Ngày soạn: 21/2/2011
Ngày dạy: 26/2/2011
Tiết: 75
hồi trống cổ thành
(Trích hồi 28- Tam quốc diễn nghĩa)
La Quán Trung
A. Mục tiêu bài học:
Giúp hs: - Hiểu đợc tính cách bộc trực, nóng nảy, ngay thẳng - một biểu hiện của
lòng trung nghĩa của Trơng Phi, sự khẳng định lòng trung nghĩa của Quan Công
cũng nh tình anh em kết nghĩa vờn đào của họ.
- Nghệ thuật kể chuyện đặc sắc, cảm nhận đợc ko khí chiến trận của tác
phẩm qua đoạn trích hay và tiêu biểu- Hồi trống Cổ Thành.
B. Sự chuẩn bị của thầy trò:
- Sgk, sgv, tác phẩm Tam quốc diễn nghĩa và một số tài liệu tham khảo.
- Thiết kế dạy- học.
C. Cách thức tiến hành:
Gv tổ chức giờ dạy- học theo cách kết hợp các hình thức đọc diễn cảm, trao đổi
thảo luận.
D. Tiến trình dạy- học:
1. ổ n định tổ chức lớp.
2. Kiểm tra bài cũ.
3. Bài mới:
* Giới thiệu bài mới: Khi rơi vào hoàn cảnh ngặt nghèo thúc bách, để chứng minh
cho tấm lòng kiên trinh, nàng Xi-ta trong sử thi Ramayana đã phải lựa chọn hành
động bớc lên giàn hỏa thiêu. Khi bị Trơng Phi nghi kị, bậc anh hùng Quan Công
cũng phải lấy cái sống và cái chết để làm tin. đọc hồi thứ 28 của Tam quốc diễn
nghĩa, nghe âm vang hồi trống Cổ Thành, chúng ta sẽ hiểu rõ hơn về điều đó.
Hoạt động của gv và hs Yêu cầu cần đạt
Phần tiểu dẫn cung cấp những nội dung kiến
thức nào?
Nêu những nét chính về cuộc đời của La
Quán Trung?
Những tác phẩm chính của ông?
Nêu hoàn cảnh ra đời tác phẩm?
Tác phẩm thuộc thể loại nào?
Nêu giá trị của tác phẩm?
I. Tiểu dẫn:
1. Tác giả :
* Cuộc đời.
- La Quỏn Trung (1330 -1400?) tờn La
Bn, hiu H Hi, ngi vựng Thỏi
Nguyờn, sng vo cui thi Nguyờn u
thi Minh.
- Tớnh tỡnh cụ c, l loi, thớch mt mỡnh
ngao du õy ú.
* Sự nghiệp.
-Tam quc din ngha,Tựy ng lng
triu chớ truyn, Tn ng ng i s
din ngha, Bỡnh yờu truyn.
- L ngi u tiờn úng gúp xut sc
cho trng phỏi tiu thuyt lch s thi
Minh Thanh.
2. Tỏc phm Tam quc din ngha:
- Hoàn cảnh ra đời : đầu đời
Minh( 1368- 1644).
- Thể loại : tiểu thuyết chơng hồi( 120
hồi) -> Kể lại quá trình hình thành và
diệt vong của ba tập đoàn phong kiến
Nguỵ- Thục- Ngô.
Nội dung?
Nghệ thuật?
Vị trí của đoạn trích?
Tiêu đề của hồi 28?
Giáo viên cho hoc sinh xem đoạn phim về
Hồi trống Cổ Thành.
Trớc khi Quan Công đến, Trơng Phi đã làm
những việc gì tại Cổ Thành?
Nhận xét về con ngời của Trơng Phi qua
những việc làm trên?
(So sánh giống với nhân vật Ngô Tử Văn)
Có thể nói việc Trơng Phi chiếm Cổ
Thành là một cơ sở để chuẩn bị cho cuộc
gặp gỡ đầy kịch tính với ngời anh em kết
nghĩa của mình.
Ai là ngời vào thành báo tin Quan Công đến
cho Trơng Phi? Mục đích?
Khi nghe báo tin Quan Công đa hai chị dâu
đến Trơng Phi đẫ có hành động gì?
Nhận xét về hành động này của Trơng Phi?
Tìm những chi tiết miêu tả cử chỉ, điệu bộ và
hành động của Trơng Phi khi giáp mặt với
Quan Công?
Nhậ xét về cử chỉ, điệu bộ và hành động đó?
Trơng Phi đã nói những gì với Quan Công?
- Giá trị :
+ Nội dung : phơi bày cục diện chính trị
xã hội Trung Hoa cổ đại- một giai đoạn
cát cứ phân tranh, chiến tranh liên miên,
nhân dân đói khổ.
Khát vọng hòa bình, ổn định, thống
nhất đất nớc
T tởng ủng Lu phản Tào.
+ Nghệ thuật :
Nghệ thuật kể truyện theo trình tự thời
gian (đặc trng của tiểu thuyết lịch sử).
Xây dựng các nhân vật đặc sắc.
Chọn lọc đợc nhiều sự việc li kì, hấp
dẫn .
Nghệ thuật tả các trận chiến đấu rất đa
dạng, phong phú.
3. Đoạn trích:
- Thuộc hồi 28 của tác phẩm.
- Có tiêu đề là hai câu thơ: Chém Sái D-
ơng anh em hòa giải- Hồi Cổ Thành tôi
chúa đoàn viên.
- Tóm tắt: sgk
II. Đọc- hiểu
1.Đọc
2.Tìm hiểu văn bản.
a. Hình t ợng nhân vật Tr ơng Phi:
- Trơng Phi vay lơng thực-> đuổi quan
huyện,cớp ấn thụ-> chiếm thành.
-> cơng trực, nóng nảy, không chịu
khuất phục.
- Khi nghe tin.
+ Tôn Càn báo tin-> mời Trơng Phi ra
đón Quan Công và hai chị dâu.
+ Hành động : chẳng nói chẳng rằng,
mặc áo giáp, vác mâu, lên ngựa,dẫn
quân, đi tắt
không phải là hành động vui
mừng của anh em ra đón nhau mà
là hành động của một dũng tớng
ra trận quyết chiến.
- Khi giáp mặt.
+ C ch, iu b : mt trợn trũn xoe,
rõu hựm vnh ngc, hũ hột nh sm
+ Hnh ng : múa xà mâu, chy li
Nhận xét về cách nói năng của Trơng Phi?
Mục đích?
Ai là ngời thanh minh cho Quan Công?
Phản ứng của Trơng Phi trớc những lời thanh
minh trên?
Vậy cơ sở nào để Trơng Phi bác bỏ những
lời thanh minh trên cho Quan Công?
Trơng Phi khinh ghét con ngời phụ nghĩa
bội bạc hàng Tào trong Quan Công; càng
không thể chấp nhận con ngời xấu xa nh
thế
Lí lẽ của Trơng Phi càng có cơ sở khi xuất
hiện nhân vật nào?
Lời nói nào buộc tội khiến cho Quan Công
không thể minh oan?
Hành động tiếp theo của Trơng Phi?
Khi Quan Công thanh minh sẽ chém tớng
Tào để minh oan thì Trơng Phi đã đặt ra điều
kiện gì?
(Liên hệ nàng Xita nhảy vào giàn lửa để
chứng minh phẩm chất của mình trớc
Rama.)
Nhận xét về điều kiện đặt ra cho Quan
Công?
Thái độ của Trơng Phi khi rõ chuyện? Nhận
xét?
Nhận xét của em về nhân vật Trơng Phi qua
đoạn trích?
Con ngời Trơng Phi thẳng nh làn tên bắn,
sáng nh tấm gơng soi.
õm Quan Cụng.
mạnh mẽ, nóng nảy, quyết liệt
muốn giết Quan Công.
+ Lời nói :
mày đã bội nghĩa, gặp tao
mày bỏ anh hàng Tào, tao quyết liều
sống chết
giết thằng phụ nghĩa
nói năng lỗ mãng, gay gắt -> kết
tội Quan Công bội nghĩa, hàng
Tào
+ Sự thanh minh.
Cam,Mi phu nhân : tạm nơng mình, bất
đắc dĩ.
Tôn Càn : cốt để tìm tớng quân.
-> minh oan cho Quan Công
-> Trơng Phi : hai chị bị lừa đấy, nó đâu
có tốt bụng, bắt ta-> đổ thêm dầu vào
lửa-> càng không tin.
+ Cơ sở kết tội : trung thần chịu chết
không chịu nhục ; có lẽ đâu đại trợng
phu lại thờ hai chủ
Trơng Phi rất hiểu đạo lý của các
bậc trung thần-> không thể chấp
nhận hai lòng.
- Khi Sái Dơng xuất hiện.
+ Lời nói : không phản quân mã , bây
giờ còn chối
tăng thêm sự tin tởng Quan Công
đã phản bội
+ Hành động : múa xà mâu hăm hở đâm
Quan Công.
+ Điều kiện : đánh ba hồi trống phải
chém đợc tớng Tào
thời gian quá ngắn, quá khó khăn-
> thử thách lòng trung của Quan
Công.
- Khi hiểu ra mọi chuyện.
Nghe lời kể của hai chị dâu
-> khóc, thụp lạy Vân Trờng.
-> giàu tình cảm và phục thiện.
Tóm lại : Trơng Phi là ngời cơng trực,
trung nghĩa, nóng nảy đến thô lỗ mà
lại thận trọng, khôn ngoan, hết lòng
phục thiện