KIỂM
TRA
BÀI
CŨ
1/Thế nào là chuyển động nhiệt?
CÂU HỎI
2/Trình bày một thí nghiệm mà em đã học
xảy ra hiện tượng khuếch tán?
Trả lời
1/Nhiệt độ càng cao thì các nguyên
tử,phân tử chuyển động càng nhanh
2/Đổ nhẹ nước vào một bình đựng dung
dịch đồng sunfat màu xanh.Vì nước nhẹ
hơn nên nổi ở trên tạo thành một mặt phân
cách giữa hai chất lỏng.Sau một thời
gian,mặt phân cách này mờ dần rồi mất
hẳn.Trong bình chỉ còn một chất lỏng
đồng nhất màu xanh nhạt.Nước và đồng
sunfat đã hòa lẫn vào nhau.Hiện tượng
này gọi là hiện tượng khuếch tán.
Hình 21.1
Trong thí nghiệm về thả quả
bóng rơi (H.21.1),mỗi lần
quả bóng nảy lên,độ cao của
nó lại giảm dần.Cuối cùng
không nảy lên được
nữa.Trong hiện tượng này
rõ ràng là cơ năng đã giảm
dần.Vậy cơ năng đã biến
mất hay đã chuyển thành
một dạng năng lượng khác?
I/ NHIỆT NĂNG
Các phân tử cấu tạo nên vật chuyển
động không ngừng,do đó chúng có
động năng.Tổng động năng của các
phân tử cấu tạo nên vật gọi là nhiệt
năng của vật.
Nhiệt năng có quan hệ chặt chẽ với
nhiệt độ.Nhiệt độ của các vật càng cao
thì các phân tử cấu tạo nên vật chuyển
động càng nhanh và nhiệt năng của vật
càng lớn.
Đọc thông tin
Nhiệt năng của một vật là gì?
Nhiệt năng của một vật là
tổng động năng của các phân
tử cấu tạo nên vật.
Nhiệt năng có quan hệ như thế
nào đối với nhiệt độ?
Nhiệt độ của vật càng cao thì
các phân tử cấu tạo nên vật
chuyển động càng nhanh và nhiệt
năng của vật càng lớn.
I/ NHIỆT NĂNG
Nhiệt năng của một vật là
tổng động năng của các phân
tử cấu tạo nên vật.
Nhiệt độ của vật càng cao thì
các phân tử cấu tạo nên vật
chuyển động càng nhanh và nhiệt
năng của vật càng lớn.
II/CÁC CÁCH LÀM THAY ĐỔI
NHIỆT NĂNG
1.Thực hiện công
Các em hãy thảo luận xem làm
thế nào để thay đổi nhiệt năng
của một vật,ví dụ làm thế nào để
tăng nhiệt năng của miếng
đồng?
Khi thực hiện công lên miếng
đồng,miếng đồng có thể nóng
lên,nhiệt năng của nó tăng.
C1:Các em hãy nghĩ ra một thí
nghiệm đơn giản để chứng tỏ khi
thực hiện công lên miếng
đồng,miếng đồng sẽ nóng lên.
2.Truyền nhiệt
Mặc dù không thực hiện
công,nhưng ta cũng có thể làm
cho nhiệt năng của miếng đồng
tăng.Ví dụ,cho miếng đồng tiếp
xúc với những vật có nhiệt độ cao
hơn nó,khi đó miếng đồng sẽ
nóng lên,nhiệt năng của nó
tăng,còn vật có nhiệt độ cao hơn
thì lạnh đi,nhiệt năng của nó
giảm.Vật có nhiệt độ cao đã
truyền cho miếng đồng một phần
nhiệt năng của nó.
Cách làm thay đổi nhiệt năng mà
không cần thực hiện công gọi là
truyền nhiệt.
Đọc thông tin
I/ NHIỆT NĂNG
Nhiệt năng của một vật là
tổng động năng của các phân
tử cấu tạo nên vật.
Nhiệt độ của vật càng cao thì
các phân tử cấu tạo nên vật
chuyển động càng nhanh và nhiệt
năng của vật càng lớn.
II/CÁC CÁCH LÀM THAY ĐỔI
NHIỆT NĂNG
1.Thực hiện công
Có mấy cách cơ bản làm thay
đổi nhiệt năng của một vật?
2.Truyền nhiệt
C2:Các em hãy nghĩ ra một thí
nghiệm đơn giản để minh họa việc
làm tăng nhiệt năng của một vật
băng cách truyền nhiệt.
Nhiệt năng của một vật có thể
thay đổi bằng hai cách:Thực hiện
công hoặc truyền nhiệt.
C2:Dùng một cốc nước ấm và đo
nhiệt độ của nước bằng nhiệt
kế.sau đó bỏ miếng đồng bạc cắc
vào cốc nước rồi lấy ra nhanh,ta
thấy miếng đồng sẽ nóng lên,đồng
thời dùng nhiệt kế đo nhiệt độ của
nước trong cốc sẽ thấy nhiệt độ
của nước trong cốc giảm đi
I/ NHIỆT NĂNG
Nhiệt năng của một vật là
tổng động năng của các phân
tử cấu tạo nên vật.
Nhiệt độ của vật càng cao thì
các phân tử cấu tạo nên vật
chuyển động càng nhanh và nhiệt
năng của vật càng lớn.
II/CÁC CÁCH LÀM THAY ĐỔI
NHIỆT NĂNG
1.Thực hiện công
Nhiệt lượng là gì?Viết kí hiệu và
đơn vị của nhiệt lượng?
2.Truyền nhiệt
III/NHIỆT LƯỢNG
Nhiệt lượng là phần nhiệt năng
mà vật nhận thêm được hay mất
bớt đi trong quá trìng truyền
nhiệt.
Nhiệt lượng được kí hiệu bằng
chữ Q.
Đơn vị của nhiệt lượng là jun
(J)
I/ NHIỆT NĂNG
II/CÁC CÁCH LÀM THAY ĐỔI
NHIỆT NĂNG
1.Thực hiện công
2.Truyền nhiệt
III/NHIỆT LƯỢNG
IV/ VẬN DỤNG
C4:Xoa hai bàn tay vào nhau ta rhấy
tay nóng lên.Trong hiện tượng này
đã có sự chuyển hóa năng lượng từ
dạng nào sang dạng nào?Đây là sự
thực hiện công hay truyền nhiệt?
C3:Nhiệt năng của miếng đồng
giảm,của nước tăng.Đây là sự
truyền nhiệt.
C4:Từ cơ năng sang nhiệt năng.
Đây là sự thực hiện công.
C3:Nung nóng một miếng đồng rồi
thả vào một cốc nước lạnh.Hỏi nhiệt
năng của miếng đồng và của nước
thay đổi như thế nào?Đây là sự thực
hiện công hay truyền nhiệt?
I/ NHIỆT NĂNG
II/CÁC CÁCH LÀM THAY ĐỔI
NHIỆT NĂNG
1.Thực hiện công
2.Truyền nhiệt
III/NHIỆT LƯỢNG
IV/ VẬN DỤNG
C3:Nhiệt năng của miếng đồng
giảm,của nước tăng.Đây là sự
truyền nhiệt.
C4:Từ cơ năng sang nhiệt năng.
Đây là sự thực hiện công.
C5:Hãy dùng những kiến thức đã
học trong bài để giải thích hiện
tượng nêu ra ở đầu bài.
C5:Một phần cơ năng đã biến
thành nhiệt năng của không khí
gần quả bóng,của quả bóng
và mặt sàn.
1
N H I Ệ T L Ư Ợ N G
T R U Y Ề N N H I Ệ T
J U N
N H I Ệ T N Ă N G
T H Ự C H I Ệ N C Ô N G
2
3
4
5
Nhiệt năng của một vật là tổng động năng của
các phân tử cấu tạo nên vật.
Nhiệt năng của một vật có thể thay đổi bằng hai
cách:Thực hiện công hoặc truyền nhiệt.
Nhiệt lượng là phần nhiệt năng mà vật nhận thêm
được hay mất bớt đi trong quá trình truyền nhiệt.
Đơn vị của nhiệt năng và nhiệt lượng là jun (J).
Nhiệt năng của một vật là tổng động năng của
các phân tử cấu tạo nên vật.
Nhiệt năng của một vật có thể thay đổi bằng hai
cách:Thực hiện công hoặc truyền nhiệt.
Nhiệt lượng là phần nhiệt năng mà vật nhận thêm
được hay mất bớt đi trong quá trình truyền nhiệt.
Đơn vị của nhiệt năng và nhiệt lượng là jun (J).
Phải mất nhiều thế kỉ,con người mới trả lời được câu hỏi về bản chất
của nhiệt là gì? Vào đầu thế kỉ XVIII,người ta cho rằng nhiệt là một chất
đặc biệt gọi là”chất nhiệt”.Đó là một là một chất lỏng vô hình,khôg có
trọng lượng,thấm sâu vào mọi vật và có thể truyền dễ dàng từ vật này
sang vật khác.Thuyết chất nhiệt có thể giải thích được một số hiện tượng
nhiệt trong đó có sự truyền nhiệt,nhưng không giải thích được nhiều
hiện tượng nhiệt khác trong đó có hiện tượng thay đổi nhiệt năng bằng
cách thực hiện công.
Đồng thời với thuyết chất nhiệt còn có thuyết cho rằng bản chất của
nhiệt là do chuyển động của các hạt vật chất.Trong số những người ủng
hộ thuyết này có các nhà vật lí nổi tiếng như Niu – tơn ,Ma – ri - ốt,Lô –
mô – nô – xốp,Jun .Tuy nhiên cũng phải chờ đến đầu thế kỉ XIX,khi thuyết
về vật chất được cấu tạo từ các nguyên tử,phân tử ra đời người ta mới
công nhận bản chất của nhiệt là do chuyển động của các hạt vật chất cấu
tạo nên vật.
-
Học bài, làm BT 21.1;21.2;21.3;21.4;21.5 SBT
-
Ta đã biết sự truyền nhiệt,nhiệt năng được
truyền từ phần này sang phần khác của một
vật.Vậy dẫn nhiệt là gì? Về nhà
-
Xem trước bài 22.Dẫn nhiệt
Đơn vị của nhiệt năng là gì?
Đơn vị của nhiệt năng là gì?
1
1514131211
HẾT GIỜ
10987654321
2
Cọ xát miếng đồng nhiều lần trên mặt
Cọ xát miếng đồng nhiều lần trên mặt
sàn nhà xi măng khi đó miếng đồng
sàn nhà xi măng khi đó miếng đồng
nóng lên điều này cho ta biết nhiệt
nóng lên điều này cho ta biết nhiệt
năng đã thay đổi bằng cách nào?
năng đã thay đổi bằng cách nào?
151413121110987654321
HẾT GIỜ
3
Tổng động năng của các phân tử cấu
Tổng động năng của các phân tử cấu
tạo nên vật gọi là gì?
tạo nên vật gọi là gì?
151413121110987654321
HẾT GIỜ
4
Thả miếng đồng vào một cốc nước
Thả miếng đồng vào một cốc nước
nóng,miếng đồng nóng lên còn nước
nóng,miếng đồng nóng lên còn nước
sẽ nguội bớt đi cách làm thay đổi nhiệt
sẽ nguội bớt đi cách làm thay đổi nhiệt
năng như trên bằng cách nào?
năng như trên bằng cách nào?
151413121110987654321
HẾT GIỜ
5
Phần nhiệt năng mà vật nhận được
Phần nhiệt năng mà vật nhận được
hay mất bớt đi gọi là gì?
hay mất bớt đi gọi là gì?
151413121110987654321
HẾT GIỜ
Miếng nhôm
Thả một miếng nhôm đã được nung nóng vào
một cốc nước lạnh .
Cốc nước lạnh
Q
u
a
n
s
á
t
h
i
ệ
n
t
ư
ợ
n
g
Miếng nhôm
Thả một miếng nhôm đã được nung nóng vào
một cốc nước lạnh .
Cốc nước lạnh
Q
u
a
n
s
á
t
h
i
ệ
n
t
ư
ợ
n
g
Quan sát thí nghiệm
Ma – ri - ốt