BӜ NÔNG NGHIӊP VÀ PHÁT TRIӆN NÔNG THÔN







GIÁO TRÌNH MÔ ĈUN

NUÔI LӦN NÁI
MÃ SӔ: 04
NGHӄ: NUÔI VÀ PHÒNG TRӎ BӊNH CHO LӦN
Trình ÿӝ: Sѫ cҩp nghӅ














HÀ NӜI - 2011

1
TUYÊN BӔ BҦN QUYӄN
Tài liӋu này thuӝc loҥi sách giáo trình nên các nguӗn thông tin có thӇ ÿѭӧc
phép dùng nguyên bҧn hoһc trích dùng cho các mөc ÿích vӅ ÿào tҥo và tham khҧo.
Mӑi mөc ÿích khác mang tính lӋch lҥc hoһc sӱ dөng vӟi mөc ÿích kinh doanh
thiӃu lành mҥnh sӁ bӏ nghiêm cҩm.
MÃ TÀI LIӊU: MĈ 04


2

LӠI GIӞI THIӊU

Căn cӭ vào nhu cҫu ÿòi hӓi cӫa nhӳng ngѭӡi chăn nuôi, ÿѭӧc sӵ giúp ÿӥ cӫa
Tәng cөc dҥy nghӅ, sӵ chӍ ÿҥo trӵc tiӃp cӫa Ban dӵ án giáo dөc kӻ thuұt và dҥy
nghӅ Quӕc gia; chúng tôi, các giҧng viên trѭӡng Cao ÿҷng Nông nghiӋp Nam Bӝ
ÿã tiӃn hành soҥn thҧo bài giҧng cho mô ÿun “Chăn nuôi lӧn nái” dùng cho ÿào tҥo
lѭu ÿӝng.
Chѭѫng trình dҥy nghӅ ngҳn hҥn dùng cho ÿào tҥo lѭu ÿӝng theo môÿun ÿѭӧc
xây dӵng theo phѭѫng pháp DACUM sӁ ÿҧm bҧo ÿѭӧc các ÿһc trѭng trӑn vҽn, phù
hӧp vӟi năng lӵc chѭѫng trình cӫa ngѭӡi hӑc. Vӟi chѭѫng trình này nhӳng hӑc viên
có trình ÿӝ biӃt ÿӑc, biӃt viӃt trӣ lên sӁ có ÿiӅu kiӋn tham gia khoá hӑc và hӑ sӁ là
nhӳng hҥt nhân cѫ sӣ thӵc hiӋn công tác thú y tҥi xã, thôn, bҧn làng mҥc nông
nghiӋp ViӋt Nam sau khoá hӑc.
Chúng tôi hy vӑng tұp bài giҧng này nӃu ÿѭӧc xây dӵng hoàn thiӋn, cùng vӟi
sӵ giúp ÿӥ vӅ cѫ sӣ vұt chҩt, trang thiӃt bӏ hiӋn ÿҥi cӫa Dӵ án giáo dөc kӻ thuұt và
dҥy nghӅ chúng ta sӁ ÿào tҥo mӝt ÿӝi ngNJ cán bӝ kӻ thuұt ÿáp ӭng mөc tiêu yêu cҫu
cӫa ÿҩt nѭӟc hiӋn nay và trong tѭѫng lai.
Tuy nhiên vӟi thӡi gian thӵc hiӋn ngҳn, ÿiӅu kiӋn còn nhiӅu hҥn chӃ, nӝi
dung chuҭn bӏ cӫa chúng tôi không thӇ tránh khӓi thiӃu sót. ĈӇ chѭѫng trình ÿѭӧc

hoàn thiӋn hѫn chúng tôi rҩt mong nhұn ÿѭӧc nhӳng ÿóng góp cӫa các chuyên gia
tѭ vҩn, các ÿӗng nghiӋp. Chúng tôi xin trân trӑng ghi nhұn.

Xin chân thành cám ˯n!

Tham gia biên soҥn
1. Phҥm Chúc Trinh Bҥch – Chӫ biên
2. Trҫn Văn Lên
3. Bùi thӏ Kim Dung
4. NguyӉn Hҥ Mai
5. Trҫn Thӏ Bҧo Trân




3
MӨC LӨC
Ĉӄ MӨC TRANG
LӠI GIӞI THIӊU Error! Bookmark not defined.

Bài 1: Chӑn giӕng lӧn và lӧn giӕng nuôi sinh sҧn 8
A. Nӝi dung: 8
1. Mӣ ÿҫu: 8
2. Chӑn giӕng lӧn: 8
2.1. Ĉһc ÿiӇm mӝt sӕ giӕng lӧn có khҧ năng sinh sҧn cao 8
2.1.1. Giӕng lӧn Móng Cái 8
2.1.2. Giӕng lӧn Landrace 8
2.1.3. Giӕng lӧn Large Yorkshire (Ĉҥi Bҥch) 9
2.2. Chӑn giӕng lӧn 10
2.2.1. Chӑn giӕng lӧn Móng Cái. 10

2.2.2. Chӑn giӕng lӧn Landrace 10
2.2.3. Chӑn giӕng lӧn Yorkshire Large White (Ĉҥi Bҥch) 10
2.2.4. Chӑn giӕng lӧn lai hai máu 11
3. Chӑn lӧn cái giӕng 11
3.1. Dӵa vào tә tiên 11
3.2. Dӵa vào sӭc sinh trѭӣng 11
3.3. Dӵa vào ngoҥi hình 11
3.4. Dӵa vào sӵ phát dөc và thành tích sinh sҧn 15
B. Câu hӓi và bài tұp thӵc hành 15
Bài 2. Xây dӵng chuӗng trҥi 17
A. Nӝi dung: 17
1. Yêu cҫu trong xây dӵng chuӗng nuôi lӧn sinh sҧn 17
1.1. Vӏ trí chuӗng 17
1.2. Hѭӟng chuӗng 17
1.3. KӃt cҩu chuӗng và trang thiӃt bӏ trong chuӗng 18
2. Các loҥi chuӗng nuôi lӧn sinh sҧn 23
2.1. Chuӗng nuôi lӧn cái hұu bӏ 23
2.2. Chuӗng nuôi nái chӡ phӕi sau cai sӳa con và nái mang thai 23
2.3. Chuӗng nái nuôi con 24
2.4. Chuӗng lӧn cai sӳa 24
3. HӋ thӕng xӱ lý chҩt thҧi 25
3.1. Ĉѭӡng mѭѫng 25
3.2. Nhà ӫ phân và bӇ lҳng phân 25
3.3. Hҫm phân huӹ và túi sinh hӑc 25
B. Câu hӓi và bài tұp thӵc hành 25
Bài 3. Nuôi lӧn cái hұu bӏ 27
A. Nӝi dung: 27

4
1. Mӣ ÿҫu 27


2. Nuôi dѭӥng, chăm sóc 27
2.1. Chӑn lӑc 27
2.2. Nuôi dѭӥng 27
2.3. Chăm sóc 30
2.4. Phӕi giӕng 30
2.5. Kích thích nái ÿӝng dөc 33
3. Qui trình phòng bӋnh 33
B. Câu hӓi và bài tұp thӵc hành 33
Bài 4: Nuôi lӧn nái sinh sҧn 36
A. Nӝi dung 36
1. Lӧn nái chӱa 36
1.1. Nhұn biӃt lӧn nái chӱa 36
1.2. Nuôi dѭӥng nái chӱa 36
1.3. Chăm sóc nái chӱa 37
2. Lӧn nái sanh 38
2.1. Nhұn biӃt lӧn nái sҳp sanh 38
2.2.1. Chăm sóc lӧn nái sҳp sanh 38
2.2.2. Chăm sóc lӧn nái trong khi sanh 40
2.2.3. Chăm sóc lӧn nái sau khi sanh 43
3. Lӧn nái nuôi con 44
3.1. Chăm sóc nuôi dѭӥng lӧn nái nuôi con 44
3.2. VӋ sinh - Phòng bӋnh lӧn nái nuôi con 44
Bài 5. Nuôi lӧn con 48
A. Nӝi dung 48
1.Mӣ ÿҫu 48
2.1. Bҩm nanh cho lӧn con 48
2.2. Cӕ ÿӏnh ÿҫu vú cho lӧn con 49
2.3. Tiêm sҳt cho lӧn con 51
2.4. Tұp ăn cho lӧn con 52

2.5. Cai sӳa lӧn con 54
B. Câu hӓi và bài tұp thӵc hành 56
HѬӞNG DҮN GIҦNG DҤY MÔ ĈUN/MÔN HӐC 60
I. Vӏ trí, tính chҩt cӫa mô ÿun/môn hӑc: 60
II. Mөc tiêu: 60
III. Nӝi dung chính cӫa mô ÿun: 60
IV. Hѭӟng dүn thӵc hiӋn bài tұp, bài thӵc hành 61
V. Yêu cҫu vӅ ÿánh giá kӃt quҧ hӑc tұp 61
5.1. Bài 1: Chӑn giӕng lӧn và lӧn giӕng nuôi sinh sҧn 61
5.2. Bài 2: Xây dӵng chuӗng trҥi 62
5.3. Bài 3: Nuôi lӧn cái hұu bӏ 62

5
5.4. Bài 4: Nuôi lӧn nái sinh sҧn 63

5.5. Bài 5: Nuôi lӧn con 63
VI. Tài liӋu tham khҧo 64








































6
MÔ ĈUN
Mã mô ÿun: 04


Giӟi thiӋu mô ÿun:
Vӏ trí, tính chҩt mô ÿun
- Vӏ trí: Mô ÿun nuôi lӧn nái là mӝt mô ÿun chuyên môn nghӅ trong chѭѫng
trình dҥy nghӅ trình ÿӝ sѫ cҩp cӫa nghӅ Nuôi và phòng trӏ bӋnh lӧn; ÿѭӧc giҧng
dҥy sau mô ÿun/môn hӑc Giҧi phүu sinh lý lӧn; Thuӕc dùng cho lӧn; Chăn nuôi lӧn
ÿӵc giӕng và trѭӟc mô ÿun/môn hӑc Chăn nuôi lӧn thӏt; Phòng và trӏ bӋnh lây ӣ
lӧn; Phòng và trӏ bӋnh không lây ӣ lӧn. Mô ÿun Chăn nuôi lӧn nái cNJng có thӇ
giҧng dҥy ÿӝc lұp theo yêu cҫu cӫa ngѭӡi hӑc.
- Tính chҩt: Chăn nuôi lӧn nái sinh sҧn là mӝt trong nhӳng nӝi dung quan
trӑng không thӇ thiӃu cӫa nghӅ Nuôi và phòng trӏ bӋnh cho lӧn, ngѭӡi hӑc mô ÿun
này cҫn kӃt hӧp vӟi thӵc hành tҥi nhӳng cѫ sӣ chăn nuôi lӧn nái sinh sҧn ÿӇ cNJng
cӕ kiӃn thӭc và rèn luyӋn kӻ năng.
Mөc tiêu mô ÿun
Hӑc xong mô ÿun này ngѭӡi hӑc có khҧ năng:
Mô tҧ ÿѭӧc nhӳng kiӃn thӭc có liên quan ÿӃn chăn nuôi lӧn nái
Thӵc hiӋn viӋc chăn nuôi lӧn nái theo quy trình kӻ thuұt
Có ý thӭc bҧo vӋ môi trѭӡng và sӭc khoҿ cӝng ÿӗng.

Nӝi dung mô ÿun
Mã bài Tên bài
Loҥi bài
dҥy
Ĉӏa
ÿiӇm
Thӡi gian
Tәng
sӕ
Lý
thuyӃt
Thӵc

hành
KiӇm
tra*
MĈ04-1
Chӑn giӕng
lӧn và lӧn
giӕng nuôi
sinh sҧn
Tích hӧp
Tҥi lӟp
và tҥi
trҥi
chăn
nuôi
6 2 4
MĈ04-2
Xây dӵng
chuӗng trҥi
Tích hӧp
Tҥi lӟp
và tҥi
trҥi
chăn
nuôi
6 2 4
MĈ04-3
Nuôi lӧn cái
hұu bӏ
Tích hӧp
Tҥi lӟp

và tҥi
trҥi
16 4 10 2

7
Mã bài Tên bài
Loҥi bài
dҥy
Ĉӏa
ÿiӇm
Thӡi gian
Tәng
sӕ
Lý
thuyӃt
Thӵc
hành
KiӇm
tra*
chăn
nuôi
MĈ04-4
Nuôi lӧn nái
sinh sҧn
Tích hӧp
Tҥi lӟp
và tҥi
trҥi
chăn
nuôi

46 12 32 2
MĈ04-5 Nuôi lӧn con Tích hӧp
Tҥi lӟp
và tҥi
trҥi
chăn
nuôi
16 4 10 2

KiӇm tra hӃt
mô ÿun
Tích hӧp 2 2
Cӝng 92 24 60 8
Yêu cҫu vӅ ÿánh giá rèn luyӋn mô ÿun
1. Phѭѫng pháp ÿánh giá
Thӵc hiӋn theo Quy chӃ thi, kiӇm tra và công nhұn tӕt nghiӋp trong dҥy nghӅ
hӋ chính quy, ban hành kèm theo QuyӃt ÿӏnh sӕ 14/2007/QĈ-BLĈTBXH, ngày 24
tháng 5 năm 2007 cӫa Bӝ trѭӣng Bӝ Lao ÿӝng – Thѭѫng binh và Xã hӝi. Ĉây là
mӝt mô ÿun tích hӧp giӳa lý thuyӃt và thӵc hành, vì vұy khi ÿánh giá cҫn lѭu ý:
- Ĉánh giá kӃt quҧ hӑc tұp là sӵ tích hӧp giӳa lý thuyӃt và thӵc hành, nhѭng
trӑng tâm là thӵc hành, thông qua hӋ thӕng các bài thӵc hành kӻ năng trong tӯng
bài dҥy và bài thӵc hành khi kӃt thúc mô ÿun.
- Hӑc viên phҧi hoàn thành tҩt cҧ các bài kiӇm tra ÿӏnh kǤ trong quá trình hӑc
tұp và bài kiӇm tra kӃt thúc mô ÿun.
2. Nӝi dung ÿánh giá
- KiӃn thӭc: mô tҧ ÿѭӧc các kiӃn thӭc liên quan ÿӃn chăn nuôi lӧn cái hұu bӏ,
lӧn nái sinh sҧn và lӧn con; Các bѭӟc công viӋc trong ÿӥ ÿҿ, chăm sóc lӧn trѭӟc,
trong và sau khi sanh; các bѭӟc công viӋc trong chӑn lӵa lӧn cái hұu bӏ.
- Kӻ năng: Phӕi hӧp ÿѭӧc thӭc ăn cho lӧn cái hұu bӏ, nái sinh sҧn. Ĉánh giá
ÿѭӧc lӧn cái hұu bӏ. Xác ÿӏnh ÿѭӧc lӧn lên giӕng; ÿӥ ÿҿ cho lӧn; thiӃn lӧn ÿӵc.

- Thái ÿӝ: Có ý thӭc hӑc tұp tích cӵc, tham gia ÿҫy ÿӫ thӡi lѭӧng mô ÿun. Cҭn
thұn và kӻ lѭӥng trong quá trình thao tác, thӵc hiӋn các công viӋc.


8
Bài 1: Chӑn giӕng lӧn và lӧn giӕng nuôi sinh sҧn
Mөc tiêu:
- Mô tҧ ÿѭӧc nhӳng kiӃn thӭc liên quan ÿӃn chӑn giӕng lӧn và lӧn giӕng nuôi
sinh sҧn.
- Xác ÿӏnh giӕng lӧn và chӑn lӧn cái nuôi sinh sҧn.
- Có ý thӭc bҧo vӋ môi trѭӡng và sӭc khoҿ cӝng ÿӗng.
A. Nӝi dung:
1. Mӣ ÿҫu:
Chӑn giӕng lӧn và và lӧn giӕng nuôi sinh sҧn là hai lƭnh vӵc khác nhau: chӑn
giӕng lӧn là chӑn giӕng lӧn nào ÿӇ phát triӇn ӣ trang trҥi hay mӝt ÿӏa phѭѫng, còn
chӑn lӧn giӕng là trong mӝt ÿàn lӧn chӑn ra nhӳng con cái ÿӇ sinh sҧn.
2. Chӑn giӕng lӧn:
2.1. Ĉһc ÿiӇm mӝt sӕ giӕng lӧn có khҧ năng sinh sҧn cao
2.1.1. Giӕng lӧn Móng Cái
)Ĉһc ÿiӇm ngoҥi hình: Ĉҫu ÿen, mõm trҳng, giӳa trán và cuӕi cùng cӫa
ÿuôi có ÿӕm trҳng, trên thân có lông ÿen và trҳng, có ÿám lông ÿen hình yên ngӵa
ӣ giӳa lѭng, có dҧi lông trҳng và lông ÿen trên lѭng là mӝt dҧi trҳng mӡ (da ÿen,
lông trҳng, lѭng hѫi võng, chân cao ít ÿi bàn, bөng tѭѫng ÿӕi gӑn).











Hình 1.1. Gi͙ng lͫn Móng Cái
)Khҧ năng sҧn xuҩt: Khҧ năng tăng trӑng chұm, nuôi thӏt trung bình mӛi
tháng có thӇ tăng ÿѭӧc 8-15 kg/con, tiêu tӕn thӭc ăn 5-6 kg thӭc ăn/ 1kg tăng trӑng.
Mӛi năm ÿҿ 2-2,5 lӭa, mӛi lӭa 10-12 con, trӑng lѭӧng sѫ sinh 500-700 g/con.
Trӑng lѭӧng cai sӳa 50 ngày: 7-9 kg/con. Tӹ lӋ móc hàm 68-70%, tӹ lӋ nҥc 31-
32%, ÿӝ dày mӥ lѭng 4,5-5 cm.
2.1.2. Giӕng lӧn Landrace

9
)Ĉһc ÿiӇm ngoҥi hình: Lӧn Landrace là giӕng lӧn thuҫn chӫng ngoҥi, là
giӕng lӧn chuyên cho thӏt. Nѭӟc ta nhұp tӯ năm 1970. VӅ ngoҥi hình: Toàn thân
(cҧ lông da) ÿӅu trҳng, ÿҫu nhӓ, mõm dài, tai to rӫ che mҳt, mông vai ÿӅu nӣ, mông
nӣ. Lѭng thҷng hѫi gù, dài lѭng 16 cһp xѭѫng sѭӡn, bөng thon gӑn, ÿuôi xoăn, bӕn
chân cao, ÿi móng.

Hình 1.2. Gi͙ng lͫn Landrace
)Khҧ năng sҧn xuҩt: Trӑng lѭӧng trѭӣng thành tӯ 300-350 kg/con, có thӇ
tăng trӑng 700-800 g/ngày/con. Tiêu tӕn thӭc ăn 3-3,5 kg/1kg tăng trӑng. Tӹ lӋ thӏt
nҥc: 58-63%. Khҧ năng sinh sҧn: mӛi năm ÿҿ tӯ 2-2,2 lӭa. Mӛi lӭa 10-11 con,
trӑng lѭӧng sѫ sinh 1,2-1,6 kg/con, trӑng lѭӧng cai sӳa 50 ngày (15-20 kg/con).
2.1.3. Giӕng lӧn Large Yorkshire (Ĉҥi Bҥch)
)Ĉһc ÿiӇm ngoҥi hình: Lӧn Ĉҥi Bҥch là giӕng lӧn thӏt. Toàn thân màu
trҳng, ÿҫu nhӓ, mõm dài, tai nhӓ ÿӭng, mông vai nӣ bҵng nhau, lѭng thҷng hѫi gù,
15 cһp xѭѫng sѭӡn, bөng thon, gӑn, bӕn chân to cao chҳc chҳn, ÿi móng.
)Khҧ năng sҧn xuҩt: Trӑng lѭӧng trѭӣng thành 350-400 kg/con. Tăng trӑng
tӯ 700-800 g/con/ngày, tiêu tӕn thӭc ăn 3,2-3,5 kg /1kg tăng trӑng. Tӹ lӋ thӏt nҥc
55-58%, dài thân 170-185 cm. Vòng ngӵc 165-185 cm. Thành thөc vӅ tính sӟm. Sӕ

con trên lӭa 10-12 con/lӭa, sӕ lӭa/năm tӯ 2-2,4 lӭa. Cai sӳa 55 ngày ÿҥt 15-20
kg/con.


10
Hình 1.3. Gi͙ng lͫn Yorkshire Large White (Ĉ̩i B̩ch)
2.2. Chӑn giӕng lӧn
Khi chӑn giӕng lӧn cái ÿӇ sinh sҧn phҧi có nhӳng ÿһc ÿiӇm: ÿҿ sai, nuôi con
tӕt, tính chӏu ÿӵng cao thích nghi vӟi ÿiӅu kiӋn sӕng.
Bên cҥnh ÿó, viӋc chӑn giӕng heo cái nuôi sinh sҧn còn căn cӭ vào 4 yӃu tӕ
chính nhѭ: chuӗng trҥi, thӭc ăn, thuӕc thú y và môi trѭӡng.
NӃu cҧ 4 yӃu tӕ ÿӅu tӕt thì nên nuôi lӧn giӕng ngoҥi thuҫn nhѭ: Yorkshire,
Landrace hoһc giӕng lӧn ngoҥi lai 2 máu
(Yorkshire - Landrace hoһc Landrace -
Yorkshire) ÿӇ ÿҥt hiӋu quҧ kinh tӃ cao vì lӧn mau lӟn và ít tӕn thӭc ăn.
ChӍ cҫn 1 yӃu tӕ chѭa tӕt nhѭ: chuӗng trҥi không hӧp vӋ sinh hay thӭc ăn
chѭa ÿӫ dѭӥng chҩt hoһc không tiêm phòng, nѭӟc bӏ phèn, mһn… thì nên chӑn
nhӳng giӕng lӧn nӝi ÿӏa (Móng Cái) hoһc lӧn nӝi lai 2 máu Móng Cái – Yorkshire.
2.2.1. Chӑn giӕng lӧn Móng Cái.
Bӝ lông có màu trҳng vá ÿen, có ÿám lông ÿen hình yên ngӵa ӣ giӳa lѭng.
Giӳa trán và cuӕi cùng cӫa ÿuôi có mӝt ÿӕm trҳng. Da mӓng, lông thѭa, cѫ thӇ
không quá béo, quá gҫy. Ĉҫu to vӯa phҧi, mõm to, ngҳn, trán rӝng, mҳt tinh, cә dài,
không có ngҩn cә, ngӵc nӣ, sâu ngӵc, vai lѭng kӃt hӧp tӕt. Bӕn chân thҷng chҳc,
khoҧng cách rӝng, ÿi móng, lѭng dài hѫi võng, bөng tѭѫng ÿӕi gӑn. Có 12-14 vú,
khoҧng cách vú ÿӅu, không có vú kҽ, mông nӣ, cuӕng ÿuôi to, ÿùi ÿҫy ÿһn, ít nӃp
nhăn.
2.2.2. Chӑn giӕng lӧn Landrace
Bӝ lông da trҳng, da mӓng lông thѭa, ÿҫu to, mõm ngҳn, tai to rӫ che mҳt,
không có ngҩn cә, lѭng dài hѫi cong gù, bөng thon gӑn, mông nӣ nang tròn, ÿuôi
to, ÿùi ít nӃp nhăn, bӕn chân to cao chҳc, khoҧng cách chân rӝng, ÿi móng, 12-14

vú ÿӅu không có vú kҽ. Khҧ năng sҧn xuҩt, tăng trӑng nhanh, tiêu tӕn thӭc ăn ít.
Con cӫa nhӳng con nái tӯ lӭa 3 ÿӃn lӭa 10, chӑn con to nhҩt nhì ba trong ÿàn, khҧ
năng chӕng bӋnh tӕt. Lӧn nái mҽ ÿҿ nhiӅu con, con to mұp ÿӗng ÿӅu, khéo nuôi
con, trӑng lѭӧng cai sӳa to, ÿӝ hao mòn vӯa phҧi = 20%, chu kǤ ÿӝng dөc trӣ lҥi
sӟm.
2.2.3. Chӑn giӕng lӧn Yorkshire Large White (Ĉҥi Bҥch)
Chӑn nhӳng con có lông, da trҳng, lông thѭa, da mӓng, ÿҫu to vӯa phҧi, mõm
ngҳn, tai to, cә dài, không có ngҩn cә. Lѭng dài hѫi gù, bөng thon gӑn, mông vai
nӣ, ngӵc sâu. Ĉuôi to, ÿùi ít nӃp nhăn, bӕn chân to cao chҳc chҳn, ÿi móng, khoҧng
cách chân rӝng, có 12-14 vú, khoҧng cách vú ÿӅu nhau không có vú kҽ, khҧ năng
sҧn xuҩt tăng trӑng nhanh, tiêu tӕn ít thӭc ăn, chӑn con cӫa nhӳng con nái tӯ lӭa 3-
10. Chӑn con to nhҩt, nhì, ba trong ÿàn, khҧ năng chӕng bӋnh tӕt. Lӧn nái mҽ ÿҿ

11
nhiӅu con, con ÿӗng ÿӅu, to mұp, khéo nuôi con, trӑng lѭӧng cai sӳa cao, chu kǤ
ÿӝng dөc ÿӅu và sӟm ÿӝng dөc sau khi cai sӳa.
2.2.4. Chӑn giӕng lӧn lai hai máu
)Lӧn cái lai F1 Móng Cái x Yorkshire (cái Móng Cái và ÿӵc Yorkshire (hoһc
ÿӵc Landrace))
Ngoҥi hình: Lӧn có tҫm vóc trung bình, màu lông trҳng có rҧi rác bӟt ÿen nhӓ
trên mình và ÿӕm ÿen nhӓ ӣ vùng quanh 2 mҳt. Thân dài vӯa phҧi, lѭng hѫi võng,
4 chân chҳc chҳn. Có 12 vú trӣ lên, cách ÿӅu, núm vú nәi rõ, không có vú kҽ. Mông
nӣ, âm hӝ xuôi, không có dӏ tұt. Bӕn chân chҳc khoҿ, móng phát triӇn ÿӅu, không
dӏ tұt. Khҧ năng tăng trӑng nhanh, tiêu tӕn ít thӭc ăn, chӑn con cӫa nhӳng con nái
tӯ lӭa 3-10. Chӑn con to nhҩt, nhì, ba trong ÿàn, khҧ năng chӕng bӋnh tӕt. Lӧn nái
mҽ ÿҿ nhiӅu con, con ÿӗng ÿӅu, to mұp, khéo nuôi con, trӑng lѭӧng cai sӳa cao,
chu kǤ ÿӝng dөc ÿӅu và sӟm ÿӝng dөc sau khi cai sӳa.


Hình 1.4. Lͫn lai F1 (cái Móng Cái và ÿ͹c Yorkshire)

)Lӧn cái lai F1 Landrace x Yorkshire (hoһc Yorkshire x Landrace)
3. Chӑn lӧn cái giӕng
3.1. Dӵa vào tә tiên
- Chӑn lӧn cái giӕng tӯ nhӳng lӧn bӕ mҽ có tính ÿҿ sai, con ÿӗng ÿӅu, to
mұp, khéo nuôi con, trӑng lѭӧng cai sӳa cao, chu kǤ ÿӝng dөc ÿӅu và sӟm ÿӝng
dөc sau khi cai sӳa.
3.2. Dӵa vào sӭc sinh trѭӣng
- Sau cai sӳa ÿӃn 6 tháng nhӳng lӧn có tăng trӑng nhanh, tiêu tӕn thӭc ăn ít,
khoҿ mҥnh ѭu tiên chӑn làm lӧn cái giӕng
3.3. Dӵa vào ngoҥi hình

12
Chӑn giӕng lӧn nào thì lӧn cái phҧi có ÿһc ÿiӇm ngoҥi hình ÿһc trѭng cӫa
giӕng. Căn bҧn dӵa trên các chӍ tiêu sau:
- Ĉһc ÿiӇm giӕng, thӇ chҩt, lông, da: da bóng mѭӧt, màu sҳc ÿһc trѭng theo
giӕng, tính tình nhanh nhҽn nhѭng không hung dӳ.
- Ĉҫu và cә: Ĉҫu to vӯa phҧi, trán rӝng, mҳt lanh.
- Vai và ngӵc: Vai nӣ ÿҫy ÿһn. Ngӵc sâu, rӝng. Ĉҫu và vai liên kӃt tӕt

Hình 1.5. Ĉ̯u và vai
- Lѭng sѭӡn và bөng: lѭng dài vӯa phҧi, ít võng. Sѭӡn sâu, bөng tròn, không
xӋ (lӧn ngoҥi). Lѭng và bөng kӃt hӧp chҳc chҳn.

Hình 1.6. L˱ng và bͭng k͇t hͫp ch̷c ch̷n - L˱ng võng
- Mông và ÿùi sau: mông dài vӯa phҧi, rӝng. Ĉùi sau ÿҫy ÿһn, ít nhăn. Mông
và ÿùi sau kӃt hӧp tӕt. Khҩu ÿuôi to, luôn ve vҭy.










13











Hình 1.7. Vai và mông lͫn nhìn tͳ trên
- Bӕn chân: Bӕn chân chҳc chҳn. Khoҧng cách giӳa 2 chân trѭӟc và 2 chân
sau rӝng vӯa phҧi. Móng không toè. Ĉi ÿӭng tӵ nhiên, không ÿi bàn.

Hình 1.8. Ch͕n l͹a chân lͫn cái sinh s̫n

Hình 1.9. Ch͕n l͹a móng lͫn cái sinh s̫n




14











Hình 1.10. L͹a ch͕n ph̯n sau cͯa lͫn
- Vú và bӝ phұn sinh dөc: Có 12 vú trӣ lên. Khoҧng cách giӳa các núm vú
ÿӅu, không có vú kҽ. Các núm vú nәi rõ và cách ÿӅu nhau. Khoҧng cách giӳa hai
hàng vú gҫn nhau.

Hình 1.11. Kho̫ng cách giͷa 2 hàng vú




Hình 1.12. Ch͕n l͹a b͡ ph̵n sinh dͭc lͫn cái (vú)
- Âm hӝ không bӏ khuyӃt tұt.



15


Hình 1.7. Ch͕n l͹a ph̯n mông lͫn cái sinh s̫n





Hình 1.12. B͡ ph̵n sinh dͭc lͫn cái
3.4. Dӵa vào sӵ phát dөc và thành tích sinh sҧn
- Tuәi ÿӝng dөc lҫn ÿҫu phù hӧp ÿһc ÿiӇm giӕng (thѭӡng lӧn cái ngoҥi ÿӝng
dөc sӟm tӯ 5 tháng tuәi, lӧn cái nӝi ÿӏa khoҧng 7 tháng tuәi)
- Lӧn cái nӝi có sӕ con bình quân/lӭa
B. Câu hӓi và bài tұp thӵc hành
Nhұn xét ngoҥi hình lӧn cái
- Nguӗn lӵc: hình ҧnh hoһc lӧn cái tҥi trҥi chăn nuôi, bҧng trҳc nghiӋm.
- Cách thӭc: chia các nhóm
nhӓ (5 hӑc viên/ nhóm).
- Thӡi gian hoàn thành: 5 phút/ nhóm.
- Phѭѫng pháp ÿánh giá: Giáo viên cho hӑc viên quan sát lӧn cái theo hình ҧnh
hoһc lӧn cái tҥi trҥi chăn nuôi và ÿiӅn vào bҧng trҳc nghiӋm.
- KӃt quҧ sҧn phҭm cҫn ÿҥt ÿѭӧc: ÿánh giá ÿúng ngoҥi hình lӧn cái theo ÿһc ÿiӇm
giӕng; ÿҫu, cә; vai, ngӵc; lѭng sѭӡn và bөng; mông và ÿùi sau; bӕn chân; vú và bӝ
phұn sinh dөc.
Yêu cҫu và ÿánh giá kӃt quҧ hӑc tұp
Tiêu chí ÿánh giá Cách thӭc ÿánh giá
Ĉánh giá ÿúng giӕng lӧn Ĉӕi chiӃu vӟi bҧng hӓi.
Ѭu nhѭӧc ÿiӇm ÿҫu và cә ÿѭӧc xác
ÿӏnh chính xác
Ĉӕi chiӃu vӟi bҧng hӓi.
Ѭu nhѭӧc ÿiӇm vai và ngӵc ÿѭӧc
xác ÿӏnh chính xác
Ĉӕi chiӃu vӟi bҧng hӓi.
Ѭu nhѭӧc ÿiӇm lѭng sѭӡn và bөng
ÿѭӧc xác ÿӏnh chính xác
Ĉӕi chiӃu vӟi bҧng hӓi.

Ѭu nhѭӧc ÿiӇm mông và ÿùi sau Ĉӕi chiӃu vӟi bҧng hӓi.

16
ÿѭӧc xác ÿӏnh chính xác
Ѭu nhѭӧc ÿiӇm bӕn chân ÿѭӧc xác
ÿӏnh chính xác
Ĉӕi chiӃu vӟi bҧng hӓi.
Ѭu nhѭӧc ÿiӇm vú và bӝ phұn sinh
dөc ÿѭӧc xác ÿӏnh chính xác
Ĉӕi chiӃu vӟi bҧng hӓi.
C. Ghi nhӟ:
Cҫn chú ý các nӝi dung trӑng tâm:
- Ĉһc ÿiӇm ngoҥi hình và khҧ năng sҧn xuҩt mӝt sӕ giӕng lӧn cái sinh sҧn
- Nhӳng ÿiӇm cҫn lѭu ý khi chӑn giӕng lӧn cái nuôi sinh sҧn
- Nhӳng ÿiӇm cҫn lѭu ý khi chӑn lӧn cái giӕng nuôi sinh sҧn.






















17
Bài 2. Xây dӵng chuӗng trҥi
Mөc tiêu:
- Mô tҧ ÿѭӧc nhӳng kiӃn thӭc liên quan ÿӃn xây dӵng chuӗng trҥi nuôi lӧn nái
sinh sҧn.
- Thӵc hiӋn xây dӵng chuӗng trҥi nuôi lӧn nái sinh sҧn ÿúng kӻ thuұt.
- Có ý thӭc bҧo vӋ môi trѭӡng và sӭc khoҿ cӝng ÿӗng.
A. Nӝi dung:
1. Yêu cҫu trong xây dӵng chuӗng nuôi lӧn sinh sҧn
- Hѭӟng chuӗng sao cho có ánh nҳng ban mai chiӃu vào
- Có hӋ thӕng che chҳn khi mѭa tҥt, gió lùa
- NӅn chuӗng tráng láng bҵng xi măng nhѭng phҧi có ÿӝ nhám, ÿӝ dӕc 2-3%
- Mӛi ô chuӗng nên có cӱa ra vào vӟi chiӅu rӝng tӕi thiӇu là 60cm
- Ĉӏa ÿiӇm xây dӵng chuӗng trҥi phҧi cách xa khu dân cѭ, nѫi ÿông ngѭӡi tӕi
thiӇu 150-200m và ӣ cuӕi hѭӟng gió
- Vӏ trí xây dӵng chuӗng trҥi dӉ thoát nѭӟc và nѭӟc thҧi cҫn phҧi có khu xӱ
lý trѭӟc khi ÿѭa ra hӋ thӕng thoát nѭӟc chung ӣ bên ngoài trҥi
- Có tѭӡng rào cao bao quanh ÿҧm bҧo an ninh, hҥn chӃ ô nhiӉm mùi và
tiӃng ӗn cho nhӳng ngѭӡi dân lân cұn
1.1. Vӏ trí chuӗng
Cao ráo, thoáng mát vӅ mùa hè, ҩm áp vӅ mùa ÿông, thoát nѭӟc tӕt, xa khu
dân cѭ, trѭӡng hӑc, chӧ, thuұn tiӋn giao thông, chӫ ÿӝng nguӗn nѭӟc.
1.2. Hѭӟng chuӗng
Mһt trѭӟc quay theo hѭӟng Ĉông Nam (trөc chuӗng Ĉông Bҳc - Tây Nam)

hoһc hѭӟng Nam (trөc chuӗng Ĉông Tây). NӃu không thӇ theo 2 hѭӟng trên thì
chuӗng phҧi có tҩm rèm ÿӇ che nҳng, che mѭa.



18
Hình 2.1. H˱ͣng chu͛ng
Sân chѫi hѭӟng Ĉông thì nái nuôi con và nái chӱa tұn dөng ánh nҳng buәi
sáng tҥo vitamin D
3
giúp lӧn sinh trѭӣng, ÿӗng hoá Ca, P tӕt. Nҳng buәi chiӅu dӉ
làm lӧn mӋt mӓi, thӣ nhiӅu, bӏ bӋnh mӅm xѭѫng, con ÿҿ ra chân yӃu vì nҳng buәi
chiӅu chӭa nhiӅu tia tӱ ngoҥi.
Khoҧng cách giӳa các chuӗng phҧi ÿҧm bҧo thông thoáng, vӯa ÿӇ có ÿӫ ánh
sáng chiӃu vào vӯa giúp cho ÿiӅu hoà nhiӋt ÿӝ chuӗng nuôi.
1.3. KӃt cҩu chuӗng và trang thiӃt bӏ trong chuӗng
1.3.1. NӅn chuӗng: Phҧi ÿѭӧc ÿҫm nén kӻ và cao hѫn mһt ÿҩt khoҧng 30-
45cm, có ÿӝ dӕc phù hӧp (3%) ÿӇ tránh ҭm ѭӟt, ngұp úng. NӅn nên láng bҵng xi
măng ÿӇ dӉ vӋ sinh, nӅn chuӗng nhanh khô, nhѭng phҧi tҥo ÿӝ nhám ÿӇ tránh trѫn
trѭӧt cho lӧn.
Trong khi sӱ dөng nӃu nӅn chuӗng chӛ nào hѭ hӓng thì phҧi sӱa ngay không
ÿӇ lâu ngày vì không an toàn cho lӧn và khó sӱa chӱa cho sau này.
- NӅn xi măng: thѭӡng dùng xӍ than trӝn vӟi ÿҩt sét rӗi ÿҫm chһt, sau ÿó phӫ
lên mӝt lӟp hӗ khô (xi măng trӝn vӟi cát nhѭng không trӝn nѭӟc) rӗi tiӃp tөc dҫm
chһt. TiӃp ÿó ÿә lên mӝt lӟp vӳa ѭӟt dày khoҧng 3cm. Cuӕi cùng rҳc lên mӝt ít xi
măng mӓng rӗi dùng bàn xoa gӛ tҥo mһt phҷng
KiӇu nӅn này chi phí thҩp, thi công dӉ dàng. Tuy nhiên kiӇu nӅn này dӉ bӏ
ngҩm nѭӟc và lӧn ӫi phá gây hѭ hӓng. Khi nӅn hѭ hӓng rҩt khó sӱa chӱa nên phҧi
ÿұp bӓ làm mӟi.
- NӅn bê tông: là loҥi nӅn chҳc chҳn nhѭng ÿҫu tѭ khá nhiӅu tiӅn. NӅn bê

tông ÿѭӧc kӃt cҩu bӣi nhiӅu lӟp:
Lӟp ÿҩt nӋn: ӣ dѭӟi cùng,có ÿӝ dӕc 1 - 3% ÿӇ làm mһt thoát nѭӟc.
Lӟp ÿá xanh kích thѭӟc ÿá 4 x 6 cm, dày khoҧng 10-15cm ÿѭӧc ÿҫm chһt.
Lӟp ÿá xanh kích thѭӟc 3 x 4 cm, dày khoҧng 7-10cm, ÿҫm chһt rӗi ÿә vӳa
khô lҩp kín các lӛ hәng cӫa ÿá. NӃu không dùng vӳa khô thì có thӇ dùng cát lҩp các
lӛ hәng rӗi ÿҫm chһt, cNJng có thӇ phun nѭӟc cho cát trôi vào các khe hӣ cӫa viên
ÿá.
Lӟp trên cùng là hӛn hӧp bê tông gӗm: Ĉá xanh kích thѭӟc 1 x 2cm hoһc 3 x
4cm, vӳa xi măng tӹ lӋ 1 xi măng 2 cát, lӟp hӛn hӧp bê tông này dày khoҧng 3-
5cm.

19
Ĉӝ dày cӫa lӟp bê tông tuǤ thuӝc vào ÿӝ tuәi và tӯng loҥi lӧn khác nhau ÿӇ
cho viӋc ÿҫu tѭ bӟt tӕn kém. Ĉӕi vӟi lӧn cái sinh sҧn thì ÿӝ dày lӟp bê tông khoҧng
5cm, lӧn con sau cai sӳa khoҧng 3cm và lӧn thӏt khoҧng 4 cm.
- NӅn sàn bҵng nhӵa: Ĉӕi vӟi nhӳng trҥi chăn nuôi lӧn có quy mô lӟn, lӧn
nái nuôi con và lӧn con trong thӡi gian theo mҽ ÿѭӧc nuôi trên nӅn sàn bҵng nhӵa.
Loҥi nӅn sàn này có ѭu ÿiӇm là sҥch sӁ khô ráo, ҩm áp và ÿӝ bӅn tӕt nhѭng giá
thành khá ÿҳt.

Hình 2.2. N͉n sàn b̹ng nh͹a nuôi lͫn sau cai sͷa và lͫn th͓t

Hình 2.3. N͉n sàn b̹ng nh͹a cho lͫn nái nuôi con và lͫn con theo ḿ
1.3.2. Tѭӡng
Tѭӡng là bӝ phұn cѫ cҩu nên chuӗng trҥi nuôi lӧn, có ҧnh hѭӣng không nhӓ
ÿӃn hiӋu quҧ chăn nuôi. Khi xây dӵng cҫn chú ý:
- Móng tѭӡng: Trѭӟc khi xây tѭӡng phҧi xӱ lý móng chu ÿáo, móng vӳng thì
tѭӡng mӟi bӅn. NӃu ÿҩt làm chuӗng yӃu thì móng phҧi dày, chҳc ÿӇ tránh sөt nӭt.
Móng có ÿá hoһc tұn dөng gҥch vӥ ÿӇ xây sӁ làm giҧm chi phí trong xây dӵng
chuӗng nuôi.


20
- Thân tѭӡng: thân tѭӡng chuӗng lӧn phҧi kiên cӕ vì nhӳng lӧn nái khi hѭng
phҩn sinh dөc sӁ phá phách rҩt dӳ dӝi. Tѭӡng ÿҧm bҧo ÿӝ cao phù hӧp vӟi tӯng
loҥi lӧn ÿӇ lӧn không nhҧy ra ngoài ÿѭӧc, không quá cao vì sӁ gây khó khăn cho
ngѭӡi chăn nuôi khi muӕn can thiӋp trong chuӗng.
Tѭӡng chuӗng nên có nhӳng lӛ thông thoáng. NӃu chuӗng ӣ ÿҫu hӗi thì
tѭӡng phҧi xây kín, còn tѭӡng ngăn phía trong chuӗng xây lӱng ÿӇ tăng thông
thoáng, tѭӡng thѭӡng ÿѭӧc xây bҵng gҥch ӕng và xi măng.

Hình 2.4. Thân t˱ͥng chu͛ng lͫn
Bҧng 2.1. ChiӅu cao và ÿӝ dày cӫa tѭӡng nuôi lӧn nái
Loҥi lӧn ChiӅu cao tѭӡng (m) Ĉӝ dày tѭӡng (cm)
Lӧn nái nuôi con 0,6 - 0,7 10
Lӧn nái chӱa 0,7 - 0,8 10 - 12
Lӧn con, lӧn hұu bӏ 0,7 - 0,8 10
Lӧn nái khô sӳa 0,8 - 0,9 10
1.3.3. Hành lang và cӱa chuӗng nuôi
- Cӱa chuӗng nuôi: cӱa chuӗng lӧn có chiӅu rӝng khoҧng 60cm, cao bҵng
tѭӡng vách. Cӱa cao hѫn mһt nӅn 1-2cm ÿӇ dӉ thoát nѭӟc tӯ hành lang chăm sóc,
nhѭng không cao hѫn vì lӧn có thӇ dúi mõm vào ÿáy cӱa ÿӇ hҩt, gһm phá cӱa.
Vұt liӋu làm cӱa có thӇ bҵng gӛ ván, sҳt hay song sҳt. Mӛi loҥi vұt liӋu ÿӅu
có ѭu ÿiӇm và hҥn chӃ, vì vұy tuǤ ÿiӅu kiӋn thӵc tӃ mà ngѭӡi chăn nuôi chӑn loҥi
vұt liӋu làm cӱa.

21
Bҧn lӅ cӱa bҳt ăn sâu vào góc 2 tѭӡng, sӭc chӏu lӵc tӕt hѫn gҳn vào tѭӡng
ÿѫn. Hѭӟng cӱa mӣ vào trong lӧn khó ӫi phá cӱa, tránh hӓng chӕt gài cӱa, tránh
nguy hiӇm cho ngѭӡi khi ÿóng mӣ cӱa.
Chӕt gài cӱa bӕ trí bên ngoài. Không nên bӕ trí bҩt kǤ chѭӟng ngҥi vұt gì

ngoài cӱa chuӗng (nhѭ rãnh ÿѭӡng mѭѫng sâu hoһc máng ăn) sӁ làm cho lӧn sӧ
hãi khó lùa qua cӱa chuӗng.
- Hành lang: là lӕi ÿi dành cho ngѭӡi chăn nuôi ÿi lҥi cho ăn và chăm sóc
lӧn. Hành lang cNJng là ÿѭӡng vұn chuyӇn lӧn tӯ ô chuӗng này ÿӃn ô chuӗng khác,
hoһc chuyӇn lӧn ÿi cân xuҩt bán. Khi xây dӵng cҫn phҧi ÿáp ӭng nhӳng yêu cҫu:
Rӝng khoҧng 1,2m; có ÿӝ dӕc ÿӇ nѭӟc không ÿӑng, ÿҧm bҧo ÿӝ ma sát tránh
trѫn trӧt, hѭӟng thoát nѭӟc vӅ phía cuӕi chuӗng.
1.3.4. Mái chuӗng: Có thӇ làm bҵng nhiӅu loҥi vұt liӋu khác nhau. Mái
chuӗng ngoài tác dөng che mѭa nҳng còn có tác dөng ÿiӅu hoà nhiӋt ÿӝ trong
chuӗng nuôi thông qua các vұt liӋu làm mái khác nhau. Mái chuӗng cao vӯa phҧi
ÿӇ ÿҧm bҧo thông thoáng và tránh mѭa tҥt vào.
- Mái lá: dùng phә biӃn ӣ vùng nông thôn, trong nhӳng quy mô chăn nuôi
nhӓ. Có thӇ dùng lá cӑ hay lá dӯa làm mái chuӗng. Mái lá rҩt nhҽ nên không ÿòi
hӓi phҧi xây chuӗng trҥi chҳc chҳn. Chuӗng lӧp mái lá rҩt mát vào mùa hè và ҩm
áp vào mùa ÿông, tuy nhiên mái lá rҩt mau mөc nát gây dӝt nѭӟc vì vұy tuәi thӑ
mái lá không cao; thông thѭӡng khoҧng 1-3 năm phҧi thay mӟi.
- Mái tôn: mái có ÿӝ bӅn cao, thӡi gian sӱ dөng dài, giá thành cao hѫn mái
lá. Mái tôn dӉ hҩp thu nhiӋt nên vào mùa hè chuӗng lӧn rҩt nóng, vào mùa ÿông lҥi
rҩt lҥnh. Vì vұy nӃu làm mái tôn cҫn phҧi làm cao và thông thoáng và phҧi có biӋn
pháp chӕng nóng vào mùa hè cho lӧn.
- Mái Phi – brô xi măng: thѭӡng sӱ dөng rӝng rãi trong xây dӵng chuӗng do
giá thành rҿ hѫn mái tôn, nhѭng do chҩt liӋu tҥo mái là xi măng nên rҩt nһng, vì
vұy chuӗng cҫn xây dӵng chҳc chҳn, dӉ ngҩm nѭӟc gây gãy mөc, ngoài ra mái này
cNJng hҩp thu nhiӋt lӟn nhѭ mái tôn nên cҫn có biӋn pháp chӕng nóng cho lӧn vào
mùa hè.
Các kiӇu mái chuӗng: Mái chuӗng lӧn có thӇ xây dӵng kiӇu 1 mái, kiӇu mái
lӥ hay 2 mái ÿѫn, 2 mái ÿôi (trҥi chăn nuôi quy mô lӟn).
- KiӇu mӝt mái: thoáng khí, mát nhѭng dӉ bӏ mѭa tҥt, gió lùa, nҳng dӑi vào
chuӗng.
- KiӇu mái lӥ: thoáng, mát, hҥn chӃ mѭa tҥt, gió lùa nhѭng tӕn thêm chi phí

lӧp mái lӥ.
- KiӇu 2 mái ÿѫn: tiӃt kiӋm ÿѭӧc diӋn tích so vӟi chuӗng mái lӥ, nhѭng hѫi
nóng và ҭm ÿӝ trong chuӗng khó thoát ra khӓi 2 mái, có thӇ bӕ trí thêm quҥt hút.

22

3 m
2.
5
m
2 m
2.5 m
0.8 m

3 m
2
.
5
m
2 m
2.5 m
0.8 m
1
m

Hình 2.5. Chu͛ng 1 mái và 1 mái có thêm mái lͩ
2 m
3 m
1.2 m
0.8 m

2.
5
m

Hình 2.6. Chu͛ng 2 mái
1.3.5. Máng ăn và máng uӕng
) Máng ăn: có nhiӅu loҥi tuǤ theo kiӇu chuӗng và ÿӝ tuәi cӫa lӧn
- Máng ÿúc cӕ ÿӏnh vào chuӗng: thӭc ăn dѭ thӯa khó cӑ rӳa, vӋ sinh.
- Máng tӵ ÿӝng bҵng inox hay bҵng gang, thѭӡng ÿһt trên mһt nӅn chuӗng nên
luôn khô ráo, sҥch, ÿӝ bӅn cao; giá thành cao.

23
) Máng uӕng: hiӋn nay dùng hӋ thӕng cung cҩp nѭӟc là núm uӕng tӵ ÿӝng.
nѭӟc ÿѭӧc dүn tӯ bӇ cao áp ÿӃn bӇ ÿiӅu áp nên kiӇm tra ÿѭӧc vӋ sinh nguӗn nѭӟc.
Chi phí ÿҫu tѭ ban ÿҫu khá cao.
1.3.6. BӇ chӭa nѭӟc: trung bình nhu cҫu nѭӟc cho tҳm rӱa, ăn uӕng mӝt lӧn
khoҧng 50 lít nѭӟc/con/ngày. Lѭӧng nѭӟc này tăng vào mùa nóng và giҧm vào
ngày mѭa dҫm. Vì vұy dӵ trù sӕ lѭӧng lӧn nuôi mà xây bӇ chӭa. ĈӇ giҧm chi phí
nên xây thành nhiӅu bӇ, các bӇ thông nhau bҵng các van. Các bӇ xây nәi trên mһt
ÿҩt, có lӛ thoát nѭӟc ÿӇ dӉ cӑ rӳa và loҥi bӓ rác, cһn bã phù sa. BӇ có nҳp ÿұy bên
trên tránh tҥp chҩt rѫi vào.
1.3.7. DiӋn tích chuӗng nuôi: Phù hӧp vӟi tӯng giai ÿoҥn sҧn xuҩt và ÿӝ tuәi
cӫa lӧn
B̫ng 2.2. M̵t ÿ͡ lͫn nuôi

Giai ÿoҥn Sӕ con nuôi
/chuӗng (con)
DiӋn tích (m
2
/con)

Chuӗng nӅn Chuӗng sàn
Lӧn hұu bӏ
Lӧn nái nuôi con và lӧn con
Lӧn nái khô, chӱa
Lӧn sau cai sӳa

1
2-3 hoһc 1
<20
1 - 2
6 - 8
2 - 3
0,5 - 0,8
0,5 - 0,8
3,96 - 4,32
1,32 – 1,5
0,2 - 0,4

Mùa hè nҳng nóng thì mұt ÿӝ nuôi thѭa hѫn mùa mѭa lҥnh. Ĉӕi vӟi chuӗng
lӧn nái, có thӇ ngăn thành ô úm hoһc lӗng úm riêng ÿӇ có ÿiӅu kiӋn sѭӣi ҩm cho
lӧn con trong giai ÿoҥn ÿҫu sau khi sinh.
2. Các loҥi chuӗng nuôi lӧn sinh sҧn
2.1. Chuӗng nuôi lӧn cái hұu bӏ
Lӧn hұu bӏ có thӇ ÿѭӧc nuôi trong chuӗng nӅn hoһc chuӗng sàn vӟi hӋ thӕng
thông gió tӵ nhiên. Tuy nhiên vүn phҧi lѭu ý ÿӃn nhӳng yêu cҫu vӅ tiӇu khí hұu
chuӗng nuôi, mұt ÿӝ nhӕt và diӋn tích nuôi cho 1 con.
2.2. Chuӗng nuôi nái chӡ phӕi sau cai sӳa con và nái mang thai
Chuӗng thѭӡng ÿѭӧc xây thành 2 dãy ÿӕi diӋn vӟi hành lang ӣ giӳa dùng ÿӇ
cho ăn, chăm sóc. Máng ăn ӣ phía trѭӟc chuӗng, máng uӕng ӣ phía sau nӃu là
chuӗng nuôi chung nhiӅu lӧn hoһc máng uӕng ӣ phía trѭӟc nӃu là chuӗng cá thӇ.

Lӧn nái ÿѭӧc nhӕt ӣ chuӗng cá thӇ hay nhӕt chung 2-3 heo nái trong mӝt
chuӗng. Khuynh hѭӟng hiӋn nay là nhӕt ӣ chuӗng cá thӇ ÿӇ dӉ theo dõi và giҧm
stress cho lӧn.

24

Hình 2.7. Chu͛ng nuôi nái chͥ ph͙i sau cai sͷa con và nái mang thai
2.3. Chuӗng nái nuôi con
Chuӗng nái nuôi con hiӋn nay thѭӡng dùng chuӗng lӗng. Chuӗng gӗm 3 ngăn:
ngăn giӳa dành cho lӧn mҽ và 2 ngăn ӣ hai bên dành cho lӧn con.
Tәng diӋn tích chuӗng khoҧng 3,96 - 4,32 m2; kích thѭӟc 2,2 - 2,4m x 1,8m
chiӅu rӝng (0,6m ӣ giӳa cho lӧn mҽ và 0,8 và 0,4m mӛi bên cho lӧn con). ChiӅu
cao cӫa ngăn lӧn mҽ là 0,9 - 1m, chiӅu cao cӫa ngăn lӧn con là 0,5 - 0,6m.
Máng ăn ÿһt cao hѫn sàn chuӗng 0,25m. Lӧn con qua lҥi tӵ do bú mҽ mà
không sӧ bӏ mҽ ÿè nhӡ các thanh sҳt ÿһt cách sàn chuӗng 0,25 - 0,3m.
Thӡi gian lӧn nái ÿҿ trong chuӗng lӗng biӃn ÿӝng theo quy cách quҧn lý và
tұn dөng chuӗng cӫa tӯng trҥi. Ĉa sӕ các trҥi ÿӅu nuôi lӧn mҽ và lӧn con trong lӗng
cho ÿӃn khi cai sӳa lӧn con.

Hình 2.8. Chu͛ng l͛ng lͫn nái ÿ̓ và nuôi con
2.4. Chuӗng lӧn cai sӳa