i


TRƢƠ
̀
NG ĐA
̣
I HO
̣
C KHOA HỌC TỰ NHIÊN








Nguyễn Văn Trƣờng






XÁC ĐỊNH TRỮ LƢỢNG CÁC BON
Ở CÁC TRẠNG THÁI RỪNG KHỘP TẠI TỈNH GIA LAI


TRƢƠ
̀
NG ĐA
̣
I HO
̣
C KHOA HỌC TỰ NHIÊN






Nguyễn Văn Trƣờng





XÁC ĐỊNH TRỮ LƢỢNG CÁC BON
Ở CÁC TRẠNG THÁI RỪNG KHỘP TẠI TỈNH GIA LAI








LUC S KHOA HC







Hà Ni - 2012
ii






TRƢƠ
̀
NG ĐA
̣
I HO
̣
C KHOA HỌC TỰ NHIÊN





Nguyễn Văn Trƣờng






XÁC ĐỊNH TRỮ LƢỢNG CÁC BON
Ở CÁC TRẠNG THÁI RỪNG KHỘP TẠI TỈNH GIA LAI




Chuyên ngành: Khoa hng
Mã s: 60 85 02




NG DN KHOA HC:
PGS. TS. Võ Đại Hải




Hà Ni - 2012


iii

MỤC LỤC
Trang
DANH MC CÁC KÝ HIU, CÁC T VIT TT i

DANH MC CÁC BNG ii
DANH MC CÁC HÌNH V iv
T V 1
NG QUAN V NGHIÊN CU 3
1.1. Trên th gii 3
1.2.  Vit Nam 12
1.3. Nhn xét và  22
C TIÊU, PHM VI, NI DUNG
U 24
2.1. Mc tiêu nghiên cu 24
i ng và gii hn phm vi nghiên cu 24
ng nghiên cu 24
2.2.2. Gii hn nghiên cu 24
2.3. Ni dung nghiên cu 25
2.4. Cách tip cu 26
m và cách tip cn 26
 th 26
T QU NGHIÊN CU VÀ THO LUN 33
m khu vc nghiên cu 33
u kin t nhiên 33
u kin kinh t xã hi 36
3.2. Nghiên cu sinh khi  các trng thái rng khp 39
3.2.1. Sinh khi cây cá th  trong lâm phn rng khp 39
3.2.2. Sinh khi tng cây cao  các trng thái rng khp 47
3.2.3. Sinh khi cây bi thng  các trng thái rng khp 52
3.2.4. Sinh khi ca toàn lâm phn rng khp 53
iv

3.3. Tr ng các bon  các trng thái rng khp 59
3.3.1. Tr ng các bon cây cá th  các trng thái rng khp 59

3.3.2. Tr ng các bon toàn lâm phn  các trng thái rng khp 63
3.4. 





i, tr 

i các nhân t
u tra rng 65
3.4.1. Mi quan h gia sinh khi cây cá th  vi D
1.3
65
3.4.2. Mi quan h gia sinh khi mt vi sinh khi trên mt ca
cây cá th  trong lâm phn rng khp 67
3.4.3. Mi quan h gia sinh khi khô vi sinh kh 68
3.4.4. Mi quan h gia sinh khi tng cây cao lâm phn vi tng tit din
ngang và tr ng rng khp 69
3.4.5. Xây dng mi quan h gia tr ng các bon vi các nhân t u tra 70
 xunh sinh khi và tr ng các bon  các trng
thái rng khp ti tnh Gia Lai 72
3.5.1. Xnh sinh khng các bon tích lu trong cây cá th các loài
 72
nh sinh khi khô thông qua sinh kh 72
nh sinh khi i mt thông qua sinh khi trên mt ca
cây cá th  73
3.5.4nh sinh khi và tr ng các bon tng cây cao thông qua tng
tit din ngang và tr ng lâm phn 74
KT LUN VÀ KIN NGH 76

TÀI LIU THAM KHO 79
PHN PH LC

i

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC TỪ VIẾT TẮT
Ký hiệu/Từ viết tắt Giải nghĩa đầy đủ
 Bii khí hu
C Các bon nguyên t
CBTT Cây bi th
CDM  phát trin sch (Clean Development Mechanism)
CO
2
Khí các bon níc
D
1.3
, D  v trí cách mt 1,3m (cm)
 i mt
FAO T chc nông lâm th gii
G Tng tit din ngang lâm phn (m
2
/ha)
Gt Giga tn, 1 Gt = 10
9
tn
 H s chuyi
H
vn
Chiu cao vút ngn (m)
IPCC y ban liên chính ph v bii khí hu

Kg Ki lô gam
KNK Khí nhà kính
M Tr ng rng (m
3
/ha)
Mt Mêga tn, 1 Mt = 10
6
tn
ÔTC Ô tiêu chun
P
tc
, Pt, Pk, Sinh khi cây tiêu chun, sinh khi khô, sinh kh 
(kg/cây, tn/ha)
P
CC
, P
CB
, P
VRR
Sinh khi tng cây cao, cây bi th    ng
(tn/ha)
REDD Gim phát thi do mt rng và suy thoái rng
SK Sinh khi
 Trên mt
TCC Tng cây cao
VRR Vng
ii

DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng

Tên bảng
Trang
1.1
Tr ng các bon trung bình ca mt s kiu thm thc vt
9
1.2
c tính sinh khi rng t nhiên
11
4.1
Sinh kh theo cng kính
40
3.2
Sinh kh phn ca các 
42
3.3
c trung bình  các b phn 
43
3.4
Sinh khi khô và cu trúc sinh khi khô các b ph
trong lâm phn rng khp
44
3.5
Sinh khng cây cao  các trng thái rng khp
48
3.6
Sinh khi khô tng cây cao  các trng thái rng khp
50
3.7
Sinh khi cây bi thng  các trng thái rng
khp

52
3.8
Sinh khi và cu trúc sinh khn rng khp
55
3.9
Sinh khi và cu trúc sinh khi khô toàn lâm phn rng khp
57
3.10
ng các bon tích lu c trong lâm phn rng khp
60
3.11
Tr ng và cu trúc tr ng các bon toàn lâm phn rng khp
64
3.12
Mi quan h gia sinh khi cây cá th vi D
1.3

66
3.13
Mi quan h gia sinh khi mt và sinh khi trên mt
ca cây cá th  trong lâm phn rng khp
67
3.14
Mi quan h gia sinh khi khô vi sinh kh 
th trong lâm phn rng khp
68
3.15
Mi quan h gia tng sinh khi tng cây cao vi tng tit din
ngang và tr ng rng khp
69

3.16
Mi quan h ging các bon tích  
vi D
1.3

70
iii

3.17
Mi quan h gia tr ng các bon ca tng cây cao vi tng tit
din ngang và tr ng rng khp
71
3.18
nh sinh kh
cây cá th  ca rng khp
72
3.19
nh sinh khi khô cây cá th thông qua sinh
kh
73
3.20
nh sinh kh
ca cây cá th
74
3.21
nh sinh khi và tr ng các bon tng cây cao
thông qua tng tit din ngang (G) và tr ng rng (M)
75
iv


DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ
Hình
Tên hình
Trang
3.1
Bii sinh kh Dng và Chiêu liêu
i theo cng kính
41
3.2
Bing sinh kh theo cng kính
46
3.3
Cu trúc sinh khi khô các b ph
47
3.4
Sinh khi  tng cây cao  các trng thái rng khp
49
3.5
Sinh khi và cu trúc sinh kh    n rng
khp
54
3.6
Sinh khi và cu trúc sinh khi khô toàn lâm phn rng
khp
56
3.7
Cu  phn ca cây

62
3.8

Cng các bon toàn lâm phn rng khp
63
3.9
Tr ng các bon toàn lâm phn rng khp
65
1

ĐẶT VẤN ĐỀ
Ngh  thành hin thc dc khung ca


c v bii khí hu (UNFCCC-1992) nhm ng phó vi s nóng lên
toàn cu. Ni dung quan trng ca Ngh  tiêu gim phát thi
khí nhà kính có tính ràng bui vc phát tri giúp
c s phát trin kinh t - xã hi mt cách bn vng
thông qua thc hi phát trin s 
       c gia       n ngày
16/02/2005, Ngh u lc thi hành.
Vin UNFCCC và Ngh n






 t nhi



 c gim thiu bii khí hu.

T quy-TTg v m chi tr dch v ng rng
(ngày 10/04/2008) và quynh s -TTg v phê duyc
tiêu quc gia ng phó vi bii khí hu (ngày 02/12/2008), ti nay Chính ph 
ban hành Ngh nh s 99/20-CP v chính sách chi tr dch v ng
rng (ngày 24/9/2010). T i ci thin cuc s   cho
i dân tham gia vào công tác bo v và phát trin rng. V hin nay ca
Vit Nam phc nhng giá tr dch v ng mà rng mang li
bao gm c giá tr  và hp th CO
2
ca r  trin khai chính
sách chi tr dch v ng rngn có thêm nhng nghiên c
giá v kh p th CO
2
ca tng kiu thm thc vt rng nh
sách chi tr cho các ch rng và các cng vùng cao trong vic bo v và phát
trin rng.
Rng khp là mt kiu r

 i các cây thuc h Du lá rng
(Dipterocarpaceae) chi. Nó là h sinh thái rc thù ca khu vc Tây
p trung ca nhing thc vt quý him cn phi bo tn.
Tuy nhiên, mt thc t i hin nay là thu nhp ca nhi sinh sng
bng ngh rng rt thp, dn ti h không gn bó vi rt din
tích không nh rng Khp b phá và chuyn sang m dng
2

cây công nghip. nh giá giá tr ca loi r  chi tr
phí dch v i dân trong vic qun lý bo v loi rng này có ý
c tin hin nay.
T nh Xác định trữ lượng các bon ở các trạng thái

rừng khộp tại tỉnh Gia Lai” t ra rt cp thi v mt khoa hc
ln thc tin.
3

Chƣơng 1
TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1.1. Trên thế giới
1.1.1. Nghiên cứu về sinh khối
Nghiên cu sinh khi trong các h sinh thái r

c quan tâm khá sm
vi mc tiêu là qun lý chu trình các bon - 

 quan tri vi vic qun
t rng. T  v c, các tác gi 
c sinh lý thc vc bit là nghiên cu vai trò và hong ca dip
lc thc vt trong quá trình quang h to nên các sn phm hi tác
ng ca các nhân t t c, không khí và ng ánh sáng
mt tri.

4
.
Riley, G.A. (1944) [47], Steemann, N. E. (1954) [48], Fleming, R. H. (1957)
[40

   

           
             


5].
p ca mt s h c
kt qu     châu Phi: 67 t ng nhi i th sinh 
Yangambi: 20 tn/ha/n   M (Penisetum purpureum) châu Phi: 30
tng c t nhiên  c): 10,5-15,5 tng c t
nhiên Deschampia và Trifolium  i là 23,4 ti
(Biomass) ca Savana c cao Andrôpgon (c Ghine): 5.000- 
4

Rng th sinh 40-50 tui  u Thi,
1992) [27].

- World forest biomass and primary production d
            
7].
Lasco, R. D. (2002) công b mc dù rng ch che ph 21% din tích b mt
i thc vt ca nó chin 75% so vi tng sinh khi thc
vt trên cng sinh khm 37% [42].
Nhm thc hin n lc khung v bii khí h
ca Liên hp quc phê chun và ti 
n này, vic quc bit quan
 sinh thái rng t nhiên nhi ch
bon khng l, là yu t quan trng trong vi    i tm quan
trng này, vic nghiên cnh sinh khi và tr ng các bon trong các h
sinh thái rc bit là rng t nhiên nhiu. Nghiên
cu v c này không ch i vi vic kim kê KNK ca tng quc
gia mà nó còn có vai trò ht sc quan trng trong vii hóa giá tr hp
th CO
2
ca rng nhm gim thiu phát thi KNK.

Các nghiên c ra rng: Mc dù rng ch che ph 21% din tích b
mi thc vt ca nó chim 75% so vi tng sinh khi thc vt
trên cng các bon tích lu bi rng
chim 47% tng các bon trt, nên vic chuyt rng thành các
loi hình s dng mnh m n chu trình các bon trên hành
tinh. Nhng nghiên cu hing vào các nhân t có n quá
trình tích lu và phát thi các bon ca lp thm thc vt rng (Pastor và Post, 1986;
Ceulemans và Saugier, 1991; Mellio và cng s, 1993. Các hong lâm nghip
và s c s dc bit là s suy thoái rng nhii là
mt nguyên nhân quan trng CO
2
trong khí quyc tính khong
5

1,6 t tng s 6,3 t tn khí CO
2
c phát thi ra do các hot
ng cng nhii và s bing ct to
ln trong vic hn ch quá trình bii khí hu toàn cu (Lasco, 2002) [42].
1.1.2. Nghiên cứu về khả năng hấp thụ CO
2
của rừng
Quá trình bii các bon trong h nh t cân bng các
bon, gmng c thng thông qua quang hp và tip thu các cht
h ng các bon mt quá trình hô hp ca thc vng vt, la,
khai thác, sinh vt chu tra các
ng thái bii các bon trong rng nói chung và rng trng nói riêng có
th c tóm tt thành 4 nhóm lIPCC, 2000) [41]:
- m các b các bon - Menthods based on stock
change measurements.

- m các dòng các bon - Menthods based on flux
measurements.
- a trên công ngh vin thám - Menthods based on remote
sensing to determine geographical extent and change.
- - Modelling.
Công trình nghiên ci toàn din và có h thng v ng các bon
tích lu ca rc thc hin bi Ilic (2000) và Mc Kenzie (2001). Theo Mc
Kenzie, các bon trong h sinh thái r ng tp trung  bn b phn chính:
Thm thc vt còn sng trên mt, vng, r t rng. Việc xác định
lượng các bon trong rừng thường được thực hiện thông qua xác định sinh khối
rừng. Các nhà sinh thái r c bin nghiên cu s khác
nhau v sinh khi rng  các vùng sinh thái. Tuy nhiên, vi sinh
khi rng là không d c bit là sinh khi ca h rt rng, nên vic
làm sáng t v òi hi nhiu n la mc nhng dn
liu mang tính thc tin và có sc thuyt phc cao. [48]
Hin ti có 3 cách tip cn trong vinh sinh khi và tr ng các bon
ca các h sinh thái rng:
6

i) Thứ nhất, là da vào mi liên h gia sinh khi rng vc ca
cây hoc ca tng b phn cây theo dng hàm toán hng tip cn này
c s dng ph bin  Bc M và châu Âu (Whittaker, 1966; Tritton và
         vic thu
thp r ng tip cn này ch y nh sinh khi ca b phn
trên mt.
ii) Thứ hai, nh sinh khi rng bc tip quá trình sinh lý
u khin cân bng các bon trong h sinh thái. Cách này bao gm vi 
quang hp và hô hp cho tng thành phn trong h sinh thái rng (lá, cành, thân,
rng CO
2

tích lu trong toàn b h sinh thái. Các nhà sinh
thái rng s dng tip c d tính tng sng nguyên, hô hp ca
h sinh thái và sinh khi hin có ca nhiu dng rng trng hn giao  Bc M
(Botkin và cng s, 1970; Woodwell và Botkin, 1970).
iii) Thứ ba,     Phân tích hiệp phương sai dòng xoáy.
c phát trin trong nhn i s h tr ca k
thu  ng h     
ng s i cng CO
2
theo mt phng ca tán r
c vào t ng gió, nhi, s liu CO
2
theo mt phng s c s
d d i h sinh thái rnh k
tng gi, tng ngày, t thung thành công  rng th sinh
Harward - Massachusetts. Tng các bon tích lu d 
phân tích hing các bon hô hp
ca toàn b h ng tng các
 ng s, 1993).
Các nhà khoa h gng xnh quy mô ca các vùng d tr các bon
toàn cu và s a rng vào các vùng d tr i v
c d tr ng s (1982);
Detwiler và Hall (1988); Brown, Hall và cng s (1993); Dixon, Brown (1994)
[36]; Malhi, Baldocchi (1999).
7

t nghiên cu v ng phát thng
các bon d tr trong sinh quyc Malhi và Baldocchi thc hin. Theo các tác
gi, s phát thi t các hong ct nhiên liu hoá th
th gi li khí quyc chuyn vào

c gi t.
Các nghiên cc ti tìm dn chng v kho
d tr các bon ti các lp ph thc vt và làm th  các b cha này có th gia
p th CO
2
t khí quyn. Nhng nghiên cu này rt quan trc bii
vc công nghip cc s gim phát thi theo Ngh 
0, Brown và cng s  dng GIS d ng các bon trung
bình trong rng nhi

 144 tn/ha trong phn sinh khi và 148 tn/ha
trong lt mt   -43 t tn các bon trong toàn châu
lã chng các bon trong rng nhii


 40-250 t-120 tn/ha  phn thc vt [41].
    ng s   ng các bon trung bình
trong sinh khi phn trên mt ca rng nhi

 là 185 tn/ha và bin
ng t 25-300 tn/ha. Kt qu nghiên cu ca Brown (1994) cho thy rng nhit


 ng sinh khi trên mt t 50-430 t
25-215 tng ci thì các tr s ng là
350-400 t-200 tn C/ha) [36].
 ra rng bng vic áp
dc khai thác gim thing  Sabah, sau khai thác mt
ng sinh kht 44-67% so vi tng các bon trong
lâm ph            c

n 88 tn/ha (dn theo Phm Xuân Hoàn, 2005) [11].
heo kt qu thng kê ca Brown (1994), tng các bon d tr
ca rng trên toàn th gii khong 826 t tn ch yu  t, con
i hoàn toàn có th chuyn dch các các bon t khí quyn thông qua mt s
c nh cha các bon c này có th bao gi
8

ng các bon d tr cho mt ha thông qua qun lý m hoc tui rng (Hoen
and Solberg, 1994; Van Kooten et al., 1995; and Murray, 2000) hon tích
rng (Stavins, 1999; Plantinga et al; 1999) bu
trin vng làm gim giá thành ct gim khí nhà kính và mi lo ngi toàn cu [36].
  các bon
ca các rng th sinh, các h nông lâm kt h
bình là 2,5 t bing rt lu kin khác nhau t
0,5-12,5 tng Qu 7 tui tích lu t 4,49-7,19 kg C/ha [42].
2002 ti Philippines, Lasco R. cho thy  rng t nhiên th sinh có 86-
201 tn C/ha trong phn sinh khi trên m t;  rng già là 370-520 tn sinh
khi/ha (t-260 tc chim 50% sinh khi).
Rng sn xut cây mc nhanh tích lu c 0,5-7,82 t theo loài cây
và tui [43].
Nghiên cu s bing các bon sau khai thác rng mt s nhà khoa h
cho thy rng:
- ng sinh khi và các bon ca rng nhi

 gim khong 22-
67% sau khai thác (Lasco, 2002) [43].
- Tng các bon b mt là 50%, so vi
rng thành thc khai thác  Indonesia là 38-75%.
- c khai thác có ng rõ rt ti mc thit hi do khai thác
ng các bon b gim.

- ng ca cây tr
 ch5n tho s tay
ng dc ngoài tha cho vi ác bon
rng trt c c thu thch s rng trng, lp
 th trong thu thp s li u, x lý s
lic mô t chi tit.
Tính t án v hp th CO
2
thông qua vic trng mi
và tái trng mi rc thc hi Latin có 4 d án, châu
9

Phi có 7 d án, châu Á có 5 d án và 1 d án liên quc thc hin ti các
c , Brazil, Jordan và Kenya (FAO, 2004) [39]. Ti Mexico mt d án
c thc hin, mc tiêu ca d án là cung cp 18.000 tn CO
2
n theo
Ph, mt d án ln nhm nâng cao kh
p th CO
2
ca rng   c thc hin vi th
toán khi kt thúc d án có th c c t 0,4-
i ha có th c c 25,44 t c c 41,2 tn
 c c 58,8 tkhong 3 tn C/ha).
Bảng 1.1. Trữ lƣợng các bon trung bình của một số kiểu thảm thực vật
TT
Kiểu thảm thực vật
Địa điểm
Trữ lƣợng
các bon

(tấn C/ha)
Nguồn
1
Rng già h du
Philippines
222,5
Brown (1997)
2
Rng kín lá rng nhii
Indonesia
254,0
Lasco (2002)
3
Rng t nhiên
Indonesia
254,0
Hairiah et al. (2001)
4
Rng xanh
Châu Á
183,5
Hairiah et al. (2005)
5
Rng rng xanh
Châu Á
116,8
Hairiah et al. (2005)
6
Rng lá kim rng lá
Châu Á

94,5
Hairiah et al. (2005)
7
Rng lá rng rng lá
Châu Á
100,0
Hairiah et al. (2005)
8
Rng hn loài
Châu Á
111,3
Hairiah et al. (2005)
9
Rng nhii
Malaysia
115,0
Brown and Gaston (1996)
10
Rng thp
Indonesia
120,0
Garzuglia et al. (2003)
11
Rng thng xanh
Pasoh, Malaysia
237,5
Mackinnon et al. (1996)
12
Rng cây h d
Philippines

167,5
Brown (1997)
13
R
Sumatra, Indonesia
155,2
Praysetyo et al. (2000)
14
Rng già th sinh
Kalimanta, Indonesia
132,0
Brearly et al. (2004)
15
Rng th sinh
Kaliamanta
44,5
Prakoso
16
Rng ngp mn
Indonesia
93,5
Garzuglia et al. (2003)
10

17
Rng trng keo
Châu Á
110,0
IPCC (2006)
18

Rng trng cao su
Châu Á
110,0
IPCC (2006)
19
Rng trng c du

68,0
IPCC (2006)
p n khích các ch t
la chc s dt gn lin vi lâm nghip thông qua vic cung cp
cho các dch v hp th CO
2
. Hiu qu u c t
c 200.000 tn các bon vi giá 2 triu USD cho Na Uy. Mt d án khác
nhm gim nhng thit hi do nóng lên toàn cu và gim t l i
c thc hin ti Tây Phi thông qua ving kh p
th CO
2
ca trng c m qua mc tiêu ca các d án v kh p
th carbon thì thy có s bing rt ln, t 7 tn/ha trong d án tn quc
gia Noel Kempf Mercado  n 129 tn/ha trong d án thc hin ti vùng
Andean  Ecuador (FAO, 2004) [39].
 có th c tính sinh khi và tr ng các bon mt cách chính xác, nhiu
công trình nghiên cp trung xây d
Digno C và các cng s (2007) [38], nghiên cu v kh p thu các bon
ca mt s loài cây tr ng mô hình kinh t cho các
ng
các bon có trong sinh khi cây vng:
B

t
= 
0,5 × 0,53 × V
t
0,75
× 1,15
(1.1)
Vt: là th tích cây tính theo tuc tính theo công thc:
(1.2)
(vi  =5,356)
Leuvina (2007) [44u kh p th CO
2
ca cây Lõi th
(Gmelina arborea Roxb.)  Philippines và cho bing carbon chim 44,73% so
vi tng sinh khi ca cây G. arborea    ng các bon trong lá
44,89%, trong cành 44,47% và trong thân 43,53%. Vi m 1000 cây/ha, rng G.
 
806.01/1
)806.01(926,1(12,194

 tExpVt
11

arborea   tui 12 có th c nh 200 tn CO
2
. Mt
nghiên cu khác t Philippines cho th  ng các bon cha trong cây G.
arborea bing t 44,73-46,55%.
Tiêu bi này cn phi k n các công trình ca S. Brown
 y cn vinh

tr ng các bon trong các b cha các bon: i) Trong sinh khi cây sng (trên mt
i mt); ii) Trong thm mc và cây cht; iii) Trong tng th
bt.
nh các bon trong sinh khi thì phn ln các
u tp trung vào vic xây dng các mô hình toán cho tng kiu rng c
th. Mc lp là ma sinh khi, các bon vi
các nhân t d    ng kính ngang ngc (D), tit din ngang (BA).
Ngoài ra, vinh tr ng các bon trong sinh khc da vào các h
s khác n l sinh khi trên mi mt (RS); h s chuyi sinh
khi (BEF), v.v
Bảng 1.2. Mô hình toán cho ƣớc tính sinh khối rừng tự nhiên
Vùng
khí hậu
Phƣơng trình tƣơng quan
Đƣờng kính
ngang ngực
(cm)
Hệ số
tƣơng quan
(r
2
)
Nguồn
Khô
Y = exp{-1,996+2,32*ln(D)}
5-40
0,89
Brown et al. (1989)
Y = 10^{-0,535+lg(BA)}
3-30

0,94
Martinez-Yrizar et
al. (1992)
m
Y = 42,69-12,800(D)+1,242(D
2
)
5-148
0,84
Brown et al. (1989)
Y = exp{-2,134+2,530*ln(D)}

0,97
t
Y = 21,297-6,953(D)+0,740(D
2
)
4-112
0,92
Brown and Iverson
(1992)
Có th thy vinh tr ng các bon trong sinh khi thc vt rng,
c bit là rng t nhiên là ht sc phc tp. Các nghiên cu v mô hình toán v
tính toán sinh khi và tr ng các bon ca rng cho tng quc gia c th là rt
hn cht mô hình chung cho tt c các quc gia.
12

ng rõ rt ti kh i gian phc hi
ca rng t ng ti kh p th CO
2

ca rng. Theo Putz F.E. &
Pinard M.A (1993), vic áp dc khai thác gim thing
 Sabah (Malaysia) sau khai thác mng sinh kht 44-67% so vi
ng carbon trong lâm ph
phn 88 tn/ha. Vic thay th rng t
nhiên bng rng trng hoc cây công nghic s dt khá ph
bin  c nhii và kt qu ng các bon trong h sinh thái
mi hình thành so vi rng t nhiên vn có. Tn C du và
   ng các bon th ng t nhiên t 6-31% (Sitompul M. et al.,
2000),  các h canh tác nông lâm kt hp và rng trng mc chênh lch này là 4-
27% (Hairiah et al., 2000) (dn theo Phm Xuân Hoàn, 2005) [11].
1.2. Ở Việt Nam
1.2.1. Nghiên cứu về sinh khối rừng
  





       
   
34]. 
CO
2

n tip th CO
2
ca rc
khnh trong vic chng li bii khí hu, s i ca ngh 
vi trng r phát trin sch, s tri

dch v ng rng  Vit Nam thì các nghiên cu sinh khi phc v cho vic
nh kh p th CO
2
ca rc thc hin mnh m và m ri
13

ng không ch cho cây g mà c cây bi, thng c Cùng v
ngày càng hoàn thin v nh sinh khi rng.
Hin nay, mt s u sinh khc áp dng ph bin
 Vit Nam gm:
- Phương pháp lập ÔTC và xác định sinh khối thông qua cây tiêu chuẩn:
   yu nhc nhiu tác gi áp d i Hi
 
c li din cho các lâm phn rng trng v loài cây, cp tui,
ct, la Ding t 100-1.000 m
2

ng kính (D
1,3
), chiu cao vút ngn (H
vn
), ng kính tán (D
t
), chiu dài tán
(L
t
ng bình quân và t a chn cây tiêu chun. Tin hành
cht h cây tiêu chun, ly mu v sy trong phòng thí nghi nh sinh
khi khô, t sinh khi khô cây tiêu chun s c sinh khi tng cây g. Vic
nh sinh khi tng cây bi thnnh thông

qua h thng ô th cp (dn theo Lê Th Tú, 2011) [32].
- Phương pháp dùng biểu sản lượng:    c JIFPRO s
dng t  n Ngc Lung, Nguy    ng
tính toán kh  p th CO
2
cho rng Thông ba lá     
a vào biu sng hay còn gi là bi có
tng tr ng thân cây g cho t tui (M, m
3
/ha), nhân vi khng khô
bình quân ca loài cây g  có khng khô thân cây, li nhân vi mt h s
chuyi cho tng loi r có khng sinh khi khô (dn theo Lê Th Tú,
2011) [32].
- Phương pháp dựa vào mô hình sinh trưởng: Có ba dng mô hình sinh
c nghim, thng kê; ii) Mô hìnng thái; iii)
Mô hình tng hp. Có nhiu loài cây và rng trng c
dc biu th tích và biu sng t ng và quan h
thc nghim  ng trng Keo lá tràm, M, Qu, Sa m
(n Hinh, 1999-ng, Thông nha, Tch, B
14

Công Khanh, 2002), Thông ba lá (Nguyn Ng
Da trên các kt qu này kt hu tra b sung các s liu s
trng g, t l sinh khi g/tng sinh khi, có th c sinh khi rng trng.
c thc hin t lâu, mt khác li ch nghiên cu
cho nhng vùng sinh thái c th c khi s dng phi tin hành nghiên cu b
sung và ki chính xác (dn theo Lê Th Tú, 2011) [32].
Một số nghiên cứu điển hình về vấn đề này gồm:
 
.

        Sinh khối và năng
suất rừng Đước” cây mẫu” 
Rhizophora apiculata) 


cây mẫu” 

Đánh giá sinh trưởng, tăng trưởng,
sinh khối và năng suất rừng Thông ba lá (Pinus keysia Royle ex Gordon) vùng Đà
Lạt - Lâm Đồng
 

        “Nghiên cứu cơ sở xác
định sinh khối cây cá thê
̉
và lâm phần Keo lá tràm (Acacia auriculiformis Cunn) tại
tỉnh Thái Nguyên”


 60, khi D = 40 cm, H = 27,6 cm, G =
48,3 m
2
/ha, M = 586 m
3
           

15





 
, 
 . 



cho loài này [7].
ng Trung Tn (2001) khi nghiên cu sinh khi rc, kt qu 
c tng sinh khi khô rc  Cà Mau là 327 m
3
ng sinh
khVi tác gi Nguyn Duy Kiên (2007)
[15], khi nghiên cu kh  hp th CO
2
rng tr   ng (Acacia
mangium) ty sinh kh phn lâm phn
ng có t l khá nh, sinh khng cây cao chim t trng ln
nht t 75-79%; sinh khi cây bi thm t trng 17-20 %; sinh khi vt
ng chim t trng 4-5%.
Kt qu thc hi Nghiên cứu sinh khối và khả năng cố định carbon
của rừng Mỡ (Manglietia conifera Dandy) trồng tại Tuyên Quang và Phú Thọ” cho
thy, cu trúc sinh khi cây cá th M gm 4 phn thân, cành, lá và r
sinh kht là 60%, 8%, 7% và 24%; tng sinh kha mt ha
rng trng M ng trong khong t 53,4-309 t
kh , 6% là sinh khi cây bi thi ca v
rng (Lý Thu Qunh, 2007) [23].
Nguyn Thanh Tin (2011) [28], khi ti tài nghiên c Nghiên
cứu khả năng hấp thụ CO
2

của trạng thái rừng thứ sinh phục hồi tự nhiên sau khai
thác kiệt tại tỉnh Thái Nguyên” kt qu cho thy, sinh tng sinh kha lâm
phn rng IIB khong 138,77 tn/ha, sinh khi khô là 76,46 t  
82,61% tng sinh khi lâm phn tp trung  tng cây g, 10,92%  tng vng
và ch có khong 6,47% sinh khi phân b  tng cây bi, th
16

Theo tác gi i Hi và cng s n hành nghiên c
sut sinh khi ca mt s loài cây trng ra, Thông
nha, Keo lai, Keo lá tràm Kt qu c cu trúc sinh khi cây cá th
và cu trúc sinh khi lâm phn rng trng, tìm hic mi quan h gia sinh
khi cây cá th và lâm phn vi các nhân t u tra Góp phn quan trng trong
nghiên cu sinh khi rng trng và nghiên cu kh hp th CO
2
ca mt s
loài cây trng rng sn xut ch yu  nc ta hin nay. [8], [9], [10]

2

   - 

            

) = -1,6425 +


2

1.2.2. Nghiên cứu khả năng hấp thụ CO
2

của rừng

Cơ chế phát triển sạch 
CD





 - 


2
.
 và cng tác viên (2005) khi nghiên cu xây dng các tiêu chí,
ch tiêu trng r phát trin sch  Vin hành 
kh p th CO
2
thc t ca mt s loi rng trng  Vit Nam gm: Thông
nhng, Keo lá tràm và B các tui khác nhau.
Kt qu tính toán cho thy kh p th CO
2
ca các lâm phn khác nhau tu
17

thut lâm ph các tui nh tích lu khong 100 tn
CO
2
/ha Thông nha phn tui 16- tui 10, Keo
lai 4-5 tung 5-6 tui, B tui 4-5. Kt qu nghiên cu

này r cho vic quy hoch vùng trng, xây dng các d
án trng r phát trin sch. Tác gi 
i quy - tuyn tính ging CO
2
hp th 
sut g t sinh hc, t c kh p th CO
2
thc t 
i vi 5 loài cây trên [24].
Theo Nguyn Tun loài 20 tui ti núi
Lui hc Lâm nghing các bon tích lu là 80,7-122,0 tn/ha;
giá tr tích lu t 25,8-39,0 tring/ha. Rng Keo lá tràm trng
thun loài 15 tui có tng các bon tích lu là 62,5-103,1 tn/ha; giá tr tích
lu t 20-33 tring/ha. Tác gi ng bng tra
ng các bon tích lu 2 trng thái rng trt
, D
1.3
và H
vn
[6].
t lp các mô hình toán dng
kính ngang ng c tính sinh khi và tr ng các bon cho các , Bch
. Nghiên c
c tính toán tr ng các bon cho rng g t nhiên theo các trng thái tr
ng (giàu, trung bình, nghèo và phc hi)  mt s vùng sinh thái.
Nguyn Ngc Lung, Nguy  s chuyi t sinh
khi khô sang CO
2
p th  vào bing và
biu Biomass các tác gi  c 1 ha rng thông 60 tui  c t III cha

707,75 tn CO
2
[17].
Theo Hoàng Xuân Tý (2004), nng rt 15 m
3
ng
sinh kh  t h a rng s  c xp x 10 t
n CO
2
i CO
2
tháng 5/2004 bing t 3-5
USD/tn CO
2
, thì mt ha ry có th li 45-
675.000-ng) m