Sáng kiến kinh nghiệm Nguyễn Thị Nhị
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐAN PHƯỢNG
TRƯỜNG MẦM NON TÂN LẬP
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài :
MỘT SỐ KINH NGHIỆM GIÚP TRẺ HOẠT ĐỘNG TỐT
HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ KHOA HỌC
- Lĩnh vực: Phát triển nhận thức
- Tªn tác giả: NguyÔn ThÞ NhÞ
- Chøc vô: Gi¸o viªn
Năm học: 2011- 2012
1
Sáng kiến kinh nghiệm Nguyễn Thị Nhị
A. Đặt vấn đề
I. Lý do chọn đề tài:
Theo kết quả nghiên cứu của ngành giáo dục thì mầm non là bậc học
quan trọng nhất trong hệ thống giáo dục quốc dân. Mục tiêu của hệ thống giáo
dục mầm non là hình thành những cơ sở ban đầu, là nền tảng cho sự phát triển
nhân cách và tư duy cho mỗi con người. Qua đó giúp hình thành bước đầu của
phẩm chất đạo đức, khuyến khích việc khám phá và làm chủ những kiến thức
khoa học, công nghệ trong thời đại mới là rất quan trọng.
Như chúng ta đã biết, ở trường mầm non, trẻ không những được chăm
sóc và được làm quen với rất nhiều các hoạt động khác nhau. Trong đó, hoạt
động khám phá khoa học là một hoạt động học hết sức cần thiết, hết sức gần gũi
giúp trẻ Mầm non khám phá thế giới xung quanh mình nên là hoạt động cũng
được trẻ yêu thích vì chính nhờ có hoạt động này mà trẻ được trực tiếp tiếp xúc
nhiều hơn với thiên nhiên với sự vật và hiện tượng xung quanh, từ đó giúp trẻ
có thái độ tích cực hơn với sự vật, hiện tượng mà trẻ được khám phá.
Đối với tâm lý của trẻ mầm non luôn tò mò, thích tìm tòi khám phá
nhưng người lớn chúng ta nhiều khi chưa chú ý tới, có khi còn cấm đoán trẻ.
Chính vì vậy mà trẻ ít có những trải nghiệm, ít có điều kiện giải quyết vấn đề và

dự đoán những điều kiện có thể xảy ra trong quá trình khám phá
Hoạt động khám phá có tác dụng tạo hứng thú kích thích tính tò mò tự
nhiên của trẻ về thế giới xung quanh, giúp trẻ có kỹ năng tư duy, quan sát, suy
luận, dự đoán, phân loại, đo lường, thử nghiệm, và giải quyết vấn đề với các sự
vật và hiện tượng, các kỹ năng này được trẻ sử dụng trong suốt cuộc đời.
Khuyến khích trẻ suy nghĩ độc lập và sáng tạo, giúp trẻ tìm tòi khám phá những
điều mới lạ của trẻ trong cuộc sống để từ đó kiến thức, kỹ năng của trẻ được
củng cố và bổ xung, phát triển cảm xúc và thái độ thân thiện, gần gũi với môi
trường xung quanh, giúp phát triển ngôn ngữ thông qua việc miêu tả và giải
thích những gì trẻ khám phá được, giúp trẻ biết liên hệ những gì đã biết với
những điều mới lạ. Hoạt động khám phá đã tạo điều kiện cho trẻ lĩnh hội các
biểu tượng khái quát về sự vật- hiện tượng, hiểu được mối quan hệ và sự phụ
2
Sáng kiến kinh nghiệm Nguyễn Thị Nhị
thuộc lẫn nhau giữa chung, vì vậy tổ chức cho trẻ hoạt động khám phá là một
cách làm đúng đắn, trẻ không những lĩnh hội tri thức về sự vật hiện tượng xung
quanh mà trẻ còn biết cách thức khám phá bản chất của sự vật hiện tượng. Nhờ
đó các quá trình tâm lý, các phẩm chất trí tuệ của trẻ được phát triển và hoàn
thiện. chính quá trình nhận thức thế giới khách quan tạo diều kiện để phát triển
tình cảm, thẩm mỹ, đạo đức và yêu lao động ở trẻ.
Vậy có thể nói hoạt động khám phá khoa học là một trong những con
đường không chỉ phát triển nhận thức mà giúp trẻ phát triển toàn diện nhất và
tạo cho trẻ có kỹ năng sống đến hết cuộc đời.
Bên cạnh đó, việc thực hiện đổi mới phương pháp giáo dục mầm non
ngày càng giúp phát huy tính sáng tạo của giáo viên và khuyến khích sự ham
học hỏi của trẻ đã đặt ra những yêu cầu mới đối với giáo viên mầm non trong
quá trình lựa chọn và tổ chức các hoạt động khám phá khoa học cho trẻ. Trong
chương trình giáo dục Mầm non cải cách chủ yếu sử dụng phương pháp trực
quan và dùng lời nói để dạy trẻ, thì trong chương trình giáo dục Mầm non mới
lại yêu cầu giáo viên phải tăng cường sử dụng các phương pháp thí nghiệm,

thực nghiệm để giúp trẻ được trải nghiệm, được khám phá khi tham gia hoạt
động.
Bản thân tôi là một giáo viên mầm non, tôi rất tâm huyết với nghề dạy
trẻ. Tôi nhận thấy trẻ em bây giờ rất thông minh và lanh lợi. Tôi muốn truyền
đạt được nhiều kiến thức cho trẻ, giúp trẻ phát triển khả năng vốn có của mình.
Chính vì điều đó tôi luôn trăn trở, tìm tòi và sáng tạo ra những cách thức hay
những phương pháp tốt trong tất cả các hoạt động, đặc biệt là hoạt động khám
phá khoa học để tôi và các cháu cùng tham gia thí nghiệm, cùng trải nghiệm.
Kết quả các cháu thích học, trong giờ hoạt động khám phá vô cùng sinh động
và đặc biệt các cháu tự tìm ra, tự khám phá ra.
Với tất cả các lý do trên nên tôi mạnh dạn chọn đề tài “Một số kinh
nghiệm giúp trẻ hoạt động tốt hoạt động khám phá khoa học”
3
Sáng kiến kinh nghiệm Nguyễn Thị Nhị
II. Mục đích viết sáng kiến
- Giúp trẻ có khả năng tự tư duy, quan sát, phán đoán, suy luận ngay từ khi ở
tuổi mầm non
- Lựa chọn một số trò chơi thực nghiệm nhằm giúp trẻ nắn băt kiến thức một
cách tự nhiên phù hợp với phương châm “học bằng chơi, chơi mà học”, vừa
hình thành và rèn luyện kỹ năng cần thiết của hoạt động khám phá khoa học và
phát huy được tính độc lập, sáng tạo cho trẻ
- Hoạt động khám phá khoa học còn giúp trẻ nhận thức được “ mọi sự vật
luôn có sự thay đổi và những thay đổi này liên quan chặt chẽ với nhau”
- Nâng cao chất lượng dạy của cô và hoạt động học của trẻ
- Góp phần giúp trẻ phát triển về nhận thức – Phát triển toàn diện
III. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
- Đối tượng là trẻ 5 – 6 tuổi
- Phạm vi nghiên cứu: từ tháng 9/2011 – 3 /2012
4
Sáng kiến kinh nghiệm Nguyễn Thị Nhị

B. QUÁ TRÌNH TRIỂN KHAI THỰC HIỆN
I. Cơ sở lý luận:
a. Đặc điểm nhận thức của trẻ mẫu giáo:
- Trẻ ở lứa tuổi này ghi nhớ có chủ định và khả năng tập trung tốt, bền vững
hơn.
- Khả năng tư duy trực quan hình tượng của trẻ phát triển mạnh mẽ.
- Ở lứa tuổi này xuất hiện tư duy trực quan sơ đồ như:
+ Trẻ biết đi sâu tìm hiểu mối quan hệ giữa các sự vật hiện tượng và có nhu
cầu tìm hiểu bản chất của chúng.
+ Trẻ đã bắt đầu lĩnh hội được tri thức ở trình độ khái quát cao và một số
khái niệm sơ đẳng.
+ Ở trẻ phát triển chức năng kí hiệu của ý thức.
- Trẻ đang bước đầu của quá trình tư duy trừu tượng.
b. Nội dung khám phá khoa học theo chương trình giáo dục mầm non mới:
- Trẻ khám phá các bộ phận của cơ thể người
- Đồ vật: Đồ dung đồ chơi, phương tiện giao thông
- Động vật và thực vật
- Một số hiện tượng tự nhiên: thời tiết, mùa; ngày và đêm, mặt trăng, mặt
trời; nước; không khí, ánh sáng; đất đá, cát, sỏi….
II. Khảo sát thực tế:
Năm học 2011 – 2012 tôi được nhà trường phân công chủ nhiệm lớp
5TA1 khu trung tâm lớp tôi có 42 cháu với 19 nữ và 23 nam tôi đã gặp những
thuận lợi và khó khăn sau.
1.Thuận lợi:
- Tôi được sự quan tâm giúp đỡ của phòng GD huyện và ban giám hiệu nhà
trường tạo điều kiện cho tôi đi học bồi dưỡng chuyên môn và kiến thực tập do
Phòng – Trường tổ chức
- Môi trường hoạt động gần gũi với thiên nhiên
- Lớp có tỉ lệ đi học chuyên cần cao
5

Sáng kiến kinh nghiệm Nguyễn Thị Nhị
- Bản thân luôn tìm tòi, sưu tầm tài liệu
2. Khó khăn:
- Trang thiết bị, đồ dùng đồ chơi phục vụ cho hoạt động khám phá khoa học
còn thô sơ chưa đáp ứng đủ cả về số lượng và chất lượng.
- Phần nhiều các bậc phụ huynh là người dân lao động nên công tác xã hội
hóa trang thiết bị, đồ dung, đồ chơi phục vụ cho mọi hoạt động, đặc biệt là hoạt
động khám phá còn nhiều hạn chế
- Số lượng trẻ đông nên khi tổ chức hoạt động còn gặp nhiều khó khăn.
Với những thuận lợi và khó khăn trên, tôi tiến hành khảo sát chất lượng
trên trẻ:
3. Số liệu điều tra trước khi thực hiện đề tài:
Số
TT
Tiêu chí khảo sát Số đạt / số
trẻ
Tỷ lệ %
đạt
1 Trẻ hứng thú hoạt động
khám phá
14/42 38%
2 Trẻ biết quan sát, phán
đoán
9/42 21%
3 Biết nhận xét, biết so sánh 15/42 36%
4 Biết sử dụng các đồ dùng,
đồ chơi, dụng cụ thí nghiệm
10/42 24%
III - Biện pháp thực hiện:
6

Sáng kiến kinh nghiệm Nguyễn Thị Nhị
1. Tạo môi trường
Trong trường mần non, việc tạo môi trường cho trẻ hoạt động là rất quan
trọng đặc biệt với hoạt động khám phá khoa học, môi trường cho trẻ hoạt động
là nơi có nguồn thông tin phong phú, khuyến khích tính độc lập và hoạt động
tích cực cho trẻ. Chính vì vậy tôi luôn dành một khoảng trống lớn để trang trí và
tạo góc mở tại góc khám phá và các góc khác quanh lớp để chính bản thân trẻ
được tham gia hoạt động
VD: Với chủ đề giao thông
- Tại góc khám phá: Tôi làm khung cảnh xung quanh, còn các phương tiện
giao thông, biển báo giao thông,…có liên quan đến chủ đề nhánh mà tôi cần
cho trẻ tìm hiểu, tôi làm bảng gài cho trẻ tự gài, để từ đó giúp trẻ phân biệt được
đặc điểm của các phương tiện đó. Các phương tiện đó thuộc giao thông đường
nào và những quy định của chúng ra sao
- Tại góc xây dựng: Tôi cho trẻ tự làm mô hình phục vụ cho hoạt động tại
góc, để khi xây trẻ nhìn vào đó mà xây theo. Có thể nói, mô hình đó như một
bản thiết kế cho hoạt động xây dựng của trẻ. Từ đó giúp trẻ biết liên hệ hình
ảnh trên mảng tường vào kế hoạch hoạt động xây dựng cho mình.
- Tại góc học tập( góc chữ viết- góc toán): Trẻ được tự tay vẽ, làm các
phương tiện giao thông có liên quan đến chữ cái và chữ số mà trẻ được học
trong chủ đề thì quả là một điều thú vị, vì không những trẻ được tìm hiểu về
chữ cái, chữ số mà trẻ còn được tự gài những hình ảnh, sản phẩm của mình trên
mảng tường.
- Góc sách: Trẻ được tự tay tạo ra những album hình ảnh về các phương
tiện giao thông, biển báo và những quy định giao thồng, mà trẻ còn được tìm
hiểu những phương tiện, biển báo và những quy định này qua sách báo, truyện,
tranh giúp trẻ hiểu một cách sâu sắc hơn.
Ngoài ra, môi trường ngoài lớp học: Sân chơi, các thiết bị ngoài trời, khu
vực chơi với cát, nước, cổng trường, hàng rào, vườn hoa, cây xanh, rau, con vật.
Giúp trẻ có thể quan sát những thay đổi hàng ngày theo mùa của các lá trên

cùng một cây hoặc tìm ra sự khác nhau của cây này với cây khác. Hình thành và
rèn luyện ở trẻ các kỹ năng chăm bón cây: Tưới nước, lau lá, xới đất,… tạo điều
kiện cho hoạt động của cô và trẻ hấp dẫn hơn.
7