MỤC LỤC
Câu 1: Sưa tầm 2 bài viết về ứng dụng của các yếu tố (ánh sáng,
màu sắc, đường nét, … ) trên thực tế.
Bài sưa tâm 1: Ý nghĩa những đường kẻ trong nhiếp ảnh
Trong cuộc sống của chúng ta các vật thể đều có một hình dạng, tự nó
hay do chúng ta bố trí, theo một trật tự nào đó tạo ra các đường kẻ. Ví dụ theo
đường thẳng, đường chéo, đường cong,…. Các nhiếp ảnh gia thường tận dụng
điều này để tạo ra các hình ảnh theo một ý nghĩa nào đó mà họ muốn diễn đạt.
Các đường kẻ này trong một bức hình có khả năng dẫn dắt người xem và tạo
ra cảm xúc. Chúng có những ý nghĩa riêng, tùy vào suy nghĩ mỗi người, văn
hóa, hoàn cảnh,…
Những đường kẻ mà ta nói ở đây không phải thực tế, giống như cách
chúng ta nhìn mọi thứ. Nó mang tính ngụ ý nhiều hơn trong một hình ảnh.
Chúng đơn giản được hình thành bởi các đồ vật đặt trong 4 bức tường, hay
hàng cây mọc thẳng tắp, đường ray, chân trời, tia sáng, hay các đường dây
điện trên cao,…

Ý nghĩa của những đường kẻ này rất quan trọng, vì nó có thể tạo ra các
phản ứng khác nhau từ người xem. Dù vai trò của nó trong bức hình chỉ là thứ
yếu, nhưng nó vẫn được các nhiếp ảnh gia vận dụng vào trong hình ảnh
của họ để tạo ra bức ảnh thực hiện theo đúng ý đồ .
Đường dọc
Là các đường kẻ chạy dọc từ trên xuống dưới. Các đường này làm
chúng ta liên tưởng đến sự trang nghiêm, chững chạc, vươn cao, hùng vĩ và
mạnh mẽ. Bạn có thể tìm hình ảnh này qua các tòa nhà, rừng cây, hàng rào,
đám đông, vv. Đường dọc thường tạo cảm giác xông xáo, đôi khi có một tí
căng thẳng, tuy nhiên nó tạo ra sự cân bằng khi nhìn vào.
2
2
Ảnh của Bango (jasonyarborough.com)
Ảnh của eyefetch.com

3
3
Ảnh của phoxia.com
Đường ngang
Là các đường nằm ngang, chẳng hạn như một người nằm ngủ, đường (ngang)
chân trời, hoa trên cánh đồng, bề mặt phẳng sa mạc hay mặt hồ. Các đường
nằm ngang tạo cảm giác nghỉ ngơi, bình yên, an lạc và cân bằng.
Ảnh của Alafoto
4
4
Ảnh của Alafoto
Ảnh của manywallpapers.com
Đường chéo
Các đường chéo trong hình ảnh thường cho cảm giác vũ lực, năng lượng và
chuyển động. Như hàng cây bị gió thổi cong, tư thế vận động viên ở vị trí
xuất phát hay hình ảnh dốc núi vươn cao tận bầu trời. Khi hiểu rõ ý nghĩa của
nó, bạn có thể dễ dàng tạo ra sức mạnh cũng như sự chuyển động trong bức
hình, bằng cách nghiêng máy ảnh hoặc tìm các đường chéo có sẵn trong tự
5
5
nhiên. Một tháp chuông nhà thờ trang nghiêm khi chụp nghiêng sẽ thay đổi
mạnh mẽ, thập giá sẽ hướng lên bầu trời và tạo ra hiệu ứng chuyển động. Tùy
theo hướng của đường chéo có thể tạo cảm giác nặng nề, năng động hay căng
thẳng.
Ảnh của wiredsoles.com
Ảnh của Jason Sato
6
6
Ảnh của Ryan McGinnis.
Đường cong (Curved Lines)

Đường cong trong hình ảnh có khuynh hướng tạo ra sự bình yên, một tí
khép nép, che chở, nhưng có tính chất lưu động. Đường cong thường được
liên kết với vẻ đẹp tuyệt vời và quyến rũ của người phụ nữ, nó có thể là một
con đường hay một thung lũng
Ảnh của asiagrace.com
7
7
Ảnh của photographyicon.com
Ảnh của photoinf.com
Đường cong hình chữ S (S Curves)
Đường cong này thường được liết kết với cảm giác xa tít, nhún nhảy,
biến đổi và là sự kết hợp giữa hai tính chất “vẻ đẹp” và “sức mạnh”, nó tạo sự
cuốn hút hơn so đường cong bình thường. Người ta thường gọi là “đường
cong của vẻ đẹp”. Bức hình chứa đường cong này tạo cảm giác uyển chuyển
8
8
và cân bằng. Các nhiếp ảnh gia thường khai thác chúng trong các hình ảnh
của họ. Như dòng sông uốn lượn, đồi cát,
Ảnh của gminsidenews.com
Ảnh của Adam Teixeira
9
9
Ảnh của Trudie Boverhoff

Đường dẫn (Leading Lines)
Là các đường kẻ còn lại, nó làm nhiệm vụ dẫn mắt người xem đến các
nơi quan trọng bên trong một hình ảnh, như một hàng rào, bờ biển hoặc sông,
một hàng cây hoặc một con đường. Vì thế các đường này sẽ trở nên vô nghĩa,
nếu nó dẫn người xem đến một nơi khác không phải chủ đề, hoặc đường dẫn
không có điểm dừng, sẽ hướng sự chú ý của người xem ra ngoài bức hình. Ví

dụ như một nửa thân cây to, tòa nhà hay một vật thể lớn nằm một bên của
khung hình. Một đường dẫn lý tưởng thường xuất phát thấp gần góc trái của
khung hình, thường dễ dàng và nhanh chóng đạt được hiệu quả, do mắt chúng
ta có khuynh hướng nhìn từ điểm này đầu tiên.
10
10
Ảnh của leggnet.com
Ảnh của sharprichnorth.com
11
11
Ảnh của Andrewt
Ngoài những hiệu ứng ở trên, các đường kẻ còn đóng vai trò tạo bố
cục, tăng chiều sâu hình ảnh, thu hút người xem tập trung vào hình ảnh. Tuy
nhiên, thực tế còn có một vài loại đường khác nữa có thể ảnh hưởng đến hình
ảnh của bạn, như là hình tròn hay chính các cạnh của khung hình. Một vài
tình huống trộn lẫn, vừa có đường ngang và đường dọc, hay đường chéo, …
tuy nhiên chỉ có một đường đóng vai trò chính, bạn phải nhận ra ý đồ của tác
giả để có thể thưởng thức được bức hình. Vì thế nếu khai thác hay sử dụng
không đúng ý nghĩa của nó, có thể sẽ phá hỏng bức hình. Hãy trao dồi và tìm
hiểu rõ từng ý nghĩa của nó, hơn là chú tâm vào công nghệ và các chức năng
trên chiếc máy ảnh của bạn.
Biên soan bởi BTV trang web vnolas.com
12
12
Bài sưa tầm 2: Không gian âm và vai trò của nó trong bố cục nhiếp ảnh
Trong bố cục nhiếp ảnh có ba thành phần chính sau đây.
- Phần khung: là phần biên ngoài của bức ảnh
- Không gian tích cực: là không gian chứa chủ đề chính của bức ảnh,
đây thường là vùng ảnh sắc nét nhất trong bức hình.
- Không gian âm: là phần còn lại hay không gian nằm giữa phần khung

và không gian tích cực.
Thường những người chụp hình chú trọng vào không gian tích cực và
phần khung hơn, so với không gian âm. Tuy nhiên vai trò của nó trong bức
hình vô cùng quan trọng, nó cải thiện đáng kể tổng thể bức hình, nêu bật vai
trò chủ đề. Khi chúng ta biết được sự tồn tại của không gian âm trong bức
hình, thì sẽ cân bằng được tỷ lệ của nó với không gian tích cực và sử dụng
đúng cách.
Ở trên chúng ta đã nói thế nào là một không gian âm, tuy nhiên để phân
biệt hoặc hình dung nó trong một khung cảnh hay sử dụng nó như thế nào để
nêu bật được chủ đề cần phải thực hành, sáng tạo và hiểu rõ tính chất của nó.
Chúng ta thử tìm hiểu vai trò của không gian âm trong nghệ thuật tạo hình và
cũng như sự thể hiện của nó trong nhiếp ảnh.
Không gian âm trong nghệ thuật tạo hình
Trong nghệ thuật tạo hình nói chúng, không gian âm là vùng nằm xung
quanh chủ đề. Nó tác động đáng kể đến tâm trạng và lối diễn đạt. Không gian
âm có thể thay đổi nhận thức người xem khi mô tả về chủ đề.
Khi đặt một sản phẩm vào trong một tấm vải đỏ, không gian âm chính
là phần vải xung quanh sản phẩm và không gian tích cực là sản phẩm. Điều
này nảy sinh một vấn đề, về cách bố cục tương quan đến tỷ lệ giữa hai không
gian này. Người thích cân bằng chọn tỷ lệ 1:1 để bức hình hài hòa. Tuy nhiên
nó nhàm chán, vì thế các nghệ sỹ vẫn bỏ nhiều công sức để tìm ra tỷ lệ thành
13
13
công riêng mình, như một trong những thử thách thú vị. Trong một số trường
hợp đặc biệt không gian âm cũng là không gian tích cực và ngược lại.

Trong xây dựng, không gian âm là một yếu tố nằm trong không gian ba
chiều, nó là những khoảng trống. Các kiến trúc sư phải bố trí các tòa nhà, cây
cảnh trong sân vườn với khoảng cách thích hợp, tạo ra những khỏang trống
theo một quy tắc nào đó. Với thời trang, không gian tiêu cực là khoảng trống

giữa các chi tiết (trừ khi đó là 1 tấm vải trơn).
Trong thiết kế và in ấn, không gian âm là một thách thức rất lớn đối với
người biên tập, việc sắp xếp này mong manh ở giữa vị trí thành công và thất
bại. Họ phải sắp xếp và bố cục các đề mục, hình ảnh không gian âm là phần
biên trống, khoảng cách giữa các khối chữ, khoảng cách giữa các trang… Tùy
thuộc vào từng thành phần bên trong, không gian âm có thể thay đổi ý nghĩa
theo một số cách như sau. Nếu không gian quá hẹp, sẽ làm người xem khó
chịu khi đọc. Trong khi bố cục cân bằng và khéo léo, có khả năng thu hút
người xem đến những phần quan trọng.
Trong nghệ thuật nói chung, “không gian âm” được hiểu là “khoảng
trống” hay “khoảng cách”, nó cũng là thành phần quan trọng của tất cả các
hình thức nghệ thuật. Lão Tử cũng dùng tính “không” để nhấn mạnh mọi thứ
qua thơ văn của ông.

Không gian âm trong nhiếp ảnh.
Không gian âm cũng có khi được viết là “không gian tiêu cực”, tuy
nhiên chữ “tiêu cực” tạo ra cảm giác không thân thiện và trái ngược, vì vai trò
thực tế của nó hoàn “tích cực”. Không gian âm không có nghĩa là những
khoảng trống vô hồn, mà chúng ta nên hiểu rằng còn có những yếu tố khác
tồn tại bên trong, nhưng không hiện diện, không còn ở đó hoặc không nhìn
thấy. Thật vậy, do chúng ta cắt bớt hoặc loại bỏ khi bố cục khung hình, một
số yếu tố không còn nhìn thấy, hoặc các cấu trúc hay kết cấu bên trong bị xóa
14
14
mờ hoặc bị lấn áp bởi ánh sáng hay che lấp bởi bóng tối. Không gian tích cực
gợi lên những phản ứng tình cảm lớn nhất cho người xem, trong khi không
gian âm hỗ trợ những phản ứng cảm xúc này.
Nhiều người nghĩ rằng, chủ đề là chính và không gian âm chỉ là hình
nền. Điều này gần như là một nhận định sai lệch. Trong nhiếp ảnh, không
gian âm dùng để định nghĩa nên chủ đề và phân định rõ ranh giới của không

gian tích cực, đó là mối quan hệ rất quan trọng trong bức ảnh. Bạn sẽ thấy rất
rõ khi nhìn vào bức hình chụp rừng người chen chúc nhau, chủ đề chính hoàn
toàn không thể xác định, vì thiếu đi không gian âm bên trong tấm ảnh. Hơn
nữa một tấm ảnh có tiền cảnh mờ, có khuynh hướng đưa mắt người xem về
chủ đề rõ nét đang đứng phía sau. Điều này cho thấy vì sao, không gian âm
được định nghĩa là vùng ảnh nằm giữa phần khung và không gian tích cực,
không phải là hậu cảnh hay nền như nhận định ở trên.
Không gian âm được các nhiếp ảnh gia tận dụng làm nơi để mắt nghỉ
trong bức hình, nhưng không có nghĩa nó là nơi để mắt nghỉ. Trong bức hình
bên dưới đây, chủ đề là người đàn ông trên bờ biển, vùng cát vàng và sóng
biển là không gian âm, tuy nhiên những đường cong của sóng hoàn toàn chi
phối tâm trí của người xem, nó làm mắt di chuyển qua lại hai bên trái phải và
tạo ra căng thẳng.
15
15
Không gian âm cũng thường được liên kết với bóng đổ của chủ đề,
vùng nền tối hay một bầu trời đen. Nhưng không gian âm không phải là vùng
ảnh tối hay màu tối như người ta thường nhầm lẫn. Trong bức hình bên dưới,
vùng ảnh bao quanh chủ đề màu trắng vẫn được xem là không gian âm và chủ
đề màu đen vẫn là không gian tích cực
(Hình của Kitsmumma)
Không gian âm giúp kiểm soát sự chú ý của người xem, bằng cách dẫn
họ vào không gian tích cực. Dù đóng vai trò rất quan trọng trong bức hình,
nhưng không gian âm không được phép lấn áp chủ đề. Nó chỉ đóng vai trò
liên kết với không gian tích cực để nâng cao bức hình.
Tóm lại, cả hai không gian này cần được xem xét và tìm ra cách tốt
nhất khi bố cục một hình ảnh. Về cơ bản, chúng có tầm quan trọng và cần
được đối xử như nhau. Vì vậy, bạn nên tập trung và quan sát cẩn thận. Mục
đích làm sao bố cục chúng hài hòa khi chụp, cố gắng tưởng tượng hình ảnh
của mình sẽ như thế nào trước khi bạn quyết định bấm máy.

/>option=com_agora&task=topic&id=277&Itemid=147&lang=vi
(Biên soạn bởi BTV vnolas – Bài viết có sử dụng nhiều hình ảnh từ
internet)
16
16
Câu 2: Dựa vào 5 bức ảnh báo chí tự chọn, hãy phân tích sự tác
động của nó đối với công chúng.
2.1 Ảnh sưa tầm
Ảnh 1: Trong bài “Người Thái biểu tình trong lũ lụt” của Nhật Nam –
đăng trên Vnexpress ngày 5 tháng 11 năm 2011.
Những chiếc xe ôtô hối hả chạy trong dòng nước lụt ở thủ đô Bangkok
hôm qua. Ảnh: AFP
Ảnh 2: Trong bài “Hình ảnh lũ lụt lịch sử ở Thái Lan” – báo
infornet.vn – ngày 17 tháng 10 cảu tác giả Trần Du Phong.
Hàng trăm ngàn người dân tỉnh Pathum Thani đã phải bỏ nhà cửa sơ
tán. Một trong những điểm trú ẩn của họ là phòng tập thể thao của trường ĐH
Thammasat.
17
17
Ảnh 3: Cùng trong bài với ảnh 2
Ảnh chụp từ máy bay cho thấy, ngôi đền cổ Wat Chaiwatthanaram, một
di sản thế giới do UNESCO công nhận nằm cách thủ đô Bangkok 80 km đang
bị bao vây bởi làn nước mênh mông.
Ảnh 4: Trong bài “Mưu sinh ở bến cá” của tác giả Công Bình đăng trên
Dân Trí ngày 27 tháng 11 năm 2011
Nhiều chú cá to được đưa lên từ trong khoan
18
18
Ảnh 5: Trong bài “Australia: “Bà hoả” thiêu rụi 4.000 héc-ta rừng”,
đăng trên Dân trí ngày 26 tháng 11 năm 2011. Nói về Vụ cháy rừng bùng phát

hôm 23/11 khi vụ đốt rừng có kiểm soát công viên quốc gia Leeuwin-
Naturaliste nằm gần sông Margaret ở tây nam Australia.

Đám cháy đã nhanh chóng lan ra vượt tầm kiểm soát
2.2 Phân tích sự tác động của ảnh báo chí đối với công chúng.
Ảnh báo chí là ảnh chụp tại chỗ phản ánh sự kiện với những con người,
bối cảnh, nội dung cụ thể (5W + 1H), có sao để vậy. Tính chân thật của ảnh
chí cũng quan trọng như làm nhà báo thì phải viết sự thật vậy. Ảnh báo chí
cũng có thể được dàn dựng nhưng dàn dựng ở một chừng mực cho phép chứ
không phải dàn dựng đi xa sự thật.
Lí do tôi chọn 5 bức ảnh trên là vì đây là những bức ảnh báo chí thực
sự, hoàn toàn không có sự dàn dựng nào cả. Người thật việc thật. Xem qua 5
bức ảnh trên có thể thấy nó nói về 3 sự kiện khác nhau. 3 bức ảnh đầu tiên nói
19
19
về nạn lụt lịch sử ở Thái Lan vào cuối năm nay, bức thứ 4 nói về cuộc sống
lao động của những ngư dân Việt Nam và bức thứ 5 là về vụ cháy rừng ở Úc
vừa qua. Đây là những bức ảnh đã được thông cáo trên báo chí mà chủ yếu là
báo mạng điện tử, được sử dụng làm minh họa cho bài viết về sự kiện đi cùng
với nó. Những tác động mà 5 bức ảnh trên hay cũng như ảnh báo chí nói
chung mang lại cho công chúng bạn đọc theo tôi thể hiện qua những mặt sau:
2.2.1 Tác động vào suy nghĩ (nhận thức)
Ảnh báo chí cùng với văn bản, video, âm thanh đều là những ngôn ngữ
báo chí thực hiện chức năng cung cấp thông tin cho bạn đọc. Xã hội hiện nay
được báo chí phản ánh một cách đa chiều, mọi góc cạnh của cuộc sống đều có
thể tìm thấy trên báo chí. Thông tin khi được bạn đọc tiếp nhận, dù ít hay
nhiều sẽ đều tác động vào suy nghĩ, nhận thức của người đọc. Sẽ có thể là tiêu
cực, tích cực, có buồn, vui, giận dữ, trung lập, ….
Thông qua 5 bức ảnh trên thì tác động của nó vào suy nghĩ của bạn đọc
sẽ là về sức tàn phá của thiên nhiên, sự khốn khổ của những người dân Thái

trong những tháng lụt lội hay hậu quả mà vụ cháy rừng ở Úc đã đi quá xa,
vượt khỏi tầm kiểm soát của cơ quan chức năng. Xa hơn nữa sẽ là cuộc sống
đầy những khó khăn của người Thái, những người bị thiệt hại trong vụ cháy
rừng dù nước đã rút đi và lửa cũng đã tắt. Mà nguyên nhân sâu xa muốn nhắc
nhở chúng ta thông qua những bài báo, những sự kiện như vậy chính là việc
con người đang phải nhận lấy những hậu quả do chính chúng ta gây ra. Việc
khai thác các nguồn lợi từ thiên nhiên không đúng cách, không hợp lí đang
đưa lại những lời cảnh báo ngày càng rõ ràng hơn với con người về một tương
lai không mấy sáng sủa nếu chúng ta không nhìn nhận lại mình ngay từ bây
giờ.
20
20
Còn đối với bức ảnh 4, bức ảnh này có sự riêng biệt về ý nghĩa so với
những bức ảnh còn lại, lí do lựa chọn cũng là một phần muốn nói về việc, bên
cạnh những tác động mang lại đến những mặt tiêu cực trong cuộc sống thì bên
cạnh đó vẫn có những ảnh báo chí phản ánh những mặt tích cực vì dù sao thì
chúng ta vẫn phải sống, và niềm vui luôn là điều cần thiết bên cạnh những nỗi
buồn. Bức ảnh thứ 4 là về cuộc sống lao động của những người ngư dân Việt
Nam trong một vụ bội thu. Tác động tích cực mà nó thể hiện ở đây là nụ cười
của những người lao động, những con người khi ra khơi họ không chỉ vì cuộc
sống mưa sinh cho bản thân và gia đình mà còn là những người bám biển, giữ
lấy vùng biển cho tổ quốc. Họ đứng ở đầu sóng ngọn gió, luôn đối mặt với
những nguy hiểm nhưng khi nhìn thấy những thành quả của mình có được, họ
lại tiếp tục ra khơi, tiếp tục những chuyến đi. Cuộc sống lao động tuy vất vả,
khó khăn muôn trùng nhưng niềm tin vào cuộc sống phần nào giúp họ vững
chắc thêm tay lái. Đối với người chưa từng trải qua cuộc sống như những ngư
dân kia sẽ không bao giờ hiểu được, và qua bức ảnh trên và dĩ nhiên là kèm
với chính văn đi cùng và những bức ảnh khác, công chúng bạn đọc sẽ hiểu
thêm về cuốc sống lạc quan của những người ngư dân. Như đã nói, cuộc sống
có những mặt không tốt, tiêu cực nhưng chúng ta vẫn phải tiếp tục sống bằng

những niềm vui và ảnh báo chí mang lại niềm vui ấy một cách chân thật nhất,
rõ ràng nhất đến với bạn đọc.
Tác động về nhận thức không chỉ ở nội dung bên ngoài của bức ảnh mà
còn những nội dung sâu xa mà tác giả muốn truyền tải đến. Đâu phải đưa
những bức ảnh về lụt lội ở Thái Lan hay cháy rừng ở Úc là để nói tình hình là
như vậy đấy, đang là như thế, … mà thông quá đó là lời cảnh báo, nhắc nhở
chúng ta về việc bảo vệ môi trường sống, cân bằng hệ sinh thái, bảo vệ cho
chính cuộc sống trong tương lai của chính chúng ta. Không phải chỉ là nói về
niềm vui lao động của ngư dân mà còn là sự lạc quan của những người đứng
ở nơi đầu sóng ngọn gió, làm sao cho sự lạc quan ấy được kéo dài, làm sao
21
21
cho những chuyến đi đầy khó khăn đang đợi ấy được an toàn hơn, đó chính là
lời nhắc nhở về việc nâng cao chất lượng cuộc sống cho nhân dân đối với
không chỉ các cơ quan chức năng mà còn là cho những bạn đọc. Buộc người
tiếp nhận thông tin phải suy nghĩ, trăn trở về những vấn đề rất gần với cuộc
sống đang tồn tại hiện nay.
Tuy nhiên, dù mục đích của tác giả là một chuyện thì khi tác động vào
suy nghĩ, nhận thức của từng đối tượng công chúng bạn đọc lại là một chuyện
khác. Một bức ảnh có thể được nhìn nhận dưới nhiều cách nghĩ, cách cảm
khác nhau. Đối với đối tượng này có thể là nó tích cực, nhưng đối với đối
tượng khác lại là tiêu cực. Tùy vào mục đích của sử dụng của tác giả vào lĩnh
vực nào, dành cho đối tượng nào, có đối tượng chính, đối tượng phụ mà tác
động của nó khác nhau. Nếu như bức ảnh về lũ lụt Thái Lan hay vụ cháy rừng
ở Úc được sử dụng trong một bài viết dành mà đối tượng là các quan chức thì
nó là sự chỉ trích, còn khi đối tượng là nhân dân lại là sự đưa lại nhận thức về
tình hình sự việc, … Nói như vậy để hiểu, đối tượng công chúng là một điều
cực kì quan trọng khi tác giả muốn sử dụng hình ảnh để truyền tải nội dung
của mình.
2.2.2 Tác động thay đổi hành vi

Từ tác động nhân thức, suy nghĩ, ảnh báo chí nói riêng và các hoạt
động của báo chí nói chung tác động thay đổi hành vi của công chúng đọc giả.
Sự tác động này không thể thấy ngay lập tức mà phải qua quá trình dài
mới biểu hiện kết quả ra bên ngoài. Một trong số những biểu hiện của việc tác
động vào hành động của công chúng bạn đọc là lên tiếng, tranh luận các vấn
đề được đưa ra trên các trang mạng xã hôi, các cuộc họp, … Họ thắc mắc và
cần được giải đáp.
22
22
Hành động cũng có 2 mặt là tích cực và tiêu cực. Những bức ảnh được
lựa chọn trong bài khảo sát này phần lớn mang lại những hành động tác động
tích cực, đó là việc yêu cầu bảo vệ môi trường sống, yêu cầu những nhà chức
trách xem xét lại những việc đã làm và hậu quả trước mắt, yêu cầu chính
quyền nhà nước phải có trách nhiệm đối với cuộc sống của nhân dân mình.
Những hành động tích cực này có thể sẽ dẫn đến những tranh luận gay gắt, sự
đối lập nhưng chỉ khi có sự đối lập thì vấn đề mới được giải quyết.
Sự tác động về mặt thay đổi hành vi cũng được phân chia ra từng đối
tượng mà ảnh báo chí tác động vào. Cũng giống như cách tác động vào suy
nghĩ, nhận thức. Khi sự tác động về suy nghĩ và nhận thức là tiêu cực thì dẫn
đến những hành động tiêu cực. Ngược lại khi tác động vào suy nghĩ là tích
cực lại đưa lại những hành động tích cực. Ở đây cũng diễn ra sự đối lập nhau,
hai mặt đối lập này sẽ trải qua quá trình đấu tranh để giải quyết mâu thuẫn,
cái tốt sẽ được giữ lại, cái xấu thì bị loại bỏ.
Cũng có thể nói, sự tác động về mặt tahy đổi hành vi của ảnh báo chí
đối với công chúng là kết quả của sự tác động về suy nghĩ, nhận thức. Vì chỉ
khi con người có suy nghĩ, nhận thức thì mới dẫn đến việc thay đổi hành vi.
2.2.3 Tạo lập dư luận xã hội
Tạo lập dư luận xã hội là một trong những vai trò của báo chí, ảnh báo
chí là một bộ phận của báo chí vì vậy nó cũng không nằm ngoài việc tạo lập
dư luận xã hội. Chính sự tạo lập dư luận xã hội này sẽ góp phần hạn chế cũng

như thúc đẩy những mặt tiêu cực, tích cực mà ảnh báo chí tác động đến công
chúng bạn đọc.
23
23
Có thể khẳng định rằng, một bức ảnh có thể thay cho ngàn lời nói bởi
nó thể hiện sự chân thật của sự việc. Nhưng không vì thế mà chúng ta lược bỏ
đi phần chú thích cho bức ảnh, đây là phần đặc biệt quan trọng mà nhờ nó nội
dung của bức ảnh được rõ ràng, ý đồ của tác giả cũng được rõ ràng hơn.
Việc tạo lập dư luận xã hội của ảnh báo chí chính là sự tác động của nó
vào suy nghĩ, nhận thức của công chúng, từ đó đi đến thay đổi hành vi sao
cho phù hợp. Chỉ với một hình ảnh cũng có thể tạo nên một làn sóng có đồng
tình, phản đối, trung lập xung quanh nội dung của nó. Nhưng tạo lập ở đây
phải là có mục đích, chứ không phải chỉ để tác động ngẫu nhiên, tức là phải
làm sao công chúng hiểu được ý đồ mà tác giả muốn truyền tải. Khi có vai trò
tạo lập dư luận xã hội, ảnh báo chí phải mang 1 nội dung nhất định, nói về
một vấn đề và chiều hướng nhất định chứ không thể trung lập được, có như
vậy thì mới có thể tác động mạnh mẽ vào dư luận xã hội. Một bức ảnh vô ý,
vô nghĩ được đưa lên sẽ chẳng bao giờ tạo nên được đều gì, nhưng với một
bức ảnh có mục đích rõ ràng sẽ hướng người đọc đến một nhận thức rõ ràng.
Sự tạo lập cũng được chia làm 2 hướng là tích cực và tiêu cực, chúng ta cần
hạn chế mặt tiêu cực và nâng cao mặt tích cực bằng cách thực hiện đúng theo
tôn chỉ mục đích của mỗi tờ báo, theo định hướng của Đảng và nhà nước.
Tạo lập là sự khơi dậy thông qua một hoặc vài bức ảnh về một sự kiện,
vấn đề nào đó.
2.2.4 Định hướng dư luận xã hội
Định hướng dư luận xã hội cũng là một trong những vai trò của ảnh báo
chí, sau khi tạo lập được dư luận xã hội thì ảnh báo chí tham gia vào định
hướng dư luận. Tùy vào mục đích của tác giả, các sự dụng ảnh trong từng chủ
đề, nội dung mà ảnh phục vụ việc theo định hướng nào. Tuy nhiên, cũng phải
24

24
đòi hỏi hạn chế những định hướng tiêu cực mang đến cho đọc giả công chúng
mà tăng cường những định hướng tích cực. Như việc thúc đẩy giao lưa văn
hóa giữa các nước, gắn kết con người qua những khó khăn, hoạn nạn, nâng
cao các giá trị nhân văn trong xã hội ngày nay.
Một ví dụ điển hình là những hình ảnh về những thiên ta ở nhiều nơi
trên thế giới, hay ảnh chiến tranh luôn có định hướng con người phải đấu
tranh cho những điều tốt đẹp chứ không phải là sự đau thương, mất mát. Nó
gắn kết những con người yêu hòa bình, yêu môi trường lại với nhau.
Định hướng dư luận xã hội là định hướng ý thức quần chúng, hướng
dẫn nhận thức của nhân dân. Là mục đích cuối cùng sau khi đã khơi nguồn,
tạo lập và phản ánh dư luận xã hội.Đối với báo chí VN định hướng dư luận xã
hội là định hướng theo chính sách của Đảng và Nhà nước Xã hội chủ nghĩa
VN. Từ định hướng nhận thức tiến tới thay đổi hành vi cho phù hợp.

2.3 Kết luận
Như vậy, thông qua việc tạo lập, phản ánh và định hướng dư luận xã
hội, ảnh báo chí nói riêng và báo chí nói chung tác động vào nhận thức của
công chúng bạn đọc, từ đó thay đổi hành vi sao cho phù hợp với những những
đặc điểm, tình hình xã hội. Ảnh báo chí không nằm ngoài mục đích chung của
báo chí là cung cấp thông tin nhưng vẫn phải dựa trên những nguyên tắc cơ
bản như tôn trọng sự thật, theo tôn chỉ mục đích (của từng tờ báo, từng loại
hình) và đặc biệt là phải theo tư tưởng và chỉ đạo của Đảng và nhà nước. Sao
cho, báo chí trở thành phương tiện mà thông qua đó Nhà nước quản lý xã hội.
Đồng thời, ảnh báo chí cũng phản ánh cuộc sống của người dân đến với các
cơ quan chức năng về mọi mặt, là tiếng nói của nhân dân, đấu tranh cho một
xã hội tốt đẹp hơn.
25
25