II. Ni dung bi dng 2. ( 30 tit )
Da vo c thự mụn hc v kh nng ca bn thõn. Tụi la chn ni
dung sau bi dng: Bi dng v phũng chng ma tỳy v cht
gõy nghin trng THCS
1. Thi gian bi dng.
T ngy 1/ 11/2013 n ngy
2. Hỡnh thc bi dng.
T hc
a) Ma tuý là gì ?
Là các chất hoá học có nguồn gốc tự nhiên hoặc nhân tạo khi
thâm nhận vào cơ thể ngời sẽ làm thay đổi tâm trạng , ý thức , trí tuệ
của con ngời ,lam cho con ngời bị lệ thuộc nào các chất đó , gây nên
những tổn thơng cho từng cá nhân và cho cộng đồng.
Điều 2 luật phòng chống ma tuý quy định :
Ma tuý là các chấy gây nghiện ,chất hớng thần đợc quy định trong các
danh mục do chính phủ ban hành .
Trên thế giới :Công ớc quốc tế kiểm soát ma tuý của liên hợp
quốc quy định 247 chất ma tuý cần kiểm soát .
Việt Nam
Nghị định 67/ 2001 NĐ/ CP quy định có 249 chất ma tuý và tiền chất .
Nghị định 133 / 2003 NĐ/ CP bổ sung thêm 19 chất vào danh mục các
chất và tiền chất ( tổng cộng có 268 chất ).
Trong đó chia làm 4 danh muc :
D/Mục 1:có 47 chất ma tuý rất độc , tuyệt đối cấm sử dụng .
D/ mục 2: Có 112 chất ma tuý độc hại ,đợc dùng trong phân tích, kiểm
nghiệm , nghiên cứu ,khoa học , điều tra phạm tội .
D/ mục 3 có 69 chất độc dợc đợc dùng trong phân tích, kiểm nghiệm ,
ngiên cứu khoa học , điều tra tội phạm hoặc trong lĩnh vực y tế theo yêu
cầu điều trị
Ngời ta có thể phân loại ma tuý theo 2 cách là dựa vào nguồn gốc
và dựa theo sự tác động của nó lên hệ thần kinh

Dựa vào nguồn gốc ngời ta chia ma tuý ra làm 4 nhóm
Nhóm 1 là ma tuý đợc triết xuất từ cây thuốc phiện ( anh túc ). Gồm có
thuốc phiện , moóc phin,hêrôin
Nhóm 2 là nhóm ma tuý đợc triết xuất từ cây cần xa (cây gai dàu,cây
lai mèo) . Gồm có lá cần xa , nhựa cần xa , dầu cần xa .
Nhóm 3 là ma tuý đợc triết xuất từ cây côca đó là côcain.
Nhóm 4 là ma tuý đợc xản xuất từ các tiền chất và hoá học cơ bản để
xản
xuất
và điều chế các chất ma tuý . Gồm có Mêtham phetamin.
Dựa theo sự tác đọng lên thần kinh ngời ta chia làm 3 nhóm .
Nhóm 1: là ma tuý gây ức chế thần kinh gồm các thuốc giảm đau nh
thuốc phiện , moóc phin, codein , hêroin , dolâcgan , methadone , ,
và các loại khác nh xenđuxen , barbiturate
Nhóm 2: các chất kích thích thần kinh gồm có côcain ,
amphetamine ,methamphetamin , ecstasy
Nhóm 3: các chất gây ảo giác gồm có cần xa , mestalin , psilosibin ,
LSD
Đặc điểm chung của ma tuý là có sự ham muốn không thể kím chế
đợc và phải sử dụng chúng bằng mọi giá , có khuynh hớng tăng dần liều
dùng. Ngời nghiện bị lệ thuộc về tinh thần và thể chất , khi thiếu thuốc
hoặc ngừng sử dụng sẽ có biểu hiện của hội chứng cai nghiện dẫn đến
cơ thể có phản ứng bất lợi , thậm chí có thể đe doạ đén tính mạng .
Cách nhận biết ngời nghiện ma tuý qua các hành vi sau đây :
- Thay đổi bất thờng giờ giấc sinh hoạt .
- Hay tụ tập , đi lại đàn đúm với những ngời không có việc làm , không
lao động , không học hành hay chơi thân với ngời nghiện ma tuý .
- Đi lại có quy luật , cứ đến giờ nhất định trong ngày dù đang bận cũng
tím cớ để đi .
- Thích ở 1 mình ,ít hoặc ngại tiếp xúc với mọi ngời .

- Tâm trạng thờng lo lắng , bồn chồn đôi khi nói nhiều , nói dối hay có
biểu hiện chống đối cắu gắt .
- Hay ngáp vặt , ngời đi lừ đừ , mệt mỏi , lời lao động , không chăm lo
vệ sinh cá nhân , thờng đi học muộn , chốn học , trong lớp hay ngủ gà
ngủ gật.
- Nhu cầu tiêu tiền ngày 1 nhiều ,sử dụng tiền không có lí do chính
đáng , thờng xin tiền ngời thân , hay ăn cắp vặt ,
- Trong túi quần áo ,cặp sách , phòng ở thờng có các thứ nh : Giấy bạc ,
thuốc lá , kẹo cao su , bật lửa ga , kim tiêm , ống thuốc ,
- Có dấu kim tiêm trên mạch máu , ở mu bàn tay , ở cổ tay , mặt trên
khuỷu tay , mặt trong mắt cá chân , ở bẹn , ở cổ .
- Đối với ngời nghiện nặng ngoài các biểu hiện trên còn có các biểu
hiện khác nữa là : sức khoẻ giảm suút rõ rệt , thờng xuyên ngáp vặt ,
mắt lờ đờ , da tái , môi thâm , cơ thể hôi hám , ít tắm giặt , ăn mặc luộm
thuộm .
b) Chất gây nghiện là gì ?
Điều 2 luật phòng chống ma tuý quy định :
Chất gây nghiện là chất kích thích hoặc ức chế thần kinh , dễ gây tình
trạng nghiện đối với ngời sử dụng .
Nh vậy tất cả các chất ma tuý đều là CGN , nhng 1 số chất gây nghiện
( cà phê , bia , rợu , thuốc lá ) không phải là ma tuý . Tuy vậy ngời sử
dụng các CGN rất dễ bị nghiện MT, lạm dụng CGN cũng có hại cho
sức khoẻ , nhất là đối với trẻ em .Do đó cần phải giáo dục cho các em
không lạn dụng CGN , MT

Vậy thế nào là hiện tợng lạm dụng ma tuý và chất gây nghiện?
Là hiện tợng dử dụng chúng không phải cho mục đích trị liệu ,
hoặc tự ý kéo dài thời gian sử dụng ,hoặc sử dụng quá liều chỉ định ,
không theo hớng dẫn của thầy thuốc .
Vậy lạm ma tuý chất gây nghiện có mối quan hệ gì với nghiện ma tuý

và hội chứng đói thuốc
Sử dụng nhiều lần lặp lại dễ dẫn đến
Lạm dụng ma tuý Nghiện ma tuý
và chất gây nghiện
Sử dụng Thiếu thuốc ,
không
Nhiều hơn và đủ hoặc
không có
thuốc để dùng
thờng xuyên
hơn
Hội chứng đói thuốc
Hội chứng đói thuốc hay hội chứng cai nghiện có biểu hiện sau :
mức độ nhẹ :
- Chảy nớc mắt , nớc mũi , nớc bọt
- Vã mồ hôi , ớn lạnh , nổi da gà
* Mức độ nặng :
- Nôn mửa
- Tiêu chảy , xuất huyết đờng tiêu hoá
- Đau đầu , co giật , hôn mê
- Đau cơ , xơng , khớp ( hiện tợng ròi bò trong xơng )

Cơ chế gây nghiện :
Trong trạng thái bình thờng :
+ Các bộ phận hoạt động Đau
+ Khi đó tuyến yên tiết ra hoóc môn EnDoocphin Hết
đau
Trong trạng thái nghiện ma tuý :
+ Các bộ phận cơ thể hoạt động Đau
+ Tuyến yên ngừng tiết hoocmon Endoocphin

Nhờ có ma tuý Hết đau
Nh vậy cơ thể ngời nghiện lúc này bị phụ thuộc hoàn toàn vào thuốc và
với đòi hỏi liều lợng ngày càng cao .
Vậy ngời nghiện có cai đợc không ? Đợc , nhng điều này nó
phụ thuộc rất nhiều vào sự quyết tâm của ngời cai nghiện và những ngời
xung quanh .
Cơ chế cai nghiện :
Các bộ phạn của cơ thể hoạt động : Đau
Giai đoạn 1 :
+ Ngừng cung cấp ma tuý
+ Tuyến yên lúc này cũng ngừng tiết Enđoocphin
Vẫn Đau
( chỉ kéo dài từ 5 đến 10 ngày )
Giai đoạn 2 :
+ Ngừng cung cấp ma tuý
+ Tuyến yên bắt đầu dần dần tiết
Enđoocphin trở lại trạng tháI bình thơng dần dần
hết đau
+ Thuốc trợ giúp
Sau là phục hồi chức năng và hoà nhập cộng đồng .
Nguyên nhân dẫn đến lạm dụng ma tuý và các chất gây nghiện là
- Sử dụng thuốc có chứa chất ma tuý không theo chỉ dẫn của thầy
thuốc .
- Thiếu hiểu biết về các chất ma tuý và chất gây nghiện .
- Tò mò , đua đòi , sĩ diện .
- Bế tắc trong cuộc sống ( thi trợt ,thất tình , thất nghiệp , bệnh tật )
- Để giải trí , để có thành tích cao trong thể thao .
- Do b rủ rê , lừa gạt , ép buộc .
- Thiếu sự quan tâm của gia đình và của xã hội .
Chú ý : GV có thể đa ra 1 số tình huống về sự lam dụng ma tuý ,

CGN và cách từ chối MT , CGN
Ví Dụ : Tình huống :
Bố bạn hút thuốc lá nhiều . Bác sĩ khuyên ông nên bỏ thuốc lá nh-
ng ông không muốn bỏ vì e rằng bỏ thuốc lá sẽ béo nhanh và chóng
mắc bệnh .
Bạn sẽ khuyên bố nh thế nào ? Bằng cách phân tích tình huống
trên theo lối kể chuyện , hay xây dựng thành tiểu phẩm .
Tiểu phẩm .
-Bố : Ngời bố ngồi trên ghế hút thuốc lá hoặc thuốc lào ( chú ý là làm
sao phải biểu diễn đợc động tác của ngời hút thuốc nh thật ở ngoài đời
sống )
-Con : Chạy tới nói bố ơi ! bố bố hút thuốc nh thế này là không có lợi
cho sức khoẻ đâu bố ạ . Bố nên bỏ thuốc đi .
- Bố : Con biết không bố cũng có ý định là bỏ thuốc lá hoặc thuốc lào
đi nhng bố lại sợ con ạ
- Con : Bố ơi bố sợ cái gì kia bố
- Bố : Bố sợ bỏ thuốc e rằng sẽ béo nhanh và chóng mắc bệnh đó con ạ .
- Con : bố ơi bố bố bỏ thuốc đi là đúng đấy bố ạ , bố không nghe thấy
ngời ta quảng cáo trên ti , trên đài báo và ngay trên vỏ bao thuốc lá là
hút thuốc có hại cho sức khẻo , nh dễ mắc các căn bệnh tim , phổi và có
hại cho các cháu nhỏ đấy bố ạ .
Thế còn bố sợ bỏ thuốc thì sẽ béo nhanh và chóng mắc bệnh điều này là
sai hoàn toàn , nếu có béo nhanh thì cũng chỉ tăng cân ở giai doạn đầu
ngay sau khi bỏ thuốc thôi và ngời ta gọi đay là hoọi chứng cai thuốc
đấy bố ạ , thế còn về sau đó cơ thể ssẽ trở lại bình thờng và bố sẽ thấy
khẻo mạnh lại ngay thôi .
- Bố : con là con nít con núi thì biết gì về thuốc với men mà nói . Mặt
khác bố là ngời đàn ông trong cái nhà này thì bố cũng phải biết hút
thuốc để bố còn phải đi ngoại giao , phải tiếp khách nữa chứ . Thôi con
đi làm việc của con đi , đừng nói gì thuốc với men trớc mặt bố nữa , bố

không nghe con đâu .
- Con: Bố đã nói thế con thì con chẳng dám nói nữa , con xin phép đi
học bài để ngày mai con còn đi học nữa . Con chào bố .
- Bố : ngồi một mình chẫm truệ hút thuốc
( 8 tháng sau : )
- Bố : gọi Quỳnh ơi ! lên đây bố bảo ?
- Con đây . Bố gọi con có chuyện gì đấy, con sẽ lên ngay đây .Thế là
ngời con vội vã chạy lên .
- Bố : con ngồi xuống đây bố bảo
- Con : dạ bố bảo con cái gì ạ , con nghe đây .
- Bố : bố thấy hôm nay trong ngời nó mệt ,khó chịu , tức ngực và khó
thở nữa
- Con: thế thì có lẽ bố đã bị ốm rồi , con đa bố đi bệnh viện ngay nhé .
- Bố : ừ con đa bố vào bệnh viện thử khám xem sao. Thế là hai bố con
cùng nhau đi vào bệnh viện .
- Con : Khi tới bệnh viện : Tha bác sĩ . bác sĩ khám giúp cho bố cháu
xem sao nh thế nào , mầ bố cháu cứ nói là tức ngực, khó thở và mệt
nữa bác sĩ ạ .
- Bác sĩ : Thế bố cháu đâu? cháu đa bố cháu vào đây bác khám xem sao
nào ?
- Con: Dạ tha bác sĩ bố cháu đây ạ!
- Bác sĩ : Tha bác . Bác thấy trong ngời bác thế nào?
- Bố : Tôi thấy trong ngời mệt , khó chịu , tức ngực , khó thở lắm bác sĩ
ạ .
- Bac sĩ : Thế hàng ngày ở nhà và đi làm bác có sử dụng chất kích thích
gì không ?
- Bố : Báo cáo bác sĩ tôi cũng chẳng dấu diếm gì . Mỗi ngày tôi bắn
khoảng 30 điếu thuốc lào là ít . Mỗi khi tôi hút xong thì tôi thấy nó
sung sớng làm sao .
- Bác sĩ : Bácc nói là bác hút 30 điếu thuốc lào mà còn ít nữa à , thế là

đã nhiều lắm rồi đấy bác ạ . Thế thì tôi sẽ cho bác đi làm 1 số xét
nghiệm và chụp X- Quang để kim tra xem sao bác nhộ ! ( Lúc này bác
sĩ đa cho bệnh nhân 2, 3 tờ giấy và bệnh nhân cầm lấy để đi )
- Con : Sau một lúc 2 bố con vào và đa kết quả cho bác sĩ . Tha bác sĩ
kết quả xét nghiệm và X- Quang đã có nhờ bác sĩ xem giúp xem bố
cháu co làm sao không ạ .
- Bác sĩ : Xem phiếu xét nghiệm .
Dơ phim lên trớc mặt để xem kết quả
Bác sĩ kết luận : Nh vậy bác đã măc căn bệnh lao phổi rồi ấy bác ạ .
Bây giờ cháu sẽ chuyển bác lên bệnh viện tuyến trên để cha trị cho khỏi
bỏc nhé .
- Bố : Thế là tôi đã hại chính tôi và con tôi rồi bác sĩ ơi .
- Bác sĩ : căn dặn bệnh nhân .
Bác ơi! Nh vậy bác đã bị măc bệnh lao rồi ,mà nguyên nhân là do bác
hút quá nhiều thuốc lào . Từ giờ chở đi bác phải ăn uống thật nhiều ,
ặc biệt tuyệt đối bác phải bỏ thuốc ngay và phải iu trị dứt điểm cho
khỏi thì mới về nhà c, nêu không sẽ không khỏi bệnh c đâu .
Không những thế nếu mà bác còn hút thuốc nữa thì bệnh nó sẽ nặng
hơn và có thể dn n nguy cơ mắc bệnh ung th phổi là nguy hiểm và
dễ mt mạng đấy bác ạ
- Bố : Vậy thì tôi sẽ hứa với bác sĩ va bố sẽ hứa với con là từ nay sẽ
không hút thuốc na .
c. Tác hại của ma tuý đến ngời nghiện và gia đình nh thế nào ?
- ảnh hởng đến sức khoẻ nh rối loạn sinh lí ( thần kinh , tiêu hoá , tuần
hoàn ,
sinh sản ) , tai biến do tiêm chchs ma tuý , nhiễm HIV / AIDS
- ảnh hởng đến nhân cách ( nh bế tắc , bi quan , sống gấp )và đạo đức
ngời
nghiện (lang thang , bụi đời , cớp giật ,mại dâm , giết ngời )
- ảnh hởng đến hạnh phúc kinh tế gia đình .


d. Tác hai của ma tuý đối với xã hội :
- ảnh hởng xấu đến trạt tự an ninh xã hội ( nh buôn lậu , cờ bạc , mại
dâm , trộm cớp , tai nạn giao thông )và là một trong những nguyên
nhân lây truyền HIV / AIDS.
- ảnh hởng đến sự phát triển kinh tế xã hội ( mất hàng chục ngàn tỉ
đồng để chạy chữa cho ngời nghiện ,hàng vạn ngời nghiện sống bám
vào xã hội )