GIÁO ÁN LÝ THUYẾT
Chương IV: CÔNG NGHỆ CẮT GỌT KIM LOẠI VÀ TỰ ĐỘNG HÓA
TRONG CHẾ TẠO CƠ KHÍ
Bài 17: Công nghệ cắt gọt kim loại
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
Qua bài học này, người học có khả năng:
1. Mục tiêu kiến thức
- Trình bày được bản chất và đặc điểm của gia công kim loại bằng cắt gọt.
- Phân tích được nguyên lý cắt và dao cắt.
2. Mục tiêu kĩ năng
- Phân biệt được phoi và phôi, các mặt và các góc của dao.
3. Mục tiêu thái độ
- Hình thành khả năng quan sát, tư duy kỹ thuật, tính chính xác, cẩn thận.
II. CHUẨN BỊ BÀI DẠY
1. Nội dung:
- Nghiên cứu kĩ bài 17 SGK.
- Tìm kiếm, sưu tầm các thông tin, tư liệu, tranh ảnh về các loại mắy cắt gọt mẫu vật
liên quan đến công nghệ gia công kim loại bằng cắt gọt dao tiện, sản phẩm gia công.
2. Chuẩn bị của GV và HS:
a, Giáo viên:
- Chuẩn bị chi tiết trụ bậc, mô hình dao tiện, các loại phoi.
- Đọc nội dung có liên quan ở SGK Công nghệ 8.
- Xem lại những kiến thức Vật lí liên quan, là những khái niệm về chuyển động tịnh
tiến, tròn.
b, Học sinh:
- Ôn lại kiến thức bài 15 và 16.
Trang 1
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO Giáo án số:
02
TRƯỜNG THPT TRUNG GIÃ Số tiết :
- Sưu tầm các loại phôi của các máy cắt gọt kim loại khác nhau.

III. TIẾN TRÌNH THỰC HIỆN BÀI DẠY:
1. Ổn định lớp (1phút)
Kiểm tra sĩ số: Phát vấn lớp trưởng
2. Kiểm tra bài cũ (2 phút)
- Gv hỏi: Em hãy cho biết có những phương pháp gia công chế tạo phôi? Nêu
ưu, nhược điểm của các phương pháp đó?
- Gv nhận xét và kết luận:
+ Phương pháp đúc
+ Phương pháp gia công bằng áp lực
+ Phương pháp hàn
3. Giảng bài mới:
a. Đặt vấn đề: (2 phút)
Ở lớp 8 các em đã được học về các tính chất của vật liệu cơ khí, một số phương
pháp gia công cơ khí như khoan, dũa, đục kim loại. Trong bài trước, các em đã được
biết đến các phương pháp gia công chế tạo phôi. Tuy nhiên, các phương pháp gia
công trên tạo ra sản phẩm không có độ chính xác cao, chưa đáp ứng được yêu cầu của
ngành chế tạo máy. Trong thực tế, một số sản phẩm có yêu cầu về độ chính xác, độ
bóng như trục động cơ, bánh răng… Vì vậy, cần phải có phương pháp gia công khác
sử dụng máy có nhiều tính năng và hiện đại để đáp ứng được các yêu cầu trong thực
tế sản xuất. Để hiểu rõ hơn về vấn đề này, chúng ta sẽ đi tìm hiểu bài học ngày hôm
nay. Đó là:
Bài 17: Công nghệ cắt gọt kim loại
b. Giảng bài mới:
Trang 2
Nội dung bài Hoạt động của GV Hoạt động của HS Thời
gian
Hoạt động 1: Tìm hiểu bản chất của gia công kim loại bằng cắt gọt 7 phút
I. Nguyên lí căt và
dao cắt
1. Bản chất của gia

công kim loại bằng
cắt gọt.
Lấy đi một phần
kim loại của phôi
dưới dạng phoi nhờ
các dụng cụ cắt để
tạo ra chi tiết có hình
dạng, kích thước theo
yêu cầu.
- Phương pháp: Hướng dẫn
học sinh quan sát và đàm thoại
nêu vấn đề:
GV đưa ra vật mẫu là 2 quả
cam,1 quả đã bóc vỏ và 1 quả
để nguyên vỏ và đặt câu hỏi:
Câu hỏi 1: Từ một quả cam
ban đầu làm thế nào để có
được phần ruột cam như thế
này ?(đưa ra phần quả đã bóc
vỏ)
- GV nhận xét và giải thích
câu trả lời của HS.
- Câu hỏi 2: Ta gọt vỏ đi bằng
cách nào?
- GV nhận xét và giải thích
câu trả lời
- GV dẫn dắt từ ví dụ quả cam
đến các chi tiết kim loại
- GV kết luận bản chất của gia
công cắt gọt bằng kim loại

- HS lắng nghe,
Quan sát
- HS trả lời: Ta
phải bóc vỏ hoặc
gọt vỏ đi
-HS lắng nghe và
ghi chép
- HS trả lời (dùng
dao để gọt).
- HS lắng nghe
- HS lắng nghe và
ghi chép lời giải
thích của GV.
Hoạt động 2: Tìm hiểu nguyên lí cắt gọt 8 phút
2. Nguyên lý cắt
a,Quá trình hình
thành phoi
Phương pháp: Hướng dẫn
học sinh quan sát vật thật, kết
hợp với hình 17.1 SGK.
*Đàm thoại gợi mở:
Câu hỏi 1: Phoi kim loại được
hình thành như thế nào?
- GV nhận xét, bổ sung và kết
luận câu trả lời của HS.
- Quan sát thao tác
trên mô hình và
hình 17.1 để trả lời
câu hỏi.
- HS nghe và ghi

chép.
Trang 3
1-Phôi;
2-Mặt phẳng trượt;
3-Phoi;
4-Dao;
5-chuyển động cắt
-Dưới tác dụng của
lực do máy tạo ra dao
tiến vào phôi làm cho
lớp kim loại phía
trước dao dịch
chuyển theo mặt trượt
tạo thành phoi.
b, Chuyển động cắt
Để cắt được vật liệu,
giữa dao và phôi phải
có chuyển động
tương đối với nhau.
- GV giải thích thêm về hiện
tượng xảy ra bên trong lớp
kim loại khi chịu lực cắt của
dao. Đông thời, giải thích các
loại phoi được tạo ra khi cắt
gọt kim loại.
- Câu hỏi 2: Dao cắt được
kim loại phải có độ cứng như
thế nào so với phôi?
- GV nhận xét, bổ sung câu trả
lời của HS

Câu hỏi 2: Dựa vào hình
17.1, em hãy nhận xét về
chuyển động giữa dao và phôi
khi thực hiện cắt gọt?
- GV nhận xét, bổ sung câu trả
lời của HS
- Hướng dẫn học sinh quan sát
hình ảnh về tiện, khoan, bào
và giảng giải:
Phôi và dao chuyển động như
thế nào khi thực hiện các thao
tác đó.
- HS nhớ lại kiến
thức đã học ở lớp 8
để trả lời.
- HS lắng nghe và
ghi chép
- HS quan sát để
thấy rõ chuyển
động giữa dao và
phôi và trả lời.
- HS lắng nghe và
ghi chép
- HS quan sát, lắng
nghe và ghi chép
Hoạt động 3: Tìm hiểu các mặt của dao tiện 8 phút
3.Dao cắt
a, Các mặt của dao
- Mặt trước là mặt
tiếp xúc với phoi.

- Mặt sau là mặt đối
diện với bề mặt đang
gia công.
- Mặt đáy là mặt phẳng
tỳ của dao tiện lên đài
gá dao
- Lưỡi cắt chính là dao
tuyến giữa mặt trước
và mặt sau của dao
tiện.
Phương pháp: Hướng dẫn
học sinh quan sát vật thật của
dao tiện, kết hợp với hình
17.2 SGK và đàm thoại gợi
mở.
Câu hỏi 1: Em hãy chỉ ra
đâu là mặt trước của dao
tiện, có tác dụng gì khi tiện?
- GV nhận xét, bổ sung câu
trả lời của HS
- Câu hỏi 2: Em hãy chỉ đâu
là mặt sau của dao tiện? Có
tác dụng gì khi tiện?
- GV nhận xét, bổ sung câu
HS quan sát mô
hình dao tiện và
đối chiếu với hình
17.2a, suy nghĩ để
trả lời câu hỏi của
Gv.

- HS lắng nghe và
ghi chép
- HS quan sát và
trả lời câu hỏi.
- HS quan sát và
Trang 4
trả lời của HS
- Câu hỏi 3: Em hãy chỉ đâu
là lưỡi cắt chính của dao
tiện? Được tạo ra nhờ các
mặt nào? Có tác dụng gì khi
tiện?
- GV nhận xét, bổ sung câu
trả lời của HS và kết luận lại
về các mặt của dao.
trả lời câu hỏi.
- HS lắng nghe và
ghi chép
Hoạt động 4: Tìm hiểu các góc của dao tiện 7 phút
b, Các góc của dao tiện
Hình 17.2: Các góc của
dao
- Góc trước γ
- Góc sau α
- Góc sắc β
- GV yêu cầu HS quan sát
hình vẽ trên bảng và kết hợp
với hình 17.2b SGK và
đamg thoại gợi mở:
Câu hỏi 1: Góc trước được

tạo bởi mặt trước và mặt
phẳng song song với mặt
đáy, hãy chỉ ra góc trước
của dao tiện ở hình trên
bảng? Và nêu vai trò của
góc trước khi tiện?
- GV nhận xét, bổ sung câu
trả lời của HS
Câu hỏi 2: Góc sau được
tạo bởi mặt sau với tiếp
tuyến đi qua mũi dao, hãy
chỉ ra góc sau của dao tiện ở
hình trên bảng? Và nêu vai
trò của góc sau khi tiện?
- GV nhận xét, bổ sung câu
trả lời của HS
Câu hỏi 3: Góc sắc được
tạo bởi mặt trước và mặt sau
của dao, hãy chỉ ra góc sắc
của dao tiện ở hình trên
bảng? Và nêu vai trò của
góc sau khi tiện?
- GV nhận xét, bổ sung câu
trả lời của HS và kết luận lại
HS quan sát hình
trên bảng và
hình17.2b trả lời.
- HS lên bảng trả
lời câu hỏi.
- HS lên bảng trả

lời câu hỏi.
- HS lắng nghe và
ghi chép.
- HS lên bảng trả
lời câu hỏi.
- HS lắng nghe và
ghi chép
Trang 5
về các góc của dao.
Hoạt động 5: Tìm hiểu vật liệu làm dao tiện 5 phút
C, Vật liệu làm dao
- Thân dao làm bằng thép
45.
- Bộ phận cắt:
+ Điều kiện làm việc của
bộ phận cắt là: Chịu ma
sát, mài mòn,nhiệt độ
cao, áp lực cắt lớn.
+ Vật liệu: Thép gió,
thép hợp kim cứng
Phương pháp: Đàm thoại
gợi mở hết hợp với giảng
giải.
- Câu hỏi 1: Thân dao có
hình dạng như thế nào? Tại
sao?
GV giải thích: Hình hộp
chữ nhật hoặc vuông, để gá
đặt được trên bàn xe dao.
- GV giải thích: giải thích kí

hiệu để HS biết
- Câu hỏi 2: Bộ phận cắt
làm việc trong điều kiện
như thế nào?
- GV kết luận: Điều kiện
làm việc của bộ phận cắt là:
Chịu ma sát, mài mòn, nhiệt
độ cao, áp lực cắt lớn. Cần
làm bằng thép gió, thép hợp
kim cứng.
- HS quan sát và
trả lời.
- Học sinh lắng
nghe và ghi chép.
- Học sinh lắng
nghe, suy nghĩ và
trả lời câu hỏi.
- HS lắng nghe và
ghi chép kết luận
của GV.
Hoạt động 6: Tổng kết, đánh giá 5 phút
- Củng cố lại nội dung
chính của bài học:
+ Bản chất của gia công
kim loại bằng cắt gọt.
+ Các mặt và các góc
của dao tiện.
- Câu hỏi: các câu hỏi 1,
2, 3 SGK.
- Nhấn mạnh, tổng kết, hệ

thống hóa kiến thức trọng
tâm của bài.
- Giao bài tập về nhà cho
HS.
- Nhận xét về tinh thần thái
độ học tập của HS.
- Đánh giá mức độ hiểu bài
của HS.
- Lắng nghe, ghi
chép những điều
cần thiết
Trang 6

Hưng Yên, Ngày 05/03/2013
Thông qua tổ môn Người soạn
Đào Thị Thùy Linh
Đinh Thị Nết
Nguyễn Thị Nụ

Trang 7