QUYỂN SỔ TAY NÀY THUỘC VỀ:
TRUYỀN THÔNG LÀ GÌ?
3
Truyền thông hay Thông tin
Khác nhau về hướng tiếp cận
THÔNG TIN
• Một chiều
• Ít quan tâm đến các nhóm
đối tượng
• Không chú trọng vào sự am hiểu
vấn đề
• Thường mang tính truyền thống
TRUYỀN THÔNG
• Hai chiều
• Thiết kế riêng cho từng nhóm
đối thượng
• Sử dụng nhiều phương pháp
truyền đạt
• Chú trọng đến sự am hiểu nội dung
vấn đề
• Mang tính thử nghiệm
CÁC NHÓM ĐỐI TƯỢNG
5
Bước đầu tiên của một quá trình truyền thông thành công là thu hút được sự chú ý
lắng nghe của mọi người. Nếu họ không thực sự lắng nghe, bạn sẽ không thể chuyển
tải tới họ bất cứ cái gì.
VAI TRÒ CỦA
NGƯỜI NHẬN THÔNG ĐIỆP
4
Chúng ta có thể ép một người nào đó ngồi trong phòng và nghe.

Nhưng chúng ta không thể ép người đó nghe và hiểu.
Truyền thông là một quá trình giao tiếp hai chiều giữa người truyền đạt và người nhận
thông điệp. Người truyền đạt quyết định sẽ nói cái gì. Nhưng nghe hay không thì phụ
thuộc hoàn toàn vào người nhận. Do đó, trong truyền thông người nhận thông điệp là
người quyết định làm thế nào để nghe được và xử lý các thông điệp của người truyền đạt.
Quá trình truyền thông như sau:
Một quá trình truyền thông thành công có nghĩa là để đạt mục đích của người đưa ra
thông điệp thì người đó phải thoả mãn được những nhu cầu của người nhận thông điệp.
Bộ lọc cá nhân
Mạnh Tuấn Hầu A Lềnh
Các bước trong quá trình
truyền thông
NGƯỜI NHẬN SỬ DỤNG
ĐƯỢC THÔNG ĐIỆP
NGƯỜI NHẬN GHI NHỚ
ĐƯỢC THÔNG ĐIỆP
6
5
NGƯỜI NHẬN HIỂU ĐƯỢC
THÔNG ĐIỆP
4
DUY TRÌ SỰ CHÚ Ý
CỦA NGƯỜI NHẬN
3
THU HÚT SỰ CHÚ Ý CỦA
NGƯỜI NHẬN THÔNG ĐIỆP
2
TRUYỀN TẢI THÔNG ĐIỆP ĐẾN NGƯỜI NHẬN
1
3. Lềnh nghe

được cái gì?
4. Lềnh thực sự
hiểu cái gì?
1. Tuấn muốn
nói cái gì
2. Tuấn thực sự
nói cái gì
7
HIỂU VỀ NHÓM ĐỐI TƯỢNG
6
Có hai yếu tố chính trong cách làm
việc với các nhóm đối tượng
1
2
Xác định nhóm đối tượng bạn cần truyền
thông. Bạn xác định nhóm đối tượng bằng
cách tự đặt các câu hỏi sau:
• Nhu cầu truyền thông: Làm thế nào để thông điệp của bạn có thể
đáp ứng nhu cầu của người nhận? Kiến thức mới nào bạn có thể
cung cấp?
• Thái độ của nhóm đối tượng là gì? Họ có thích thông tin mà bạn
đang cung cấp cho họ không?
• Kiến thức cơ bản nào mà nhóm đối tượng đã có về chủ đề này?
• Giới tính của nhóm đối tượng có phải là một vấn đề không?
• Môi trường làm việc và chức năng nhiệm vụ của mọi người trong
nhóm đối tượng của bạn là gì?
• Trình độ giáo dục của người nhận?
• Người nhận thuộc nhóm văn hóa nào?
• Ngôn ngữ mà họ có thể đọc và viết là gì?
• Các thành viên trong nhóm đối tượng của bạn có đọc và

hiểu tiếng Việt một cách thông thạo được không?
Tìm hiểu về nhóm đối tượng của mình.
• Chủ đề là gì?
• Mục tiêu của tôi là gì?
• Ai là người mà tôi cần tiếp cận
để đạt được mục tiêu của mình?
• Họ là ai? Nhu cầu truyền thông mà họ cần là gì?
Truyền thông tốt phục vụ nhu cầu của người truyền đạt bằng cách giúp người nhận
thông điệp thực hiện đầy đủ các bước của quá trình truyền thông.
Hãy nghĩ về
“Nếu bạn thực sự muốn giúp đỡ một người nào đó thì bạn hãy
bắt đầu sau khi đã tìm hiểu hoàn cảnh cụ thể của người ấy.“
9
Bởi vì
LIÊN QUAN
Việc bạn có thấy một thông điệp hoặc một chủ đề có liên quan hay không còn tùy thuộc vào
bạn là ai.
Nó còn phụ thuộc vào tình huống của bạn, hay sở thích và kinh nghiệm của bạn.
DỄ HIỂU
Bạn cần hiểu rằng thông điệp đưa ra nên chú ý đến sự phù hợp giữa ngôn ngữ và nội dung
của thông điệp với trình độ kiến thức và giáo dục của nhóm đối tượng.
DỄ SỬ DỤNG
Người mà bạn trao đổi phải sử dụng được thông điệp bạn đưa ra. Bạn không thể chỉ nói
rằng: lập kế hoạch địa phương. Bạn phải giải thích chính xác làm như thế nào.
Truyền thông chỉ thực
sự thành công khi mà
nhóm đối tượng thấy
truyền thông:
• Có liên quan
• Dễ hiểu

• Dễ sử dụng
“Vẻ đẹp không nằm trên đôi má hồng của
thiếu nữ mà là trong đôi mắt của kẻ si tình”
TẠI SAO CHÚNG TA LẠI CẦN
BIẾT NHIỀU VỀ NHÓM ĐỐI TƯỢNG?
ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC
KÊNH TRUYỀN THÔNG KHÁC NHAU
11
Truyền thông đại chúng (bài báo, ti vi, bản tin) tiếp cận một nhóm đối tượng lớn
nhưng có mức độ ảnh hưởng nhỏ đến thái độ và suy nghĩ người dân
Truyền thông đối thoại (hội họp, đào tạo, hội thảo…) tiếp cận số lượng nhỏ khán giả
nhưng có ảnh hưởng lớn đến thái độ và suy nghĩ người dân.
Điều đó có nghĩa là thông tin có thể được truyền đạt bằng truyền thông đại chúng.
Nhưng quyết định sử dụng thông tin thì bị ảnh hưởng chủ yếu bởi đối thoại giữa các
bên tham gia.
Một vấn đề quan trọng trong truyền thông là truyền thông đại chúng có tác động rất
hạn chế đến việc thay đổi hành vi của người dân và thuyết phục họ sử dụng phương
pháp mới. Truyền thông đại chúng không thể thay đổi căn bản đến thái độ và hành vi
người dân.
Để đạt được những mục tiêu của Chia sẻ, việc kết hợp các kênh truyền thông khác
nhau là một điều cần thiết.
CÁC KÊNH TRUYỀN THÔNG
10
• HỘIHỌP
• HỘITHẢO
• CÁCSỰKIỆN,VÍDỤCÁCCUỘCTHI
• CÁCCHUYẾNĐICÔNGTÁCTHỰCTẾ
• ĐIỆNTHOẠI,MÁYFAX
• BẢNGTRẮNG,GIẤYLẬT
• THƯĐIỆNTỬ

• NHỮNGBẢNGTHÔNGBÁOTẠITHÔNBẢN
• CÁCVẬTDỤNGNHƯHỘPĐỰNGTÀILIỆU,
LỊCH HOẶC TRANH CỔ ĐỘNG
• NHỮNGBỨCẢNH
• ẤNPHẨMXUẤTBẢN
• BÁO
• BẢNTIN
• TRANGWEB
• ĐĨADVD
• ĐÀI
• TIVI
• VÀNHỮNGKÊNH
TRUYỀN THÔNG KHÁC
SỐ LƯỢNG KHÁN GIẢ
Lớn
Lớn
Lớn
Trung bình
Trung bình
Nhỏ
Nhỏ
Lớn
Lớn
Lớn
Lớn
Lớn
Lớn
Lớn
Nhỏ
Nhỏ

Nhỏ
Trung bình
Lớn
Lớn
Lớn
Nhỏ
Nhỏ
Nhỏ
Nhỏ
Trung bình
Lớn
Lớn
Nhỏ
Nhỏ
Nhỏ
Nhỏ
Nhỏ
Lớn
Lớn
KÊNH / MỤC ĐÍCH
TI VI
ĐÀI
BÁO
BẢN TIN
HỘI HỌP
HỘI THẢO
TRAO ĐỔI
KIẾN THỨC SỰ HIỂU BIẾT ĐỘNG LỰC HÀNH VI
13
MỘT MÔ HÌNH KẾ HOẠCH CÁC HOẠT ĐỘNG TRUYỀN THÔNG

LẬP KẾ HOẠCH CÁC HOẠT ĐỘNG
TRUYỀN THÔNG
12
Khi lập kế hoạch các hoạt động truyền thông, quan trọng là phải có kế hoạch làm thế nào
để đạt được mục đích của bạn. Một kế hoạch cần kết hợp các truyền thông về mục đích
mà bạn muốn đạt đến và của nhóm đối tượng bạn muốn trao đổi truyền thông.
Mô hình này cho thấy không chỉ phải quan tâm đến những yếu tố cần thiết mà còn phải
quan tâm xem những yếu tố đó liên kết với nhau như thế nào; nếu bạn thay đổi một yếu
tố, bạn cần cân nhắc xem sự thay đổi đó có ảnh hưởng đến các yếu tố khác không.
Mục tiêu của các hoạt động đấy là gì?
Chính xác và cụ thể.
Có tính thực tế.
Có thể đo lường được.
Tại sao?
Cho ai?
Cái gì?
Ai là nhóm đối tượng?
Xác định nhóm đối tượng và tìm hiểu họ.
Nhu cầu truyền thông của họ là gì?
Thái độ của họ khi tham gia hoạt động truyền thông của bạn?
Xác định sự thay đổi mục tiêu truyền thông trong nhóm đối
tượng: sự hiểu biết, kiến thức, ghi nhớ, hành vi mới…
Điều mà bạn muốn nói là gì, thông điệp của bạn là gì?
Chọn một thông điệp duy nhất.
Làm cho thông điệp của bạn rõ ràng và đơn giản.
Sau khi đã xác định rõ mục tiêu, nhóm đối tượng và thông điệp
tổng quát, bạn có thể lập kế hoạch nội dung.
Nhóm đối
tượng
Nội dung

Thông điệp
Hoàn cảnh
Kênh truyền
thông
Ngân sách
Thời điểm
Mục tiêu
TRUYỀN THÔNG MẠNG LƯỚI LÀ
MỘTCHIẾNLƯỢCQUANTRỌNG
1514
Cuối cùng, bạn không nên quên việc theo dõi và đánh giá hoạt động truyền thông của
mình - liệu hoạt động đó có thành công không, nó cần sửa đổi hay cần phải thay thế
không?
Kênh truyền thông nào bạn nên sử dụng?
Mỗi một kênh truyền thông đều có điểm
mạnh và điểm yếu.
Mỗi một kênh truyền thông phù hợp với một
loại thông điệp. Kết hợp truyền thông đại chúng
với truyền thông nhóm hoặc truyền thông cá nhân.
Việc lựa chọn kênh truyền thông sẽ quyết định hoàn cảnh truyền
thông. Người nhận sẽ ngồi trong ngôi nhà yên tĩnh của họ hay
đứng ở sân làng hoặc tham dự một cuộc gặp mặt trong xã?
Bằng
cách nào?
Khi nào?
Cái gì?
Thời điểm rất quan trọng đối với mọi nhóm đối tượng.
Dân làng còn có công việc đồng áng trong khi nhân viên nhà
nước phải lên kế hoạch công việc.
Ngân sách cho các hoạt động

truyền thông được lấy ở đâu?
Sử dụng mạng lưới sẵn có hoặc tạo nên một mạng lưới là một trong những chiến lược
truyền thông tốt nhất. Truyền thông trong một mạng lưới không chỉ từ một người gửi tin
cho tất cả mọi thành viên; mà nó tạo thành luồng chảy truyền thông giữa các thành viên
trong nhóm và cho cả các nhóm
thành viên khác nữa.
TRUYỀN THÔNG MẠNG LƯỚI MẠNH BỞI VÌ:
• Kết hợp các dạng khác nhau của truyền thông, cả truyền thông đại chúng và truyền thông
đối thoại.
• Luôn luôn có nhiều hơn một yếu tố của phương thức giao tiếp mặt đối mặt, đây là một
phương thức truyền thông thành công nhất.
• Đảm bảo sự giao tiếp chặt chẽ với nhóm đối tượng.
Đặc biệt, truyền thông mạng lưới có hiệu quả cao trong việc chia sẻ những bài học kinh
nghiệm và hình thành ý tưởng. Truyền thông mạng lưới có tiềm năng lớn trong việc thay đổi
thái độ của người dân, vì những cá nhân dễ bị ảnh hưởng từ giao tiếp xã hội hơn là các tác
động bên ngoài khác.
2
NGƯỜI NHẬN THÔNG ĐIỆP
3
1
NGƯỜI TRUYỀN ĐẠT
1
2
2
2
3
3
3
3
3

3
3
3
3
16 17
CÁCHTHỨCVIẾTMỘTBÀIBÁO–
ĐƯỢCGỌILÀ
Việc đặt thông tin chính của bài ở đoạn
đầu tiên là một điều rất quan trọng. Các
thông tin bổ sung sẽ được đề cập đến
theo thứ tự giảm dần của mức độ quan
trọng. Điều đó thu hút được sự tập
trung của người đọc và cuốn hút anh
ta đọc tiếp. Cách thức này đôi lúc được
gọi là cá bởi vì khi cá bơi thì chúng sử
dụng phần lớn nhất trước và sau đó
chuyển đến phần nhỏ hơn rồi đến đuôi,
hoặc một tam giác đảo ngược với cùng
một lý do: bắt đầu bằng những thông
tin quan trọng và sau đó đề cập đến
những thực tế khác với mức độ quan
trọng giảm dần. “Nguyên lý cá” đã được
phát triển từ những ngày đầu tiên của
báo chí, cho đến nay vẫn được sử dụng
trên báo, ti vi, bản tin và trên internet.
Điểm quan trọng để làm thế nào viết
được bài đã được giảng tại khóa đào
tạo Truyền thông gần đây cho Chương
trình Chia sẻ tại Hoàng Su Phì và Gio
Linh.

Chuyên gia truyền thông đồng thời đã
hướng dẫn cán bộ truyền thông địa
phương cách thức viết một lời dẫn;
đoạn văn đầu tiên ở dưới tiêu đề bài
viết, thường được viết dưới dạng chữ
đậm: “Lời dẫn nên cung cấp một cái
nhìn tổng hợp rõ ràng và ngắn gọn về
các điểm chính (ai, cái gì, ở đâu, như
thế nào và tại sao), do đó truyền tải
tới người đọc điều mà họ sẽ được học
trong bài viết”.
Những người tham gia khóa học đã
thực hành viết những câu rõ ràng, ngắn
gọn để có thể đem đến cho người đọc
những thông tin cần thiết.
“Viết giống như
một con cá”
Người dân tìm thấy cái gì liên quan
đến họ ở phương tiện truyền thông
địa phương?
Những chủ đề quan trọng nhất đối với
người sử dụng, làm cho họ chú ý và thích
thú, khi họ đọc báo địa phương hoặc
xem ti vi ở địa phương là:
1. Những người mà họ biết
2. Những người và địa phương mà họ
thích
3. Những chủ đề liên quan đến
đời sống hàng ngày của họ
4. Những chủ đề có thể liên quan đến

đời sống hàng ngày của họ
5. Những chủ đề mà họ nên biết về nó
Khi thực hiện truyền thông về Chia sẻ
với nhóm đối tượng chung, chẳng hạn
những người nhận một bản tin, góc độ
quan trọng nhất của câu chuyện chúng
ta là:
1. Điều đó được làm cho ai? Ai sẽ thực
hiện, và ai là người hưởng lợi?
2. Điều đó được làm ở đâu?
3. Điều đó có liên quan như thế nào
đến những việc xảy ra trong cuộc
sống của bạn hoặc sẽ ảnh hưởng đến
cuộc sống của bạn?
4. Chuyện đó liên quan đến cuộc sống
của bạn trong tương lai như thế nào?
5. Ai đã làm điều đó, và tại sao họ lại
làm thế và ai tài trợ tiền cho việc đấy
và chương trình đó được gọi là gì…
Thông tin chính thức, giống như nơi
mà cuộc họp đã được tổ chức, một lần
nữa không phải là điều quan trọng nhất
trong truyền thông và chỉ nên được đề
cập đến ở phần cuối cùng.
“Điều quan trọng nhất phải được đưa lên đầu bài viết”
Chuyên gia truyền thông nói
1918
PHẦN GHI CHÉP
CHIA SẺ - Sổ tay hướng dẫn đào tạo truyền thông
PHẦN GHI CHÉP

Truyền thông là một phần quan trọng trong công việc hàng ngày của
chúng ta trong Chương trình Chia sẻ. Thông qua truyền thông chúng ta
chia sẻ kinh nghiệm, kiến thức của mình và học hỏi từ những người khác.
Truyền thông đóng một vai trò hết sức quan trọng bởi Chương trình Chia
sẻ còn có nhiều khía cạnh mới lạ hoặc vẫn chưa được biết đến. Chúng ta
cần thực hiện truyền thông một cách cẩn thận, kỹ lưỡng khi muốn truyền
bá các nguyên tắc và phương pháp như: phân chia quyền lực cho cấp dưới
hoặc làm cho mọi người tham gia phải có trách nhiệm với phần việc của
mình.
Cuốn sổ tay này nhằm chia sẻ kiến thức cơ bản về truyền thông, đó chính là
tập trung vào đối thoại, tầm quan trọng của việc hiểu nhóm đối tượng của
mình và các công cụ lập kế hoạch truyền thông.
ĐỊA CHỈ LIÊN HỆ
BAN THƯ KÝ CHƯƠNG TRÌNH CHIA SẺ
BỘ KẾ HOẠCH VÀ ĐẦU TƯ
Phòng 301, Nhà G
6B Hoàng Diệu, Ba Đình, Hà Nội, Việt Nam
Điện thoại: +0843 804 5643
Website: