% là t 0.3
tr xu
ng.
1.5 B CC CA BÁO CÁO:
Chng 1: Tng quan
Chng này nêu nhng ni dung tng quan, gii thiu, nêu mc đích ca đ tài, các
phng pháp thc hin, đóng góp ca đ tai và b cc ca báo cáo.
Chng 2: C s lý thuyt
Chng này nêu các lý thuyt c bn ca Web service, Android, GPS và nhn din
ging nói t đó làm c s đ thit k và cài đt h thng phn mm.
Chng 3: Thit k và cài đt
Chng này phân tích và thit k h thng , thit k các mô hình c s d liu, hun
luyn mô hình nhn din ging nói, các bc đ cài đt nhn din ging nói đ chy trên
đc thit b Android. Cài đt Webservice bên phía Server.
Chng 4: Kt lun

Chng này nêu lên nhng kt qu đt đc ca lun này, nhng đóng góp ca đ tài
v mt xã hi và v
 mt công ngh. Mt s hn ch ca đ tài.

Trang 4
CHNG 2. C S LÝ THUYT
2.1 NHN DIN GING NÓI:
Khi mt ngi cn xác thc danh tính trên đin thoi, máy tính, tài khon ngân
hàng,… h cn xác thc thông qua mt khu. Nhng vic s dng mt khu có th d
dàng s dng các công c tiên tin đ dò tìm ra và vi kt qu tìm đc, ngi ta có th
gi danh ngi khác đ xâm nhp mt cách bt hp pháp. Công ngh nhn din ging nói
hin ti, hoc có th trong tng lai có th
 s giúp vic xác đnh danh tính chun xác hn
do mi ngi có mt ging riêng bit nh du vân tay.
2.1.1 KHÁI NIM C BN CA GING NÓI:
Ging nói là mt hin tng phc tp và rt khó xác đnh đc cách nó đc cu
thành và cách nó đc lnh hi. Nhn thc thông thng là ging nói đc cu thành
bng các t, và mi t bao gm các âm t li nói. Thc ra thì li nói là mt quá trình
đng và có nhng phn không th phân bit đc mt cách rõ ràng.
Các mô t hin đi v li nói ch  mc đ xác sut, vì th không có mt ranh gii
nht đnh gia các đn v đ biu din li nói hoc gia các t vi nhau. Xác sut đ nhn
din đc ging nói không bao gi chính xác mt cách tuyt đi vì th chúng ta rt khó
có th có mt h
thng có th nhn dng ging nói mt cách hoàn ho và đó là lý do
chúng ta chp nhp có sai s.
Li nói là mt lung âm thanh liên tc mà  đó trng thái n đnh trn ln vi trng
thái thay đi không n đnh. Trong chui trng thái này, ngi ta có th đnh ngha các
lp ca âm thanh hoc âm v mt cách nhiu hoc ít hn. T đc hiu là đc xây dng
t các âm v
, nhng điu này có th không chính xác. Các thuc tính âm thanh ca mt

dng sóng (waveform) tng ng vi mt âm v có th khác nhau rt nhiu ph thuc vào
nhiu yu t - ng cnh âm v, ngi nói, cách nói,…
Hình 2.1 th hin dng sóng ca hai ch s “nm” và “sáu” đc ghi li t máy ghi
âm và hin th trên phn mm ghi âm ging nói trên máy tính.

Trang 5


Hình 2.1 Dng sóng âm thanh
Hin tng âm thanh trn ln vi nhau trong quá trình hình thành làm cho âm v rt
khác so vi biu din ca các quy tc tiêu chun. Nhng s chuyn tip gia các t thì
mang nhiu thông tin hn  khu vc n đnh, chúng ta thng nói v diphones (âm v
đôi), đó là nhng phn ca các âm v gia hai âm v liên tip. Thnh thong ta còn nói v
subphonetic (đn v âm v ph) – là nhng trng thái ph
ca mt âm v. Thng có ba
hoc nhiu hn các khu vc có nhng tính cht khác nhau có th d dàng đc tìm thy.
Phn đu tiên ca âm v ph thuc vào âm v trc đó, phn gia n đnh, và phn
tip theo ph thuc vào âm v theo sau. ó là lý do ti sao thng có ba trng thái ca âm
v đc chn cho nhn din da vào mô hình HMM (Hidden Makov Model).
Mô hình markov n (HMM – Hidden Markov Model) là mt mô hình thng kê v
i
các tham s đu vào là không bit trc đ xác đnh các tham s đu ra tng ng. ây là
mô hình tính toán thng kê đc s dng rng rãi trong ngành tin - sinh hc.
Thnh thong các âm v đc xem xét v thuc tính. Có th có triphones (âm v ba)
hoc thm chí là quinphones (âm v nm). Nhng không ging nh các âm v đn và âm
v đôi, nó tng ng vi tm ngang nhau trong dng sóng nh là các âm v đn. Nó ch
khác  cái tên. ó là lý do chúng ta g
i đi tng này là senone. Mt s ph thuc ca
senone trong thuc tính có th phc tp hn ch là thuc tính trái và thuc tính phi. Nó
có th là mt hàm phc tp đc đnh ngha bi cây quyt đnh, hoc bi mt s cách

khác.
Các âm v to ra đn v âm ph, ging nh âm tit. Thnh thong, âm tit đc đnh
ngha nh là mt “reduction-stable-entities” (nhng th
c th gim bt s n đnh).  mô
t, khi li nói bt đu nhanh hn, âm v thng thay đi, nhng âm tit vn gi nguyên.
Hn na, các âm tit còn có liên quan đn ng điu. Có nhiu cách khác nhau đ xây
dng các t ph - da trên nn tng hình thái hc ca hình thái ngôn ng phong phú hoc
nn tng âm v. Các t ph thng s dng trong nhn di
n ging nói qua t vng.

Trang 6
Các t ph xut phát t các t. Các t thì rt quan trng trong nhn din ging nói vì
nó thu hp các t hp ca các âm v mt cách đáng k. Ví d: nu có 40 âm v và trung
bình mi t có 7 âm v, s là 40^7 t. Tuy nhiên đi vi nhng ngi có trình đ hc vn
cao thì h rt him khi s dng hn 20 ngàn t, điu này làm cho nhn din ging nói có
th kh quan.
Các t và nhng âm thanh không phi ngôn ng, chúng ta gi chúng là fillers (ting
th, um, uh, ting ho), to nên nhng câu nói. Nó là nhng đon tách ri ca âm thanh
gia nhng khong ngh. Nó không cn thit trong các câu có nhiu ng ngha thuc v
khái nim.
Cách ph bin nht đ nhn din đc ging nói là: ly dng sóng, chia nó thành các
li nói và khong im lng sau đó c gng nhn din nhng gì
đc nói trong mi li. 
làm vic đó chúng ta ly tt c các kt hp có th ca các t và c gng khp chúng vi
âm thanh:
Trc tiên nó là khái nim ca nhng đc trng. Vì s lng các tham s là khá ln
nên chúng ta c gng đ ti u hóa nó. S liu đc tính toán t li nói bng cách chia li
nói thành các khung. Mi chiu dài ca mt khung tiêu biu là 10 mili giây, chúng ta trích
ra 39 s. Gi là véc-t
đc trng. Cách đ phát sinh ra nhng s đó là mt đi tng ca

vic thm dò mt cách ch đng. Hiu theo cách đn gin là s phát sinh ca quang ph.
Th hai là khái nim ca mô hình. Mô hình mô t các đi tng toán hc tp hp t
các thuc tính thông dng ca t đc nói ra. Thc t, mô hình âm thanh ca âm v là hn
hp gn-x ca ba trng thái – đ đn gi
n, nó là mt véc-t tính nng có th xy ra nht.
T khái nim ca mô hình đt ra nhiu vn đ - làm cách nào mô hình có th phù hp vi
thc t nht, mô hình có th tt hn nhng vn đ ca mô hình ni b, s thích nghi ca
mô hình vi điu kin luôn thay đi là nh th nào.
Th ba, nó là mt tin trình phù hp vi chính nó. Phi mt mt khong thi gian lâu
h
n khong thi gian tn ti ca v tr đ so sánh tt c các véc-t đc trng vi tt c
mô hình, quá trình tìm kim thng đc ti u bng nhiu th thut. Ti thi đim hin
ti chúng ta duy trì s khp ni ca các bin th mt cách tt nht và m rng chúng theo
thi gian phát ra phù hp vi bin th  các khung ti
p theo.
2.1.2 CÁC MÔ HÌNH NHN DIN GING NÓI
Da theo cu trúc ca ging nói, có 3 mô hình h tr cho vic nhn din ging nói:
Mô hình âm thanh: bao gm các đc tính ca âm thanh cho mi âm v. Mô hình ng
cnh đc lp cha đng các thuc tính (đc tính có th xy ra nht ca mi âm v) và mô
hình ng cnh ph thuc (xây dng t các âm v vi ng cnh).

Trang 7
T đin ng âm: cha mt ánh x t các t đn các âm v. Ánh x này không hiu
hiu qu lm. Ví d, ch có hai hoc ba bin th phát âm đc ghi trong đó, nhng nó
thc hin đ hu ht thi gian. T đin không phi là bin th duy nht đ ánh x t các
t đn các âm v. Nó có th đc thc hin bi các hàm phc tp vi mt c máy có th
hc thut toán.
Mô hình ngôn ng: s dng đ gii hn vic tìm kim các t. Nó đnh ngha t nào có
th theo sau t đc nhn din trc đó (quá trình khp ni li vi nhau là mt quá trình
liên tc) và giúp hn ch đáng k quá trình khp li bng cách b bt các t không có kh

nng xy ra. Mô hình đc s
dng thông dng nht là mô hình ngôn ng n-gram – nó
cha các thng kê ca các t liên tip – và mô hình ngôn ng trng thái hu hn – nó đnh
ngha li nói liên tip bng trng thái hu hn t đng hóa, thnh thong đc đnh ngha
bng trng lng.  đt đn tn s chính xác tt, mô hình ngôn ng ca bn cn phi
thành công trong vic tìm kim không gian hn ch. Ngha là nó cn ph
i rt tt trong
vic d đón các t tip theo. Mt mô hình ngôn ng thng gii hn t vng lu tâm đn
các t mà nó cha. ó là mt vn đ v vic nhn dng tên.  đi phó vi nó, mt mô
hình ngôn ng có th cha mt vài đon nh nh các t ph hoc thm chí là âm v. Lu
ý rng vic tìm kim không gian h
n ch trong trng hp này thng rt t và tng
đng vi vic gim đ chính xác trong vic nhn dng hn là mt t da trên mô hình
ngôn ng.
Ba mô hình trên kt hp li trong mt c máy nhn dng ging nói. Nu chúng ta ng
dng máy ca chúng ta cho các ngôn ng khác, bn cn phi có cu trúc nh vy. i vi
hu ht các ngôn ng, t đin ng âm và th
m chí là t vng ca ngôn ng đã có sn và
có th ti v t các trang chuyên cung cp mô hình nhn din ging nói.
Mt s khái nim khác dùng đ s dng trong vic nhn din ging nói:
Lattice: mng li mt đ th có hng biu din các bin đi ca vic nhn din.
Thông thng, vic ly đc kt qu khp li thì không thc t; trong trng hp này,
mng li là đnh dng trung gian tt đ biu din các kt qu nhn din.
N-best list ca s bin đi ging nh mng li, cho dù s biu din ca nó không
dày đc nh mng li.
Mng li t hn tp (hình xúc xích): là nhng mng li đc gng vi nhau theo
trình t ca các đim đc ly t mi góc ca mng li đ th.
C s d liu ging nói: là mt b ghi âm đc trng t c s d liu các tác v. Nu
chúng ta phát trin h thng hi thoi nó s là hi thoi ghi âm dành cho ngi dùng. i
vi h thng ra lnh nó có th là đc các bn ghi âm. C s d liu ging nói đc s

dng đ hu
n luyn, điu chnh và kim tra các h thng gii mã.

Trang 8
C s d liu vn bn: nhng vn bn mu đc thu thâp cho hun luyn mô hình
ngôn ng. Thng thì c s d liu vn bn đc thu thp t các mu form. Vn đ vi
vic thu thp là đa tài liu hin ti (tp tin PDF, các trang web, các bn scan,…) vào
trong các mu form. Mt khác bn cn ghi rõ các t vit tt.
2.1.3 TI U HÓA VIC NHN DIN GING NÓI
Khi phát trin nhn din ging nói, vn đ phc tp nht là s chính xác (đa ra nhiu
bin th phù hp nht có th) và s nhanh chóng. Ngoài ra còn có các vn đ khi khp ni
các kt qu nói trong khi các mô hình này không đc hoàn ho.
Nhng đc tính sau s đc dùng:
Tn s t b li (Word error rate/WER). Chúng ta có vn bn gc và vn bn ghi âm
có đ dài là N t. T đó có I t đc thêm vào, D t b xóa và S t thay th:
WER = (I + D + S) / N
WER thng đc tính bng phn trm
 chính xác. Hu nh ging vi WER, nhng không có t thêm vào.
 chính xác = (N – D – S) / N
 chính xác thc s là mt b đo không tt cho hu ht các tác v, vì vic thêm vào
là rt quan trng vi kt qu cui cùng. Nhng đi vi mt s tác v, đ chính xác là b
đo hp lý cho hiu sut ca b gii mã
Tc đ. Gi s tp tin âm thanh dài 2 ting và thi gian gii mã là 6 ting thì tc đc
đm đc là 3xRT
Cung ROC (Receiver Operating Curve), trong lý thuyt phát tín hiu dùng đ xác
đnh tín hiu nhn đc có phi là tín hiu tht s hay. Khi nói v s phát hin tác v, có
th có báo đng gi hoc truy cp/b l; cung ROC s đc s dng trong trng hp
này. Mt góc ca cung ROC là mt đ th biu di
n s ln báo đng gi vi s ln truy
cp và nó c gng đ ti u các đim ni mà s ln báo đng gi nh và s ln truy cp

phù hp 100%.

Trang 9
2.2 S LC V WEB SERVICE:
2.2.1 KHÁI NIM V WEB SERVICE:
Dch v web (web service) là mt h thng phn mm đc xây đng đ h tr kh
nng tng tác gia các máy tính trên mng (theo Wide Web Consortium). Nó cung cp
mt giao tip đc mô t theo mt đnh dng chung thng gi là ngôn ng mô t dch v
web (Web Service Description Language –WSDL). Các h thng khác thc hin tng
tác vi dch v web thông qua giao thc SOAP (Simple Object Access Protocol). ây là
giao thc giúp trao đi thông tin gia s
 dng HTTP kt hp vi vic s dng đc t
XML cùng vi mt s chun khác. Nh vy, mc đích chính ca vic phát trin ca dch
v web là cho phép giao tip và trao đi các chc nng, thông tin, d liu gia các ng
dng mt cách d dàng mà không cn quan tâm đn môi trng phát trin, ngôn ng lp
trình bi tt c đã đc quy đnh v m
t đnh dng chung. Bn cht ca web service là
mt tp hp các đi tng, các phng thc đc thc thi và công b trên mng đ có th
đc gi t xa thông qua các ng dng khác nhau.
2.2.2 C IM CA WEB SERVICE:
c đim chung ca web service là cho phép client và server tng tác đc vi nhau
ngay c trong nhng môi trng khác nhau. Phn ln k thut ca web service đc xây
dng da trên mã ngun m
và đc phát trin theo các chun đã đc công nhn. Web
service là s kt hp ca vic phát trin theo hng tng thành phn vi nhng lnh vc
c th và c s h tng web, chúng đa ra nhng li ích cho c doanh nghip, khách
hàng, nhng nhà cung cp khác và c nhng cá nhân thông qua mng Internet.

Trang 10


Hình 2.2 Mô hình giao tip ca Web service
Nhng u đim ca web service giúp vic xây dng h thng đc linh hot hn.
Web service cung cp kh nng hot đng rng ln vi các ng dng phn mm khác
nhau chy trên các nn tng khác nhau. Web service s dng các giao thc và các chun
m. D liu đc đnh dng theo kiu vn bn, thun li cho ngi phát trin ng dng
cng nh nâng cao kh nng tái s dng. Web service thúc đy vic đu t vào các h
thng phn mm đa tn ti bng cách cho phép các tin trình, chc nng nghip v đc
đóng gói trong giao din web service. Web service có th to mi tng tác ln nhau và
mm do gia các thành phn trong h thng, giúp ngi lp trình d dàng cho vic phát
trin các h thng d liu phân tán. Vic phát tri
n h thng tích hp bng web service
làm gim s phc tp ca h thng.
Bên cnh nhng u đim trên, web server cng còn tn ti mt s khuyt đim nh
có quá nhiu chun cho dch v web khin ngi dùng khó nm bt. Cn phi cân nhc
đn tính bo mt ca web service đ tránh nhng l hng không đáng có. Ngoài ra các
giao thc đc thay đ
i và nâng cp, đòi hi ng dng ca client phi đc nâng cp,
thay đi theo.

Trang 11
2.2.3 KIN TRÚC SERVICES
Web service gm có 3 chun chính: SOAP (Simple Object Access Protocol), WSDL
(Web Service Description Language) và UDDI (Universal Description, Discovery, và
Integration). UDDI đc s dng đ đng ký và khám phá dch v Web đã đc miêu t
c th trong WSDL. Giao tác UDDI s dng SOAP đ giao tip vi UDDI server, sau đó
các ng dng SOAP yêu cu dch v Web. Các thông đip SOAP đc gi đi chính xác
bi HTTP và TCP/IP.

Hình 2.3 S đ kin trúc ca web service
Web service có 4 thành phn chính:

Dch v vn chuyn có nhim v truyn thông đip gia các ng dng mng, bao
gm nhng giao thc nh HTTP, SMTP, FTP, JSM và gn đây nht là giao thc thay đi
khi m rng (Blocks Extensible Exchange Protocol- BEEP).
Thông đip XML có nhim v gii mã các thông đip theo đnh dng XML đ có th
hiu đc  mc ng d
ng tng tác vi ngi dùng. Hin ti, nhng giao thc thc hin
nhim v này là XML-RPC, SOAP và REST.
Thành phn miêu t đc s dng đ miêu t các giao din chung cho mt dch v
Web c th. WSDL thng đc s dng cho mc đích này, nó là mt ngôn ng mô t
giao tip và thc thi da trên XML. Dch v Web s s dng ngôn ng này đ truyn
tham s và các loi d li
u cho các thao tác và chc nng mà dch v web cung cp.
Khám phá dch v (Discovery): tp trung dch v vào trong mt ni đc đng ký, t
đó giúp mt dch v Web có th d dàng khám phá ra nhng dch v nào đã có trên mng.

Trang 12
Mt dch v Web cng phi tin hành đng ký đ các dch v khác có th truy cp và giao
tip. Hin ti, UDDI API thng đc s dng đ thc hin công vic này
2.2.4 CÁC THÀNH PHN WEB SERVICES
a) XML (Extensible Markup Language):
Là mt chun m do W3C đa ra cho cách thc mô t d liu, nó đc s dng đ
đnh ngha các thành phn d liu trên trang web và nhng tài liu B2B. V hình th
c,
XML hoàn toàn có cu trúc th ging nh ngôn ng HTML nhng HTML đnh ngha
thành phn đc hin th nh th nào thì XML li đnh ngha nhng thành phn đó cha
nhng cái gì. Vi XML, các th có th đc lp trình viên t to ra trên mi trang web và
đc chn là đnh dng thông đip chun bi tính ph bin và hiu qu mã ngun m.
Do dch v Web là s kt h
p ca nhiu thành phn khác nhau nên XML s dng các
tính nng và đc trng ca các thành phn đó đ giao tip. XML là công c chính đ gii

quyt vn đ này và là kin trúc nn tng cho vic xây dng mt dch v Web, tt c d
liu s đc chuyn sang đnh dng th XML. Khi đó, các thông tin mã hóa s hoàn toàn
phù hp vi các thông tin theo chun ca SOAP hoc XML-RPC và có th tng tác vi
nhau trong m
t th thng nht.
b) SOAP - Simple Object Access Protocol:
SOAP là mt giao thc giao tip có cu trúc nh XML.Nó đc xem là cu trúc
xng sng ca các ng dng phân tán đc xây dng t nhiu ngôn ng và các h điu
hành khác nhau.SOAP là giao thc thay đi các thông đip da trên XML qua mng máy
tính, thông thng s dng giao thc HTTP.
Mt client s gi thông đip yêu cu ti server và ngay lp tc server s gi nhng
thông đip tr li ti client. C SMTP và HTTP đu là nhng giao thc  lp ng dng
ca SOAP nhng HTTP đc s dng và chp nhn rng rãi hn bi ngày nay nó có th
làm vic rt tt vi c s h tng Internet

Trang 13
Hình 2.4 Mô t SOAP đc s dng trong web service
c) WSDL (Web Service Description Language)
WSDL đnh ngha cách mô t dch v Web theo cú pháp tng quát ca XML, bao
gm các thông tin v tên dch v, giao thc và kiu mã hóa s đc s dng khi gi các
hàm ca dch v web, các loi thông tin nh thao tác, tham s, nhng kiu d liu (có th
là giao din ca dch v Web cng vi tên cho giao din này).
Mt WSDL hp l gm hai phn: phn giao din (mô t giao din và phng thc kt
ni) và phn thi hành mô t thông tin truy xut CSDL. C hai phn này s đc lu trong
2 tp tin XML tng ng là tp tin giao din dch v và tp tin thi hành dch v. Giao din
ca mt dch v Web đc miêu t trong phn này đa ra cách thc làm th nào đ giao
tip qua dch v Web. Tên, giao thc liên kt và đnh dng thông đip yêu cu đ t
ng
tác vi dch v Web đc đa vào th mc ca WSDL.
WSDL thng đc s dng kt hp vi gin đ XML và SOAP đ cung cp dch v

web qua Internet. Mt client khi kt ni ti dch v Web có th đc WSDL đ xác đnh

Trang 14
nhng chc nng sn có trên server. Sau đó, client có th s dng SOAP đ ly ra chc
nng chính xác có trong WSDL.

Hình 2.5 Các thành phn ca WSDL
Mi thành phn có mt chc nng riêng, c th nh sau:
Types: ch đnh kiu d liu cho các thông đip gi và nhn.
Messages: là mt thành phn tru tng mô t cách thc giao tip gia client và
server
Porttypes: mô t ánh x gia các thng đip – đc mô t trong phn t messages –
và các phng thc
Binding: xác đnh giáo thc nào s dng khi giao tip vi dch v web.
Port: ch đa ch hoc đim kt ni đn web service, thng là chui URL đn gin.
d) Universal Description, Discovery, And Integration (UDDI):
 có th s dng các dch v, trc tiên client phi tìm dch v, ghi nhn thông tin
v cách s dng và bit đc đi tng nào cung cp dch v. UDDI đnh ngha mt s

Trang 15
thành phn cho bit các thông tin này, cho phép các client truy tìm và nhn nhng thông
tin đc yêu cu khi s dng dch v Web.
e) Cu Trúc UDDI :
Trang trng (White pages): cha thông tin liên h và các đnh dng chính yu ca
dch v Web, chng hn tên giao dch, đa ch, thông tin nhn dng… Nhng thông tin
này cho phép các đi tng khác xác đnh đc dch v.
Trang vàng (Yellow pages): cha thông tin mô t dch v Web theo nhng loi khác
nhau. Nhng thông tin này cho phép các đi tng thy đc dch v Web theo tng loi
vi nó.
Trang xanh (Green pages): cha thông tin k thut mô t các hành vi và các chc

nng ca dch v Web.
Loi dch v (tModel): cha các thông tin v loi dch v đc s dng.
2.3 S LC V H IU HÀNH ANDROID:
2.3.1 LCH S ANDROID:
Android là h điu hành da trên nn tng linux dành cho các thit b đng. H điu
hành Android đc thit k đu tiên ti tng công ty Android. Sau đó đc Google mua
li vào nm 2005 cho đn nm 2007 Google mi chính thc ra mt h điu hành này.
2.3.2 ANDOIRD LÀ GÌ:
Android là tên mt nn tng m cho thit b di đng ca Google da trên kernel
Linux 2.6, gm h điu hành, nh
ng phn mm trung gian (middleware) và mt s ng
dng c bn mà ngi s dng cn đn. B công c phát trin phn mm Android SDK
cung cp các công c và các giao din lp trình ng dng API cn thit đ xây dng và
phát trin các ng dng trên nn Android bng ngôn ng lp trình Java.
2.3.3 KIN TRÚC H IU HÀNH ANDROID:
H điu hành Android có 4 tng t di lên trên là tng ht nhân Linux, tng
Libraries & Android runtime, tng Application Framework và trên cùng là tng
Application.
Hình 2.6 th hin 4 tng ca mt kin trúc h điu hành Android.