B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNGăIăHCăTHNGăLONG
o0o
KHOỄăLUNăTTăNGHIP
TÀI:
NÂNGăCAOăHIUăQUăSăDNGăTÀIăSNă
LUăNGăTIăCỌNGăTYăTNHHăXÂYăDNGă
THNGăMIăVÀăDUăLCHăMINHăLAN
HÀăNIăậ 2014
SINHăVIểNăTHCăHIN
: NGUYNăHNGăTRANG
MÃ SINH VIÊN
: A18665
CHUYÊN NGÀNH
: TÀI CHÍNH
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNGăIăHCăTHNGăLONG
o0o
KHOỄăLUNăTTăNGHIP
TÀI:
NÂNGăCAOăHIUăQUăSăDNGăTÀIăSNă
LUăNGăTIăCỌNGăTYăTNHHăXÂYăDNG
THNGăMIăVÀăDUăLCHăMINHăLAN
HÀăNIăậ 2014
GIỄOăVIểNăHNGăDN
:Th.SăTRNHăTRNGăANH
SINHăVIểNăTHCăHIN
:ăNGUYNăHNGăTRANG
MÃ SINH VIÊN
: A18665
CHUYÊN NGÀNH
: TÀI CHÍNH
Thang Long University Library
MC LC
CHNGă1:ăMT S VNă LÝ LUN CHUNG V TÀI SNăLUăNG
VÀ HIU QU S DNG TÀI SNăLUăNG TRONG DOANH NGHIP 1
1.1 Khái nim, vai trò và phân loi tài snăluăđng trong doanh nghip: 1
1.1.1 Khái nim tài sn lu đng: 1
1.1.2. c đim ca tài sn lu đng: 1
1.1.3 Vai trò ca tài sn lu đng trong doanh nghip: 2
1.1.4 Phân loi tài sn lu đng 2
1.1.5. C cu tài sn lu đng và các nhân t nh hng ti c cu tài sn lu
đng 4
1.2ăCácăphngăphápăphơnătíchătƠiăsnăluăđng 6
1.2.1 Phng pháp so sánh 6
1.2.2. Phng pháp phân tích t s tài chính 7
1.3 Ni dung qun lý tài snăluăđng 8
1.3.1. Chính sách qun lý tài sn lu đng 8
1.3.2. Qun lý tin mt và các chng khoán thanh khon cao 10
1.3.4. Qun lý d tr, tn kho 15
1.4. Ni dung phân tích tài snăluăđng 16
1.4.1 Phân tích c cu tài sn lu dng 16
1.4.2 Phân tích kt cu tài sn lu đng 17
1.5 Các ch tiêu phn ánh hiu qu s dng tài snăluăđng: 18
1.5.1 Các ch tiêu phn ánh hiu qu chung ca tài sn lu đng: 19
1.5.2 Các ch tiêu phn ánh tc đ luân chuyn vn lu đng: 20
CHNGă2.ăTHC TRNG V HIU QU S DNG TÀI SNăLUăNG
TI CÔNG TY TRÁCH NHIM HU HN XÂY DNGăTHNGăMI VÀ
DU LCH MINH LAN 25
2.1. Khái quát v công ty trách nhim hu hn xây dngăthngămi và du lch
Minh Lan 25
2.1.1. Quá trình hình thành, phát trin công ty trách nhim hu hn xây dng
thng mi và du lch Minh Lan 25
2.1.2. S đ b máy t chc và qun lý 26
2.1.3.Chc nng, nhim v ca tng b phn. 26
2.1.4. Ngành ngh kinh doanh 27
2.2.1. Khái quát hot đng sn xut kinh doanh ca công ty trách nhim hu hn
xây dng thng mi và du lch Minh Lan 28
2.2.2. Khái quát tình hình tài sn ngn hn và ngun vn ngn hn ca Công ty
TNHH xây dng thng mi và du lch Minh Lan 31
2.3. Hiu qu s dng tài snăluăđng ti công ty trách nhim hu hn xây dng
thngămi và du lch Minh Lan 37
2.3.1 Chính sách qun lý tài sn lu đng 37
2.3.2. Các ch tiêu v hiu qu s dng vn lu đng 44
2.3.3. H s đm nhim vn lu đng 46
2.3.3. Các ch s v hot đng 46
2.3.4. Các ch tiêu v kh nng thanh toán 49
2.3.5. Vn lu đng ròng 51
2.4.1. Nhng kt qu đt đc 51
2.4.2. Nhng mt hn ch và nguyên nhân 53
CHNGă3.ăMT S GII PHÁP NHM NÂNG CAO HIU QU S DNG
TÀI SNăLUăNG TI CÔNG TY TNHH XÂY DNGăTHNGăMI VÀ
DU LCH MINH LAN 57
3.1.ănhăhng phát trin vn ca công ty TNHH xây dngăthngămi và du
lch Minh Lan trong nhngănmăti 57
3.1.1. Khái quát môi trng kinh doanh ca công ty TNHH xây dng thng mi
và du lch Minh Lan 57
Thang Long University Library
3.1.2. nh hng phát trin vn và vn lu đng ca công ty 58
3.2. Mt s gii pháp nhm nâng cao hiu qu s dng vnăluăđng ti công ty
xây dngăthngămi và du lch Minh Lan 59
3.2.1. Xác đnh nhu cu vn lu đng 63
3.2.2. Qun lý c cu vn lu đng 64
3.2.3. Các bin pháp khác 67
3.2.4. nh hng phát trin ca công ty TNHH xây dng thng mi và du lch
Minh Lan 69
3.2.5. Mt s kin ngh vi Nhà nc 69
LIăMăU
1. Lý do chnăđ tài
Trong nn kinh t th trng, các nhà đu t, các doanh nghip đóng góp mt vai
trò rt quan trng thúc đy tng trng kinh t. Gia nhp t chc Thng mi th gii
m ra c hi cho các doanh nghip Vit Nam, khi mi quan h giao thng gi đây
đc m rng không ch trong nc, mà còn là các th trng ln ca các nc trên
th gii. Môi trng đu t kinh doanh hin nay ca Vit Nam đang đc ci thin
dn, to ra nhiu thun li hn cho các đn v sn xut, kinh doanh trong và ngoài
nc. Cnh tranh là hot đng thng xuyên đang din ra trên th trng, cnh tranh
giúp to nên sân chi bình đng hn va to điu kin đ các doanh nghip có đng
lc thúc đy sn xut kinh doanh đ tn ti và phát trin. tn ti và phát trin trong
nn kinh t có s cnh tranh, đòi hi các doanh nghip cn kinh doanh có chin lc
và hiu qu. Qua đó, doanh nghip va có điu kin đ phát trin sn xut kinh doanh,
đ sc cnh tranh vi các doanh nghip khác, đng thi doanh nghip cng s đm
bo ngha v ca mình đi vi nhà nc, đi tác, nhân viên toàn công ty và cng đm
bo thc hin có hiu qu ngha v phát trin ca chính doanh nghip.
hot đng có hiu qu, các doanh nghip phi thông qua nghiên cu, phân
tích, đánh giá toàn b quá trình hot đng và sn xut kinh doanh ca doanh nghip
da trên báo cáo tài chính hàng nm. Thông qua phân tích, doanh nghip mi có th
bit đc nhng kt qu đt đc ca quá trình sn xut kinh doanh, phát hin ra đc
nhng mt hn ch còn tn đng. Cng qua đó doanh nghip mi thy rõ nguyên
nhân, ngun gc ca các vn đ phát sinh và có gii pháp c th đ nâng cao hiu qu
hot đng kinh doanh ca doanh nghip.
Nhn thc đc tm quan trng trên nên em đư chn đ tài “ Nơngăcaoăăhiuăquă
sădngătƠiăsnăluăđngătiăcôngătyăTNHHăxơyădngăthngămiăvƠăduălchăMinhă
Lan” làm đ tài ca mình.
2. iătng và phm vi nghiên cu
Ði tng nghiên cu là hiu qu hot đng sn xut kinh doanh ti công ty
TNHH xây dng thng mi và du lch Minh Lan
Phm vi nghiên cu là: hiu qu hot đng sn xut kinh doanh ti công ty
TNHH xây dng thng mi và du lch Minh Lan trong giai đon 2011 – 2013
3. Phngăpháp nghiên cu
Thang Long University Library
Các phng pháp so sánh, phng pháp phân tích theo chiu ngang, phân tích theo
chiu dc và phng pháp phân tích t l đc s dng trong khóa lun.
3. Kt cu khóa lun
Ngoài m đu và kt lun khóa lun gm 3 chng:
Chngă1:ăCăsălýălunăchungăvăhiuăquăsădngătƠiăsnăluăđngătiădoanhă
nghip
Chngă2:ăThcătrngăhiêuăqu sădngătƠiăsnăluăđngătiăcôngătyăTNHHăxơyă
dngăthngămiăvƠăduălchăMinhăLan
Chngă3:ăMtăsăgiiăphápănhmănơngăcaoăhiuăquăsădngătƠiăsnăluăđngătiă
công ty TNHH xây dngăthngămiăvƠăduălchăMinhăLan
LIăCMăN
Vi tình cm chân thành, em xin bày t lòng bit n ti các thy giáo, cô giáo
trng i Hc Thng Long, đc bit là thy Trnh Trng Anh cùng các bác, cô chú
và anh ch trong công ty TNHH Minh Lan đư tn tình giúp đ em hoàn thành khóa
lun tt nghip này. Em cng xin cm n các thy cô giáo ging dy trong nhà trng
đư truyn đt cho em rt nhiu kin thc b ích đ thc hin khóa lun và cng nh có
đc hành trang vng chc cho s nghip trong tng lai.
Do gii hn kin thc và kh nng lỦ lun ca bn thân còn nhiu thiu sót và
hn ch, kính mong s ch dn và đóng góp ca các thy cô giáo đ khóa lun ca em
đc hoàn thin hn.
Hà Ni, ngày 24 tháng 07 nm 2014
Sinh viên
Nguyn Hng Trang
Thang Long University Library
LIăCAM OAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cu ca riêng tôi, do tôi trc tip làm.
Các s liu, kt qu nêu trong khóa lun, xut phát t tình hình thc t ca công ty
trách nhim hu hn Minh Lan
HƠăNi,ăNgƠyă04ăăthángă10ănmă2014
Sinh viên
NguynăHngăTrang
DANH MC VIT TT
Kí hiu vit tt
Tênăđyăđ
BCLCTT
Báoăcáoăluăchuyn tin t
BCTC
Báo cáo tài chính
CKT
Cơnăđi k toán
DN
Doanh nghip
DTT
Doanh thu thun
GVHB
Giá vn hàng bán
HTK
Hàng tn kho
LNST
Li nhun sau thu
SXKD
Sn xut kinh doanh
TNDN
Thu TNDN
TSC
Tài sn c đnh
TSDH
Tài sn dài hn
TSNH
Tài sn ngn hn
VCSH
Vn ch s hu
VL
Vnăluăđng
Thang Long University Library
1
CHNGă1:ăMTăSăVNăăLụăLUNăCHUNGăVăTÀIăSNă
LUăNGăVÀăHIUăQUăSăDNGăTÀIăSNăLUăNGă
TRONG DOANH NGHIP
Khái nim vai trò và phân loi tài sn lu đng trong doanh nghip
1.1.1 Khái nim tài sn lu đng:
Khái nim tài sn lu đng:
Trong quá trình sn xut kinh doanh, b phn ch yu ca đi tng lao
đng là tài sn lu đng trc tip cu thành nên thc th ca sn phm và mt
b phn khác hao phí mt đi cùng vi quá trình kinh doanh. Do các đi tng
lao đng trc tip tham gia cu to nên thc th sn phm nên hình thái vt cht
s thay đi và ch tham gia mt ln vào chu kì sn xut kinh doanh. Sang k
kinh doanh tip theo doanh nghip s s dng đi tng lao đng mi.
i tng lao đng phc v vào quá trình sn xut kinh doanh gm:
- Vt t d tr đ chun b cho quá trình sn xut kinh doanh đc liên
tc nh nng lng, nguyên vt liu và các đng lc khác.
- Sn phm d dang.
Hai b phn trên biu hin di hình thái vt cht gi là tài sn lu đng.
Vy, Tài sn lu đng là đi tng lao đng thuc quyn s hu ca doanh
nghip.
(Ngun: TS. Nguyn Th Hi Sn(2010), Qun tr tài chính doanh nghip, NXB
Thng Kê, Hà Ni)
1.1.2. c đim ca tài sn lu đng:
Tài sn lu đng tham gia vào mt chu kì sn xut kinh doanh. TSL
thng biu hin di hình thái nh tin và tng đng tin, khon phi thu
ngn hn, hàng tn kho và tài sn ngn hn khác. Các tài sn này đc s dng
trong mt chu kì kinh doanh hoc mt nm. TSL này phân bit vi các thit b
và tài sn c đnh khác tham gia vào nhiu chu kì kinh doanh nên đc tách
riêng và phân b chi phí vào nhiu kì khác nhau.
Tài sn lu đng thay đi hình thái vt cht ban đu đ cu to nên thc
th sn phm. c đim này là đin hình ca doanh nghip sn xut kinh doanh,
hàng tn không dùng cho mc đích sn xut thng tri qua mt quá trình bin
đi thành thành phm, hàng hóa hoàn chnh đ sn xut bán ra th trng.
2
Giá tr TSL luân chuyn mt ln vào giá tr sn phm làm ra. iu này
cho thy mi chi phí phát sinh trong quá trình bin đi tài sn ngn hn thành
thành phm đc tính vào giá thành ca sn phm trc khi đa ra th trng.
Vai trò ca tài sn lu đng trong doanh nghip
tin hành sn xut, ngoài TSC nh máy móc, thit b, nhà xng
doanh nghip phi b ra mt lng tin nht đnh đ mua sm hàng hóa, nguyên
vt liu phc v cho quá trình sn xut. Nh vy tài sn lu đng là điu kin
đu tiên đ doanh nghip đi vào hot đng hay nói cách khác tài sn lu đng là
điu kin tiên quyt ca quá trình sn xut kinh doanh.
Ngoài ra tài sn lu đng còn đm bo cho quá trình tái sn xut ca
doanh nghip đc tin hành thng xuyên, liên tc. Tài sn lu đng còn là
công c phn ánh đánh giá quá trình mua sm, d tr, sn xut, tiêu th ca
doanh nghip.
Tài sn lu đng còn có kh nng quyt đnh đn quy mô hot đng ca
doanh nghip. Trong nn kinh t th trng doanh nghip hoàn toàn t ch trong
vic s dng vn nên khi mun m rng quy mô ca doanh nghip phi huy
đng mt lng vn nht đnh đ đu t ít nht là đ đ d tr vt t hàng hóa.
Tài sn lu đng còn giúp cho doanh nghip chp đc thi c kinh doanh và
to li th cnh tranh cho doanh nghip.
Tài sn lu đng còn là b phn ch yu cu thành nên giá thành sn
phm do đc đim luân chuyn toàn b mt ln vào giá tr sn phm. Giá tr ca
hàng hóa bán ra đc tính toán trên c s bù đp đc giá thành sn phm cng
thêm mt phn li nhun. Do đó, tài sn lu đng đóng vai trò quyt đnh trong
vic tính giá c hàng hóa bán ra.
1.1.4 Phân loi tài sn lu đng
Có th phân loi tài sn lu đng theo nhiu cách khác nhau:
1.1.4.1. Phân loi ếa vào kh nng chuyn đi và đc đim kinh t
Tin và tng đng tin
Tin và tng đng tin bao gm tt c tin mt trong qu tin
mt ti đn v k c ngoi t và tin ni t, tin gi ngân hàng và tin đnag
chuyn. Nh vy, tin mt bao gm:
+ Tin mt
+ Tin gi ngân hàng
+ Tin di dng Séc các loi.
Thang Long University Library
3
+ Tin trong thanh toán
+ Tin tron các loi th thanh toán và th ATM
+ Các tài sn tng đng tin
Vàng bc, đá quý và kim khí quý
ây là nhóm tài sn đc bit, ch yu dùng vào mc đích d tr.
Tuy vy, trong ngành tài chính- ngân hàng, vàng bc đá quỦ và kim khí quỦ
đc d tr vi mt lng khá ln và đc coi là mt trong lnh vc kinh doanh
ca ngành.
Chi phí tr trc
Chi phí tr trc bao gm các khon tin mà công ty tr trc cho
ngi bán, nhà cung cp hoc các đi tng khác. Mt s các khon tr trc có
th có mc đ ri ro cao vì ph thuc vào các yu t khó d đoán trc.
Các khon phi thu
Các khon phi thu bao gm các khon phi thu khách hàng, khon
tr trc cho ngi bán, phi thu ni b ngn hn, hi thu theo tin đ k hoch
hp đng xây dng, các khon phi thu ngn hn khác và khon d phòng n
phi thu ngn hn khó đòi.
Hàng tn kho
Hàng tn kho bao gm toàn b giá tr tn kho ca doanh nghip
nh nguyên vt liu, hàng hóa, thành phm, chi phí sn xut d dang, công c
dng c và chi phí d phòng gim giá hàng tn kho.
Tài sn ngn hn khác
Tài sn ngn hn khác bao gm chi phí tr trc ngn hn, thu giá
tr gia tng đc khu tr, thu và các khon phi thu cu nhà nc và tài sn
ngn hn khác.
1.1.4.2. Phân loi tài sn lu đng ếa vào khâu kinh ếoanh
Theo cách phân loi này, tài sn lu đng ca doanh nghip gm 2 b
phn: tài sn lu đng sn xut và tài sn lu đng lu thông.
Tài sn lu đng sn xut bao gm các tài sn khâu d tr sn xut nh
nhiên liu, nguyên vt liu chính, vt liu ph, … và các tài sn khâu sn xut
nh sn phm d dang đang ch to, bán thành phm, chi phí tr trc.
Tài sn lu đng lu thông ca doanh nghip bao gm các sn phm
thành phm ch tiêu th, các loi vn bng tin, các khon vn trong thanh toán,
các khon chi phí ch kt chuyn, chi phí tr trc…
4
Các tài sn lu đng sn xut và tài sn lu đng lu thông luôn vn
đng, thay th và chuyn hoá ln nhau trong quá trình sn xut kinh doanh đ
đm bo cho quá trình sn xut kinh doanh đc tin hành liên tc.
1.1.5. C cu tài sn lu đng và các nhân t nh hng ti c cu tài sn
lu đng
1.1.5.1. C cu tài sn lu đng
C cu TSL là quan h t l gia các thành phn tài sn lu đng chim
trong tng s tài sn lu đng ca doanh nghip
Các doanh nghip khác nhau thì có s tài sn lu đng cng không ging
nhau. Vic phân tích c cu tài sn lu đng ca doanh nghip theo các tiêu
thc phân loi khác nhau s giúp doanh nghip hiu rõ hn nhng đc đim
riêng v s tài sn lu đng mà mình đang qun lý tài sn lu đng có hiu qu
hn và phù hp vi điu kin c th ca doanh nghip.
1.1.5.2. Các nhân t nh hng đn c cu tài sn lu đng ca doanh
nghip
Nhân t nh hng đn t trng tài sn lu đng
- Ngành ngh hot đng – sn xut kinh doanh ca công ty: hot đng c
th ca công ty theo đui thng có nh hng quan trng đn mc tài sn lu
đng ca công ty. Nu công ty là công ty thng mi lng hàng tn kho s cn
nhiu bi l doanh nghip cn điu chnh hàng hóa trong quá trình kinh doanh,
lng tin và tng đng tin dùng trong kinh doanh s ln và s n phi thu
khó đòi s tng lên. Nu công ty là công ty chuyên cung cp dch v thì lng
hàng tn kho s thng mc thp hn công ty thng mi, nhng lng tin
và tng đng tin ca công ty dch v thng rt ln do bn cht ca công ty
chuyên cung cp dch v là quá trình sn xut dch v, chuyn giao dch v, tiêu
dùng dch v là đng thi nên thng công ty dch v s tin hành thu tin trc
khi s dng dch v. Bên cnh đó, đi vi công ty sn xut thì lng tin và
tng đng tin li nh mà ch yu lng vn lu đng ca công ty sn xut
tp trng di dng hàng tn kho là nguyên vt liu, bán thành phm, thành
phm và chi phí sn xut d dang. Chính vì vy, loi hình kinh doanh đóng vai
trò rt ln quyt đnh ti c cu và lng tài sn lu đng ca doanh nghip.
- Quy mô ca công ty: Các công ty nh thng có t trng tài sn lu đng
cao hn công ty ln. Bi l:
+ Công ty ln có th dành nhiu ngun lc và quan tâm cn thit đ qun
lỦ TSL. Bi l, các công ty này có nhiu mt hàng kinh doanh, quy mô ln nên
Thang Long University Library
5
cn điu chnh t trng sao cho phù hp, cân đi ngân sách đ đt đc hiu qu
kinh doanh tt nht.
+ Công ty ln có mt li th v tính kinh t theo quy mô trong qun lý
TSL và có kh nng d đoán lung tin tt hn. Chính vì vy, các công ty nh
luôn chu khá nhiu thit thòi và gp nhiu khó khn trong quá trình s dng tài
sn lu đng sao cho hiu qu nht.
+ Công ty ln có điu kin tip cn vi th trng vn và huy đng tài sn
lu đng tt hn các công ty nh. úng vy, nhng công ty ln h có tim lc đ tìm
kim, phát trin th trng nên h có th hiu bit v th trng và phát trin tt hn.
Chính vì vy, các công ty nh do cn tp trung cao lng vn vào trong tài sn
lu đng đ sn xut và kinh doanh, đng thi do không ch đng đc ngun vn
nên công ty thng chuyn lng vn dài hn sang tài tr cho tài sn lu đng (tài sn
ngn hn) đây là chin lc kinh doanh thn trng đm bo hot đng kinh doanh bình
thng ca doanh nghip. Bên cnh đó, đi vi doanh nghip quy mô ln, do h ch
đng hn trong vn kinh doanh và tip cn vi ngun vn vay dài hn d dàng hn
nên có xu hng đu t nhiu hn vào tài sn c đnh đ tng nng sut, gim chi phí
cu thành nên sn phm. Chính vì vy, t trng s dng tài sn lu đng cng gim đi.
- Tc đ tng (gim) doanh thu: khi doanh thu tng thông thng phi thu khách
hàng và hàng lu kho cng tng mt lng tng đi, kéo theo s gia tng ca khon
mc phi tr ngi bán, chính vì vy cng nh hng ti lng tài sn lu đng trong
doanh nghip. Khi doanh nghip kinh doanh tt, tng trng doanh thu ln thì lng
tin và tng đng tin thng có xu hng tng. Bên cnh đó, các khon phi thu
khách hàng cng tng. Thc cht, doanh nghip đang ni lng các chính sách qun lý
các khon phi thu đ nâng cao doanh thu khin cho các khon n phi thu tng lên.
ng thi, khi doanh thu tng, tc đ và lng hàng tn kho đc tiêu th cng tng
theo dn ti doanh nghip phi tng cng nhp kho hàng hóa đ đáp ng nhu cu
kinh doanh tng lên. Do đó, hàng tn kho cng tng lên. Hàng tn kho tng cng dn
ti khon phi tr nhà cung cp cng có xu hng tng. Chính vì vy, doanh thu tng
hoc gim cng có nh hng ti c cu và lng vn lu đng ca doanh nghip.
- Mc đ linh hot mà doanh nghip mong mun: doanh nghip mun duy trì đ
linh hot thì cn duy trì n ngn hn mc thp thì ri ro ngi cho vay thp, giúp
doanh nghip huy đng vn d dàng hn. Nu doanh nghip duy trì n ngn hn
mc thp thì ri ro thanh toán ca doanh nghip s mc thp. Do đó,kh nng huy
đng vn đc bit là ngun vay dài hn s d dàng. Khi có đ ngun đ tài tr cho tài
sn thì vn lu đng ca doanh nghip cng s đm bo và tng lên.
Nh vy, nhân t nh hng đn TSL có th chia thành 3 nhóm chính:
6
- V mt sn xut nh: đc đim công ngh sn xut ca doanh nghip, đ dài
chu k sn xut , trình đ t chc quá trình sn xut,…
- V cung ng tiêu dung nh: khong cách gia doanh nghip vi ni cung cp,
kh nng cung cp ca th trng,…
- V mt thanh toán nh: phng thc thanh toán đc la chn theo các hp
đng bán hàng, th tc thanh toán, vic chp hành k lut thanh toán.
1.2 Các phng pháp phân tích tài sn lu đng
Phng pháp so sánh
Là phng pháp s dng các báo cáo tài chính đ so sánh gia s thc
hin k này vi s thc hin k trc đ thy rõ xu hng thay đi ca vn lu
đng, đánh giá s tng trng hay tht lùi trong hot đng kinh doanh ca
doanh nghip, so sánh gia s thc hin vi s k hoch đ thy mc đ phn
đu ca doanh nghip, so sánh gia s liu ca doanh nghip vi s liu trung
bình ca ngành ca các doanh nghip khác nhm đánh giá tình hình qun lỦ s
dng vn lu đng tt hay xu, đc hay cha đc.
Có th so sánh theo chiu dc đ xem xét t trng ca tng ch tiêu so vi
tng th, so sánh theo chiu ngang ca nhiu k đ thy đc s bin đi c v
s lng tng đi và tuyt đi ca mt ch tiêu nào đó qua các niên đ k toán
liên tip.
Xác đnh s gc đ so sánh:
Khi nghiên cu nhp đ bin đng, tc đ tng trng ca các ch tiêu, s
gc đ so sánh là ch tiêu k trc.
Khi nghiên cu nhp đ thc hin nhim v kinh doanh trong tng khong
thi gian trong nm thng so sánh vi cùng k nm trc.
Khi nghiên cu kh nng đáp ng nhu cu ca th trng có th so sánh
mc thc t vi mc hp đng.
iu kin đ so sánh đc các ch tiêu kinh t:
Phi thng nht v ni dung kinh t ca ch tiêu
m bo tính thng nht v phng pháp tính các ch tiêu
m bo tính thng nht v đn v tính, các ch tiêu v c s lng, thi
gian và giá tr.
Mc tiêu so sánh trong phân tích kinh doanh:
Xác đnh mc đ bin đng tuyt đi và mc đ bin đng tng đi
cùng xu hng bin đng ca ch tiêu phân tích.
Thang Long University Library
7
Mc bin đng tuyt đi: đc xác đnh trên c s so sánh tr s ca ch
tiêu gia hai k: k phân tích và k gc.
Mc đ bin đng tng đi: là kt qu so sánh gia s thc t vi s gc
đư đc điu chnh theo mt h s ca ch tiêu có liên quan theo hng quy mô
ca ch tiêu phân tích.
So sánh tuyt đi
S tuyt đi là mc đ biu hin quy mô, khi lng giá tr v mt ch
tiêu kinh t nào đó trong thi gian và đa đim c th. n v tính là hin vt,
giá tr, gi công. Mc giá tr tuyt đi đc xác đnh trên c s so sánh tr s ch
tiêu gia hai k.
So sánh tng đi
Mc đ bin đng tng đi là kt qu so sánh gia thc t vi s gc đư
đc điu chnh theo mt h s ch tiêu có liên quan theo hng quyt đnh quy
mô ca ch tiêu phân tích.
1.2.2. Phng pháp phân tích t s tài chính
T s là công c phân tích tài chính ph thông nht. Mt t s là mi quan
h t l gia hai dòng hoc hai nhóm dòng ca bng cân đi tài sn. Phng pháp
phân tích t s da trên ý ngha chun mc các t l ca đi lng tài chính trong các
quan h tài chính. S bin đi các t là s bin đi các đi lng tài chính. V
nguyên tc, phng pháp t l yêu cu phi xác đnh các ngng, các đnh mc, đ
nhn xét, đánh giá tình hình tài chính doanh nghip, trên c s so sánh các t l ca
doanh nghip vi giá tr các t l tham chiu.
Trong phân tích tài chính doanh nghip, các t l tài chính đc phân thành
các nhóm t l đc trng, phn ánh nhng ni dung c bn theo các mc tiêu hot
đng ca doanh nghip. ó là các nhóm t l v kh nng thanh toán, nhóm t l
v c cu vn và ngun vn, nhóm t l v nng lc hot đng kinh doanh, nhóm t
l v kh nng sinh li.
Mi nhóm t l li bao gm nhiu t l phn ánh riêng l, tng b phn ca
hot đng tài chính trong mi trng hp khác nhau, tu theo giác đ phân tích,
ngi phân tích la chn các nhóm ch tiêu khác nhau đ phc v mc tiêu phân
tích ca mình.
Chn đúng các t s và tin hành phân tích chúng, chc chn ta s phát hin
đc tình hình tài chính. Phân tích t s cho phép phân tích đy đ khuynh hng vì
mt s du hiu có th đc kt lun thông qua quan sát s ln các hin tng
nghiên cu riêng r.
8
1.3 Ni dung qun lý tài sn lu đng
Bên cnh tài sn c đnh, tài sn lu đng đóng vai trò quan trng trong hot
đng sn xut kinh doanh (SXKD) ca mi doanh nghip. Dù vic gi tài sn lu đng
không đem li kh nng sinh li quá cao nhng vic gi chúng li đm bo cho hot
đng SXKD ca doanh nghip đc din ra thng xuyên, liên tc. Vì vây, qun lý tài
sn lu đng đóng vai trò ht sc quan trng vào thành công ca doanh nghip.
1.3.1. Chính sách qun lý tài sn lu đng
Mi doanh nghip có th la chn mt chính sách tài sn lu đng riêng và vic
qun lỦ tài lu đng ti mi doanh nghip s mang đn nhng đc đim rt khác nhau.
Thông qua thay đi cu trúc tài sn và n, công ty có th làm thay đi chính sách vn
lu đng mt cách đáng k.
Vic kt hp các mô hình qun lỦ TSL và mô hình qun lý n ngn hn ca
doanh nghip đư to ra 3 chính sách qun lý vn lu đng trong doanh nghip. Sau đây
là 3 chính sách cp tin, thn trng và dung hòa.
Hình 1.1. Chính sách qun lý vn
Cp tin
Thn trng
Dung hòa
TSL
TSC
N ngn
hn
N dài
hn
TSL
TSC
N ngn
hn
N dài
hn
TSL
TSC
N ngn
hn
N dài
hn
(Ngun:Nguyn ình Kim – Bch c Hin (2008) – Tài chính doanh nghip –
NXB Hc vin Tài chính – trang 41)
- Chính sách tài snăluăđng cp tin
Là s kt hp gia mô hình qun lý tài sn cp tin và n cp tin. Doanh nghip
luôn duy trì t trong TSL mc ti thiu và n ngn hn mc cao. Do đó, doanh
nghip s dng mt phn ngun vn ngn hn đ tài tr cho TSL.
c đim:
+ Chi phí huy đng vn thp hn do các khon phi thu khách hàng mc thp
nên chi phí qun lỦ cng mc thp. Hàng lu kho đc gi mc ti thiu giúp
doanh nghip gim đc chi phí lu kho cng nh nhng tn tht do li thi, h hng.
Ngoài khon phi thu và hàng lu kho, các khon mc khác nh tin, đu t tài chính
ngn hn, tài sn ngn hn khác đu đc duy trì mc ti thiu… Bên cnh đó, lưi
sut ngn hn thp hn lưi sut dài hn làm chi phí vay ngn hn thp hn vay dài hn.
Thang Long University Library
9
+ S n đnh ca ngun vn không cao bi l ngun vn huy đng ch yu t
ngun ngn hn (thi gian s dng <1 nm)
+ Kh nng thanh toán ngn hn ca công ty không đc đm bo: qun lý
TSL theo trng phái cp tin thng duy trì mc thp nht ca toàn b TSL.
Công ty ch gi mt mc ti thiu trong tay, da vào chính sách qun lý có hiu qu
và vay ngn hn đ đáp ng mi nhu cu không d báo trc. Do đó, nu qun lý
không hiu qu có th dn đn tình trng doanh nghip mt kh nng thanh toán.
+ Chính sách này đem li ngun thu nhp cao do chi phí qun lý, chi phí lãi vay,
chi phí lu kho,… đu thp làm cho EBIT cao hn… Tuy nhiên, nó cng mang đn
nhng ri ro ln cho công ty. Mt s ri ro có th gp phi khi doanh nghip s dng
chính sách này: không có đ tin đ thc hin chính sách qun lý có hiu qu, công ty
d tr hàng thp dn đn doanh thu có th b mt khi ht hàng d tr…
- Chính sách tài snăluăđng thn trng
Là s kt hp gia mô hình qun lý tài sn thn trng vi n thn trng. Doanh
nghip luôn duy trì TSL mc ti đa và n ngn hn mc thp. Do đó, doanh
nghip s dng mt phn ngun vn dài hn đ tài tr cho TSL.
c đim:
+ Kh nng thanh toán đc đm bo do doanh nghip luôn duy trì TSL mc
đ ti đa luôn đ đ tr các khon n ngn hn.
+ Tính n đnh ca ngun vn cao do ngun vn huy đng ch yu t ngun dài
hn, doanh nghip có th s dng ngun vn đu t vào hot đng sn xut kinh
doanh mà cha phi lo ngay đn vic tr n.
+ Chi phí huy đng vn cao hn do các khon phi thu khách hàng mc cao
nên chi phí qun lỦ cng cao. Hàng lu kho đc gi mc đ ti đa làm tng chi phí
lu kho và các khon d phòng gim giá hàng tn kho. Lãi sut cho vay dài hn cng
cao hn so vi lãi sut cho vay ngn hn.
+ Chính sách này s giúp doanh nghip gim bt đc các ri ro nh bin đng
tng giá thành sn phm so d tr hàng tn kho mc cao… Tuy nhiên, thu nhp
không cao do phi chu chi phí cao hn nh: chi phí qun lý, chi phí lu kho, chi phí
lưi vay… làm cho EBT gim.
- Chính sách tài snăluăđng dung hòa
D trên c s nguyên tc tng thích đc th hin trên mô hình cho thy
TSL đc tài tr hoàn toàn bng ngun ngn hn và TSL đc tài tr hoàn toàn
bng ngun dài hn. Chính sách dung hòa có đc đim kt hp qun lý tài sn thn
trng vi n cp tin hoc kt hp qun lý tài sn cp tin và n thn trng
Tuy nhiên, trên thc t, đ đt đc trng thái tng thích không h đn gin do
vp phi nhiu vn đ nh s tng thích k hn, lung tin hay khong thi gian. Do
10
vy mà chính sách này ch c gng ti trng thái tng thích, dung hòa ri ro và to ra
mc li nhun trung bình, hn ch nhc đim ca 2 chính sách cp tin và thn trng.
(Ngun: Nguyn ình Kim – Bch c Hin (2006)– Tài chính doanh nghip –
NXB Hc vin Tài chính – trang 42)
1.3.2. Qun lý tin mt và các chng khoán thanh khon cao
Vn bng tin ca doanh nghip bao gm tin và các khon tng đng tin.
Trong đó, nhng khon mc quan trng nht phi k đn là tin mt và các khon đu
t chng khoán ngn hn. Nhng lý do chính khin cho doanh nghip phi tích tr
mt lng vn bng tin nht đnh bên cnh vic đu t vào các tài sn sinh li khác.
ó là thc hin mc đích giao dch (đng c kinh doanh), phc v nhu cu chi tiêu bt
thng (đng c phòng nga), thc hin mc đích đu c và nhng nhu cu khác.
Qun lý mc d tr tin mt
- Xác đnh mc d tr tin mt ti u
Dù đem li mt s li ích nht đnh cho doanh nghip nhng mt khác, vic d
tr quá nhiu tin mt có th gây ta tình trng tn đng mt lng vn ln do tin
không đc đu t vào các tài sn khác sinh li. Bi vy, song song vi vic gi tin
mt, doanh nghip có th chuyn sang nm gi các chng khoán ngn hn có tính
thanh khon cao trên th trng tin t đ hng lãi. Khi có nhu cu v tin, doanh
nghip s thc hin giao dch bán các chng khoán này và ngc li khi d tha tin
mt s mua vào.
Do vic gi tin có th mang li nhng li ích cng nh chi phí nh đư đ cp,
vic xác đnh mt mc d tr tin mt ti u là ht sc cn thit. Mc d tr tin mt
ti u là mc tin mt ti thiu mà doanh nghip cn nm gi ti đa hóa li ích đt
đc t vic gi tin.
xác đnh lng d tr tin mt ti u, chúng ta có th vào mô hình Baumol.
Mô hình này xác đnh mc d tr tin mt mà ti đó, tng chi phí là nh nht.
Tng chi phí (TC) = Chi phí giao dch (TrC) + Chi phí c hi (OC)
Chi phí giao dch (TrC):
TrC
=
T
C
F
Trong đó, T: Tng nhu cu v tin trong nm
C: Quy mô mt ln bán chng khoán
T/C: S ln doanh nghip bán chng khoán kh th đ bù đp tin mt
đư chi tiêu
F: Chi phí c đnh ca mt ln bán chng khoán
Thang Long University Library
11
Chi phí c hi (OC):
OC
=
C
2
K
Trong đó, OC: Chi phí c hi ca vic gi tin trong mt nm
C/2: Mc d tr tin mt trung bình
K: Lãi sut đu t chng khoán/ nm
=> Tng chi phí (TC):
TC = TrC + OC
=
T
C
F
C
2
K
Mc d tr tin ti u (C
*
)
C
*
=
2 TF
K
- (Ngun: Nguyn ình Kim – Bch c Hin (2006) – Tài chính doanh nghip
– NXB Hc vin Tài chính – trang 52)
- Xây dng và phát trin các mô hình d báo tin mt
Nhà qun lý phi d đoán các ngun nhp, xut ngân qu theo đc thù v chu k
tính doanh thu, theo mùa v, theo k hoch phát trin ca doanh nghip trong tng
thi k. Ngoài ra, phng thc d đoán đnh k chi tit theo tun, tháng, quý và tng
quát cho hàng nm cng đc s dng thng xuyên.
+ Ngun nhp ngân qu thng gm các khon thu đc t hot đng sn xut,
kinh doanh, tin t các ngun đi vay, tng vn, bán tài sn c đnh không dùng đn…
+ Ngun xut ngân qu gm các khon chi cho hot đng sn xut – kinh doanh,
tr n vay, tr n c tc, mua sm tài sn c đnh, đóng thu và các khon phi tr
khác…
Trên c s so sánh ngun nhp và ngun xut ngân qu doanh nghip có th thy
đc mc thng d hay thâm ht ngân qu.
Các bin pháp qun lý:
+ Mi khon thu chi vn tin mt đu phi thc hin qua qu
+ Phân đnh trách nhim rõ rang trong qun lý vn tin mt
+ Xây dng quy ch thu, chi qu tin mt
+ Qun lý cht ch các khon tm ng tin mt, cn quy đnh đi tng, thi
gian và mc tm ng… đ qun lý cht ch, tránh vic li dng qu tin mt ca
doanh nghip vào mc đích các nhân.
Qun lý quá trình thanh toán
Quá trình thanh toán vn bng tin ca doanh nghip bao gm quá trình thu tin
và chi tin. Vic qun lỦ quá trình thanh toán nên đc din ra theo nguyên tc: rút
ngn thi gian thu tin và kéo dài thi gian chi tin.
12
la chn đc phng thc thu (chi) tin ti u, doanh nghip nên so sánh li
ích gia tng và chi phí gia tng gia các phng án
Li ích gia tng (∆B)và chi phí gia tng (∆C) đc tính nh sau:
∆B= ∆t
TS
I
(1-T)
∆C= (C
2
– C
1
)
(1-T)
Trong đó:
∆t: s ngày thu tin rút ngn đc (hoc kéo dài đc)
TS: quy mô chuyn tin/ngày
I: lưi sut đu t/ ngày
T: thu sut thu thu nhp doanh nghip
C
1
: chi phí chuyn tin ca phng án 1
C
2
: chi phí chuyn tin ca phng án 2
Quyt đnh đc đa ra s là:
∆B>∆C, doanh nghip nên chn phng án 2
∆B<∆C, doanh nghip nên chn phng án 1
∆B =∆C, doanh nghp có th tùy Ủ la chn
(Ngun: Nguyn ình Kim – Bch c Hin (2006) – Tài chính doanh nghip –
NXB Hc vin Tài chính – trang 65)
1.3.3. Qun lý các khon phi thu
Theo dõi và thc hin vic thu n, chim phn không nh trong vic qun lý vn
lu đng. Thi gian thu hi n càng ngày càng ngn thì doanh nghip càng có nhiu
tin đ quay vòng vn, nâng cao hiu qu sn xut kinh doanh.
- Các nhân t nh hng đn quy mô đn các khon phi thu ca doanh nghip
gm:
+ Quy mô sn xut – hàng hóa bán chu cho khách hàng
+ Tính cht thi v ca vic tiêu th sn phm trong các doanh nghip
+ Mc gii hn n ca doanh nghip cho khách hàng
+ Mc đ quan h và đ tín nhim ca khách hàng vi doanh nghip
- c đim c bn và khon mc phi thu khách hàng: khon phi thu là s tin
khách hàng n doanh nghip do mua chu hàng hóa hoc dch v. Có th nói, hu ht
các công ty đu phát sinh các khon phi thu nhng vi mc đ khác nhau, t mc
không đáng k cho đn mc không th kim soát.
Kim soát khon phi thu liên quan đn vic đánh đi gia li nhun và ri ro.
Nu không bán chu hàng hóa thì mt c hi bán hàng, t đó mt đi li nhun. Nhng
nu bán chu hàng hóa quá nhiu thì chi phí cho khon phi thu tng có nguy c phát
sinh các khon n khó đòi, do đó, ri ro không thu hi n đc cng gia tng. Vì vy,
doanh nghip cn có chính sách bán chu phù hp. Khon phi thu ca doanh nghip
Thang Long University Library
13
phát sinh nhiu hay ít ph thuc vào các yu t nh tình hình nn kinh t, giá bán sn
phm, cht lng sn phm và chính sách bán chu ca doanh nghip.
- Xây dng chính sách thng mi:
Nguyên tc c bn đó là:
+ Khi li ích gia tng ln hn chi phí gia tng, doanh nghip nên cp tín dng.
+ Li ích gia tng nh hn chi phí gia tng, doanh nghip nên tht cht tín dng
+ Trng hp c li ích và chi phí đu gim thì doanh nghip cn xem xét phn
chi phí tit kim đc có đ bù đp cho phn li ích b gim đi không.
Khi xây dng chính sách bán chu cn đánh giá k nh hng ca chính sách bán
chu ti li nhun ca doanh nghip. Do vy, mi chính sách bán chu cn đc đánh
giá trên các tiêu thc sau:
+ D kin quy mô sn phm hàng hóa dch v tiêu th.
+ Giá bán sn phm, dch v nu bán chu hoc không bán chu
+ ánh giá mc chit khu (thanh toán) có th chp nhn
- Phân tích tín dng:
+ Phân tích kh nng tín dng ca khách hàng: đánh giá uy tín ca khách hàng
qua mt s tiêu thc v nng lc tr n, quy mô vn kinh doanh, kh nng phát
trin,…
Sau khi xây dng tiêu chun tín dng, doanh nghip cn đánh giá kh nng tín
dng ca tng khách hàng da trên thông tin t các ngun khác nhau nh báo cáo tài
chính, báo cáo tín dng, ngân hàng và các t chc thng mi, kinh nghim ca doanh
nghip…Trong trng hp cân nhc la chn gia nhiu khách hàng, doanh nghip có
th s dng phng pháp chm đim tín dng trên c s các tiêu chun đư xây dng
kèm theo trng s. Sau đó, doanh nghip s xp hng khách hàng và có th phân loi
theo tng mc đ ri ro đ d dàng qun lỦ cng nh đa ra quyt đnh.
+ Phân tích li ích thu đc t khon tín dng thng mi: đây là phng pháp
xác đnh thông qua ch tiêu giá tr hin ti ròng NPV, vi ba mô hình đa ra quyt đnh
cn đc xem xét:
Quyt đnh tín dng khi xem xét mt phng án: cp tín dng
Mô hình c bn:
NPV = (CF
t
/ k) – CF
0
CF
0
= VC
S
(ACP/365)
CF
t
= [S
(1- VC) – S
BD – CD]
(1–T )
Trong đó:
VC: t l chi phí bin đi trên doanh thu
S : doanh thu d kin mi k
ACP: thi gian thu tin trung bình
BD: t l n xu trên doanh thu
CD: chi phí tng them ca b phn tín
dng
T: thu sut thu TNDN
14
Sau khi tính toán ch tiêu NPV, doanh nghip đa ra quyt đnh:
NPV > 0 : cp tín dng
NPV < 0: không cp tín dng
NPV = 0: bàng quan
Bng 1.1. QuytăđnhăkhiăxemăxétăhaiăphngăánăvƠăquytăđnh khi
kt hp thông tin ri ro
Quytăđnh
Quytăđnh 1
Quytăđnh 2
Ch tiêu
Không
cp tín
dng
Cp tín dng
Không s dng
thông tin ri ro
tín dng
S dng
thông tin ri
ro tín dng
S lng bán (Q)
Q
0
Q
1
(Q
1
> Q
2
)
Q
1
Q
1
h
Giá bán (P)
P
0
P
1
(P
1
> P
0
)
P
1
P
1
Chi phí SX bình quân (AC)
AC
0
AC
1
(AC
1
>AC
0
)
AC
1
AC
1
Chi phí thông tin ri ro
_
_
h
100%
Xác sut thanh toán
100%
h (h< 100%)
_
_
Thi hn n
0
T
T
T
T sut chit khu
0
R
R
R
(Ngun: Nguyn ình Kim – Bch c Hin (2006) – Tài chính doanh nghip –
NXB Hc vin Tài chính – trang 72)
Quyt đnh 1: Xem xét hai phng án: cp
tín dng và không cp tín dng
- Phng án bán tr ngay (không cp tín
dng) :
NPV
0
= P
0
Q
0
– AC
0
Q
0
- Phng án bán tr chm (cp tín dng)
NPV
1
= P
1
Q
1
h/ (1 + R) – AC
1
Q
1
=> a ra quyt đnh trên c s:
NPV
0
> NPV
1
: Không cp tín dng
NPV
0
< NPV
1
: cp tín dng
NPV
0
= NPV
1
: bàng quan
Quyt đnh 2: Kt hp s dng thông tin ri
ro
- Phng án không s dng thông tin ri ro
tín dng:
NPV
1
= P
1
Q
1
h/ (1+R) – AC
1
Q
1
- Phng pháp s dng thông tin ri ro
NPV
2
= P
1
Q
1
h/ (1+R) – AC
1
Q
1
h – C
=> a ra quyt đnh trên c s:
NPV
2
> NPV
1
: s dng thông tin ri ro tín
dng
NPV
2
< NPV
1
: không s dng thông tin
ri ro tín dng
NPV
2
= NPV
1
: bàng quan
- Theo dõi thi gian thu tin trung bình (ACP):
Thi gian thu tin trung tin trung bình =
Phi thu khách hàng
365
Doanh thu thun
Thang Long University Library
15
Theo dõi s thay đi ca thi gian thu tin trung bình s giúp doanh nghip kp
thi đa ra điu chnh v chính sách tín dng và thu tin. Tuy nhiên, đây li là mt chi
tiêu tng quát chu nh hng bi s thay đi v quy mô doanh thu và quy mô khon
phi thu, đng thi có xu hng n đi nhng thay đi cá bit trong khách hàng nên
không đt đc nhiu hiu qu trong vic qun lý thu n.
(Ngun: Nguyn ình Kim – Bch c Hin (2006) – Tài chính doanh nghip
– NXB Hc vin Tài chính – trang 73)
1.3.4. Qun lý d tr, tn kho
Hàng tn kho là khon mc có tính thanh khon thp nht trong s các khon
mc ca vn lu đng. Bi vy, tích tr hàng tn kho bên cnh vic giúp cho hot
đng SXKD ca doanh nghip đc liên tc còn gim kh nng thanh toán nhanh hay
kh nng thanh toán tc thi ca doanh nghip nu t trng này chim phn ln trong
vn lu đng.
Trong công tác qun lỦ, phng pháp thng đc s dng là mô hình EOQ
Mô hình EOQ hay mô hình đt hàng kinh t là mô hình xác đnh lng đt hàng
ti u (Q
*
) sao cho tng chi phí là thp nht.
Các gi đnh ca mô hình:
- Nhu cu v hàng tn kho là n đnh
- Không có bin đng giá, hao ht, mt mát trong khâu d tr
- Thi gian t khi đt hàng đn khi chp nhn hàng là không đi
- Ch có duy nht hai loi chi phí: chi phí đt hàng và chi phí d tr
- Không xy ra thiu ht hàng tn kho nu đn đt hàng đc thc hin đúng hn
Trong mô hình EOQ
- Chi phíđt hàng (Ordering cost) :
Chi phí đt hàng =
S
Q
O
- Chi phí d tr hàng tn kho (Carrying cost)
Chi phí d tr =
Q
2
C
Trong đó: S: Lng hàng cn đt trong nm
O: Chi phí mt ln đt hàng
Q/2: Mc d tr kho trung bình
C: Chi phí d tr kho trên mt đn v hàng tn kho trong nm
=> Tng chi phí:
Tng chi phí =
Q
2
C +
S
Q
O