CHUYÊNăă17:ă“Nóiăviăcon”ăậ YăPhng.
TheoăadminăHcăvnălpă9ăậ CH -


* Khái quát v tác gi, tác phm:

- YăPhngălàănhàăthădânătcăTày.ăThăôngăthăhinătâmăhnăchânătht,ămnhămăvàă
trongăsáng,ăcáchătăduyăgiàuăhìnhănhăcaăngiăminănúi.
- Bàiăthă“Nóiăviăcon”ăthăhinătìnhăcmăgiaăđìnhăđmăm,ăyênăvui,ătìnhăyêuăquêăhngă
thaăthit,ăsâuănng,ăngiăcaătruynăthngăcnăcù,ăscăsngămnhămăcaăquêăhngăvàădână
tc.


 bƠi: Cm nhn bƠi th “Nói vi con” ca Y Phng.

I.M bƠi:
Quê hng là gì h m?
Mà cô giáo dy phi yêu
Quê hng là gì h m?
Mà ai đi xa cng nh nhiu
NhàăthăăTrungăQuânăđãădinătătìnhăyêuăquêăhngăcaămìnhăbngănhngăvnăthăthtă
ginăd.ăQuăthtăaiăcngăcóămtăquêăhngăniăđónănhnătingăkhócăchàoăđi.ăVităvă
quêăhng,ămiănhàăthăcóămtăcáchăthăhinăkhácănhau.ăNuănhăviăăTrungăQuânălàă
“chicăcuătreănh”,ăviăTăHanhălàă“chicăbumăvôi”,ălàă“mùiănngămnăquá”ăthìănhàăthă
YăPhngăliăbiuălătìnhăyêuăvàănimătăhàoăvăquêăhngăquaăliătâmăsăviăcon.ăBàiă
thă“ăNóiăviăcon” đcăinătrongă“ThăVităNamă1945ăậ 1985”ălàătingălòngăcaămtătmă
hnăchânătht,ămnhăm,ătrongăsángăcaăngiăchaădànhăchoăcon.ăQuaăđó,ăthăhinătìnhă
yêuăquêăhngăthmăthităvàădinătănimătăhàoăvăciăngunădânătc.
II. Thân bài.

Nhngăliăthăgin dănhngăcóăscăámănhălăthngătrongătâmătríăđcăgi.ăNhngăđiuă

ngiăchaănóiăviăconătrongăbàiăthăphiăchngăcngăchínhălàăliăcnădnăyêuăthngămàă
bităbaoănhiêuăngiăchaămunăconămìnhăthuăhiuă?ăMiălnăđcăbàiăthălàămtălnătaăcúiă
đuăthànhăkínhătrăvăviăciăngun,ăviănhngăgìăthânăthngănht.ăMnălìăchaătâmă
tìnhăviăcon,nhàăthănhcănhăvăciăngunăcaămiăconăngi,ăquaăđóăbcălănimătă
hàoăvăscăsngămnhăm,ăbnăbăvàăphmăchtăttăđpăcaădânătcămình,ăquêăhngă
mình.
1. Ci ngun sinh dng ca mi con ngi.

- năviăbàiăth,ătaăthyăđiuăđuătiênăYăPhngămunănóiăviăconăchínhălàăciăngună
sinhădngămiăconăngiăậ tìnhăyêuăthngăvôăbăbnămàăchaămădànhăchoăconăậ tình
giaăđình:
Chân phi bc ti cha
Chân trái bc ti m
Mt bc chm ting nói
Hai bc ti ting ci.
+ăNhpăthă2/3,ăcuătrúcăđiăxng,ănhiuătăđcăláyăli,ătoăraămtăâmăđiuătiăvui,ă
qunăquýt:ă“chânăphi”ăậ “chânătrái”,ăriă“mtăbc”ăậ “haiăbc”,ăriăliă“tingănói”ăậ
“tingăci”….
+ăBngănhngăhình nhăcăth,ăgiàuăchtăthăktăhpăviănétăđcăđáoătrongătăduy,ăcáchă
dinăđtăcaăngiăminănúi,ăbnăcâuăthămăraăkhungăcnhămtăgiaăđìnhămăcúng,ăđyăpă
nimăvui,ăđyăpătingănóiăci.ă
+ăLiăthăgiăvăraătrcămtăngiăđcăhìnhănhăemăbéăđangăchpăchngătpăđi,ăđangăbiă
bôătpănói,ălúcăthìăsaăvàoălòngăm,ălúcăthìăníuălyătayăcha.
+ăTaăcóăthăhìnhădungăđcăgngămtătrànăngpătìnhăyêuăthng,ăánhămtălongălanhărngă
răcùngăviăvòngătayădangărngăcaăchaămăđaăraăđónăđaăconăvàoălòng.ă
+ăTngăcâu,ătngăchăđuătoátălênănimătăhàoăvàăhnhăphúcătrànăđy.Căngôiănhàănhă
rungălênătrongă“tingănói”,ă“tingăci”ăcaăcha,ăcaăm.Miăbcăconăđi,ămiătingăconă
ciăđuăđcăchaămăđónănhn,ăchmăchútămngăvui.ăTrongătìnhăyêuăthng,ătrongăsă
nângăniuăcaăchaăm,ăconălnăkhônătngăngày.ă
->ăTìnhăchaămă- conăcáiăthiêngăliêng,ăsâuăkín,ămiădâyăràngăbuc,ăgnăktăgiaăđìnhăbnă

chtăđãăđcăhìnhăthànhătănhngăgiâyăphútăhnhăphúcăbìnhăd,ăđángănhăy. Liăthă
ngayătăđuăđãăchmăđnăsiădâyătìnhăcmăgiaăđìnhăsâuăkínăcaămiăconăngiănênătoă
đcăsăđngăcm,ărungăđngăsâuăscăđnăđcăgi.
- CiăngunăsinhădngăcaămiăconăngiăđcăYăPhngănóiăđnăkhôngăchălàăgiaăđìnhă
màăcònălàăquêăhng,ălàăthiênănhiênătiăđpăvàăthmăđmănghaătình.ăNhăbuăsaătinhă
thnăthăhai,ăquêăhngăviăcucăsngălaoăđng,ăviăthiênănhiênătiăđp,ătìnhănghaăđãă
nuôiădng,ăsăchiaăgiúpăchoăconătrngăthành.ăóălà:
Ngi đng mình yêu lm, con i!
an l cài nan hoa
Vách nhà ken câu hát.
+ăQuêăhngăhinăraăquaăhìnhănhăcaăngiăđngămình.ăNóiăviăconăvănhngă“ngiă
đngămình”,ănhàăthănhăđangăgiiăthiuăânăcnăđâyălàănhngăngiăbnămình,ăngiă
vùngămình,ăngiădânăquêămìnhăgnăgi,ăthânăthng.
->ăCáchăgiănhăth,ăcùngăviăhôăngă“conăi”ăkhinăliăthătrănênăthaăthit,ătrìuămn.
+ăNgiăđngămìnhălàănhngăconăngiăđángăyêu,ăđángăquý:ă“anălăcàiănanăhoaăậ Vách
nhàăkenăcâuăhát”.ăCucăsngălaoăđngăcnăcùăvàătiăvuiăcaăhăđcăgiăraăquaănhngă
hìnhănhăthtăđp!ăNhngănanăna,ănanătreădiăbànătayătàiăhoaăcaăngiăquêămìnhăđãătră
thànhă“nanăhoa”.ăVáchănhàăkhôngăchăkenăbngătre,ăgămàăcònăđcăkenăbngănhngăcâuă
hátăsi,ăhátăln.
+ăCácăđngătă“cài”,ă“ken”ăvaămiêuătăchínhăxácăđngătácăkhéoăléoătrongălaoăđngăvaă
giăsăgnăbó,ăqunăquýtăcaănhngăconăngiăquêăhngătrongăcucăsngălaoăđng.
->ăCáiă“yêuălm”ăcaă“ngiăđngămình”ălàăgìănuăkhôngăphiălàăctăcáchătàiăhoa,ălàătinhă
thnăvuiăsng?ăPhiăchng,ănăchaăbênătrongăcáiădángăvăthôămcălàămtătâmăhnăphongă
phú,ălãngămnăbităbao?
+ăQuêăhngăviănhngăconăngiătàiăhoa,ătâmăhnălãngămn,ăcngălàăquêăhngăviă
thiênănhiênăthămng,ănghaătình:
Rng cho hoa
Con đng cho nhng tm lòng.
Nuănhăhìnhădungăvămtăvùngănúiăcăth,ăchcăhnămiăngiăcóăthăgnănóăviănhngă
hìnhănhăkhácăcáchănóiăcaăYăPhng:ălàăthácăl,ălà btăngànăcâyăhayărnărãătingăchimă

thúăhocăcănhngăâmăthanhă“gióăgàoăngàn,ăgingăngunăthétănúi”,ănhngăbíămtăcaărngă
thiêng… ăNhngăYăPhngăchăchnămtăhìnhănhăthôi,ăhìnhănhă“hoa”ăđănóiăvăcnhă
quanăcaărng.ăNhngăhìnhănhăyăcóăscăgiărt ln,ăgiăvănhngăgìăđpăđ và tinh tuý
nht.ăHoaătrongă“Nóiăviăcon”ăcóăthălàăhoaăthcă- nhămtăđcăđimăcaărngă- và khi
đtătrongămchăcaăbàiăth,ăhìnhănhănàyălàămtătínăhiuăthmămăăgópăphnădinăđtăđiuă
tácăgiăđangămunăkháiăquát:ăchínhănhngăgì đpăđăcaăquêăhngăđãăhunăđúcănênătâmă
hnăcaoăđpăcaăconăngiăăđó. Quêăhngăcònăhinădinătrongănhngăgìăgnăgi,ăthân
thng.ăóăcngăchínhălàămtăăngunămchăyêuăthngăvnăthaăthităchyătrongătâmăhnă
miăngi,ăbiă“conăđngăchoănhngătmălòng”.ăăipătă“cho”ămangănngănghaătình.ă
Thiênănhiênăđemăđnăchoăconăngiănhngăthăcnăđăln,ăgiànhătngăchoăconăngiă
nhngăgìăđpăđănht.Thiênănhiênăđãăcheăch,ănuôiădngăconăngiăcăvătâmăhnăvàăliă
sng.
->ăBngăcáchănhânăhoáă“rng”ăvàă“conăđng” quaăđipătă“cho”,ăngiăđcăcóăthănhnă
raăliăsngătìnhănghaăcaă“ngiăđngămình”.ăQuêăhngăyăchínhălàăcáiănôiăđăđaăconă
vàoăcucăsngăêmăđm.ăă
- Sungăsngăômăconăthăvàoălòng,ăngiăchaănóiăviăconăvăkănimăcóătínhăchtăkhiă
đuăchoăhnhăphúcăgiaăđình:
Cha m mãi nh v ngày ci
Ngày đu tiên đp nht trên đi.
=> Mch th có s đan xen, m rng: t tình cm gia đình mƠ nói ti quê hng.
=> on th va lƠ mt li tơm tình m áp, va lƠ mt li dn dò đy tin cy ca
ngi cha trao gi ti con.
=> Bng nhng hình nh th đp,gin d bng cách nói c th, đc đáo mƠ gn gi
ca ngi min núi, ngi cha mun nói vi con rng:vòng tay yêu thng ca cha
m, gia đình, ngha tình sơu nng ca quê hng lƠng bn- đó lƠ cái nôi đư nuôi con
khôn ln, lƠ ci ngun sinh dng ca con. Con hưy khc ghi điu đó.
2. c tính tt đp ca ngi đng mình.
hocvanlop9
- Trongăcáiăngtăngàoăcaăkănimăvăgiaăđìnhăvàăquêăhng,ăngiăchaăđãăthaăthitănóiă
viăconăvănhngăphmăchtăttăđpăcaăngiăđngămình.

a. Ngi đng mình bit lo toan vƠ giƠu m c ( GiƠu Ủ chí, ngh lc ).

- Ngiăđngămìnhăkhôngăchălàănhngăconăngiăginăd,ătàiăhoaătrongăcucăsngălaoă
đngămàăcònălàănhngăconăngiăbităloătoanăvàăgiàuămăc:
Ngi đng mình thng lm con i!
Cao đo ni bun
Xa nuôi chi ln.
+ăNuătrênăkiaă“ăyêuălmăconăi”ậ yêuăcucăsngăvuiătiăbìnhăd,ăyêuăbnălàngăthămng,ă
yêuănhngătmălòngăchânăthtănghaătình,ăthìăđnăđâyăngiăchaănóiă“thngălmăconăi”ậ
biăsauătă“thng” đóălàănhngăănhngăniăvtăv, gian khó caăconăngiăquêăhngă->
Ngiăchaăbiuălătìnhăcmăyêuăthngăchânăthànhăvăgianătruân,ăthătháchăcùngăýăchíămàă
ngiăđngămìnhăđãătriăqua.
+ăBngăcáchătăduyăđcăđáoăcaăngiăminănúi,ăYăPhngăđãălyăcáiăcaoăviăviăcaătriă
đăđoăniăbun,ălyăcáiăxaăcaăđtăđăđoăýăchíăconăngi.
+ăSpăxpătínhătă“cao”,ă“xa”ătrongăsătngătin,ănhàăthăchoăthyăkhóăkhn,ăthătháchă
càngălnăthìăýăchíăconăngiăcàngămnhăm.
=>ăCóăthănói,ăcucăsngăcaăngiăđngămìnhăcònănhiuăniăbun,ăcònănhiuăbnăbă
thiuăthnăsongăhăsăvtăquaăttăc,ăbiăhăcóăýăchíăvàănghălc,ăhăluônătinătngăvàoă
tngălaiăttăđpăcaădânătc.
b. Ngi đng mình dù sng trong nghèo kh, gian nan vn thy chung gn bó vi
quê hng, ci ngun.
Sng trên đá không chê đá gp gnh
Sng trong thung không chê thung nghèo đói
Sng nh sông nh sui
Lên thác xung ghnh
Không lo cc nhc
+ăPhépălităkêăviănhngăhnhănhănădă“đáăgpăgnh”,ă“thungănghèoăđói”ă->ăgiăcucă
sngăđóiănghèo,ăkhóăkhn,ăccănhc.
+ăVnădngăthànhăngădânăgian “Lênăthácăxungăghnh”,ăýăthăgiăbaoăniăvtăv,ălamăl.
->ăNhngăcâuăthădàiăngn,ăcùngănhngăthanhătrcătoănătngăvăcucăsngătrcătr,ă

gianănan,ăđóiănghèoăcaăquêăhng.
+ăipăngă“sng”,ă“khôngăchê”ăvàăđipăcuătrúcăcâuăcùngăhìnhănhăđiăxngăđã nhnă
mnh:ăngiăđngămìnhăcóăthănghèoănàn,ăthiuăthnăvăvtăchtănhngăhăkhôngăthiuăýă
chíăvàăquytătâm. hocvanlop9ăNgiăđngămìnhăchpănhnăvàăthyăchungăgnăbóăcùngă
quêăhng,ăduăquêăhngăcóăđóiănghèo,ăvtăv.ăVàăphiăchng,ăchínhăcucăsngănhcă
nhn,ăđyăvtăvăkhăđauăyăđãătôiăluynăchoăchíălnăđăriătìnhăyêuăquêăhngăsătoănênă
scămnhăgiúpăhăvtăquaăttăc.
+ăPhépăsoăsánhă“Sngănhăsôngănhăsui”ăgiăvăđpătâmăhnăvàăýăchíăcaăngiăđngă
mình.ăGianăkhóălàăth,ăhăvnătrànăđyăsinhălc,ătâmăhnălãngămn,ăkhoángăđtănhăhìnhă
nhăđiăngànăcaăsôngănúi.ăTìnhăcmăcaăhătrongătro,ădtădàoănhădòngăsui,ăconăsngă
trcănimătinăyêuăcucăsng,ătinăyêuăconăngi.
c. Ngi đng mình có Ủ thc t lp, t cng vƠ tinh thn t tôn dơn tc:
- Phmăchtăcaăngiăcaăconăngiăquêăhngăcònăđc ngiăchaăăcaăngiăquaăcách
nóiăđiălpătngăphnăgia hìnhăthcăbênăngoàiăvàăgiáătrătinhăthnăbênătrong,ănhngărtă
đúngăviăngiăminănúi:
Ngi đng mình thô s da tht
Chng my ai nh bé đâu con
+ăLiăthămcămc,ăginădănhngăchaăbaoătâmătình.
+ăCmătă“thôăsădaătht”ălàăcáchănóiăbngăhìnhănhăcăthăcaăbàăconădânătcăTày,ăngiă
caăănhngăconăngiămcămc,ăginăd,ăchtăphác,ăthtăthà,ăchuăthng,ăchuăkhó.
+ăCmătă“chngănhăbé”ăkhngăđnhăsălnălaoăcaăýăchí,ăcaănghălc,ăctăcáchăvàănimă
tin.
->ăSătngăphnănàyăđãătônălênătmăvócăcaăngiăđngămình.ăHămcămcănhngăgiàuă
chíăkhí,ănimătin.ăHăcóăthă“thôăsădaătht”ănhngăkhôngăhănhăbéăvătâmăhn,ăvăýăchí,ă
vămongăcăxâyădngăquêăhng:
- Ngi đng mình t đc đá kê cao quê hng
Còn quê hng thì làm phong tc.
+ăLiănóiăđmăngônăngădânătcăậ đcăđáoămàăvnăchaăđngăýăvăsâuăxa.
+ăHìnhănhă“Ngiăđngămìnhătăđcăđáăkêăcaoăquêăhng”ăvaămangătínhătăthcă(ăchă
truynăthngălàmănhàăkêăđáăchoăcaoăcaăngiăminănúi),ăvaămangăýănghaănădăsâuă

sc.ă
+ăNgiăđngămìnhăbngăchínhăbànătayăvàăkhiăóc,ăbngăscălaoăđngăđãăxâyădngăvàă
làmăđpăgiàuăchoăquêăhng,ăxâyădngăđănângătmăquêăhng.
+ăCònăquêăhngălàăđimătaătinhăthnăviăphongătcătpăquánănângăđănhngăconăngiă
cóăchíăkhíăvàănimătin.
->ăCâuăthăđãăkháiăquátăvătinhăthnătătônădânătc,ăvăýăthcăboăvăngunăci,ăboătnă
nhngătruynăthngăquêăhngăttăđpăcaăngiăđngămình.
- Khépăliăđonăthăbngăâmăhngăcaămtăliănhnănhătrìuămnăviăbităbaoănimătină
hiăvngăcaăngiăchaăđtăvàoăđaăconăyêu:
Con i tuy thô s da tht
Lên đng
Không bao gi nh bé đc
Nghe con.
+ăÝăthă“Tuyăthôăsădaătht”ăvàă“khôngăbaoăgiănhăbé”ăđcălpăliăviăbnăcâuăthă
trcăđóăcàngătr nênădaădit,ăkhcăsâuătrongălòngăconăvănhngăphmăchtăcaoăđpăcaă
“ngiăđngămình”.ăhocvanlop9ăNhngăhaiătingă“Lênăđng”ăchoăthyăngiăconăđãălnă
khônăvàătmăbităgiaăđìnhăậ quêăhngăđăbcăvàoămtătrangăđiămi.
+ăTrongăhànhătrangăcaăngiăconămangătheoăkhiă“lênăđng”ăcóămtăthăquíăgiáăhnămiă
thătrênăđi,ăđóălàăýăchí,ănghălc,ătruynăthngăquêăhng.ăLiădnăcaăchaăthtămcă
mc,ădăhiu,ăthmăthía,ănăchaănimăhiăvngălnălaoăcaăcha,ăhiăvngăđaăconăsătipă
tcăvngăbcătrênăđngăđi,ătipăniătruynăthngăvàălàmăvăvangăquêăhng.
+ăHaiătingă“Ngheăcon”ălngăđngăbaoăcmăxúc,ănăchaătìnhăyêuăthngăvôăbăbnăcaă
chaădànhăchoăcon.ăCâuăthăcònăgiăraămtăcnhătngăcmăđngăđangădinăraălúcăchiaăli:ă
chaăhinătăâuăymănhìnăcon,ăxoaăđuăconăvàăngiăconăngoanăngoãnăcúiăđuălngăngheă
liăchaădn.
=> Ca ngi nhng đc tính tt đp ca ngi đng mình, cha mong con sng có tình
ngha vi quê hng, phi gi đo lí “Ung nc nh ngun” ca cha ông t bao
đi đ li. Hn na, con phi bit chp nhn gian khó vƠ vn lên bng Ủ chí ca
mình.
=> Ngi cha mun con hiu vƠ cm thông vi cuc sng khó khn ca quê hng,

t hƠo v truyn thng quê hng, t hƠo v dơn tc đ vng bc trên con đng
đi, đ t tin trong cuc sng.
=> Ngi cha trong bƠi th ca Y Phng đư vun đp cho con mt hƠnh trang quí
vƠo đi. Nu m lƠ bông hoa cho con cƠi lên ngc thì cha lƠ cánh chim cho con bay
tht xa. Nu m cho con nhng li ngt ngƠo yêu thng v v thì cha cho con tinh
thn Ủ chí ngh lc, c m khát vng, li sng cao đp.
=> Ging th thit tha, trìu mn nhng li trang nghiêm. Các hình nh th c th
mƠ có tính khái quát, mc mc mƠ vn giƠu cht th.
=> on th cha chan Ủ ngha,mc mc, đm thm mƠ sơu sc. Nó ta nh mt
khúc ca nh nhƠng mƠ ơm vang. Li th tơm tình ca ngi cha s lƠ hƠnh trang đi
theo con sut cuc đi vƠ có l mưi mưi lƠ bƠi hc b ích cho các bn tr - bƠi hc v
nim tin, ngh lc,Ủ chí vn lên.
III. Kt bƠi:
“Nóiăviăcon”,ăYăPhngăkhôngăchăspăxpăhànhătrangăchoăriêngăđaăconăyêuăquíăcaă
mình,ămàăcngălàăhànhătrangăôngămunătraoăgiăchoăttăcănhngăaiăđangăbcăđiătrênă
đngăđi.


 bƠi: Cm nhn kh 2 bƠi th “Nói vi con” ca Y Phng.

Theo cô Nguyn Th Kim Lan – Chuyên viên S GD&T Hi Phòng

DƠn bƠi đi cng
DƠn bƠi chi tit
1.M bƠi:
- Tácăgi:ăYăPhng.


- Tácăphmă“Nóiăviă
con”


- onătrích:ăonă2

- YăPhngălàănhàăthădânătcăTày.ăThăôngăthăhinătâmăhnă
chânătht,ămnhămăvàătrongăsáng,ăcáchătăduyăgiàuăhìnhănhăcaă
ngiăminănúi.
- “Nóiăviăcon”ălàămtătrongănhngăbàiăthătiêuăbiuăvităvătìnhă
cmăgiaăđìnhămăcùng,ăcaăngiătruynăthngăcnăcù,ăscăsngă
mnhămăcaăquêăhngăvàădânătc.
- onăhaiăcaăbàiăthă(16ăcâu)ăthăhinălòngătăhàoăvăscăsngă
mnhăm,ăbnăb,ăvătruynăthngăcaoăđpăcaăquêăhngăvàănimă
mongăcăconăhãyăkătcăxngăđángătruynăthngăy.
2.Thân bài:
*ăKháiăquát:ăDnădtă
vào bài

- Bàiăthăkhôngăđaăraănhngăchânălýătoătátămàălàăliătâmăsăchână
thànhăcaămtăngiăchaădànhăchoăđaăconăyêuăquý,ădyăconăhãyă
bităyêuăthng,ăquýătrngăvàăphátăhuyătruynăthngăcaăquêă
hng.ăQuaăđóătìnhăcmăchaăconăhinălênăthtămăápăvàăcaoăcă
bităbao!
- onăđuăcaăbàiăth,ătácăgiăgiiăthiuăcnhăgiaăđình,ăquêă
hngăthtăđmăm,ăyênăvuiămàătăđóăngiăconăđcăkhônălnă
trngăthành.ăTrongămchăngunătâmăs,ăngiăchaăcònăchoăconă
hiuăthêmăvătruynăthngăđángătăhàoăcaăngiăđngămình,ăcaă
quêăhng,ăcaăbnălàng:
* Ba cơu đu: ý chí,
nghălcăcaăngiă
đngămình















Ýănghaăcaăhìnhă
nhă“cao”ăvàă“xa”





Ngi đng mình thng lm con i
Cao đo ni bun
Xa nuôi chí ln
- “Ngiăđngămình”ălàăcáchănóiămcămc,ămangătínhăđaăphngă
caăngiăTày.
+ăóălàănhngăngiăvùngămình,ăngiăminăquêămình.
+ăHayărngăhnălàănhngăngiăsngăcùngătrênămtăđtănc,ămtă
dânătc.
- Baătingă“Ngiăđngămình”ăđipăđiăđipăliăbnălnătrongăbàiă
thăvaălàmăchoăâmăđiu,ănhcăthăngânăvang,ădàoădt,ăvaălàmă

choăngiăđcăvnăvngăbângăkhuângănhăvătuiăth,ănhăvă
gingănóiăduăhinăcaăm,ănhăvăđtămălinhăthiêng.
- Nhàăthăđãăđaăvàoăthiăphmăcáchăđoăđmăcaăngiădânăquêă
mìnhăkhinăchoăliăthămangăđmăphongăvădânătc,ăginădămàă
sâuăsc:
“Cao đo ni bun – Xa nuôi chí ln”ăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăă
+ă“Cao”ăvàă“xa”ălàănhngăkhongăcáchăcaăđtătri.ăConăngiă
munăthăscămìnhăthngăphiăvtăquaănhngăkhongăcáchăy.ă
óălàănhngătrăngi,ănhngătháchăthc,ăkhóăkhnătrongăcucăđiă
màăconăngiănmătri,ănóăluônăluônăngnăbcăconăngi.
+ăTácăgiălyăkhongăcáchăcăthă(cao,xa)ăđăđoănhngăđiălngă
vôăhìnhă(niăbun,chíăln)ăđăkhngăđnhăvàăngiăcaăđcătínhăcaoă
đpăcaă“ngiăđngămình”:ăhăsngăthtăsâuăscăvàăcóăýăchíă
mnhăm;ăngiăđngămìnhăcóămtătráiătimămăápăvàănghălcăphiă







Nhnăxétăđánhăgiá
thng.
=>ăHaiăcâuăthăđngăđiănhămtăcâuătcăngăngn gn,ăđúcăktă
mtătháiăđ,ămtăcáchăngăxăcaoăquí:ăngiăbităsngălàăngiă
bităvtăquaăniăbun,ăbităvtăquaănhngăgianănan,ăthăthách,ă
bãoăgiông…Khôngăchăcóăvyămàăcònăphiăluônăluônănuôiăchíă
ln.ăNiăbunăsălàmăconăngiătaăbităsngăchuăđng;ăý chí làm
conăngiătaăluônăluônănălcăphnăđuăđiălên.ăConăngiăkhôngă
thăquytăđnhăđcăhoànăcnhăcaămìnhănhngăcnăcóănghălcă

đăvtălênăhoànăcnhăđó.
=>ăNgiăbităsngănhăthăchcăchnăsăthànhăcôngătrênăconă
đngăđi,ăchcăchnăgtăháiăđcănhiuăhoaăthm,ăquăngt…
=>ăNhngăcâuăthăcaăYăPhngănhăgiănhcătaănhăđnănhngă
câuătcăngăcaăchaăông:
+ Có công mài st có ngày nên kim
+ Có chí thì nên.
HayănhngăcâuăthăcaăHăChíăMinh:
Ngh mình trong bc gian truân
Tai ng rèn luyn tinh thn thêm hng
(Tăkhuyênămình)
Sng  trên đi ngi cng vy
Gian nan rèn luyn mi thành công
(Ngheătingăgiãăgo)
* Nm cơu tip: vnă
đălăsng




















Ýănghaăphépătuătă
so sánh

- Riăngiăchaămunăhngăngiăconăđnăvnăđăsâuăxaăhnăậ
vnăđălăsng:ă
Sng trên đá không chê đá gp gnh
Sng trong thung không chê thung nghèo đói
Sng nh sông nh sui
Lên thác xung ghnh
Không lo cc nhc
- Nhngăhìnhănhă“đáăgpăghnh”,ă“thungănghèoăđói”ălàănhngă
hìnhănhănădăchănhngăgianălao,ăvtăvămàăngiăđngămìnhăđãă
phiăgngămìnhăgánhăchu.ăMcădùă“ngiăđngămình”ăchuă
thngăchuăkhó,ăcnăcùăsángătoătrongălaoăđngănhngăcucăđiă
vnăchaăđăđy.ăPhiăchngădoăđtăbcămàu,ăsiăđáăkhôăcn?ăPhiă
chngădoăthiênătaiărìnhărp?
- Choădùăcucăsngănhăvyăsongăngiăđngămìnhăvnăkhôngă
chêăbai,ăkhôngămtăli thanăth.ăHăquălàănhngăconăngiăbită
chuăđngăvàăsutăđiăgnăbóăthyăchungăviăniăchônănhauăctă
rn.ăHăvtălênăhoànăcnh,ăsngămnhămăvàătrànăđyăsinhălc.ă
Dngănhăcucăsngăcàngăkhóăkhnăthìăconăngiăcàngăvnălênă
khôngăngngăđuătranhăvtăqua nó.
=>ăCmătă“Khôngăchê”ăđcălpăliăhaiălnănhmăkhngăđnhăýă
chíămnhămăcaăconăngi.
- căbit,ăcâuăthă“Sngănhăsôngănhăsui”ăcóăbinăphápătuătă

soăsánhăcàngălàmăngiăsángăđcătínhăcaoăđpăcaăngiăminănúi.ă
iăngiăgingănhădòngăchyăcaămtăconăsông.ăCóăđonăàoăàoă












Nhnăxétăđánhăgiá




iăchiuăsoăsánh
thácăđ;ăcóăđonăscăsôiălărng;ăcóăđonăêmăăcaăđngăbngăvàă
cuiăcùngălàăcáiămênhămôngăvnhăhngăcaăbinăc.ăóălàăcáiăquiă
lutămuônăđiăcaătănhiên.ăConăngiăhãyănhăconăsngăhãyăbită
chpănhnăttăcăcácăthácăghnhăđó.ăCóăđiuăkhiăbngăquaăconă
thácăcáiăghnh,ăconăngiăphiăbitărútăraănhngăbàiăhcăquíăbáu.ă
Nuăbităsngănhăthăthìădùăcóă“Lênăthácăxungăghnh”ăcngă
“Khôngăloăccănhc”.ăNgiăđngămìnhăđãăcóămtănimătinăvàoă
ngàyămaiătiăsáng.ăCcănhc,ăđóiănghèoădn săđcăxuaătan.ă
Nhngăđêmăđenădnăđcătanăbin…óălàătrnăvnămtănimătină
chânăthtăvàăhtăscămãnhălit.ăNimătinăyămangătínhăthcătinăvàă

thmănhunătinhăthnănhânăvnătrongălăsngăcaăngiălaoăđngă
mi.
=>ăNhăvyănúiăcao,ăvcăsâu,ăsôngădài,ăthác him…khôngăchălàă
thcăđoăvtălíămàălàăthcăđoăcaălòngădngăcm,ăsăkiênătrìăcaă
ngiăđngămình.
óălàăđiuăcnăthităchoămiăngiăkhiăbcăchânăvàoăđngăđiă
lmăchôngăgai.
=>ăNuănhàăthăTăHuăđãăvităvălăsngă“cho”ăvàă“nhn”ăăđi:ă
“Sngălàăcho đâuăchănhnăriêngămình”.ăHayănhcăsăTrnhăCôngă
Snăquaăcaătăđãăđăcpăđnălăsngăyêuăthngă“Sngătrongăđiă
sng,ăcnăcóămtătmălòng”ăthìănhàăthădânătcăTàyăậ YăPhngă
quaăcáchănóiămcămcămàăsâuăscăýătìnhăđãăđemăđnăbàiăhc:ăsngă
phiăcóăýăchí,ănimătin.ăLiăthătuônăchyănhădòngăsaăngtălm,ă
trànăvàoăcáiăbăkhôăcaănhngăkipănghèoăngiăđngămình,ăcaă
ngiăminănúi.
=>ăPhiăcóămtătìnhăyêuăchânătình,ăthmăthíaăsâuăscănhngăngtă
bùi,ăđngăcayăcaăngiăđngămình,ăYăPhngămiăcóăthănóiăviă
conănhăvy!
* Bn cơu tip:ăVă
đpămcămcănhngă
khôngăhănhăbé



Ýănghaăcaăcmătă
“thôăsădaătht”











- Ngiăchaăkhôngăchăđaăraămtălăsngămàăcònăchngăminhăýă
chí,ănghălcăđãătrăthànhătruynăthngăca “ngiăđngămình”:
Ngi đng mình thô s da tht
Chng my ai nh bé đâu con
Ngi đng mình t đc đá kê cao quê hng
Còn quê hng thì làm phong tc.
- NuăngiăKinhădùngăliănói:ă“năchcămcăbn”,ă“Chémătoă
khoămn”,ă“Chânăđtălngătrn”ăđăcaăngiăbnăchtămcămc,ă
ginăd,ăchânătht…ăcaănhngăngiădânăquêăsmăkhuyaăvtăvă
thìăYăPhngădùngăcáchănóiăcăthăcaăbàăconădânătcăTàyă“thôă
sădaătht”ăđăkhngăđnhăphmăchtănàyăcaă“ngiăđngămình”.ă
Hăhinălànhănhăhtălúa,ăcăkhoaiănhngă“Chngămyăaiănhăbé”.ă
Trongăxãăhiăxa,ăcngănhăbaoăngiădânăquêăkhác,ăngiăđngă
mìnhăbăcoiăthng,ăkhinhărănhăconăkin,ăcngărm…thìăbâyă
giăhăliăkhôngătmăthngătrcăthiênăhăbiăhăcóătráiătimă
nhânăhu,ăgiàuătìnhăyêuăthng,ăbiăhăluônăcóăýăchíăvtălên gian
khó,ătămìnhăxâyădngăquêăhngăđpăgiàu.ăVàătâmăhnăcaăhă
sángătrong,ălãngămnălcăquanătrongăcucăsng.ăSăđnăginăbă


Ýănghaăcaăcmătă
“tăđcăđáăkêăcaoă
quêăhng”





Quêăhngănuôiă
dngătâmăhnămiă
ngi
Miăquanăhăgiaăcáă
nhânăvàăcngăđng


* Bn cơu kt: Con
lênăđng





Ýăthălpăliătrongă
bnăcâuăthătrc



Hàngătrangăvàoăđiă
caăcon




Ýănghaăcaăhaiă
tingă“Ngheăcon”




Nhnăxét,ăđánhăgiá
ngoàiănhăcàngălàmătngăthêmăscămnhănimătin,ăýăchíăbênătrongă
caămiăconăngi.
- Hìnhănhă“Ngiăđngămìnhătăđcăđáăkêăcao quêăhng”ăvaă
mangătínhătăthcă(chătruynăthngălàmănhàăkêăđáăchoăcaoăcaă
ngiăminănúi),ăvaămangăýănghaănădăsâuăsc.ăNgiăđngă
mìnhăđãătătayăxâyădngănênătruynăthngăquêăhngăđpăgiàuă
sánhătmăviăcácăminăquêăkhácătrênămnhăđtăhìnhăchăSăthân
yêu.ăCâuăthăngmăchaănimătăhàoăkiêuăhãnhăbiăhăvnăgiă
đcăbnăscăvnăhóaădânătc.
- Vàăđăđápăliăsăcngăhinăcaămiăngi,ăcucăsngăcngăđngă
săđemăliăchoămiăcáănhânăbuăkhôngăkhíănhânăvn,ăphongătc.
=>ăHaiăcâuăcuiăthăhinămiăquanăhăđúngăđnăgiaăcáănhânăviă
cngăđng.ăMiăngi,ămiăcucăđiălàămtă“mùaăxuânănhoănh”ă
toănênămùaăxuânăcngăđngăvàăchínhăcngăđngăsălàăcáiănôiă
nângăđăchoămùaăxuânătâmăhnămiăngi.

- Khépăliăđonăthăbngăâmăhngăcaămtăliănhnănhătrìu
mnăviăbităbaoănimătinăhiăvngăcaăngiăchaăđtăvàoăđaăconă
yêu:
Con i tuy thô s da tht
Lên đng
Không bao gi nh bé đc
Nghe con.
- Ýăthă“Tuyăthôăsădaătht”ăvàă“khôngăbaoăgiănhăbé”ăđc lpă
liăviăbnăcâuăthătrcăđóăcàngătrănênădaădit,ăkhcăsâu trong
lòng con vănhngăphmăchtăcaoăđpăcaă“ngiăđngămình”.ă

Nhngăhaiăting“Lênăđng”ăchoăthyăngiăconăđãălnăkhônăvàă
tmăbităgiaăđìnhăậ quêăhngăđ bcăvàoămtătrangăđiămi.
- Trongăhànhătrangăcaăngiăconămangătheoăkhiă“lênăđng”cóă
mtăth quíăgiáăhnămiăthătrênăđi,ăđóălàăýăchí,ănghălc,ătruynă
thng quêăhng.ăLiădnăcaăchaăthtămcămc,ădăhiu,ăthmă
thía,ănăchaănimăhivngălnălaoăcaăcha,ăhiăvngăđaăconăsătipă
tcăvngăbcătrênăđngăđi,tipăniătruynăthngăvàălàmăvă
vang quêăhng.
- Haiătingă“Ngheăcon”ălngăđngăbaoăcmăxúc,ănăchaătình yêu
thngăvôăbăbnăcaăchaădànhăchoăcon.ăCâuăthăcònăgiăraămtă
cnhătng cmăđngăđangădinăraălúcăchiaăli:ăchaăhinătăâuăymă
nhìnăcon,ăxoaăđuăconăvà ngiăconăngoanăngoãnăcúiăđuălngă
ngheăliăchaădn.
=>ăCaăngiănhng đcătínhăttăđpăcaăngiăđngămình,ăchaă
mongăconăsngăcóătìnhănghaăviăquê hng,ăphiăgiăđoălíă
“Ungăncănhăngun”ăcaăchaăôngătăbaoăđiăđăli.ăHn na,ă
conăphiăbităchpănhnăgianăkhóăvàăvnălênăbngăýăchíăcaă
mình.
=>ăNgiăchaămun conăhiuăvàăcmăthôngăviăcucăsngăkhóă
khnăcaăquêăhng,ătăhàoăvătruyn thngăquêăhng,ătăhàoăvă
dânătcăđăvngăbcătrênăconăđngăđi,ăđătătin trongăcucă
sng.
=>ăNgiăchaătrong bàiăthăcaăYăPhngăđãăvunăđpăcho con
mtăhànhătrangăquíăvàoăđi.ăNuămălà bông hoa cho con cài lên
ngcăthìăchaălàăcánhăchimăchoăconăbayăthtăxa.ăNuăm cho con
nhngăliăngtăngàoăyêuăthngăvăvăthìăchaăchoăconătinhăthnăýă
chí nghălc,ăcămăkhátăvng,ăliăsngăcaoăđp.
3.Kt bƠi:
- Nghăthut:ăgingă
th,ăhìnhănhăth


- Niădung:

- Gingăthăthit tha,ătrìuămnănhngăliătrangănghiêm.ăCácăhìnhă
nhăthăcăthămàăcóătínhăkhái quát,ămcămcămàăvnăgiàuăchtă
th.
- onăthăcha chanăýăngha,mcămc,ăđmăthmămàăsâuăsc.ăNóă
taănhămtăkhúcăcaănhănhàngămà âmăvang.ăLiăthătâmătìnhăcaă
ngiăchaăsălàăhànhătrangăđiătheoăconăsutăcuc điăvàăcóălămãiă
mãiălàăbàiăhcăbăíchăchoăcácăbnătră- bàiăhcăvănimătin,nghă
lc,ýăchíăvnălên.


 bƠi: Cm nhn v v đp ca ngi đng mình qua bƠi th “Nói vi con”(Y
Phng).


Theo cô Hoàng Th Vnh – GV trng THCS ng Hi – Hi Phòng.

I. M bƠi:
- LàănhàăthădânătcăTày,ăthăYăPhngăthăhinătâmăhnăchânătht,ămnhămăvàătrongă
sáng,ăcáchătăduyăgiàuăhìnhănhăcaăconăngiăminănúi.
- Raăđiănmă1980,ă“Nóiăviăcon”ălàămtătrongănhngăbàiăthăhayănhtăcaăông.
- Mnăliătâmăsăviăcon,ăYăPhngăđãăđăliătrongălòngăngiăđcănhiuăcmănhnăsâuă
scăvănhngăđcătínhăttăđpăcaă“ngiăđngămình”ăậ caăconăngiăquêăhngămină
núi.
II. Thân bài:

1. Khái quát ( Dn dt vƠo bƠi):


- TiêuăbiuăchoăphongăcáchăsángătácăcaăYăPhng,ăbàiăthă“Nóiăviăcon”ăgiăvăciă
ngunăsinhădngăcaămiăngiăậ giaăđìnhăvàăquêăhngăậ đóălàănôiăêmătămănuôiă
dng,ăbiăđpătâmăhnăconăậ đóălàăciăngunăcaăhnhăphúc.ăăriătătrongănhngăngtă
ngàoăcaăkănimăquêăhng,ăngiăchaănóiăviăconănhngăđcătínhăttăđpăcaăngiă
đngămình.
2. Phơn tích, cm nhn nhng v đp ( đc tính tt đp ) ca ngi đng mình:

a. Ngi đng mình đáng yêu bi s gin d vƠ tài hoa:
- Trênăquêăhngăthămngănghaătình,ăngiăđngămìnhăhinălênătrongăcucăsngălaoă
đngăcnăcùămàătiăvui:
"Ngiăđngămìnhăyêuălm,ăconăi!
anălăcàiănanăhoa
Vách nhà ken câu hát".
+ăGingăthăvangălênăđyăthităthaăvàătăhào.ă“Ngiăđngămình”ălàăngiăbnămình,ă
ngiăquêămìnhăậ YăPhngăcóăcáchăgiărtăđcăđáo,ărtăgnăgiăvàăthânăthngăvănhngă
conăngiăquêăhng.
+ăViăhìnhăthcăcâuăcmăthán,ăngiăđcăcmănhnăliătâmătìnhăđcăctălênătăđáyălòngă
thngămnăcaăngiăchaăvăngiăđngămình.
+ăHăđángăyêuăbiăhălàănhngăconăngiăyêuălaoăđng.ăViăđôiăbànătayătàiăhoa,ăkhéoă
léo,ăhăđãă“đan”,ă“cài”,ă“ken”…ăcucăsngănhănăhoaădiăđôiăbànătayăcnăcù,ăsángătoă
caăh…
=>ăChăviănhngăcâuăthăngnăgn,ănhàăthăgiúpătaăhìnhădungăđcăhìnhănh đángăyêuă
caăngiăđngămìnhăgiaănúiărngăthămng,ăhinăhòa.ăVăđpăcaăhăđcăgiăraătă
cucăsngălaoăđngăbìnhăd,ătăbànătayătàiăhoaăvàăkhiăócăsángăto.ăHăcóănimăvuiăgină
d,ătinhătăngayătrongăcucăsngămcămcăđiăthng.
b. Ngi đng mình bit lo toan vƠ giƠu m c.

- Ngiăđngămìnhăkhôngăchălàănhngăconăngiăginăd,ătàiăhoaătrongăcucăsngălaoă
đngămàăcònălàănhngăconăngiăbităloătoanăvàăgiàuămăc:
"Ngiăđngămìnhăthngălmăconăi!

Caoăđoăniăbun
Xaănuôiăchiăln".
+ăViăcáchănóiă“Ngiăđngămìnhăthngălmăconăi!”ăngiăchaăbiuălătìnhăcmăyêuă
thngăchânăthànhăvăgianătruân,ăthătháchăcùngăýăchíămàăngiăđngămìnhăđãătriăqua.
+ăBngăcáchătăduyăđcăđáoăcaăngiăminănúi,ăYăPhngăđãălyăcáiăcaoăviăviăcaătriă
đăđoăniăbun, lyăcáiăxaăcaăđtăđăđoăýăchíăconăngi.
+ăSpăxpătínhătă“cao”,ă“xa”ătrongăsătngătin,ănhàăthăchoăthyăkhóăkhn,ăthătháchă
càngălnăthìăýăchíăconăngiăcàngămnhăm.
=>ăCóăthănói,ăcucăsngăcaăngiăđngămìnhăcònănhiuăniăbun,ăcònănhiuăbnăbă
thiuăthnăsongăhăsăvtăquaăttăc,ăbiăhăcóăýăchíăvàănghălc,ăhăluônătinătngăvàoă
tngălaiăttăđpăcaădânătc.
c. Ngi đng mình dù sng trong nghèo kh, gian nan vn thy chung gn bó vi
quê hng, ci ngun:
“Sngătrênăđáăkhôngăchêăđáăgpăgnh
Sngătrongăthungăkhôngăchêăthungănghèoăđói
Sngănhăsôngănhăsui
Lênăthácăxungăghnh
Khôngăloăccănhc”.
+ăPhépălităkêăviănhngăhnhănhănădă“đáăgpăgnh”,“thungănghèoăđói”ă->ăgiăcucă
sngăđóiănghèo,ăkhóăkhn,ăccănhc.
+ăVnădngăthànhăngădânăgiană“Lênăthácăxungăghnh”,ăýăthăgiăbaoăniăvtăv,ălamăl.
->ăNhngăcâuăthădàiăngn,ăcùngănhngăthanhătrcătoănătngăvăcucăsngătrcătr,ă
gianănan,ăđóiănghèoăcaăquêăhng.
+ăipăngă“sng”,ă“khôngăchê”ăvàăđipăcuătrúcăcâuăcùngăhìnhănhăđiăxngăđãănhnă
mnh:ăngiăđngămìnhăcóăthănghèoănàn,ăthiuăthnăvăvtăchtănhngăhăkhôngăthiuăýă
chíăvàăquytătâm.ăhocvanlop9ăNgiăđngămìnhăchpănhnăvàăthyăchungăgnăbóăcùngă
quêăhng,ăduăquêăhngăcóăđóiănghèo,ăvtăv.ăVàăphiăchng,ăchínhăcucăsngănhc
nhn,ăđyăvtăvăkhăđauăyăđãătôiăluynăchoăchíălnăđăriătìnhăyêuăquêăhngăsătoănênă
scămnhăgiúpăhăvtăquaăttăc.
+ăPhépăsoăsánhă“Sngănhăsôngănhăsui”ăgiăvăđpătâmăhnăvàăýăchíăcaăngiăđngă

mình.ăGianăkhóălàăth,ăhăvnătrànăđyăsinhălc, tâmăhnălãngămn,ăkhoángăđtănhăhìnhă
nhăđiăngànăcaăsôngănúi.ăTìnhăcmăcaăhătrongătro,ădtădàoănhădòngăsui,ăconăsôngă
trcănimătinăyêuăcucăsng,ătinăyêuăconăngi.
d. Ngi đng mình có Ủ thc t lp, t cng vƠ tinh thn t tôn dơn tc:

- Phm chtăcaăngiăcaăconăngiăquêăhngăcònăđcăngiăchaăcaăngiăquaăcáchă
nóiăđiălpătngăphnăgiaăhìnhăthcăbênăngoàiăvàăgiáătrătinhăthnăbênătrong,ănhngărtă
đúngăviăngiăminănúi:
“Ngiăđngămìnhăthôăsădaătht
Chngămyăaiănhăbéăđâuăcon”
+ăLiăthămcămc,ăginădănhngăchaăbaoătâmătình.
+ăCmătă“thôăsădaătht”ălàăcáchănóiăcăthăvănhngăconăngiămcămc,ăginăd.
+ăCmătă“chngănhăbé”ăkhngăđnhăsălnălaoăcaăýăchí,ăcaănghălc,ăctăcáchăvàănimă
tin.
->ăSătngăphnănàyăđãătônălênătmăvócăcaăngiăđngămình.ăHămcămcănhngăgiàuă
chíăkhí,ănimătin.ăHăcóăthă“thôăsădaătht”ănhngăkhôngăhănhăbéăvătâmăhn,ăvăýăchí.
- Cùngăviăýăthcătălc,ătăcng,ăngiăđngămìnhăcònăngiăsángătinhăthnătătônădână
tcăvàăkhátăvngăxâyădngăquêăhng:
“Ngiăđngămìnhătăđcăđáăkêăcaoăquêăhng
Cònăquêăhngăthìălàmăphongătc”.
+ăLiănóiăđmăngônăngădânătcăậ đcăđáoămàăvnăchaăđngăýăvăsâuăxa.
+ăHìnhănhă“Ngiăđngămìnhătăđcăđáăkêăcaoăquêăhng”ăvaămangătínhătăthcă(ăchă
truynăthngălàmănhàăkêăđáăchoăcaoăcaăngiăminănúi),vaămangăýănghaănădăsâuăsc.ă
Ngiăđngămìnhăđãătătayăxâyădngănênătruynăthngăquêăhngăđpăgiàu,ăsánhătmăviă
cácăminăquêăkhácătrênămnhăđtăhìnhăchăSăthânăyêu.
+ăCâuăthăngmăchaănimătăhàoăkiêuăhãnhăbi hăvnăgiăđcăbnăscăvnăhóaădână
tc.
3. Nhn xét, đánh giá:
Viăthăthătădo,ăgingăđiuăkheăkhonăvaătâmătìnhăthaăthităvaăchaăchanăhiăvngă
cùngănhngăhìnhănh,ătăngămcămc,ăcăthă->ănhàăthănóiăviăconăvănhngăvăđpă

caăngiăđngămìnhăđ riătăđóătruynăchoăconălòngătăhàoăvăquêăhng,dânătc,ănhnă
nhăconăbităsngăđp,ăbităvtăquaăgianăkhóăbngănimătin,ăýăchíănhăngiăđngămình.
III. Kt bƠi:

Quaăliăthăth,ătâmătìnhăcaăngiăchaăđiăviăcon,ăhìnhănhăcaăquêăhng,ăcaăngiă
đngămìnhăhinălênăthtăchânăthc,ăcăthăviăbaoăphmăchtăttăđp.ăóălàămchăsuiă
ngtăngàoănuôiădngătâmăhnăvàăýăchíăchoăcon.ăcăbàiăth,ăhiuăvăvăđpăcaănhngă
conăngiăquêăhng,ătaăyêuăhn,ătrânătrngăhnănhngăconăngiălàmăgiàuăđpăquêă
hng,ăđtănc.

* T liu tham kho:


LI TÂM S CA NHÀ TH Y PHNG V BÀI “NÓI VI CON”

1.ăBàiăthăNÓIăVIăCONăvitănhngănmă80ăcaăthăkătrc.ăNgàyăđóăcă
ncă vaăraă khiăcucăkhángăchinăchngăMălâuădàiă vàăgianăkh.ăiăsngăcaă
conăngiătrênămiăminăcònămuônăvànăkhóăkhn.ăâyălàălúcăcáiăttăđpăvàăcáiăxuă
xaăcùngă xută hinărõăràngă nht.ă Trongăkhóăkhnămiă bitălòngă ngi.ă Tôiămună
nhnănhălòngămìnhăthôngăquaăhìnhătngătròăchuynăviăcon.ăHãyătinăvàoătruynă
thngăvnăhóaăttăđpămàărènăđoăđcăsng cho mình.
2.ăBàiăthăNÓIăVIăCONălàătôiătròăchuynăviăcôăconăgáiăbéăbngăvaămiă
đcămtătui.ăConătôiăsauănàyăvàoăthngăiăhcăthôngăquaăkăthiăhcăsinhăgiiă
toànăquc.ă Bâyă giăcháuăđãăcóăgiaăđìnhă vàăđcă2ăcôăconăgáiănh.ă Hinăcháuălàă
phóngăviên,ăđangăcôngătácătiăCôngătyăLiăsngăVită- 65ăNguynăDuă- HàăNi.
3.ăSăđcăđáoăătácăphmă nàyălàătôiăđãătăduyă hìnhătng,ă dinăđtăbngă
ngônăngăVitănhngădaăvàoăcácătritălýătruynăthngăvnăhóaădânătcăTày.ăă
4.ăCácătácăphmăcaătôiăđuăđcăvităbngătingă Vit.ănă gină vìăđóălàă
tingăphăthông.ăNuăvitătingăTàyăchăngiăTàyăđcăđc.ăTôiămunătácăphmă
caămìnhăđnăviămiăngiătrênăkhpăđtăncămình.

5.ă“Ngiăđngămình”ălàăcáchănóiăcaăngiăTày.ăNghiãălàăngiăcùngămtă
dânătc,ăcùngămtăđaăphng,ăcùngămtălãnhăth máuăđădaăvàng.ăNóiăchungălàă
cùngămtăngunăgcăvnăhóa.
6.ă“anălăcàiănană hoa/ă Váchănhàăkenăcâuăhát”ălàănóiăđnăcácăgiáătrăthmă
m.ă Ttăcămiăsángătoăđuăphiătuânătheoăquyălutăcaăcáiăđp.ăBtăcădânătcă
nàoătrênătráiăđtănày đuănngătheoăquyălutăđó.ăyălàălýătngăthmămămangăýă
nghaătoànăcu.ă
7.ăCâuăthă“Conăđngăchoănhngătmălòng”:ăConăđngălàăbiuătngăcaă
tìnhă yêu.ă Yêuă nhauătamătănúiăcngătrèo ngiă Vităcngă nóiăth.ăHuănhă dână
tcănàoăcngănóiăth.ăConăngiăsngămàăkhôngăcóătìnhăyêuăthìăchălàătnătiădiă
dngă vtăcht.ă Ngiăsngăcnăcóătínhăngiă vàătìnhă ngi.ă Conă ngiă phiătìmă
đnănhau.ăMunăđnăviănhauăphiăđiătrênăđng.ăDùăcóăđiăbngămáyăbayăthìăcngă
phiăđiătănhàăraăsânăbay.
8.ă“Ngiăđngă mình thôăsădaătht/ăChngămyăaiănhăbéăđâuăcon”ăýănóiă
niădungăvàăhìnhăthc.ăNgiăVitănóiă“ttăgăhnăttăncăsn”.ăngănhìnăvàoă
bênăngoàiămàăđánhăgiáăbênătrong.ăKoăbămcăla.ăNhăbéălàămtăphmătrùămăhc.ă
Nhóă béă ngcă viă caoă ln.ă Xuă xaă ngcă viă ttă đp.ă Caoă că ngcă viă thpă
hèn đóălàănhngăcpăphmătrù.ăNgiămină núiătuyă nhăconăxuăxíă nhngăchaă
đngă tâmă hnă caoă đp.ă Luônă giúpă đă ngiă khác.ă Khôngă baoă giă làmă điuă
ác Khôngăđcă nhă béănghaălàă phiăsngăsaoăchoăcaoăđp.ăóălàăliăsngăcaă
ngiăTày.ă
9.ă“Ngiăđngămìnhătăđcăđá ”ănghaălàănêuăcaoătinhăthnătălc.ăKhôngă
daă vàoăbtăcăhoànăcànhănàoătăbênăngoài.ăXãăhiăTàyăNùngăkhôngătheoăbtăcă
tônă giáoă nàoă tă bênă ngoàiă đn.ă óă làă mtă thcă t.ă oă Pht,ă đoă Kiă tôă ,ă Tină
Lành khôngăcóăđtăsngătrongăxãăhiă TàyăNùng.ă Ngiă Tàyăchătônăthăchaă mă
ôngăbàătătiên.
10.ăMchăcmăxúcăđiătăganărutăcaăchínhămình.ăTâmăsăviăđaăconăcngă
làătâmăsăviăchínhămình.ăConălàădoămìnhăsinhăraănhânăđôi.ăCóăchaămăcóăconălàăcóă
giaăđình.ă Cóăgiaăđìnhălàăcóăxãăhi.ăXãă hiănhă vnăraă xãăhiăln.ăMunăxãă hiă
hiuăđcămìnhăchăcóăvnăhóa.ăVnăhóaălàănóiăđnăsăkhácăbit.ăBàiăthănàyăđcă

xâyădngătănhngăcmăxúcăkhácăbit.

CHÚCăCÁCăEMăÔNăTPăTT!