SƠ LƯỢC DÂN CA MỘT SỐ
VÙNG MIỀN VIỆT NAM
Người trình bày: TS. Phạm Trọng Toàn
Người trình bày: TS. Phạm Trọng Toàn
Phó hiệu trưởng Trường ĐHSP nghệ thuật TW
Phó hiệu trưởng Trường ĐHSP nghệ thuật TW
GI I THI U CHUNGỚ Ệ
1. Dân ca Trung du và châu thổ Bắc Bộ
1. Dân ca Trung du và châu thổ Bắc Bộ
Dân ca vùng Trung du và châu thổ Bắc Bộ, có nhiều thể
Dân ca vùng Trung du và châu thổ Bắc Bộ, có nhiều thể
loại nh:
loại nh:
Hát Xoan, Hát Ghẹo, Hát Dô, Hát Chèo
Hát Xoan, Hát Ghẹo, Hát Dô, Hát Chèo
tầu, Hát Dậm, Ca trù, Chèo, Chèo Chải hê, Hát Ví,
tầu, Hát Dậm, Ca trù, Chèo, Chèo Chải hê, Hát Ví,
Hát Đúm, Hát Trống Quân, Cò lả, Xa mạc, Bồng
Hát Đúm, Hát Trống Quân, Cò lả, Xa mạc, Bồng
mạc, Hát Quan Họ, Hát Văn, Hát Xẩm, Hát Ru.
mạc, Hát Quan Họ, Hát Văn, Hát Xẩm, Hát Ru.
Chúng tôi đ lựa chọn một số thể loại tiêu biểu cho các ã
Chúng tôi đ lựa chọn một số thể loại tiêu biểu cho các ã
hình thức diễn xớng dân gian nh:
hình thức diễn xớng dân gian nh:
+ Hát nghi lễ, tín ngỡng:
+ Hát nghi lễ, tín ngỡng:
Hát Văn, Hát Dậm, Hát Chèo
Hát Văn, Hát Dậm, Hát Chèo
tầu, Hát Dô
tầu, Hát Dô
+ Hát giao duyên (đối đáp):
+ Hát giao duyên (đối đáp):
Hát Xoan,
Hát Xoan,
Hát Ghẹo, Hát
Hát Ghẹo, Hát
Quan Họ, Hát Đúm, Hát Trống Quân, Hát Ví.
Quan Họ, Hát Đúm, Hát Trống Quân, Hát Ví.
+ Hát thính phòng mang tính chuyên nghiệp:
+ Hát thính phòng mang tính chuyên nghiệp:
Ca trù
Ca trù
+ Kịch hát dân gian cổ truyền:
+ Kịch hát dân gian cổ truyền:
Chèo
Chèo
DỆT GẤM
Dân ca Trung du và Châu thổ Bắc bộ
2. D©n ca c¸c d©n téc miÒn nói phÝa B¾c
2. D©n ca c¸c d©n téc miÒn nói phÝa B¾c
!"#$%&'!%&
!"#$%&'!%&
#( %%&#)*
#( %%&#)*
+( !$,-./0'
+( !$,-./0'
(1 021 3#*1 4#1 3 51 6 1 7" 381 791
(1 021 3#*1 4#1 3 51 6 1 7" 381 791
:1;1<-7141=7"1>"91?17"3"
:1;1<-7141=7"1>"91?17"3"
)*
)*
./'3#*1( 1-1>"91
./'3#*1( 1-1>"91
(16 17&1@1417"3"17":A1<-7B?<!C1
(16 17&1@1417"3"17":A1<-7B?<!C1
351021=:" 1=>51:"97"139"
351021=:" 1=>51:"97"139"
(9D 1*EFG%"8"#
(9D 1*EFG%"8"#
+%& # A" '(1 021 ( 1
+%& # A" '(1 021 ( 1
-13#*
-13#*
2.1. D©n ca Th¸i:
2.1. D©n ca Th¸i:
"(./HGI4I%F
"(./HGI4I%F
"G9;J%!9K0'
"G9;J%!9K0'
L3A0M
L3A0M
L3#2
L3#2
L3"9 .
L3"9 .
L3N"9
L3N"9
2.2. D©n ca Mêng:
2.2. D©n ca Mêng:
9%!9K9!
9%!9K9!
!"#O9KA'
!"#O9KA'
L
L
79K"
79K"
N#!9K'P"1QA1:"
N#!9K'P"1QA1:"
L
L
79K9
79K9
L
L
369/-"1
369/-"1
L391M
L391M
2.3. D©n ca Tµy:
2.3. D©n ca Tµy:
>"( !9K'9K
>"( !9K'9K
70R1(S1#I9IBTU
70R1(S1#I9IBTU
#5C1VB" VC1
#5C1VB" VC1
W-"I9#X9K.K!
W-"I9#X9K.K!
G "( .!Y
G "( .!Y
"( 59K./'70R%
"( 59K./'70R%
(S
(S
L
L
370R
370R
'
'
#9K"9 ."
#9K"9 ."
"
"
L 3 (S' 7 # 9K A 0M #"
L 3 (S' 7 # 9K A 0M #"
AZ*9
AZ*9
2.4. Dân ca Nùng:
2.4. Dân ca Nùng:
Do có nhiều nét gần gũi với
Do có nhiều nét gần gũi với
dân tộc Tày nên trong văn hoá nghệ thuật của
dân tộc Tày nên trong văn hoá nghệ thuật của
dân tộc Nùng cũng có nhiều điểm tơng đồng
dân tộc Nùng cũng có nhiều điểm tơng đồng
với văn hoá Tày, đặc biệt trong phơng diện
với văn hoá Tày, đặc biệt trong phơng diện
âm nhạc, có nhiều loại hát của Nùng hoà nhập
âm nhạc, có nhiều loại hát của Nùng hoà nhập
với nhau nh hát đám cới, hát chúc mừng.
với nhau nh hát đám cới, hát chúc mừng.
Trong âm nhạc Nùng, Sli và Lợn là hai thể
Trong âm nhạc Nùng, Sli và Lợn là hai thể
loại phổ biến nhất.
loại phổ biến nhất.
+
+
Hát Sli: là một lối hát đối đáp lâu đời
Hát Sli: là một lối hát đối đáp lâu đời
+ Hát Lợn: hát Lợn của ngời Nùng có nhiều
+ Hát Lợn: hát Lợn của ngời Nùng có nhiều
điệu khác nhau do ảnh hởng các ngành (các
điệu khác nhau do ảnh hởng các ngành (các
nhóm sắc tộc)
nhóm sắc tộc)
2.5. D©n ca Hm«ng:
2.5. D©n ca Hm«ng:
>"3#*!"G
>"3#*!"G
[##H5\ Y]15;#1/
[##H5\ Y]15;#1/
^ _ ` :! # 5 8 E 0 2
^ _ ` :! # 5 8 E 0 2
/ a5 .8"*"15*b
/ a5 .8"*"15*b
L)"/"3#*#"AZ
L)"/"3#*#"AZ
H 51 5 / 9K
H 51 5 / 9K
Ic5"ITU(5"
Ic5"ITU(5"
L9"T!9K(S11
L9"T!9K(S11
#d
#d
MÙA XUÂN VỀ
Dân các các dân tộc miền núi phía Bắc
3. D©n ca Trung Bé
3. D©n ca Trung Bé
3.1. D©n ca B¾c Trung Bé:
3.1. D©n ca B¾c Trung Bé:
(!%-"bY
(!%-"bY
%FG3T1G7e1QA1>_#1
%FG3T1G7e1QA1>_#1
1N"9 >"(!…
1N"9 >"(!…
"#/"%-A'
"#/"%-A'
L("3!"
L("3!"
LGfg3(hBUG(hC
LGfg3(hBUG(hC
Li;5gi;(Jg(d"(.g
Li;5gi;(Jg(d"(.g
3YBU5g(Jg(.C
3YBU5g(Jg(.C
D©n ca Thanh Hãa
D©n ca Thanh Hãa
'
'
>"("3!"!
>"("3!"!
9K"0b/Z
9K"0b/Z
%
%
GT
GT
L
L
3T9K"; 9"9
3T9K"; 9"9
3T9"("3!"!"D'<D
3T9"("3!"!"D'<D
%
%
D
D
B%F$9*'*:%*jC
B%F$9*'*:%*jC
L
L
3GTk
3GTk
j#
j#
.l99"("39
.l99"("39
3DYT /Nd5m
3DYT /Nd5m
Y%FA0M"
Y%FA0M"
i"\50RG9
i"\50RG9
HG"#"%J9Tk
HG"#"%J9Tk
(9Tk!AT1#"%
(9Tk!AT1#"%
D©n ca NghÖ TÜnh–
D©n ca NghÖ TÜnh–
'
'
>"G(h]%*-9
>"G(h]%*-9
%F9K
%F9K
1
1
)_…
)_…
/GZ
/GZ
%
%
L
L
H¸t VÝ
H¸t VÝ
'
'
9K"H5
9K"H5
QA8"G(h02
QA8"G(h02
.9"#H1"9 .40R
.9"#H1"9 .40R
""!#"#%H/ a#&%]
""!#"#%H/ a#&%]
n
n
02!%d""9%d"QA
02!%d""9%d"QA
4Y/K102.U
4Y/K102.U
!"#
!"#
!$%& !'(( )#$*#…
!$%& !'(( )#$*#…
L
L
H¸t DÆm:
H¸t DÆm:
3>_#Zb/Y9"9G
3>_#Zb/Y9"9G
(h
(h
X/>_#N#9K1#X9K0RU#
X/>_#N#9K1#X9K0RU#
bXb>_#b!o1#XoH1mo
bXb>_#b!o1#XoH1mo
Km00!/Y!"
Km00!/Y!"
>_#aS91m
>_#aS91m
91*b
91*b
D©n ca B×nh - TrÞ - Thiªn
D©n ca B×nh - TrÞ - Thiªn
'
'
>"5(J
>"5(J
(.# 9%F9K 3T1
(.# 9%F9K 3T1
Qp17e131)N"9 )_Z3T…
Qp17e131)N"9 )_Z3T…
%7e
%7e
L
L
'
'
:nm%9_#"9%#*0
:nm%9_#"9%#*0
2 k c0F1 02 " " 3T "
2 k c0F1 02 " " 3T "
9K'
9K'
3T.K%3T*0F
3T.K%3T*0F
L
L
+,
+,
'
'
+,
+,
02 0R 9 E 1
02 0R 9 E 1
; A1 - k ; # 01 X #1
; A1 - k ; # 01 X #1
9K#58"02"9(
9K#58"02"9(
%"#1*#"A0
%"#1*#"A0
HÒ XUÔI THEO LÀN VĂN
Dân ca Thanh Hóa
3.2. D©n ca Nam Trung Bé:
3.2. D©n ca Nam Trung Bé:
60 " ( 1 9K3T1 Qp1 7e +
60 " ( 1 9K3T1 Qp1 7e +
"#(Zb/Y
"#(Zb/Y
3T8""#(9%F89KT*
3T8""#(9%F89KT*
0F%T.K'
0F%T.K'
/0 1##2$3(#$%&
/0 1##2$3(#$%&
)&04)
)&04)
7e8""#(D]%F7e5(J(.9
7e8""#(D]%F7e5(J(.9
0R//;%!&##K1N.'
0R//;%!&##K1N.'
+, # 5 +, (# $6 +, "# $7# +, 89 8 1 +, :
+, # 5 +, (# $6 +, "# $7# +, 89 8 1 +, :
$)…
$)…
D©n ca Ch¨m:
D©n ca Ch¨m:
>":n#!Z_`1Uq
>":n#!Z_`1Uq
b/Y9K"9 .%FAZ91
b/Y9K"9 .%FAZ91
N.:]!HG#"#GH51[#
N.:]!HG#"#GH51[#
#D]%F"02QG
#D]%F"02QG
LÝ BÁNH ÍT
Dân ca Nam Trung Bộ
4. D©n ca T©y Nguyªn
4. D©n ca T©y Nguyªn
:]0%-#+QG"#19
:]0%-#+QG"#19
"( .N#!9K0'"9
"( .N#!9K0'"9
.11N"99"+ T!
.11N"99"+ T!
9K_/G G02"BT
9K_/G G02"BT
U4"" 4"C
U4"" 4"C
4!Y"( .!Y"8"
4!Y"( .!Y"8"
Z ; 02 . ; Z (
Z ; 02 . ; Z (
.Q5% 19D 1*FG
.Q5% 19D 1*FG
"8"#+( .0'>"
"8"#+( .0'>"
6""1
6""1
>"r.1>"""1>"P""1
>"r.1>"""1>"P""1
>":91>"?n
>":91>"?n
5. D©n ca Nam Bé
5. D©n ca Nam Bé
>""#8"02QGZ\SHG3T
>""#8"02QGZ\SHG3T
%ZHG7eB7e"#C
%ZHG7eB7e"#C
Hß Nam Bé
Hß Nam Bé
!"#$9K'3T.*0F%3T
!"#$9K'3T.*0F%3T
.K
.K
L
L
;< 1$
;< 1$
(9GT!DBF#C%D
(9GT!DBF#C%D
c*BFC"cS":]!GT*!D
c*BFC"cS":]!GT*!D
c*#E#Y"1!G*!c0F%
c*#E#Y"1!G*!c0F%
c*#Ekc0F&91sBU##C'
c*#Ekc0F&91sBU##C'
=>?@7#…
=>?@7#…
L
L
;$A
;$A
79KT 0RK9"d#*02"9
79KT 0RK9"d#*02"9
;cZ02"\.XU#G#%G10'
;cZ02"\.XU#G#%G10'
$%&04))&04)#B#C(=…
$%&04))&04)#B#C(=…
C¸c ®iÖu Lý:
C¸c ®iÖu Lý:
7eH/5Y#%JAY
7eH/5Y#%JAY
m\"U92D8"02"#7e
m\"U92D8"02"#7e
0Rd""9.9/7e
0Rd""9.9/7e
%*:/7eD0#"9E1
%*:/7eD0#"9E1
U1cA1#X/#02l"G"
U1cA1#X/#02l"G"
:!!7eHZ;J11T"
:!!7eHZ;J11T"
XG7e!9%J91!Z.%
XG7e!9%J91!Z.%
G&/"9GdH""9^
G&/"9GdH""9^
/'
/'
+,$&8+,$/</+, $&$)
+,$&8+,$/</+, $&$)
+,$/$)+,
+,$/$)+,
$/$D+, $//+, $#$&E+,$/ </+,$/
$/$D+, $//+, $#$&E+,$/ </+,$/
:A$=$=
:A$=$=
93T%7e1"#T!Z9K"#
93T%7e1"#T!Z9K"#
02QGjK9"0'3
02QGjK9"0'3
B30"S#19Cq
B30"S#19Cq
3.5
3.5
TU"9 .qKb"#
TU"9 .qKb"#
UKk%"Kt" U2"tq
UKk%"Kt" U2"tq
3
3
/-"q3N"9 …
/-"q3N"9 …
VUI BƯỚC TRÊN ĐƯỜNG XA
Dân ca Nam Bộ
u>"4#S"#
u>"4#S"#
49"4#S"#9
49"4#S"#9
%F89K"9K%"
%F89K"9K%"
k9^'1N"91p9
k9^'1N"91p9
1#Z1n1b#1jK91
1#Z1n1b#1jK91
<9 Z H / .5…
<9 Z H / .5…
B"9 .C1 0R Z 1 _1
B"9 .C1 0R Z 1 _1
/ 1p9S9_9Jk
/ 1p9S9_9Jk
%
%