ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP GVHD: PGS.TS.Hoàng Mạnh Thắng
MỤC LỤC
MỤC LỤC 1
LỜI MỞ ĐẦU 4
CÁC TỪ TIẾNG ANH VIẾT TẮT TRONG ĐỒ ÁN 6
PHẦN I: TỔNG QUAN VỀ MẠNG 6
CHƯƠNG 1 6
TỔNG QUAN VỀ MẠNG MÁY TÍNH 7
1.1. Khái niệm về mạng máy tính 7
1.2. Phân loại mạng máy tính 8
1.2.1. Phân loại theo phạm vi địa lý 8
1.2.2. Phân biệt theo phương pháp chuyển mạch ( truyền dữ liệu ) 9
1.2.2.1. Mạng chuyển mạch kênh (circuit - switched network ) 9
1.2.2.2 Mạng chuyển mạch bản tin ( Message switched network) 10
1.2.2.3. Mạng chuyển mạch gói 10
1.2.3. Phân loại máy tính theo TOPO: 11
1.2.3.1. Mạng hình sao (Star topology) 11
1.2.3.2. Mạng dạng vòng (Ring topology) 12
1.2.3.3. Mạng dạng tuyến (Bus topology) 13
1.2.3.4. Mạng dạng kết hợp 14
1.2.4. Phân loại theo chức năng: 14
1.2.4.1. Mạng theo mô hình Client- Server: 14
1.2.4.2.Mạng ngang hàng (Peer- to- Peer): 14
CHƯƠNG 2 15
MÔ HÌNH THAM CHIẾU HỆ THỐNG MỞ OSI
VÀ BỘ GIAO THỨC TCP/IP 15
2.1. Mô hình OSI (Open Systems Interconnect): 15
2.1.1. Mục đích và ý nghĩa của mô hình OSI: 16
2.1.2. Các giao thức trong mô hình OSI: 17
2.1.3. Các chức năng chủ yếu của các tầng trong mô hình OSI: 19
2.2. Bộ giao thức TCP/IP: 22

2.2.1. Tổng quan về bộ giao thức TCP/IP: 22
2.2.2. So sánh TCP/IP với OSI: 27
2.2.3. Một số giao thức trong bộ giao thức TCP/IP : 27
2.2.3.1. Giao thức hiệu năng IP (Internet Protocol): 27
2.2.3.2. Giao thức hiệu năng UDP (User Datagram Protocol): 30
2.2.3.3. Giao thức TCP(Tranmission Control Protocol): 31
CHƯƠNG 3 35
MẠNG LAN VÀ THIẾT KẾ MẠNG LAN 35
3.1 Các thiết bị LAN cơ bản: 35
3.1.1.Các thiết bị nối chính của LAN: 35
3.1.1.1.Card mạng - NIC (Network Interface Card) 35
3.1.1.2. Repeater Bộ lặp: 36
SVTH: Bùi Thùy Trang Lớp: K11E
1
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP GVHD: PGS.TS.Hoàng Mạnh Thắng
3.1.1.3. Hub: 36
3.1.1.4. Liên mạng (Iternetworking ) 38
3.1.1.5. Cầu nối (bridge ): 38
3.1.1.6. Bộ dẫn đường (router ): 40
3.1.1.7. Bộ chuyển mạch (switch ): 43
3.1.2. Hệ thống cáp dùng cho LAN: 43
3.1.2.1.Cáp xoắn: 43
3.1.2.2. Cáp đồng trục: 44
3.1.2.3. Cáp sợi quang 45
3.2. Các công nghệ sử dụng trong mạng LAN : 46
3.2.1 Các phương thức truy cập đường truyền 46
3.2.1.1. Phương pháp đa truy nhập sử dụng sóng mang có pháp hiện
xung đột CSMA/CD (Carrier Sense Multiple Access with Collision
Detection) 47
3.2.1.2. Phương pháp Token Bus 49

3.2.1.3. Phương pháp Token Ring 50
3.2.1.4. Phương thức FDDI 52
3.2.2. Các công nghệ truyền dẫn sử dụng trong mạng LAN 52
3.2.2.1. Ethernet 52
3.2.2.2. Token Ring: 55
3.2.2.3. FDDI 56
3.3. Mô hình thiết kế mạng LAN 57
3.3.1. Mô hình phân cấp (Hierarchical models): 57
3.3.2. Mô hình an ninh - an toàn: 58
3.3.3. Một số công cụ triển khai mô hình an ninh - an toàn 61
3.4. Các bước thiết kế mạng LAN 63
3.4.1. Khảo sát hiện trạng 63
3.4.2. Phân tích 64
3.4.3. Thiết kế 65
3.4.4. Thiết kế sơ đồ mạng logic 65
3.4.4.1. Xây dựng chiến lược khai thác và quản lý tài nguyên mạng 66
3.4.4.2 Thiết kế sơ đồ mạng vật lý 66
3.4.4.3 Chọn hệ điều hành mạng và các phần mềm ứng dụng 66
3.4.5. Cài đặt 67
3.4.5.1. Lắp đặt phần cứng 67
3.4.5.2. Cài đặt và cấu hình phần mềm 67
3.4.6. Kiểm thử 67
3.4.7. Bảo trì 68
PHẦN II: XÂY DỰNG MÔ HÌNH MẠNG LAN
CHO MỘT CÔNG TY 69
1. Yêu cầu thiết kế 69
2. Mô hình thiết kế 69
2.1. Sơ đồ tòa nhà 69
SVTH: Bùi Thùy Trang Lớp: K11E
2

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP GVHD: PGS.TS.Hoàng Mạnh Thắng
2.1.1 Tầng trệt 69
2.1.2. Tầng 1 70
2.1.3. Tầng 2 71
2.1.4. Tầng 3 73
2.2. Yêu cầu của công ty 74
2.3. Mô hình logic 76
2.4. Các thiết bị sử dụng 76
2.4.1. Máy chủ (Server) 76
2.4.2. Máy client dùng trong công ty 78
2.4.3. Máy in : 79
2.4.4. Switch 82
2.5. Cài đặt dịch vụ 88
2.5.1 Cài đặt Domain Controller 88
2.5.2. Cài đặt máy chủ DHCP 98
2.5.3. Cài đặt Mail Exchange 107
2.5.4. Cài đặt máy chủ ISA 112
2.6. Kiểm thử 119
KẾT LUẬN 121
TÀI LIỆU THAM KHẢO 122
PHỤ LỤC 123
SVTH: Bùi Thùy Trang Lớp: K11E
3
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP GVHD: PGS.TS.Hoàng Mạnh Thắng
LỜI MỞ ĐẦU
Có thể nói ngày nay trong khoa học máy tính không lĩnh vực nào có thể
quan trọng hơn lĩnh vực nối mạng. Mạng máy tính là hai hay nhiều máy tính
được kết nối với nhau theo một cách nào đó sao cho chúng có thể trao đổi thông
tin qua lại với nhau, dung chung hoặc chia sẽ dữ liệu thông qua việc in ấn hay
sao chép qua đĩa mềm, CDroom….

Vì vậy hạ tầng mạng máy tính là phần không thể thiếu trong các tổ chức
hay các công ty. Trong điều kiện kinh tế hiện nay hầu hết đa số các tổ chức hay
công ty có phạm vi sử dụng bị giới hạn bởi diện tích và mặt bằng đều triển khai
xây dựng mạng LAN để phục vụ cho việc quản lý dữ liệu nội bộ cơ quan mình
được thuận lợi, đảm bảo tính an toàn dữ liệu cũng như tính bảo mật dữ liệu mặt
khác mạng Lan còn giúp các nhân viên trong tổ chức hay công ty truy nhập dữ
liệu một cách thuận tiện với tốc độ cao. Một điểm thuận lợi nữa là mạng LAN
còn giúp cho người quản trị mạng phân quyền sử dụng tài nguyên cho từng đối
tượng là người dùng một cách rõ ràng và thuận tiện giúp cho những người có
trách nhiệm lãnh dậo công ty dễ dàng quản lý nhân viên và điều hành công ty.
Để hoàn thành được đồ án này, em đã nhận được rất nhiều sự quan tâm
giúp đỡ. Trước hết, em xin chân thành cảm ơn PGS.TS Hoàng Mạnh Thắng
đã tận tâm hướng dẫn và tạo điều kiện tốt nhất về nơi làm việc cũng như thiết
bị trong quá trình em thực hiện đồ án. Em cũng xin gửi lời cảm ơn tới các
thầy cô, cán bộ trong viện Điện Tử Viễn Thông, viện Đại Học Mở Hà Nội đã
nhiệt tình chỉ dạy em trong bốn năm học vừa qua. Cảm ơn các thành viên
SIPLAB - những người đã giúp đỡ và đóng góp ý kiến cho em trong quá trình
thực hiện đồ án này.
SVTH: Bùi Thùy Trang Lớp: K11E
4
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP GVHD: PGS.TS.Hoàng Mạnh Thắng
Đồ án được bố cục làm 2 phần:
Phần 1: Tổng quan về mạng.
Chương 1 - Tổng quan về mạng máy tính, trong chương này trình bày các
kiến thức cơ bản về mạng, phân loại mạng máy tính theo phạm vi địa lý (LAN,
WAN, GAN, MAN), theo TOPO và theo từng chức năng.
Chương 2 - Mô hình tham chiếu hệ thống mở OSI và bộ quản thúc mô
hình TCP/IP, trong chương này trình bày các kiến thức cơ bản về mạng chạy
trên bộ giao thức TCP/IP, mô hình OSI.
Chương 3 - Mạng Lan và thiết kế mạng Lan, trong chương này trình bày

các kiến thức cơ bản về LAN, các phương pháp điều khiển truy cập trong LAN,
các công nghệ và các chuẩn cáp, các phương pháp đi cáp.
Phần 2: Mô hình mạng LAN của một doanh nghiệp
SVTH: Bùi Thùy Trang Lớp: K11E
5
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP GVHD: PGS.TS.Hoàng Mạnh Thắng
CÁC TỪ TIẾNG ANH VIẾT TẮT TRONG ĐỒ ÁN
Từ viết tắt Dạng đầy đủ
CPU Center Processor Unit
DNS Domain Name System
FTP File Transfer Protocol
GAN Global Area Network
HTTP Hypertext Transfer Protocol
ICMP Internet Control Message Protocol
IGMP Internet Group Messages Protocol
IP Internet Protocol
ISO International Standard Oranization
LAN Local Area Network
MAC Media Access Control
MAN Metropolitan Area Network
NIC Network Information Center
NLSP Netware Link Servise Protocol
OS - IS
Open System Interconnection Intermediate System To
Intermediate System
OSI Open Systems Interconnect
OSPF Open Shortest Path First
RIP Routing Information Protocol
SMTP Simple Mail Transfer Protocol
STP Shield Twisted Pair

TCP Transmission Control Protocol
TCP/IP Transmission Control Protocol/ Internet Protocol
UDP User Datagram Protocol
UTP Unshield Twisted Pair
WAN Wide Area Network
WWW World Wide Web
PHẦN I: TỔNG QUAN VỀ MẠNG
CHƯƠNG 1
SVTH: Bùi Thùy Trang Lớp: K11E
6
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP GVHD: PGS.TS.Hoàng Mạnh Thắng
TỔNG QUAN VỀ MẠNG MÁY TÍNH
Vào những năm 50 , những hệ thống máy tính đầu tiên ra đời sử dụng các
bóng đèn điện tử nên kích thức rất cồng kềnh tiêu tốn nhiều năng lượng. Việc
nhập dữ liệu máy tính được thực hiện thông qua các bìa đục lỗ và kết quả được
đưa ra máy in, điều này làm mất rất nhiều thời gian và bất tiện cho người
sử dụng.
Đến những năm 60 cùng với sự phát triển của máy tính và nhu cầu trao đổi
dữ liệu với nhau, một số nhà sản xuất máy tính đã nghiên cứu chế tạo thành
công các thiết bị truy cập từ xa tới các máy tính của họ, và đây chình là những
dạng sơ khai của hệ thống máy tính .
Và cho đến những năm 70, hệ thống thiết bị đầu cuối 3270 của IBM ra đời
cho phép mở rộng khả năng tính toán của Trung tâm máy tính đến các vùng xa.
Vào năm 1977 công ty Datapoint Corporation đã tung ra thị trường mạng của
mình cho phép liên kết các máy tính và các thiết bị đầu cuối bằng dây cáp mạng,
và đó chính là hệ điều hành đầu tiên.
1.1. Khái niệm về mạng máy tính
Nói một cách cơ bản, mạng máy tính là hai hay nhiều máy tính được kết
nối với nhau theo một cách nào đó. Khác với các trạm truyền hình gửi thông tin
đi, các mạng máy tính luôn hai chiều, sao cho khi máy tính A gửi thông tin tới

máy tính B thì B có thể trả lời lại A.
Nói một cách khác, một số máy tính được kết nối với nhau và có thể trao
đổi thông tin cho nhau gọi là mạng máy tính.

Hình 1-1: Mô hình mạng căn bản
Mạng máy tính ra đời xuất phát từ nhu cầu muốn chia sẻ và dùng chung
dữ liệu. Không có hệ thống mạng thì dữ liệu trên các máy tính độc lập muốn
SVTH: Bùi Thùy Trang Lớp: K11E
7
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP GVHD: PGS.TS.Hoàng Mạnh Thắng
chia sẻ vời nhau phải thông qua việc in ấn hay sao chép trên đĩa mền, CD
Rom…điều này gây nhiều bất tiện cho người dùng.
Từ các máy tính riêng rẽ, độc lập với nhau, nếu ta kết nối chúng lại thành mạng
máy tính thì chúng có thêm những ưu điễm sau:
- Nhiều người có thể dùng chung một phần mềm tiện ích.
- Một nhóm người cùng thực hiện một đề án nếu nối mạng họ sẽ dùng
chung dữ liệu của đề án, dùng chung tệp tin chính (master file ) của đề án,
họ trao đổi thông tin với nhau dễ dàng.
- Dữ liệu được quản lý tập trung nên an toàn hơn , trao đổi giữa những
người sử dụng thuận lợi hơn, nhanh chóng hơn.
- Có thể dùng chung các thiết bị ngoại vi hiếm, đắt tiền (máy in, máy vẽ…).
- Người sử dụng trao đổi với nhau thư tín dễ dàng (Email ) và có thể sử
dụng mạng như là một công cụ để phổ biến tin tức, thông báo về một
chính sách mới, về nội dung buổi họp, về các thông tin kinh tế khác như
giá cả thị trường, tin rao vặt (muốn bán hoặc muốn mua một cái gì đó ),
hoặc sắp xếp thời khoá biểu của mình chen lẫn với thời khoá biểu của các
người khác …
- Một số người sử dụng không cần phải trang bị máy tính đắt tiền (chi phí
thấp mà các chức năng lại mạnh ).
- Mạng máy tính cho phép người lập trình ở một trung tâm máy tính này có

thể sử dụng các chương trình tiện ích của các trung tâm máy tính khác
cong rỗi, sẽ làm tăng hiệu quả kinh tế của hệ thống.
- Rất an toàn cho dữ liệu và phần mềm vì phần mềm mạng sẽ khoá các tệp
(files ) khi có những người không đủ quyền truy xuất các tệp tin và thư
mục đó.
1.2. Phân loại mạng máy tính
1.2.1. Phân loại theo phạm vi địa lý
SVTH: Bùi Thùy Trang Lớp: K11E
8
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP GVHD: PGS.TS.Hoàng Mạnh Thắng
Mạng máy tính có thể phân bổ trên một vùng lãnh thổ nhất định và có thể
phân bổ trong phạm vi một quốc gia hay quốc tế.
Dựa vào phạm vi phân bổ của mạng người ta có thể phân ra các loại mạng
như sau:
• Mạng cục bộ LAN ( Local Area Network ) : là mạng được lắp đặt trong
phạm vi hẹp, khoảng cách giữa các nút mạng nhỏ hơn 10 Km. Kết nối
được thực hiện thông qua các môi trường truyền thông tốc độ cao ví dụ
cáp đồng trục thay cáp quang. LAN thường được sử dụng trong nội bộ cơ
quan, xí nghiệp… Các LAN có thể được kết nối với nhau thành WAN.
• Mạng đô thị MAN ( Metropolitan Area Network) : Là mạng được cài đặt
trong phạm vi một đô thị hoặc một trung tâm kinh tế - xã hội có bán kính
khoảng 100 Km trở lại.Các kết nối này được thực hiện thông qua các môi
trường truyền thông tốc độ cao (50- 100 Mbit/s ).
• Mạng diện rộng WAN ( Wide Area Network ) : Phạm vi của mạng có thể
vượt qua biên giới quốc gia và thậm chí cả châu lục.Thông thường kết nối
này được thực hiện thông qua mạng viễn thông. Các WAN có thể được kết
nối với nhau thành GAN hay tự nó đã là GAN.
• Mạng toàn cầu Internet
1.2.2. Phân biệt theo phương pháp chuyển mạch ( truyền dữ liệu )
1.2.2.1. Mạng chuyển mạch kênh (circuit - switched network )

Trong trong trường hợp này khi có hai trạm cần trao đổi thông tin với nhau
thì giữa chúng sẽ được thiết lập một kênh (circuit) cố định và duy trì cho đến
khi một trong hai bên ngắt liên lạc. Các dữ liệu chỉ được truyền theo con đường
cố định ( hình 1).
Hình 1-2. Mạng chuyển mạch kênh
SVTH: Bùi Thùy Trang Lớp: K11E
9
A
S3
S4S2
S1
B
S5
S6
Data1
Data3
Data2
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP GVHD: PGS.TS.Hoàng Mạnh Thắng
Mạng chuyển mạch kênh có tốc độ truyền cao và an toàn nhưng hiệu xuất
xử dụng đường truyền thấp vì có lúc kênh bị bỏ không do cả hai bên đều hết
thông tin cần truyền trong khi các trạm khác không được phép sử dụng kênh
truyền này và phải tiêu tốn thời gian thiết lập con đường (kênh) cố định giữa
2 trạm.
Mạng điện thoại là ví dụ điển hình của mạng chuyển mạch kênh.
1.2.2.2 Mạng chuyển mạch bản tin ( Message switched network)
Thông tin cần truyền được cấu trúc theo một phân dạng đặc biệt gọi là bản
tin. Trên bản tin có ghi địa chỉ nơi nhận, các nút mạng căn cứ vào địa chỉ nơi
nhận để chuyển bản tin tới đích . Tuỳ thuộc vào điều khiện về mạng, các thông
tin khác nhau có thể được gửi đi theo các con đường khác nhau
Ưu điểm :

• Hiệu xuất sử dụng đường truyền cao vì không bị chiếm dụng độc quyền
mà được phân chia giữa các trạm.
• Mỗi nút mạng (hay nút chuyển mạch bản tin) có thể lưu dữ thông báo cho
đến khi kênh truyền rỗi mới gửi thông báo đi, do đó giảm được tình trạng
tắc nghẽn mạng.
• Có điều khiển việc truyền tin bằng cách sắp xếp độ ưu tiên cho các thông
báo.
• Có thể tăng hiệu xuất sử dụng giải thông của mạng bằng cách gán địa chỉ
quảng bá để gửi thông báo đồng thời đến nhiều đích.
Nhược điểm :
Phương pháp chuyển mạch bản tin là không hạn chế kích thước của các
thông báo, làm cho phí tổn lưu trữ tạm thời cao và ảnh hưởng đến thời gian đáp
ứng và chất lượng truyền đi. Mạng chuyển mạch bản tin thích hợp với các dịch
vụ thông tin kiểu thư điện tử hơn là với các áp dụng có tính thời gian thực vì tồn
tại độ trễ nhất định do lưu trữ và xử lý thông tin điều khiển tại mỗi nút.
1.2.2.3. Mạng chuyển mạch gói
Phương pháp này mỗi thông báo được chia thành nhiều phần nhỏ hơn gọi
là các gói tin (pachet) có khuôn dạng quy định trước. Mối gói tin cũng chứa các
SVTH: Bùi Thùy Trang Lớp: K11E
10
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP GVHD: PGS.TS.Hoàng Mạnh Thắng
thông tin điều khiển, trong đó có địa chỉ nguồn (người gửi) và đích ( người
nhận) của gói tin. Các gói tin về một thông báo nào đó có thể được gửi đi qua
mạng để đến đích bằng nhiều con đường khác nhau. Căn cứ vào số thứ tự các
gói tin được tái tạo thành thông tin ban đầu.
Phương pháp chuyển mach bản tin và phương pháp chuyển mạch gói là gần
giống nhau. Điểm khác biệt là các gói tin được giới hạn kích thước tối đa sao
cho các nút mạng có thể xử lý toàn bộ thông tin trong bộ nhớ mà không cần phải
lưu trữ tạm thời trên đĩa. Nên mạng chuyển mạch gói truyền các gói tin qua
mạng nhanh hơn và hiệu quả hơn so với chuyển mạch bản tin.

1.2.3. Phân loại máy tính theo TOPO:
Topology của mạng là cấu trúc hình học không gian mà thực chất là cách
bố trí phần tử của mạng cũng như cách nối giữa chúng với nhau. Thông thường
mạng có ba dạng cấu trúc là: Mạng dạng hình sao (Star topology ), mạng dạng
vòng (Ring Topology ) và mạng dạng tuyến (Linear Bus Topology ). Ngoài ba
dạng cấu hình kể trên còn có một số dạng khác biến tướng từ ba dạng này như
mạng dạng cây, mạng dạng hình sao - vòng, mạng hình hỗn hợp,…
1.2.3.1. Mạng hình sao (Star topology)
Mạng sao bao gồm một bộ kết nối trung tâm và các nút. Các nút này là các
trạm đầu cuối, các máy tính và các thiết bị khác của mạng. Bộ kết nối trung tâm
của mạng điều phối mọi hoạt động trong mạng ( hình 2).
Hình 1-3. Cấu trúc mạng sao
Mạng dạng sao cho phép nối các máy tính vào một bộ tập trung bằng cáp,
giải pháp này cho phép nối trực tiếp máy tính với bộ tập trung không cần thông
qua trục bus, nên tránh được các yếu tố gây ngưng trệ mạng.
SVTH: Bùi Thùy Trang Lớp: K11E
11
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP GVHD: PGS.TS.Hoàng Mạnh Thắng
Mô hình kết nối dạng sao này đã trở lên hết sức phổ biến. Với việc sử dụng
các bộ tập trung hoặc chuyển mạch, cấu trúc sao có thể được mở rộng bằng cách
tổ chức nhiều mức phân cấp, do đó dễ dàng trong việc quản lý và vận hành.
Ưu điểm :
• Hoạt động theo nguyên lý nối song song nên nếu có một thiết bị nào
đó ở một nút thông tin bị hỏng thì mạng vẫn hoạt động bình thường.
• Cấu trúc mạng đơn giản và các giải thuật toán ổn định.
• Mạng có thể dễ dạng mở rộng hoặc thu hẹp.
• Dễ dàng kiểm soát nỗi, khắc phục sự cố. Đặc biệt do sử dụng kêt nối
điểm - điểm nên tận dụng được tối đa tốc độ của đường truyền vật lý.
Nhược điểm :
• Khả năng mở rộng của toàn mạng phục thuộc vào khả năng của

trung tâm.
• Khi trung tâm có sự cố thì toàn mạng ngừng hoạt động.
• Mạng yêu cầu nối độc lập riêng rẽ từng thiết bị ở các nút thông tin đến
trung tâm.
• Độ dài đường truyền nối một trạm với thiết bị trung tâm bị hạn chế
(trong vòng 100m với công nghệ hiện tai).
1.2.3.2. Mạng dạng vòng (Ring topology)
Mạng dạng này bố trí theo dạng xoay vòng, đường dây cáp được thiết kế
làm thành một vòng tròn khép kín, tín hiệu chạy quanh theo một vòng nào đó.
Các nút truyền tín hiệu cho nhau mỗi thời điểm chỉ được một nút mà thôi. Dữ
liệu truyền đi phải có kèm theo địa chỉ cụ thể của mỗi trạm tiếp nhận.
Ưu điểm:
• Mạng dạng vòng có thuận lợi có thể mở rộng ra xa, tổng đườn dây cần
thiết ít hơn so với hai kiểu trên.
• Mỗi trạm có thể đạt được tốc độ tối đa khi truy nhập.
SVTH: Bùi Thùy Trang Lớp: K11E
12
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP GVHD: PGS.TS.Hoàng Mạnh Thắng
Nhược điểm:
• Đường dây phải khép kín, nếu bị ngắt ở một nơi nào đó thì toàn bộ hệ
thống cũng bị ngừng
Hình 1-4. Cấu hình mạng vòng
1.2.3.3. Mạng dạng tuyến (Bus topology)
Thực hiện theo cách bố trí ngang hàng, các máy tính và các thiết bị khác.
Các nút đều được nối về với nhau trên một trục đường dây cáp chính để chuyển
tải tín hiệu. Tất cả các nút đều sử dụng chung đường dây cáp chính này.
Ở hai đầu dây cáp được bịt bởi một thiết bị gọi là terminator. Các tín hiệu
và dữ liệu khi truyền đi đều mang theo địa chỉ nơi đến.

Ưu điểm :

• Loại cấu trúc mạng này dùng dây cáp ít nhất.
• Lắp đặt đơn giản và giá thành rẻ.
SVTH: Bùi Thùy Trang Lớp: K11E
13
terminator
Hình1-5: Mạng hình tuyến
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP GVHD: PGS.TS.Hoàng Mạnh Thắng
Nhược điểm :
• Sự ùn tắc giao thông khi di chuyển dữ liệu với lưu lượng lớn.
• Khi có sự cố hỏng hóc ở đoạn nào đó thì rất khó phát hiện, lỗi trên
đường dây cũng làm cho toàn bộ hệ thống ngừng hoạt động. Cấu trúc
này ngày nay ít được sử dụng.
1.2.3.4. Mạng dạng kết hợp
Là mạng kết hợp dạng sao và tuyến ( star/bus topology) : Cấu hình mạng
dạng này có bộ phận tách tín hiệu (spitter) giữ vai trò thiết bị trung tâm, hệ
thống dây cáp mạng có thể chọn hoặc Ring Topology hoặc Linear Bus
Topology. Ưu điểm của cấu hình này là mạng có thể gồm nhiều nhóm làm việc
ở cách xa nhau, ARCNET là mạng dạng kết hợp Star/Bus Topology. Cấu hình
dạng này đưa lại sự uyển chuyển trong việc bố trí đường dây tương thích dễ
dàng đối với bất kỳ toà nhà nào.
Kết hợp cấu hình sao và vòng (Star/Ring Topology). Cấu hình dạng kết
hợp Star/Ring Topology, có một thẻ bài liên lạc được chuyển vòng quanh một
cái bộ tập trung.
1.2.4. Phân loại theo chức năng:
1.2.4.1. Mạng theo mô hình Client- Server:
Một hay một số máy tính được thiết lập để cung cấp các dịch vụ như file
server, mail server, web server, printer server….Các máy tính được thiết lập để
cung cấp các dịch vụ được gọi là server, còn các máy tính truy cập và sử dụng
dịch vụ thì được gọi là Client.
Ưu điểm: do các dữ liệu được lưu trữ tập trung nên dễ bảo mật, backup và

đồng bộ với nhau. Tài nguyên và dịch vụ được tập trung nên dễ chia sẻ và quản
lý, có thể phục vụ cho nhiều người dùng.
Nhược điểm: các server chuyên dụng rất đắt tiền, phải có nhà quản trị cho
hệ thống.
1.2.4.2.Mạng ngang hàng (Peer- to- Peer):
Các máy tính trong mạng có thể hoạt động vừa như một Client vừa như
một Server.
SVTH: Bùi Thùy Trang Lớp: K11E
14
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP GVHD: PGS.TS.Hoàng Mạnh Thắng
CHƯƠNG 2
MÔ HÌNH THAM CHIẾU HỆ THỐNG MỞ OSI
VÀ BỘ GIAO THỨC TCP/IP
2.1. Mô hình OSI (Open Systems Interconnect):
Ở thời kỳ đầu của công nghệ nối mạng, việc gửi và nhận dữ liệu ngang qua
mạng thường gây nhầm lẫn do các công ty lớn như IBM, HoneyWell và Digital
Equipment Corporation tự đề ra tiêu chuẩn riêng cho hoạt động kết nối máy
tính.
Năm 1984 tổ chức tiêu chuẩn hoá Quốc tế – ISO(International Standard
Oranization) chính thức đưa ra mô hình OSI(Open Systems Interconnect) là tập
hợp các đặc điểm kỹ thuật mô tả kiến trúc mạng dành cho việc kết nối các thiết
bị không cùng chủng loại.
Mô hình OSI được chia thành 7 tầng, mỗi tầng bao gồm các hoạt động
thiết bị và giao thức mạng khác nhau.
SVTH: Bùi Thùy Trang Lớp: K11E
15
Application
Presentation
Session
Transport

Network
Data Link
Physical
Application
Presentation
Session
Transport
Network
Data Link
Physical
Hình 2-1:Mô hình OSI bảy tầng
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP GVHD: PGS.TS.Hoàng Mạnh Thắng
2.1.1. Mục đích và ý nghĩa của mô hình OSI:
Mô hình OSI (Open System Interconnection ): là mô hình tương kết những
hệ thống mở, là mô hình được tổ chức ISO được đề xuất năm 1977 và công bố
năm 1984. Để các máy tính và các thiết bịi mạng có thể truyền thông với nhau
phải có những quy tắc giao tiếp được các bên chấp nhận. Mô hình OSI là mộ
khuôn mẫu giúp chúng ta hiểu được các chức năng mạng diễn ra tại mỗi lớp.
Trong mô hình OSI có bảy lớp, mỗi lớp mô tả một phần chức năng độc lập.
Sự tách rời của mô hình nay mang lại lợi ích sau:
- Chia hoạt động thông tin mạng thành những phần nhỏ hơn, đơn giản hơn
giúp chúng ta dễ khảo sát và tìm hiểu hơn.
- Chuẩn hoá các thành phần mạng để cho phép phát triển mạng từ nhiều
nhà cung cấp sản phẩm.
- Ngăn chặn được tình trạng sự thay đổi của một lớp làm ảnh hưởng đến
các lớp khác, như vậy giúp mỗi lớp có thể phát triển độc lập và nhanh
chóng hơn,
- Mô hình tham chiếu OSI định nghĩa các quy tắc cho các nội dung sau:
 Cách thức các thiết bị giao tiếp và chuyền thông được với nhau.
 Các phương pháp để các thiết bị trên mạng khi nào thì đựơc truyền

dữ liệu, khi nào thì không được.
 Các phương pháp để đảm bảo truyền đúng bên nhận.
 Cách thức vận tải, truyền, sắp xếp và kết nối với nhau.
 Cách thức đảm bảo các thiết bị mạng duy trì tốc độ truyền dữ liệu
thích hợp
 Cách biểu diễn một bit thiết bị truyền dẫn.
- Mô hình tham chiếu OSI được chia thành 7 lớp với các chức năng sau:
 Application Layer ( lớp ứng dụng ): giao diện giữa ứng dụng và
mạng.
 Presentation Layer (lớp trình bày ): thoả thuận khuôn dạng trao đổi
dữ liệu.
SVTH: Bùi Thùy Trang Lớp: K11E
16
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP GVHD: PGS.TS.Hoàng Mạnh Thắng
 Session Layer (lớp phiên ): cho phép người dùng thiết lập các kết
nối.
 Transport Layer (lớp vận chuyển ): đảm bảo truyền thông giữa hai
hệ thống.
 Network Layer (lớp mạng ): định hướng dữ liệu truyền trong môi
trường liên mạng
 Data link Layer (lớp liên kết dữ liệu ): xác định truy xuất đến các
thiết bị.
 Physical Layer (lớp vật lý ): chuyển đổi dữ liệu thành các bit và
truyền đi.
2.1.2. Các giao thức trong mô hình OSI:
Trong mô hình OSI có hai loại giao thức chính được áp dụng : Giao thức
liên kết ( Connection- Oriented )và giao thức không liên kết (Connection Less).
- Giao thức liên kết: Trước khi truyền dữ liệu hai tầng đồng mức cần thiết
lập một liên kêt logic và các gói tin được trao đổi thông qua liên kêt này,
việc có liên kêt logic sẽ nâng cao sự an toàn trong truyền dữ liệu.

- Giao thức không liên kêt : Trước khi truyền dữ liệu không thiết lập liên
kêt logic mà mỗi gói tin được truyền độc lập với các gói tin trước hoặc
sau nó.
Như vậy với giao thức có liên kết , quá trình truyền thông phải gồm ba giai
đoạn phân biệt:
- Thiết lập liên kêt (logic): Hai thực thể đồng mức ở hai hệ thống thương
lượng với nhau về tập các tham số sẽ sử dụng trong giai đoạn sau(truyền
dữ liệu).
- Truyền dữ liệu: dữ liệu được truyền với các cơ chế kiểm soát và quản lý
kèm theo ( như kiểm soat lỗi, kiểm soát luồng dữ liệu, cắt/ hợp dữ liệu …)
Để tăng cường độ tin cậy và hiệu quả của việc truyền dữ liệu
- Huỷ bỏ liên kêt (logic): giải phóng tài nguyên hệ thống đã được cấp phát
cho liên kêt để dùng cho liên kêt khác.
SVTH: Bùi Thùy Trang Lớp: K11E
17
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP GVHD: PGS.TS.Hoàng Mạnh Thắng
Đối với giao thức không liên kêt thì chỉ duy nhất một giai đoạn truyền dữ
liệu mà thôi .
Gói tin của giao thức: Gói tin (Packet ) được hiểu như là một đơn vị thông
tin dùng trong việc liên lạc, chuyển giao dữ liệu trong mạng máy tính .Những
thông điệp (message) trao đổi giữa các máy tính trong mạng, được tạo thành các
gói tin ở các gói nguồn. Và những gói tin này khi đích sẽ được kết hợp lại thành
các thông điệp ban đầu. Mỗi gói tin có thể chứa đựng các yêu cầu phục vụ, các
thông tin điều khiển và dữ liệu.
Hdr: Phần đầu gói tin.
Trl: phần kiểm lỗi (tầng liên kết dữ liệu )
Data: phần dữ liệu của gói tin
Hình 2-2:Phương thức xác lập gói tin mô hình OSI
Trên quan điểm mô hình mạng phân tầng , mỗi tầng chỉ thực hiện một chức
năng là nhận dữ liệu từ tầng bên trên để chuyển giao xuống cho tầng bên dưới

và ngược lại. Chức năng này thực chất là gắn thêm và gỡ bỏ phần đầu (header)
đối với các gói tin trước khi chuyển nó đi. Nói cách khác, từng gói tin bao gồm
phần đầu(header) và phần dữ liệu. Khi đi đến một tầng mới gói tin sẽ được đóng
thêm một phần đầu đề khác và được xem như là gói tin của tầng mới, công việc
trên tiếp diễn cho tới khi gói tin được truyền lên đường dây mạng để đến bên
nhận.
SVTH: Bùi Thùy Trang Lớp: K11E
18
Data
Data
Data
Data
Data
Data
hdr
hdr
hdr
hdr
hdrhdrhdrhdrhdr
hdrhdrhdr
hdrhdr
hdr
trl
Data
Data
Data
Data
Data
Data
hdr

hdr
hdr
hdr
hdrhdrhdrhdrhdr
hdrhdrhdr
hdrhdr
hdr
trl
Application
Application
Presentation Presentation
Session
Session
Transport Transport
Network Network
Data Link
Data Link
Physical
Physical
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP GVHD: PGS.TS.Hoàng Mạnh Thắng
Tại bên nhận các gói tin được gỡ bỏ phần đầu trên từng tầng tương ứng và
đây cũng là nguyên lý của bất cứ mô hình phân tầng nào.
2.1.3. Các chức năng chủ yếu của các tầng trong mô hình OSI:
 Tầng ứng dụng (Application Layer):
Là tầng cao nhất của mô hình OSI, nó xác định giao diện giữa các chương
trình ứng dụng của người dùng và mạng. Giải quyết các kỹ thuật mà các chương
trình ứng dụng dùng để giao tiếp với mạng. Tầng ứng dụng xử lý truy cập mạng
chung, kiểm soát luồng và phục hồi lỗi. Tầng này không cung cấp dịch vụ cho
tầng nào mà nó cung cấp dịch vụ cho các ứng dụng như: truyền file, gửi nhận
mail, Telnet, HTTP, FTP,SMTP…

 Tầng trình bầy (Presentation Layer):
Lớp này chịu trách nhiệm thương lượng và xác lập dạng thức dữ liệu được
trao đổi nó đảm bảo thông tin mà lớp ứng dụng của hệ thống đầu cuối gửi đi, lớp
ứng dụng của một hệ thống khác có thể đọc được. Lớp trình bày thông dịch giữa
nhiều dạng dữ liệu khác nhau thông qua một dạng chung, đồng thời nó cũng nén
và giải nén dữ liệu . Thứ tự byte, bit bên gửi và bên nhận quy ước quy tắc gửi
nhận một chuỗi byte và bit từ trái qua phải hay từ phải qua trái nếu hai bên
không thống nhất thì sẽ có sự chuyển đổi thứ tự các byte, bit vào trước hoặc sau
khi truyền. Lớp trình bày cũng quản lý các cấp độ nén dữ liệu làm giảm số bít
cần truyền.
Trong giao tiếp giữa các ứng dụng thông qua mạng với cùng một dữ liệu có
thể có nhiều cách biểu diễn khác nhau . Thông thường dạng biểu diễn dùng bởi
ứng dụng nguồn và dạng biểu diễn dùng bởi ứng dụng đích có thể khác nhau do
các ứng dụng được chạy trên các hệ thống hoàn toàn khác nhau.
 Tầng phiên (Session Layer)
Lớp này có tác dụng thiết lập quản lý và kết thúc các phiên thông tin giữa
hai thiết bị truyền nhận. Nó đặt tên nhất quán cho mọi thành phần muốn đối
thoại với nhau và lập ánh xạ giữa các tên với địa chỉ của chúng. Lớp phiên cung
cấp các dịch vụ cho lớp trình bày, cung cấp sự đồng bộ hoá giữa các tác vụ
người dùng bằng cách đặt những điểm kiểm tra vào luồng dữ liệu. Bằng cách
này nếu mạng không hoạt động thì chỉ có dữ liệu truyền sau điểm kiểm tra cuối
SVTH: Bùi Thùy Trang Lớp: K11E
19
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP GVHD: PGS.TS.Hoàng Mạnh Thắng
cùng mới phải truyền lại. Lớp này cũng thi hành kiểm soát hội thoại giữa các
quá trình giao tiếp, điều chỉnh bên nào truyền, khi nào, trong bao lâu.
Trong trường hợp mạng là hai chiều luân phiên thì nảy sinh vấn đề hai
người sử dụng luân phiên phải lấy lượt để truyền dữ liệu. ở một thời điểm chỉ có
một người sử dụng đó quyền đặc biệt được gọi các dịch vụ nhất định của tầng
phiên. Việc phân bổ tầng này thông qua việc trao đổi thẻ bài.

 Tầng vận chuyển(Transport Layer):
Tầng vận chuyển cung cấp các chức năng cần thiết giữa tầng mạng và các
tầng trên, nó phân đoạn dữ liệu từ hệ thống máy truyền và tái thiết dữ liệu vào
một luồng dữ liệu tại hệ thống máy nhận đảm bảo rằng việc bàn giao các thông
điệp giữa các thiết bị đáng tin cậy. Tầng này thiết lập duy trì và kết thúc các
mạch ảo đảm bảo cung cấp các dịch vụ sau:
- Xếp thứ tự các phân đoạn: Khi một thông điệp lớn được tách thành nhiều
phân đoạn nhỏ để bàn giao , tầng vận chuyển sẽ sắp xếp thứ tự trước khi
giáp nối các phân đoạn thành thông điệp ban đầu.
- Kiếm soát lỗi: Khi có phân đoạn bị thất bại , sai hoạc trùng lặp, tầng vận
chuyển sẽ yêu cầu truyền lại.
- Kiểm soát luồng : Tầng vận chuyển dùng các tín hiệu báo nhận để xác
nhận. Bên gửi sẽ không truyền đi phân đoạn dữ liệu kế tiếp nếu bên nhận
chưa gửi tín hiệu xác nhận rằng đã nhận được phân đoạn dữ liệu trước đó
đầy đủ.
Tầng vận chuyển là tầng cuối cùng chịu trách nhiệm về mức độ an toàn
trong dữ liệu nên giao thức tầng vận chuyển phụ thuộc rất nhiều vào bản chất
của tầng mạng.
 Tầng mạng (network layer)
Chịu trách nhiệm lập địa chỉ các thông điệp, diễn dịch địa chỉ và tên logic
thành địa chỉ vật lý đồng thời nó cũng chịu trách nhiệm gửi packet từ mạng
nguồn đến mạng đích. Tầng này quyết định hướng đi từ máy nguồn đến máy
đích… Nó cũng quản lý lưu lượng trên mạng chẳng hạn như chuyển đổi gói,
định tuyến va kiểm soát tắc nghẽn dữ liệu. Nếu bộ thích ứng mạng trên bộ định
tuyến (router) không thể truyền đủ dữ liệu mà máy tính nguồn gửi đi, tầng mạng
trên bộ định tuyến sẽ chia sẻ dữ liệu thành những đơn vị nhỏ hơn.
SVTH: Bùi Thùy Trang Lớp: K11E
20
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP GVHD: PGS.TS.Hoàng Mạnh Thắng
Tầng mạng quan trọng nhất khi liên kết hai loại mạng khác nhau như mạng

Ethernet với mạng Token Ring khi đó phải dùng một bộ tìm đường (quy định
bởi tầng mạng) để chuyển các gói tin từ máy này sang máy khác và ngược lại.
Đối với một mạng chuyển mạch gói (packet- switched network) gồm các
tập hợp các nút chuyển mạch gói nối với nhau bởi các liên kết dữ liệu.Các gói
dữ liệu được truyền từ một hệ thống mở tới một hệ thống mở khác trên mạng
phải được chuyển qua một chuỗi các nút. Mỗi nút nhận gói dữ liệu từ một đường
vào (incoming link) rồi chuyển tiếp nó tới một đường ra (outgoing link) hướng
đến đích của dữ liệu . Như vậy ở mỗi nút trung gian nó phải thực hiện các chức
năng chọn đường và chuyển tiếp.
Người ta có hai phương thức đáp ứng cho việc chọn đường là phương thức
xử lý tập trung và xử lý tại chỗ:
- Phương thức chọn đường xử lý tập trung được đặc trưng bởi sự tồn tại của
một (hoặc vài trung tâm điều khiển mạng, chúng thực hiện việc lập ra các
bảng đường đi tại từng thời điểm cho các nút và sau đó gửi các bảng chọn
đường tới từng nút dọc theo con đường đã được chọn đó. Thông tin tổng
thể của mạng cần dùng cho việc chọn đường chỉ cần cập nhập và được cắt
giữ tại trung tâm điều khiển mạng.
- Phương thức chọn đường xử lý tại chỗ được đặc trưng bởi việc chọn
đường được thực hiện tại mỗi nút của mạng. Trong từng thời điểm , mỗi
nút phải duy trì các thông tin của mạng và tự xây dựng bảng chọn đường
cho mình. Như vậy các thông tin tổng thể của mạng cần dùng cho việc
chọn đường cần cập nhập và được cất giữ tại mỗi nút.
 Tầng liên kết dữ liệu (Data Link):
Là tầng mà ở đó ý nghĩa được gán cho các bit được truyền trên mạng. Tầng
liên kết dữ liệu phải quy định được các dạng thức, kích thước , địa chỉ máy gửi
và nhận của mỗi gói tin được gửi đi. Nó phải xác định được cơ chế truy cập
thông tin trên mạng và phương tiện gửi mỗi gói tin sao cho nó được đưa đến cho
người nhận đã định.
Tầng liên kết dữ liệu có hai phương thức liên kết dựa trên cách kết nối các
máy tính , đó là phương thức “điểm- điểm” và phương thức “điểm- nhiều điểm”.

SVTH: Bùi Thùy Trang Lớp: K11E
21
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP GVHD: PGS.TS.Hoàng Mạnh Thắng
Với phương thức “điểm - điểm” các đường truyền riêng biệt được thiết lập để
nối các cặp máy tính lại với nhau. Phương thức “điểm- nhiều điểm” tất cả các
máy phân chia chung một đường truyền vật lý.
Tầng liên kết dữ liệu cũng cung cấp cách phát hiện và sửa lỗi cơ bản để
đảm bảo cho dữ liệu nhận được giống hoàn toàn với dữ liệu gửi đi. Nếu một gói
tin có lỗi không sửa được, tầng liên kết dữ liệu phải chỉ ra được cách thông báo
cho nơi gửi biết gói tin đó có lỗi để nó gửi lại.
Các giao thức tầng liên kết dữ liệu chia làm hai loại chính là các giao thức
hướng ký tự và các giao thức hướng bit. Các giao thức hướng ký tự được xây
dựng dựa trên các ký tự đặc biệt của một bộ mã nào đó ( như ASCII hay
EBCDIC), trong khi đó các giao thức hướng bit lại dùng các cấu trúc nhị
phân( xâu bít ) để xây dựng các phần tử của giao thức (đơn vị dữ liệu , các thủ
tục), và khi nhận, dữ liệu sẽ được tiếp nhận lần lượt từng bit một.
 Tầng vật lý (physical layer )
Là tầng cuối cùng của mô hinh OSI, nó mô tả các đặc trưng vật lý của
mạng: Các loại cáp để nối các thiết bị, các loại đầu nối được dùng, các dây cáp
có thể dài bao nhiêu….Mặt khác các tầng vật lý cung cấp các đặc trưng điện của
các tín hiệu được dùng để khi chuyển dữ liệu trên cáp từ một máy này đến một
máy khác của mạng, kỹ thuật nối mạch điện tốc độ cáp truyền dẫn. Tầng vật lý
không quy định một ý nghĩa nào cho các tín hiệu đó ngoài các giá trị nhị phân là
0 và 1. ở các tầng cao hơn của mô hình OSI ý nghiã của các bit ở tầng vật lý sẽ
được xác định.
Một số đặc điểm của tầng vật lý:
- Mức điện thế.
- Khoảng thời gian thay đổi điện thế.
- Tốc độ dữ liệu vật lý.
- Khoảng đường truyền tối đa.

2.2. Bộ giao thức TCP/IP:
TCP/IP - Transmission Control Protocol/ Internet Protocol.
2.2.1. Tổng quan về bộ giao thức TCP/IP:
SVTH: Bùi Thùy Trang Lớp: K11E
22
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP GVHD: PGS.TS.Hoàng Mạnh Thắng
TCP/IP là bộ giao thức cho phép kết nối các hệ thống mạng không đồng
nhất với nhau. Ngày nay,TCP/IP được sử dụng rộng rãi trong các mạng cục bộ
cũng như trên mạng Internet toàn cầu.
TCP/IP được xem là giản lược của mô hình tham chiếu OSI với bốn tầng
như sau:
- Tầng liên kết mạng (Network Access Layer).
- Tầng Internet (Internet Layer).
- Tầng giao vận (Host- to Host Transport Layer).
- Tầng ứng dụng (Application Layer).
 Tầng liên kết:
Tầng liên kết ( còn được gọi là tầng liên kết dữ liệu hay là tầng giao tiếp
mạng) là tầng thấp nhất trong mô hình TCP/IP , bao gồm các thiết bị mạng
và chương trình cung cấp các thông tin cần thiết có thể hoạt động, truy nhập
đường truyền vật lý qua thiết bị giao tiếp mạng đó.
 Tầng Internet:
Tầng Internet (còn gọi là tầng mạng) xử lý quá trình gói tin trên mạng.
Các giao thức của tầng này bao gồm : IP(Internet Protocol), ICMP (Internet
Control Message Protocol), IGMP (Internet Group Messages Protocol).
 Tầng giao vận:
SVTH: Bùi Thùy Trang Lớp: K11E
23
Applications
Transport
Internetwork

Network Interface
And
Hardware
Applications
TCP/UDP
ICMP
IP
ARP/RARP
Network Interface
And
Hardware
Hình 2-3: Kiến trúc TCP/IP
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP GVHD: PGS.TS.Hoàng Mạnh Thắng
Tầng giao vận phụ trách luồng dữ liệu giữa hai trạm thực hiện các ứng
dụng của tầng mạng. Tầng này có hai giao thức chính: TCP (Transmission
Protocol) và UDP (User Datagram Protocol).
TCP cung cấp một luồng dữ liệu tin cậy giữa hai trạm, nó sử dụng các cơ chế
như chia nhỏ các gói tin của tầng trên thành các gói tin có kích thước thích hợp
cho tầng mạng bên dưới, báo nhận gói tin, đặt hạn chế thời gian time- out để
đảm bảo bên nhận biết được các gói tin đã gửi đi. Do tầng này đảm bảo tính tin
cậy, tầng trên sẽ không cần quan tâm đến nữa.
UDP cung cấp một dịch vụ đơn giản hơn cho tầng ứng dụng . Nó chỉ gửi các
gói dữ liệu từ trạm này đến trạm kia mà không đảm bảo các gói tin đến được tới
đích. Các cơ chế đảm bảo độ tin cậy cần được thực hiện bởi tầng trên.
 Tầng ứng dụng:
Tầng ứng dụng là tầng trên cùng của mô hình TCP/IP bao gồm các tiến
trình và các ứng dụng cung cấp cho người sử dụng để truy cập mạng. Có rất
nhiều ứng dụng được cung cấp trong tầng này mà phổ biến là: Telnet: sử
dụng trong việc truy cập mạng từ xa, FTP (File Transfer Protocol): dịch vụ
truyền tệp, Email: dịch vụ thư tín điện tử, www (World Wide Web).

SVTH: Bùi Thùy Trang Lớp: K11E
24
46 to 1500 bytes
Application
TCP
IP
Ethernet
driver
User Data
User Data
Application data
Appl
Header
TCP
header
Application data
TCP
header
IP
header
Application data
TCP
header
IP
header
Ethernet
header
Ethernet
trailer
Ethernet frame

Ethernet
TCP segment
IP datagram
Hình 2-4:Quá trình đóng / mở gói dữ liệu trong TCP/IP
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP GVHD: PGS.TS.Hoàng Mạnh Thắng

Cũng tương tự như mô hình OSI khi truyền dữ liệu quá trình tiến hành từ
tầng trên xuống tầng dưới, qua mỗi tầng dữ liệu được thêm vào một thông tin
điều khiển được gọi là phần header. Khi nhận dữ liệu thì quá trình này xảy ra
ngược lại, dữ liệu được truyền từ tầng dưới lên và qua mỗi tầng thì phần header
tương ứng được lấy đi và khi đến tấng trên cùng thì dữ liệu không còn phần
header nữa. Hình vẽ 0-10 cho ta thấy lược đồ dữ liệu qua các tầng . Trong hình
vẽ này ta thấy tại các tầng khác nhau dữ liệu được mang những thuật ngữ
khác nhau:
- Trong tầng ứng dụng dữ liệu là các luồng được gọi là stream.
- Trong tầng giao vận, đơn vị dữ liệu mà TCP gửi xuống tầng dưới gọi là
TCP segment.
- Trong tầng mạng, dữ liệu mà IP gửi tới tầng dưới được gọi là IP
datagram.
- Trong tầng liên kết , dữ liệu được truyền đi gọi là frame.
SVTH: Bùi Thùy Trang Lớp: K11E
25
Application Layer
Transport Layer
Internet Layer
Network Access Layer
TCP

UDP
stream

message
Segment
packet
datagram
datagram
frame
frame
Hình 2-5: Cấu trúc dữ liệu trong TCP/IP