B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNGăIăHCăTHNGăLONG
o0o






KHịAăLUNăTTăNGHIP



 tài:
MTăS GIIăPHÁPăNHMăNỂNGăCAOăLIăNHUNă
TIăCỌNGăTYăCăPHNăTHNGăMIăVÀ
XỂYăLPăHPăTHÀNH





SINHăVIểNăTHCăHIN : KIM QUANG HUY
MÃ SINH VIÊN : A17033
CHUYÊN NGÀNH : TÀI CHÍNH

HÀăNIăậ 2014
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNGăIăHCăTHNGăLONG
o0o





KHịAăLUNăTTăNGHIP



 tài:
MTăSăGIIăPHÁPăNHMăNỂNGăCAOăLIăNHUNă
TIăCỌNGăTYăCăPHNăTHNGăMIăVÀă
XỂYăLPăHPăTHÀNH





Giáoăviênăhngădnă :ăThs.ăVăLăHng
Sinhăviênăthcăhin : Kim Quang Huy
Mã sinh viên : A17033
Chuyên ngành : Tài Chính







HÀăNIăậ 2014
Thang Long University Library
LIăCMăN

 có th hoàn thành tt bƠi khóa lun nƠy, em xin gi li cm n chơn thƠnh ti
cô giáo Th.s V L Hng lƠ ngi đƣ hng dn em rt tn tình, chu đáo trong sut
thi gian em thc hin khóa lun nƠy. ng thi, em cng xin chơn thƠnh cm n các
thy cô giáo trong khoa Kinh T - Qun Lý cùng các cán b vƠ nhơn viên ca phòng
Tài Chính - K Toán ca Công ty C phn Thng mi vƠ Xơy Lp Hp ThƠnh đƣ cho
em có c hi lƠm vic vi công ty đ hoƠn thƠnh tt bƠi khóa lun ca em.
Em xin chân thành cm n
Hà Ni, ngày 26 tháng 3 nm 2014
Sinh Viên


Kim Quang Huy




LIăCAMăOAN

Tôi xin cam đoan Khóa lun tt nghip nƠy lƠ do t bn thơn thc hin có s h
tr t giáo viên hng dn vƠ không sao chép các công trình nghiên cu ca ngi
khác. Các d liu thông tin th cp s dng trong Khóa lun lƠ có ngun gc vƠ đc
trích dn rõ rƠng.
Tôi xin chu hoƠn toƠn trách nhim v li cam đoan nƠy!
Sinh viên


Kim Quang Huy
Thang Long University Library
MCăLC

CHNGă1. NHNGă Lụă LUNă Că BNă Vă LIă NHUN CAă DOANHă
NGHIP 1
1.1. Tngăquanăvăliănhunăcaădoanhănghip 1
1.1.1. Mt s khái nim liên quan 1
1.1.2. Khái nim li nhun 1
1.1.3. Vai trò ca li nhun 2
1.1.4. Kt cu ca li nhun 5
1.1.5. Phân phi li nhun và các qu ca doanh nghip 6
1.2. Phngăphápăxácăđnhăliănhunătrongădoanhănghip 7
1.2.1. Phng pháp trc tip 7
1.2.2. Phng pháp gián tip 10
1.3. Cácăchătiêuăđánhăgiáăliănhunăcaădoanhănghip 10
1.4. Cácănhơnătănhăhngăđnăliănhunăcaădoanhănghip 14
1.4.1. Nhân t khách quan 15
1.4.2. Nhân t ch quan 15
1.5. Să cnă thită vƠă cácă giiă phápă chă yuă nhmă nơngă caoă liă nhună caă
doanhănghip 17
1.5.1. S cn thit nhm nâng cao li nhun ca doanh nghip 17
1.5.2. Gii pháp ch yu nhm nâng cao li nhun ca doanh nghip 17
CHNGă2. THCă TRNGă TÌNHă HÌNHă LIă NHUNă TIă CỌNGă TY
23
2.1. Giiă thiuă kháiă quátă vă côngă tyă Că phnă Thngă miă vƠă Xơyă lpă Hpă
Thành 23
2.1.1. Quá trình hình thành và phát trin ca công ty 23
2.1.2.

24
2.1.3.
25
2.1.4. Quy trình hot đng sn xut kinh doanh ca công ty C phn thng mi
và Xây lp Hp Thành 26
2.2. ThcătrngăhotăđngăsnăxutăkinhădoanhăcaăcôngătyăCăphnăthngămiă
và XơyălpăHpăThƠnh 27
2.2.1. C cu tài sn – ngun vn 27
2.2.2. Tình hình kt qu hot đng sn xut kinh doanh 35
2.3. ThcătrngătìnhăhìnhăliănhunăcaăcôngătyăC
39
2.3.1. C cu li nhun ca công ty trong nm 2010, 2011, 2012 39
2.2.2. Phân tích tình hình thc hin li nhun ca công ty 40
2.2.3.
46
2.3. ánhăgiáăchung liănhunătiăcôngăty 53
2.3.1. Kt qu đt đc 53
2.3.2. Hn ch 53
2.3.3. Nguyên nhân 54
CHNGă3.
56
3.1.
Thành 56
3.2. Mtăsăgiiăphápăchăyuăgópăphnăphnăđuătngăliănhunătiăcôngăty 56
3.2.1. Nhóm gii pháp tng doanh thu 57
3.2.2. Nhóm gii pháp gim chi phí 58
3.2.3. Mt s gii pháp khác 59

Thang Long University Library
DANHăMCăVITăTT


KỦăhiuăvităttăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăTênăđyăđ
CPTM C phn Thng Mi
SXKD Sn xut kinh doanh
HTK HƠng tn kho
HTV Hi đng t vn
TSC TƠi sn c đnh
TNDN Thu nhp doanh nghip
TNHH Trách nhim hu hn
Tr.ng Triu đng
DANHăMCăS` ,ăBNG

Bng 2.1. C cu tƠi sn vƠ tình hình bin đng tƠi sn 28
Bng 2.2. C cu vƠ bin đng ngun vn 32
Bng 2.3. Bng kt qu hot đng sn xut kinh doanh ca công ty trong ba
nm 2010 -2012 35
39
41
42
Bng 2.7. Bng li nhun t hot đng tƠi chính 44
Bng 2.8. Li nhun khác 45
nhun trên giá thƠnh 46
Bng 2.10 Bng ch tiêu t sut li nhun trên lao đng 47
48
Bng 2.12.Bng ch tiêu li nhun trên tng tƠi sn 49
Bng 2.13 Ch tiêu t sut li nhun trên vn ch s hu 50
Bng 2.14. Các ch tiêu phơn tích 51
S đ 2.1. S đ B máy hot đng Công ty 24
S đ 2.2. Quy trình sn xut ca Công ty 26
Thang Long University Library

LIăMăU
1. LỦădoăchnăđătƠi
Trong nhng nm va qua, sau khi Vit Nam gia nhp t chc thng mi th
gii WTO, nn kinh t nc ta đƣ có nhng bc tin nhy vt, vi t l tng trng
kinh t cao vƠ đang trên đƠ hi nhp vi nn kinh t trong khu vc vƠ trên th gii.
Nn tng c bn vƠ quan trng nht thúc đy nn kinh t nc ta phát trin chính lƠ s
nng đng ca các doanh nghip to tin đ cho s phát trin vƠ th hin đc v th
ca Vit Nam trên th trng quc t.
c bit trong bi cnh hin nay, khi nn kinh t th gii đang suy thoái đƣ nh
hng rt ln đn nn kinh t Vit Nam. Các doanh nghip lƠ nhng nhơn t quan
trng đ đa nn kinh t Vit Nam vt qua đc nhng khó khn nƠy.  lƠm đc
nhng điu nƠy thì doanh nghip cn phi hot đng kinh doanh có li nhun. ó
chính lƠ mc tiêu mƠ các doanh nghip không ngng vn lên đ tn ti, đng vng
mà ngày càng phát trin hn na đ tin ra th trng quc t.
Vì th, li nhun lƠ mc tiêu quan trng nht ca doanh nghip, nó quyt đnh
đn s tn ti vƠ phát trin ca mi doanh nghip vƠ ti đa hóa li nhun lƠ mc tiêu
mƠ doanh nghip nƠo cng phi hng ti. Xut phát t vai trò to ln ca li nhun,
trong quá trình thc tp ti Công ty C phn Thng mi vƠ Xơy lp Hp ThƠnh,
đng thi kt hp vi nhng kin thc đc hc ti trng em đƣ chn đ tƠi: ắMt
s gii pháp nhm nâng cao li nhun ti Công ty C phn Thng mi và Xây
lp Hp Thành”.
2. Mcăđíchătrình bày
- Th nht là: Ttrình bày nhng lý lun c bn v li nhun trong doanh nghip.
- Th hai là: Phân tích đánh giá thc trng tình hình li nhun đng thi đánh giá
tình hình li nhun ca Công ty C phn Thng mi vƠ Xơy lp Hp ThƠnh giai đon
2010 ậ 2012.
- Th ba là:  xut mt s gii pháp nhm nơng cao li nhun Công ty C phn
Thng mi vƠ Xơy lp Hp ThƠnh.
3. iătngăvƠăphmăviănghiênăcuăcaăđătƠi
- i tng nghiên cu ca đ tài: tình hình li nhun ti Công ty C phn

Thng mi và Xây lp Hp Thành
- Phm vi nghiên cu ca đ tài: Tình hình li nhun ti Công ty C phn
Thng mi và Xây lp Hp Thành trong giai đon 2010 - 2012
4. Phngăphápănghiênăcu
Các phng pháp phơn tích, thông kê vƠ phng pháp so sánh đc s dng
trong khóa lun.

5. Ktăcuăcaăkhóaălun
NgoƠi li m đu vƠ kt lun, ni dung ca khóa lun chia lƠm 3 chng:
Chng 1: Nhng lý lun c bn v li nhun ca doanh nghip
Chng 2: Thc trng li nhun ti Công ty C phn Thng mi và Xây lp
Hp Thành
Chng 3: Mt s gii pháp nhm nâng cao li nhun ti Công ty C phn
Thng mi và Xây lp Hp Thành
Qua thi gian thc tp, tìm hiu thc t ti công ty vi s giúp đ ca các cán b
phòng ban trong Công ty C phn Thng mi vƠ Xơy lp Hp ThƠnh, vƠ đc bit lƠ
s tn tình ch bo, hng dn ca Thc s V L Hng trong sut quá trình thc hin
khóa lun. Vi qu thi gian thc tp hn ch cng vi vn kin thc còn ít i ca
mình nên khóa lun còn mt s sai sót, khuyt đim. Vì vy, em rt mong đc s
đóng góp ý kin quý báu ca thy cô giáo vƠ ban lƣnh đo công ty đ bƠi khóa lun
ca em đc hoƠn thin hn
Hà Ni, ngƠy 26 tháng 3 nm 2014
Sinh viên

KIM QUANG HUY


Thang Long University Library

1

CHNGă1. NHNGăLụăLUNăCăBNăVăLIăNHUN
CAăDOANHăNGHIP

1.1. Tngăquanăvăliănhunăcaădoanhănghip
1.1.1. Mt s khái nim liên quan
Khái nimădoanhăthuă
Doanh thu lƠ tng giá tr các li ích kinh t doanh nghip thu đc trong k k
toán, phát sinh t các hot đng SXKD thông thng ca doanh nghip, góp phn lƠm
tng vn ch s hu [3,tr. 30]
Kháiănimăchiăphí
Chi phí ca mt doanh nghip lƠ toƠn b các chi phí phát sinh liên quan đn hot
đng kinh doanh thng xuyên ca doanh nghip trong mt thi k nht đnh. Chi phí
ca doanh nghip bao gm hai b phn lƠ chi phí sn xut kinh doanh vƠ chi phí hot
đng tƠi chính.
Chi phí sn xut kinh doanh ca doanh nghip bao gm: Chi phí cho vic sn
xut ra các sn phm hƠng hóa dch v, chi phí bán hƠng vƠ chi phí qun lý doanh
nghip.
Chi phí sn hot đng tƠi chính ca doanh nghip bao gm: Chi phí tr lƣi tin
vay vn kinh doanh trong k vƠ chi phí liên quan đn vic doanh nghip tin hƠnh cho
các t chc hay các doanh nghip khác vay vn
NgoƠi chi phí kinh doanh trên, hot đng kinh doanh ca doanh nghip có th
phát sinh chi phí khác nh chi phí có tính cht bt thng, chi phí cho vic thu hi các
khon n, chi phí tin pht do vi phm hp đng, chi thanh lý nhng bán TSC
Kháiănimăliănhună
Mi doanh nghip đu lƠ mt t bƠo nh trong nn kinh t, đc t chc ra đ
tin hƠnh hot đng sn xut kinh doanh theo pháp lut vì mc tiêu li nhun. Vy li
nhun lƠ gì? Vai trò ca nó có nh hng nh th nƠo đi vi doanh nghip cng nh
đi vi nn kinh t?
Tùy thuc vƠo tng góc đ khác nhau mƠ các nhƠ kinh t hc qua các thi k,
đƣ có nhng quan đim khác nhau v li nhun.

Adam Smith (1723 ậ 1790) cho rng mi lao đng đu sn xut ra hƠng hoá nên
đu quyt đnh giá tr hƠng hoá. Ông coi giá tr ca hƠng hoá gm tin công, li nhun
đa tô, li nhun lƠ khon khu tr th hai vƠo sn phm ca công nhơn lƠm thuê, v
đa tô ông coi đơy lƠ khon khu tr đu tiên vƠo sn phm lao đng, vi quan đim
nƠy ông phn nƠo cng nêu đc mm mng ca quan h bóc lt.
Khác vi Adamsmith, David Ricardo cho rng: ắLi nhun lƠ phn giá tr d
tha ra ngoƠi giá tr hƠng hóa do công nhơn to ra luôn luôn ln hn s tin công mƠ

2
công nhơn đc hng vƠ phn chênh lch đó chính lƠ li nhun”. Nh vy t tng
ca David Ricardo đƣ có nhng tin b hn nhng lý lun ca Adamsmith. Ông đƣ ch
ra đc ngun gc ca li nhun chính lƠ phn giá tr d tha ngoƠi các chi phí chi tr
cho công nhơn vƠ chính li nhun lƠ do công nhơn to ra ch không phi lƠ do toƠn b
t bn đ ra.
Trong khi đó các nhƠ kinh t hc hin đi nh Samuelson thì cho rng: ắLi
nhun lƠ môt khon thu nhp dôi ra, bng tng s thu v tr đi tng s chi ra”. C th
hn, li nhun lƠ: Chênh lch gia tng doanh thu vƠ tng chi phí b ra đ đt đc
doanh thu đó.
Trên góc đ tƠi chính, li nhun ca quá trình hot đng sn xut kinh doanh
đc coi lƠ phn chênh lch gia thu nhp tiêu th hƠng hóa, dch v vƠ chi phí b ra
đ đt đc doanh thu đó
Công thc chung xác đnh li nhun nh sau:
Li nhun
=
Tng thu nhp
-
Tng chi phí
Nhìn tng quát nhng quan đim trên, ta nhn thy rng li nhun đu có mt
đim chung đó lƠ: Li nhun lƠ s d dôi ra so vi chi phí b ra. Vy li nhun lƠ gì?
mƠ mi doanh nghip đu đt nó lƠm mc tiêu phn đu ca doanh nghip mình. Li

nhun lƠ ch tiêu tng hp đánh giá hiu qu kinh t ca các hot đng sn xut kinh
doanh ca doanh nghip, nó lƠ khon chênh lch gia các khon thu nhp thu đc vƠ
các khon chi phí đƣ b ra đ đt đc thu nhp đó trong mt thi k nht đnh. Nh
vy đ xác đnh li nhun thu đc trong mt thi k nht đnh, ngi ta cn c vƠo
hai yu t: Thu nhp phát sinh trong mt thi k nht đnh vƠ chi phí phát sinh nhm
đem li thu nhp trong thi k đó, hay nói cách khác ch nhng chi phí phơn b cho
các hot đng sn xut kinh doanh đƣ thc hin trong k.
Khi tin hƠnh hot đng sn xut kinh doanh, doanh nghip nƠo cng mong mun
thu đc li nhun cao.  các hot đng sn xut kinh doanh mang li li nhun cao
nht thì doanh nghip phi tng doanh thu vƠ gim chi phí.
i vi nc ta đang trên con đng thc hin công cuc đi mi nn kinh t
hƠng hóa nhiu thƠnh phn vn hƠnh theo c ch th trng có s qun lý ca nhƠ
nc theo đnh hng xƣ hi ch ngha, thì mc tiêu lƠ phi nơng cao hiu qu sn
xut kinh doanh ca doanh nghip nhm ti đa hóa li nhun đó lƠ mc tiêu kinh t
quan trng nht.
1.1.2. Vai trò ca li nhun
Trong nn kinh t bao cp, vai trò ca li nhun không đc chú ý đn nhiu, các
doanh nghip hot đng sn xut kinh doanh theo k hoch ca nhƠ nc. NhƠ nc
bao cp v giá vt t hƠng hóa, v lƣi tín dng, v vn kinh doanh… Kt qu hot
đng cui cùng l hay lƣi không nh hng trc tip đn s tn ti vƠ phát trin ca
Thang Long University Library

3
doanh nghip. Nhng trong nn kinh t th trng, các doanh nghip phi thc hin
hch toán kinh doanh, thì li nhun li lƠ mi quơn tơm hƠng đu ca mi doanh
nghip, li nhun có vai trò ht sc quan trng đi vi s tn ti, phát trin vƠ uy tín
ca doanh nghip trên th trng nói riêng vƠ đi vi s phát trin ca nn kinh t
quc dơn nói chung
1.1.2.1. i vi doanh nghip
Li nhun có vai trò quan trng trong hot đng sn xut kinh doanh ca doanh

nghip, gn lin vi li ích ca doanh nghip nên mc tiêu ca mi quá trình kinh
doanh đu gn lin vi li nhun vƠ tt c các doanh nghip đu mong mun ti đa
hoá li nhun. Các doanh nghip s không tn ti nu nh hot đng sn xut kinh
doanh không mang li li ích cho h.
Li nhun đc coi lƠ mt đòn by kinh t quan trng, đng thi còn lƠ mt ch
tiêu c bn đ đánh giá hot đng sn xut kinh doanh ca doanh nghip. Doanh nghip
mun thc hin ch tiêu li nhun thì trc tiên sn phm hƠng hoá dch v ca doanh
nghip đó phi đc th trng chp nhn. Rõ rƠng li nhun lƠ đng lc thúc đy các
doanh nghip không ngng ci tin đi mi hp lý hoá dơy truyn công ngh s dng
tt các ngun lc ca mình đ tng li nhun doanh nghip li phi thc hin tt các mt
hot đng kinh doanh vƠ c nh vy theo nhng chu trình mc tiêu li nhun.
Li nhun tác đng đn tt c mi hot đng ca doanh nghip đng thi có nh
hng đn tình hình tƠi chính ca doanh nghip. Khi doanh nghip kinh doanh có li
nhun có ngha lƠ doanh nghip không nhng bo toƠn đc vn kinh doanh mƠ còn
có mt khon li nhun b sung ngun vn kinh doanh. Có vn doanh nghip có c
hi thc hin các d án kinh doanh ln nơng cao uy tín cht lng vƠ s cnh tranh
trên thng trng ca doanh nghip, t đó doanh nghip s nơng cao hn na li
nhun ca mình.
Li nhun lƠ ngun tích ly quan trng giúp doanh nghip đu t chiu sơu m
rng quy mô sn xut kinh doanh, lƠ điu kin đ cng c thêm sc mnh vƠ uy tín ca
doanh nghip trên thng trng. Tht vy, li nhun ca doanh nghip sau khi đƣ
thc hin ngha v đi vi NhƠ nc vƠ các ch th tham gia liên doanh Phn còn li
phơn phi vƠo qu đu t phát trin kinh doanh vƠ qu d phòng tƠi chính các qu nƠy
đc doanh nghip dùng đ đu t m rng sn xut kinh doanh. Thay đi trang thit
b máy móc, vì doanh nghip mun ngƠy cƠng phát trin thì luôn phi m rng quy mô
kinh doanh vƠ nơng cao nng sut lao đng.
1.1.2.2. i vi nn kinh t xã hi
Doanh nghip lƠ đn v kinh t c bn quyt đnh đn s thƠnh bi ca th trng
do vy li nhun phn ánh hiu qu ca nn kinh t, li nhun lƠ ngun thu quan trng
ca ngơn sách NhƠ nc, mt phn li nhun ca doanh nghip s đc chuyn vƠo


4
ngơn sách NhƠ nc thông qua các sc thu vƠ ngha v đóng góp ca mi doanh nghip
vi NhƠ nc. Nu doanh nghip kinh doanh có hiu qu, li nhun cao thì ngơn sách
nhƠ nc s có khon thu ln t thu thu nhp doanh nghip. VƠ ngc li, nu doanh
nghip kinh doanh kém hiu qu, li nhun gim thì khon thu nƠy s gim xung. Vi
khon đóng góp ngƠy cƠng ln t thu thu nhp doanh nghip vƠo ngơn sách NhƠ nc
s góp phn tho mƣn nhu cu chi tiêu ca nn kinh t quc dơn, cng c vƠ tng cng
lc lng quc phòng, ci thin vƠ nơng cao đi sng vt cht vƠ vn hóa, tinh thn cho
nhơn dơn. Nn kinh t phát trin s to điu kin thun li v môi trng kinh doanh, tƠi
chính, đu t…cho doanh nghip. T đó doanh nghip đu t vƠo hot đng sn xut
kinh doanh có lƣi vƠ thúc đy s phát trin ca nn kinh t. Li nhun không nhng có
vai trò quan trng đi vi bn thơn doanh nghip mƠ còn có ý ngha vi toƠn xƣ hi.
Li nhun còn có vai trò quan trng vi s tng trng vƠ phát trin kinh t ca
nn kinh t, vic tng li nhun s to điu kin cho nn kinh t phát trin mnh m.
Bi nn kinh t phát trin nhanh hay chm ph thuc rt ln vƠo tích lu, quy mô ca
tích lu quyt đnh quy mô tng trng. Doanh nghip mun tng trng nhanh thì
phi lƠm n đt li nhun cao. Có đc li nhun doanh nghip s tng đc quy mô
tích lu, mt khi đƣ có tích lu đ ln thi doanh nghip có th tái sn xut m rng, đơy
lƠ tin đ thúc đy tng trng kinh t. Ngc li, nn kinh t tng trng s tác đông tr
li doanh nghip, to môi trng thun li vƠ đng lc cho doanh nghip phát trin.
Trong c ch th trng  Vit Nam hin nay đ thích nghi vi giai đon mi ca
nn kinh t, NhƠ nc ban hƠnh chính sách mi nhm tng bc ci thin môi trng
kinh doanh, buc các doanh nghip thc hin hch toán theo c ch th trng ly thu
bù chi vƠ cui cùng phi có lƣi. Qua thc tin cho thy đƣ có nhiu doanh nghip rt
nng đng, linh hot thích nghi vi môi trng kinh doanh, các nhƠ doanh nghip luôn
quan tơm đn vic tìm kim li nhun, ly li nhun lƠm mc tiêu phn đu. Kt qu lƠ
các doanh nghip nƠy đƣ phát trin vng mnh vƠ có sc cnh tranh trên th trng.
Bi vy, trong điu kin c ch th trng, vic nơng cao li nhun không ch lƠ
mc tiêu hƠng đu mƠ còn lƠ điu kin đ quyt đnh s tn ti vƠ phát trin ca các

doanh nghip, đc bit lƠ các doanh nghip nhƠ nc.
1.1.2.3. i vi ngi lao đng
Nu nh mc đích ca doanh nghip lƠ li nhun thì mc đích ca ngi lao
đng lƠ tin lng, tin lng có hai chc nng đi vi doanh nghip nó lƠ mt yu t
chi phí còn đi vi ngi lao đng nó lƠ thu nhp lƠ li ích kinh t ca h.
Khi ngi lao đng h đc tr lng tho đáng h s yên tơm lao đng, phát
huy kh nng sáng to ca mình vƠ nng sut lao đng s tng lên, đơy cng lƠ mt
bin pháp đ doanh nghip nơng cao li nhun. Chính vì th mƠ doanh nghip lƠm n
Thang Long University Library

5
phát đt vƠ mong mun li nhun ca doanh nghip ngƠy cƠng tng vì nó gn lin vi
li ích ca ngi lao đng.
1.1.3. Kt cu ca li nhun
Hot đng sn xut kinh doanh ca doanh nghip trong nn kinh t th trng rt
đa dng vƠ phong phú. Xut phát t các hot đng chính, li nhun ca doanh nghip
thông thng đc cu thƠnh bi ba b phn sau:
- Li nhun t hot đng sn xut kinh doanh
Li nhun thu đc do tiêu th sn phm hƠng hoá, dch v, lao v t các hot
đng sn xut kinh doanh ca doanh nghip.
i vi các doanh nghip hot đng sn xut kinh doanh thì li nhun thu đc
t hot đng sn xut kinh doanh lƠ b phn chim t trng ln nht trong tng mc
li nhun mƠ doanh nghip đt đc. Nó lƠ điu kin tin đ đ doanh nghip thc
hin tích lu phc v cho tái sn xut m rng, đng thi cng lƠ điu kin tin đ đ
doanh nghip lp ra các qu h tr mt vic lƠm, qu khen thng, Do đó li nhun
t hot đng sn xut kinh doanh có ý ngha quyt đnh đn s tn ti vƠ phát trin ca
doanh nghip. Li nhun t hot đng sn xut kinh doanh ca doanh nghip bao gm
li nhun t hot đng sn xut kinh doanh chính vƠ hot đng sn xut kinh doanh
ph, c th:
+ Li nhun t hot đng kinh doanh chính

Li nhun thu đc t hot đng kinh doanh chính đc hình thƠnh t vic thc
hin chc nng vƠ nhim v ch yu ca doanh nghip, nhng nhim v nƠy đc ghi
trong quyt đnh thƠnh lp doanh nghip vƠ đc ghi trong giy phép đng ký kinh
doanh ca doanh nghip. B phn li nhun nƠy chim t trng ln trong tng mc li
nhun cu doanh nghip, đng thi đơy cng lƠ ch tiêu phn ánh vic thc hin đúng
chc nng vƠ nhim v mƠ doanh nghip đ ra.
Li nhun t hot đng kinh doanh chính đc xác đnh lƠ khon chênh lch gia
doanh thu t hot đng kinh doanh chính vi chi phí b ra t hot đng kinh doanh
chính đó.
+ Li nhun t hot đng kinh doanh ph
LƠ li nhun thu đc t các hot đng đc tin hƠnh ngoƠi chc nng nhim v
chính ca doanh nghip, h tr các hot đng kinh doanh chính ca doanh nghip vƠ
tn dng ti đa các ngun lc ca doanh nghip, nơng cao hiu qu s dng vn, sc
lao đng vƠ các yu t vt t k thut, máy móc thit b.
Li nhun thu đc t hot đng kinh doanh ph lƠ khon chênh lch gia doanh
thu t hot đng kinh doanh ph vƠ chi phí phơn b cho hot đng kinh doanh ph đó.
Li nhun t hot đng kinh doanh ph tuy chim t trng không ln trong tng
mc li nhun song nó có nh hng ti s tng gim tng mc li nhun mƠ doanh

6
nghip thu đc vƠ đng thi cho thy vic tn dng trit đ các c hi kinh doanh ca
doanh nghip, đa dng hóa các c hi tìm kim li nhun, gim thiu nhng ri ro
trc nhng bin đi không th lng ht đc t phía môi trng kinh doanh ca
doanh nghip.
- Li nhun hot đng tài chính
LƠ li nhun thu đc t hot đng đu t tƠi chính ca doanh nghip đu t vn
ra bên ngoƠi doanh nghip nh: góp vn liên doanh, liên kt kinh doanh, góp vn c
phn, hot đng mua bán tín phiu, trái phiu, c phiu, cho thuê tƠi sn, kinh doanh
bt đng sn, lƣi tin gi vƠ cho vay thuc ngun vn kinh doanh vƠ qu, mua bán
ngoi t. Hin nay xu hng phát trin ca th trng chng khoán mƠ hot đng đu

t tƠi chính ch yu ca các doanh nghip ch yu lƠ đu t chng khoán do s linh
hot trong chuyn đi vn ca th trng chng khoán vƠ kh nng thu li nhun cao
t hot đng đu t nƠy.
Li nhun t hot đng tƠi chính lƠ phn chênh lch gia doanh thu t hot đng
tƠi chính vi chi phí v hot đng tƠi chính:
LƠ khon li nhun mƠ doanh nghip thu đc t các hot đng kinh doanh mang
tính cht không thng xuyên, doanh nghip không d kin trc đc hoc có d
kin nhng không có kh nng thc hin đc. Nhng khon li nhun nƠy thu đc
có th do nhng nguyên nhơn ch quan hoc khách quan đem li. C th nh nguyên
nhơn t li thi công ngh, các khon n khó đòi cho vƠo danh sách n xu nhng
khách hƠng li thanh toán,…
- Li nhun khác
Li nhun khác lƠ khon chênh lch gia thu vƠ chi t các hot đng khác ca
doanh nghip. Các hot đng khác ví d nh: thanh lý, nhng bán tƠi sn c đnh, s
lý vi phm hp đng kinh t, các khon n khó đòi
1.1.4. Phân phi li nhun và các qu ca doanh nghip
Phân phi li nhun ca doanh nghip
Phơn phơn phi li nhun không phi lƠ vic phơn chia tin lƣi mt cách đn
thun mƠ lƠ vic gii quyt tng hp các mi quan h kinh t din ra đi vi doanh
nghip. ó lƠ quá trình phơn chia vƠ s dng các khon li nhun thu đc sau mt
thi kì hot đng sn xut kinh doanh đ tha mãn li ích ca các bên có quyn li
liên quan. Vic phơn phi li nhun phi đm bo các yêu cu sau đơy:
- Phi đm bo các quy đnh v mt pháp lý ca NhƠ nc
- D tính đn quá trình tng trng vn, tƠi sn ca doanh nghip
- Tính toán đn nhu cu tr các khon n đn hn ca doanh nghip
- Phơn phi phi đm bo quyn kim soát công ty
Thang Long University Library

7
- Phi giƠnh phn li nhun đ li thích đáng cho nhu cu sn xut kinh doanh ca

doanh nghip, đng thi chú trng đm bo li ích ca các thƠnh viên trong đn
v mình.
Li nhun ca doanh nghip đc phơn phi theo trình t:
- Np thu thu nhp doanh nghip cho ngơn sách nhƠ nc
- Np tin thu s dng vn ngơn sách nhƠ nc (nu có)
- Tr các khon tin b pht, bi thng (nu có)
- Tr li tc c phiu, trái phiu, li tc cho các bên tham gia liên doanh
- Bù đp bo toƠn vn cho hot đng sn xut kinh doanh
- Phn còn li, trích lp các qu chuyên dùng ca doanh nghip nh qu đu t
phát trin, qu d phòng tƠi chính, qu d phòng v tr cp mt vic lƠm, qu
khen thng, qu phúc li. Mc phơn chia phn trm (%) li nhun hoc l ca
tng loi qu thuc quyn ch đng ca doanh nghip.
1.2. Phngăphápăxácăđnhăliănhunătrongădoanhănghip
Li nhun ca doanh nghip đc xác đnh bng tng li nhun t hot đng sn
xut kinh doanh, hot đng tƠi chính vƠ các hot đng khác. Trong đó li nhun t
hot đng sn xut kinh doanh, hot đng tƠi chính vƠ các hot đng khác lƠ phn
chênh lch gia doanh thu vƠ chi phí mƠ doanh nghip đƣ b ra đ đt đc doanh thu
đó. Cách thc xác đnh nh sau:
1.2.1. Phng pháp trc tip
Li nhun t hot đng sn xut kinh doanh
ơy lƠ b phn li nhun ch yu mƠ doanh nghip thu đc t các hot đng
sn xut, cung ng sn phm dch v trong ký đc xác đnh.
Công thc:
Li nhun t hot
đng sn xut kinh
doanh
=
Doanh
thu
thun

-
Giá vn
hàng bán
-
Chi phí
bán
hàng
-
Chi phí qun lý
doanh nghip
Trong đó:
- Doanh thu thun: LƠ phn chênh lch gia tng doanh thu vƠ các khon gim
tr doanh thu ca doanh nghip, đó lƠ khon thu thc t mƠ doanh nghip có đc kho
tiêu th sn phm hƠng hóa cung ng dch v cho khách hƠng
Doanh thu thun
=
Doanh thu tiêu th
sn phm và dch v
-
Các khon gim
tr doanh thu
+ Chit khu thng mi: S tin ngi bán gim tr cho ngi mua trong trng
hp ngi mua mua vi s lng hƠng hóa dch v ln.

8
+ Gim giá hƠng bán: LƠ s tin ngi bán gim tr cho ngi mua trong gi
hƠng bán khi xut hin nhng trng hp hƠng kém phm cht, không đúng quy cách.
+ Tr giá hƠng bán b tr li: LƠ giá tr tính theo giá thanh toán ca s sn phm
hƠng hóa, dch v mƠ doanh nghip đƣ tiêu th b khách hƠng tr li do vi pham các
tiêu chun trong hp đng kinh t đƣ ký.

+ Thu tiêu th đc bit: LƠ loi thu gián thu tính trên mt s loi hƠng hóa,
dch v đc bit mƠ nhƠ nc quy đnh thng tính trên hƠng tiêu dùng không đc
khuyn khích.
+ Thu xut nhp khu: LƠ loi thu gián thu tính trên sn phm hƠng hóa ca t
chc kinh t trong vƠ ngoƠi nc xut khu qua biên gii Vit Nam
- Giá vn hƠng bán: i vi doanh nghip sn xut lƠ giá thƠnh sn phm ca
khi lng hƠng hóa tiêu th.
- Chi phí bán hƠng: LƠ nhng chi phí thc t phát sinh trong quá trình tiêu th
sn phm hƠng hóa, dch v gm có: Chi phí bo qun hƠng hóa dch v, tin lng vƠ
các khon trích theo lng ( bo him y t, bo him xƣ hi, kinh phí công đoƠn) ca
nhơn viên bán hƠng, hoa hng đi lý, tip th qung cáo, chi phí mua ngoƠi phát sinh
trong quá trình tiêu th sn phm.
- Chi phí qun lí doanh nghip: LƠ nhng chi phí liên quan đn b máy qun lý
doanh nghip, chi phí qun lý kinh doanh, các chi phí liên quan đn hot đng chính
ca doanh nghip nh tin lng, ph cp, bo him xƣ hi, bo him y t, kinh phí
công đoƠn ca ban giám đc vƠ nhơn viên phòng ban, chi phí vt liu đ dùng vn
phòng, khu hao tƠi sn c đnh dùng chung cho toƠn doanh nghip vƠ các khon ph
phí, tr cp mt vic, d phòng n khó đòi…
Li nhun t hot đng tài chính
Hot đng tƠi chính lƠ nhng hot đng có liên quan đn vic huy đng, qun lý
vƠ s dng vn trong kinh doanh, lƠ s chênh lch gia doanh thu t hot đng tƠi
chính vi chi phí v hot đng tƠi chính vƠ các khon thu gián thu (nu có) ta có công
thc sau:
Công thc:
Li nhun hot đng
tài chính
=
Doanh thu hot
đng tài chính
-

Thu
gián thu
-
Chi phí hot
đng tài chính
Trong đó:
- Doanh thu hot đng tƠi chính: LƠ các khon thu do hot đng tƠi chính mang
li, bao gm hot đng tham gia góp vn liên doanh, mua bán chng khoán, cho thuê
tƠi sn, thu lƣi tin gi, lƣi cho vay vn, lƣi bán ngoi t, chênh lch t giá, các khon
d phòng gim giá.
Thang Long University Library

9
- Thu gián thu trong khơu tiêu th: Gm thu giá tr gia tng (nu tính theo
phng pháp trc tip), thu xut khu, thu tiêu th đc bit (nu có).
- Chi phí hot đng tƠi chính: Gm các chi phí hot đng v đu t tƠi chính
hoc liên quan đn các hot đng v vn ca doanh nghiêp nh chi phí tham gia góp
vn liên doanh vƠ các khon tn tht trong đu t, chi phí cho vay vn, chi phí mua
bán ngoi t chng khoán, chi phí cho thuê tƠi sn, kinh doanh bt đng sn, các
khon chi tr lƣi vay trong đó quan trng lƠ lƣi vay ngơn hƠng, d phòng gim giá
đu t chng khoán.
Li nhun t các hot đng khác
Hot đng khác lƠ nhng hot đng din ra không thng xuyên mƠ doanh
nghip không d tính trc đc hoc có d tính nhng ít có kh nng xy ra vƠ lƠ s
chênh lch gia doanh thu bt thng vi chi phí bt thng vƠ các khon thu gián
thu (nu có), ta có công thc sau:
Li nhun khác
=
Doanh thu khác
-

Chi phí khác
Trong đó:
- Doanh thu khác: LƠ nhng khon thu nhp phát sinh không thng xuyên t
nhng hot đng riêng bit. LƠ nhng khon thu mƠ doanh nghip không d tính trc
hoc lƠ nhng khon thu xy ra mt cách không đu đn. Nhng khon thu nhp nƠy
có th do ch quan hay khách quan đa đn gm: Thu do thanh lý, nhng bán tƠi sn
c đnh, thu do các bên vi phm hp đng vi doanh nghip, thu các khon n khó đòi
đƣ x lý xóa s nƠy thu li.
- Chi phí khác: LƠ khon chi phí cho nhng s kin, các nghip v khác bit vi
các hot đng thông thng ca doanh nghip bao gm: C phn nhng bán, thanh lý
tƠi sn c đnh, giá tr tn tht ca tƠi sn sau khi gim tr tin bi thng, thu hi ph
liu vƠ bù đp t qu d phòng tƠi chính, khon tin b pht thu, truy thu thu…
Sau khi đƣ xác đnh li nhun ca các hot đng kinh doanh, chúng ta tin hƠnh
tng kt li, khi đó kt qu thu đc chính lƠ:
Li nhun thun
t hot đng sn
xut kinh doanh
=
Li nhun t hot
đng sn xut kinh
doanh
+
Li nhun t hot đng
tài chính
Tng li nhun
k toán trc
thu
=
Li nhun t
hot đng sn

xut kinh doanh
+
Li
nhun t
hot đng
tài chính
+
Li
nhun
khác

Li nhun sau
thu
=
Li nhun k
toán trc
thu
-
Thu thu nhp
doanh nghip

10
1.2.2. Phng pháp gián tip
NgoƠi phng pháp xác đnh trc tip  trên, chúng ta còn có th xác đnh li
nhun bng cách tính dn li nhun ca doanh nghip qua tng khơu trung gian, cách
xác đnh nh vy gi lƠ xác đnh li nhun qua bc trung gian
 xác đnh đc kt qu cui cùng ca hot đng sn xut kinh doanh đó lƠ li
nhun ròng ca doanh nghip chúng ta cn tính ln lt các ch tiêu sau:
1. Doanh thu bán hàng
2. Các khon gim tr doanh thu

3. Doanh thu thun v bán hàng (=1-2)
4. Giá vn hàng bán
5. Li nhun gp (=3-4)
6. Chi phí bán hàng và qun lí hot đng tài chính
7. EBIT (=5-6)
8. Thu nhp khác(= li nhun khác – chi phí khác)
9. Li nhun trc thu thu nhp doanh nghip (=7+8)
10. Thu thu nhp doanh nghip (=9* thu sut thu TNDN)
11. Li nhun sau thu( EAT) (=9-10)
S dng phng pháp gián tip nƠy cho phép ngi qun lí nm đc quá trình
hình thƠnh li nhun vƠ tác đng ca tng khơu hot đng đn kt qu hot đng sn
xut kinh doanh cui cùng ca doanh nghip ậ đó lƠ li nhun sau thu ca doanh
nghip. Phng pháp nƠy giúp chúng ta có th lp báo cáo kt qu kinh doanh ca
doanh nghip thông qua các ch tiêu trên, nh đó chúng ta d dƠng phơn tích vƠ so
sánh đc kt qu sn xut kinh doanh ca doanh nghip k trc so vi kì nƠy. Mt
khác chúng ta có th thy đc s tác đng ca tng khon hot đng ti s tng gim
li nhun ca doanh nghip, t đó s giúp chúng ta tìm ra nhng gii pháp điu chnh
thích hp góp phn nơng cao li nhun.
1.3. Cácăchătiêuăđánhăgiáăliănhunăcaădoanhănghip
Li nhun lƠ mt ch tiêu cht lng tng hp nói lên toƠn b kt qu hot đng
sn xut kinh doanh ca công ty. Vì vy li nhun lƠ ch tiêu quan trng đ đánh giá
doanh nghip. Di đơy lƠ các ch tiêu đánh giá li nhun ca doanh nghip:
Tăsutăliănhun:
T sut li nhun lƠ mt ch tiêu tng đi cho phép so sánh hiu qu sn xut
kinh doanh gia các thi k khác nhau trong mt doanh nghip hoc gia các doanh
nghip vi nhau. Mc t sut li nhun cƠng cao chng t hot đng sn xut kinh
doanh ca doanh nghip cƠng hiu qu.
Có nhiu cách xác đnh t sut li nhun vƠ mi cách li có nhng ni dung kinh
t khác nhau. Di đơy lƠ mt s cách tính t sut li nhun:
Thang Long University Library


11
+ T sut li nhun giá thành
LƠ quan h t l gia li nhun trc thu thu đc t tiêu th sn phm vƠ tng
giá thành toƠn b sn phm hƠng hóa vƠ dch v tiêu th. Trong đó, tng giá thƠnh sn
phm, hay còn gi lƠ chi phí sn xut, lƠ giá tr toƠn b các chi phí đƣ b ra đ to nên
sn phm đó. Giá thƠnh sn phm bao gm:
- Giá tr nguyên liu cu thƠnh sn phm mƠ nhƠ t sn b tin ra đ mua
- Chi phí nhân công và hao mòn máy móc mà doanh nghip b ra đ to ra sn
phm
- Các loi thu phi np, phí vƠ ph phí
Công thc:
T sut li nhun ca
giá thành
=
Li nhun trc thu
Tng giá thành toàn b sn phm hàng hóa
và dch v tiêu th
Ch tiêu nƠy cho thy, mt đng chi phí b vƠo sn xut vƠ tiêu th sn phm
hƠng hóa mang li bao nhiêu đng li nhun trc thu. Nó cng cho thy đc hiu
qu s dng chi phí trong sn xut vƠ tiêu th sn phm ca doanh nghip t đó tìm bin
pháp h giá thƠnh đ nơng cao hiu qu kinh doanh. Nu ch tiêu nƠy cƠng cao chng t
li nhun nhn đc t hot đng đu t ca doanh nghip lƠ tt vƠ ngc li.
+ T sut li nhun theo lao đng
LƠ so sánh gia tng li nhun vi s lng lao đng tham gia vƠo quá trình
sn xut kinh doanh hoc vi tng chi phí v tin lng (tin công) s dng trong quá
trình sn xut kinh doanh. iu nƠy có tác dng khuyn khích các doanh nghip qun
lý vƠ s dng tt lao đng trong doanh nghip theo các hp đng lao đng.
Công thc:
T sut li nhun theo lao đng

=
Li nhun trc thu
Tng lao đng s dng trong kì
Ch tiêu nƠy cho thy c mt lao đng đc đu t thì đem li bao nhiêu đng
li nhun trc thu ca doanh nghip. Ch tiêu nƠy cƠng ln chng t nng sut lao
đng ca doanh nghip cƠng cao, cht lng lc lng lao đng có trình đ tay ngh,
ngc li nu ch tiêu nƠy gim doanh nghip cn phi xem xét li trình đ chuyên
môn ca ngi lao đng, s dng ngun lao đng hp lý vƠ thng xuyên đƠo to li
cán b nhơn viên đ nơng cao trình đ t đó nơng cao nng sut lao đng dn đn tng
t sut li nhun theo lao đng.
+ T sut li nhun trên doanh thu ( ROS)
LƠ quan h t l gia li nhun sau thu ca doanh nghip so vi doanh thu
thun v tiêu th sn phm-dch v. Ch tiêu nƠy đc xác đnh nh sau:

12
Công thc:
T sut li nhun trên
doanh thu
=
Li nhun sau thu (EAT)
Doanh thu thun
Ch tiêu nƠy cho thy c mt đng doanh thu thun tiêu th sn phm-dch v
thì đem li bao nhiêu đng li nhun sau thu. Ch tiêu nƠy cƠng ln chng t trong k
doanh nghip hot đng cƠng có hiu qu. Công thc nƠy cng cho thy đ tng đc
t sut li nhun trên doanh thu doanh nghip phi áp dng các bin pháp nhm nơng
cao cht lng sn phm đ tng đc khi lng sn phm tiêu th t đó lƠm gia tng
li nhun sau thu ca doanh nghip.
Tuy nhiên, t s nƠy ph thuc vƠo đc đim kinh doanh ca tng ngƠnh. Vì
th, khi theo dõi tình hình sinh li ca công ty, ngi ta so sánh t s nƠy ca công ty
vi t s bình quơn ca toƠn ngƠnh mƠ công ty đó tham gia.

+ T sut li nhun trên tng tài sn ( ROA)
T sut li nhun trên tng tƠi sn (ROA) lƠ mt trong nhng t s đ đánh giá
tình hình tƠi chính ca doanh nghip qua đó giúp nhƠ qun lý đ ra nhng quyt đnh
qun lý nhm nơng cao hiu qu s dng vn kinh doanh v kh nng sinh li ca vic
s dng tƠi sn.
T sut li nhun trên tng tài
sn (ROA)
=
Li nhun sau thu (EAT)
Tng tài sn
ROA cho bit khi đu t 1 đng vƠo tƠi sn thì s có kh nng to ra bao
nhiêu đng li nhun. TƠi sn ca mt công ty thì đc hình thƠnh t vn vay vƠ
vn ch s hu. C hai ngun vn nƠy đc s dng đ tƠi tr cho các hot đng
ca công ty. Hiu qu ca vic chuyn vn đu t thƠnh li nhun đc th hin
qua ROA. ROA cƠng cao thì cƠng tt vì công ty đang kim đc nhiu tin hn
trên lng đu t ít hn.
+ T sut li nhun trên vn ch s hu (ROE)
T sut li nhun trên vn ch
s hu (ROE)
=
Li nhun sau thu (EAT)
Vn ch s hu bình quân

T s li nhun trên vn ch s hu ROE cho bit c 1 đng vn ch s hu ca
doanh nghip nƠy to ra bao nhiu đng li nhun sau thu. Nu t s nƠy mang giá tr
dng, lƠ công ty lƠm n có lƣi. Nu mang giá tr ơm lƠ công ty lƠm n thua l.
T sut li nhun ca vn đánh giá đc hiu qu s dng vn ca doanh nghip,
t đó giúp doanh nghip tìm ra các bin pháp thích ng nhm tn dng mi kh nng
sn có, khai thác s dng vn tit kim vƠ có hiu qu, bo toƠn vƠ phát trin vn ca
mình. T sut li nhun cao đng ngha vi vic vn DN quay vòng nhanh vƠ sinh li

cao. T s nƠy còn ph thuc vƠo thi v kinh doanh ca doanh nghip. NgoƠi ra, nó
còn ph thuc vƠo quy mô vƠ mc đ ri ro ca công ty.  so sánh chính xác, cn so
Thang Long University Library

13
sánh t s nƠy ca mt công ty c phn vi t s bình quơn ca toƠn ngƠnh, hoc vi
t s ca công ty tng đng trong cùng ngƠnh.
Phân tích dupont
Trong phơn tích tƠi chính, ngi ta thng vn dng mô hình Dupont đ phơn
tích mi liên h gia các ch tiêu tƠi chính. Nh s phơn tích mi liên h gia các ch
tiêu mƠ ngi ta có th phát hin ra các nhơn t ánh hng đn ch tiêu phơn tích theo
mt trình t logic cht ch. Chng hn, vn dng mô hình mô hình Dupont phơn tích
hiu qu kinh doanh trong mi liên h gia các yu t đu vƠo vƠ kt qu đu ra ca
doanh nghip trong mt k kinh doanh nht đnh. Di đơy lƠ mô hình vn dng
Dupont cho các ch tiêu ROA vƠ ROE.
Công thc:
ROA
=
Li nhun sau
thu
*
Doanh thu thun
=
ROS
*
Vòng quay
tài sn
Doanh thu
thun
Tng tài sn

T mô hình trên cho ta thy, đ nơng cao đc t sut li nhun trên tng tƠi sn
thì doanh nghip cn nơng cao vòng quay ca tng tƠi.  nơng cao s vòng quay ca
tƠi sn, mt mt phi tng quy mô v doanh thu thun mt khác phi s dng tit kim
vƠ hp lý v c cu tng tƠi sn. Nh vy tng doanh thu thun vƠ tng tƠi sn có mi
quan h mt thit vi nhau, thông thng chúng có quan h cùng chiu.
Phân tích dupont
Trong h thng các ch tiêu thì ắT sut li nhun trên vn ch s hu - ROE” lƠ
ch tiêu quan trng nht trong phơn tích hiu qu hot đng kinh doanh ca doanh
nghip, nó phn ánh hiu qu kinh doanh cui cùng ca doanh nghip. ơy chính lƠ
mc đích nơng cao hiu qu s dng s vn ca các ch s hu.
ơy lƠ công c đn gin nhng vô cùng hiu qu, cho phép nhƠ phơn tích có th
nhìn khái quát đc toƠn b các vn đ c bn ca doanh nghip, t đó đa ra các
quyt đnh đúng đn.
Dupont đc trin khai di dng c bn:
ROE
=
Li nhun sau thu
*
Doanh thu thun
*
Tng tài sn
Doanh thu thun
Tng tài sn
Vn ch s hu
Nh vy, qua khai trin ch tiêu ROE có th thy ch tiêu nƠy đc cu thƠnh bi
ba yu t chính. Th nht lƠ t sut li nhun sau thu trên doanh thu thun - ơy lƠ
yu t phn ánh trình đ qun lý doanh thu vƠ chi phí ca doanh nghip. Th hai lƠ,
vòng quay tƠi sn - ơy lƠ yu t phn ánh trình đ khai thác vƠ s dng tƠi sn ca

14

doanh nghip. Th ba lƠ, tng tƠi sn/vn ch s hu - ơy lƠ yu t phn ánh mc đ
s dng tƠi sn vƠ ngun n vay cho hot đng ca doanh nghip.
 tng ROE, tc lƠ tng hiu qu kinh doanh, doanh nghip có ba s la chn
c bn lƠ tng mt trong ba yu t trên. Mt lƠ, doanh nghip có th gia tng kh nng
cnh tranh, nhm nơng cao doanh thu vƠ đng thi tit gim chi phí, nhm gia tng li
nhun ròng biên. Hai lƠ, doanh nghip có th nơng cao hiu qu kinh doanh bng cách
s dng tt hn các tƠi sn sn có ca mình, nhm nơng cao vòng quay tƠi sn.
Hay nói mt cách d hiu hn lƠ doanh nghip cn to ra nhiu doanh thu hn t
nhng tƠi sn sn có. Ba lƠ, doanh nghip có th nơng cao hiu qu kinh doanh bng
cách nâng cao đòn by tƠi chính hay nói cách khác lƠ vay n thêm vn đ đu t. Nu
mc li nhun/tng tƠi sn ca doanh nghip cao hn mc lƣi sut cho vay thì vic vay
tin đ đu t ca doanh nghip lƠ hiu qu.
Khi áp dng công thc Dupont vƠo phơn tích, có th tin hƠnh so sánh ch tiêu
ROE ca doanh nghip qua các nm. Sau đó phơn tích xem s tng trng hoc tt
gim ca ch s nƠy qua các nm bt ngun t nguyên nhơn nƠo, t đó đa ra nhn
đnh vƠ d đoán xu hng ca ROE trong các nm sau.
+ T s tng trng bn vng
T s tng trng bn vng lƠ mt t s tƠi chính đ đánh giá kh nng tng
trng ca vn ch s hu thông qua tích ly li nhun. T l tng trng bn vng
cho bit mc tng trng li nhun tng đi qua các thi k, nó đánh giá kh nng
tng trng ca vn ch s hu thông qua tích ly li nhun. Do vy có th xem xét t
s nƠy phn ánh trin vng tng trng bn vng ậ tng trng t li nhun gi li.
Công thc tính t l tng trng li nhun nh sau:
T s tng trng
bn vng
=
Li nhun gi li
Vn ch s hu
Doanh nghip có t l tng trng li nhun cao thng đang kinh doanh rt tt và
có kh nng qun lý chi phí hiu qu. Cn lu ý lƠ nu ch xét trong mt giai đon ngn,

t l tng trng bn vng có th tng hoc gim đt bin vì nhiu lý do, chng hn
doanh nghip bán thanh lý tƠi sn hay trích qu d phòng. Do đó khi phân tích tài chính
doanh nghip, cn xem xét t l tng trng trong mt giai đon đ dƠi, đng thi cn
quan tơm đn vic tng trng li nhun ca doanh nghip có bn vng hay không.
Tùy vƠo xu hng ca t l tng trng bn vng mƠ mc tng trng đc đánh
giá lƠ bn vng, không n đnh, phi mƣ hay tut dc. Nhng doanh nghip có mc
tng trng li nhun n đnh  mc cao luôn đc các nhƠ đu t đc bit quan tơm.
1.4. Cácănhơnătănhăhngăđnăliănhunăcaădoanhănghip
Li nhun ca doanh nghip chu nh hng trc tip vƠ tng hp ca tt c các
mt, các khơu trong quá trình hot đng sn xut kinh doanh. Có rt nhiu nhơn t nh
Thang Long University Library

15
hng đn li nhun ca doanh nghip, bao gm nhng nhơn t nm ngoƠi tm kim
soát ca doanh nghip vƠ nhng nhơn t nm trong tm kim soát ca doanh nghip.
C th di đơy lƠ các nhơn t nh hng ti li nhun ca doanh nghip.
1.4.1. Nhân t khách quan
LƠ nhng nhơn t nm ngoƠi ý mun ch quan ca doanh nghip, thng đó lƠ
các nhơn t thuc môi trng kinh doanh mƠ doanh nghip không có kh nng tác
đng mƠ ch có th thích ng vi nhng thay đi đó:
S cnh tranh ca th trng
Th trng nh hng trc tip ti hot đng vƠ li nhun ca doanh nghip, vì
th trng lƠ ni cung ng đu vƠo cho doanh nghip, đng thi cng lƠ ni doanh
nghip s tip th hƠng hoá ca mình. Vì vy, khi có nhng bin đng t phía th
trng có th dn ti vic m rng hoc thu hp th trng li lƠm cho tình hình tiêu
th hƠng hoá vƠ dch v ca doanh nghip có th b gim đi, hoc có th s đc tng
lên nh hng ti doanh thu vƠ li nhun mƠ doanh nghip s thu đc.
S gia nhp hoc rút lui ca các đi th cnh tranh trên th trng to ra tác đng
hai chiu ti hot đng ca doanh nghip. Khi có nhiu đi th cnh tranh tham gia
vƠo th trng mƠ doanh nghip đang kinh doanh thì cnh tranh ngƠy cƠng gay gt dn

ti nguy c th trng ca doanh nghip có th b thu hp vƠ do đó có th lƠm gim li
nhun ca doanh nghip.
Các chính sách kinh t v mô
Nhng chính sách kinh t v mô ca NhƠ nc có th tác đng tích cc hoc tiêu
cc ti hot đng sn xut kinh doanh ca doanh nghip bao gm nhng thay đi v
chính sách thu, chính sách qun lý ngoi t, nhng qui đnh v vic chuyn nhng
khon thu nhp v quc gia Nhng chính sách vƠ c ch qun lý v mô ca NhƠ
nc nu phù hp s to cho các doanh nghip có điu kin phát trin, còn ngc li
nó s kìm hƣm s phát trin ca doanh nghip trong vic thc hin ch tiêu li nhun
ca mình.
NgoƠi ra s thay đi v th ch chính tr ca quc gia cng lƠ mt nhơn t nm
ngoƠi tm kim soát ca doanh nghip. Trong mt quc gia, khi có s ri lon v
chính tr thì nguy c hot đng kinh doanh ca doanh nghip ti quc gia đó s b đe
do rt nghiêm trng, hn na nhng thay đi v th ch chính tr ca quc gia s tác
đng ti vic thay đi h thng lut pháp t quc gia đó nhiu khi dn đn nhng ri
ro trng thu ca chính ph quc gia đó mƠ nh hng rt ln ti li nhun doanh
nghip s đt đc.
1.4.2. Nhân t ch quan
Bên cnh các nhơn t khách quan k trên, các nhơn t ch quan cng có nh
hng rt ln ti li nhun ca doanh nghip