CHặNG II
CAẽC KHAẽI NIM C BAN
I Tỏỷp kyù tổỷ duỡng trong ngọn ngổợ C:
Moỹi ngọn ngổợ lỏỷp trỗnh õóửu õổồỹc xỏy dổỷng lón tổỡ mọỹt bọỹ kyù
tổỷ naỡo õoù. Caùc kyù tổỷ õổồỹc nhoùm theo nhióửu caùch khaùc nhau
taỷo thaỡnh caùc tổỡ. Caùc tổỡ õổồỹc lión kóỳt theo mọỹt quy từc ngổợ
phaùp naỡo õoù õóứ taỷo thaỡnh caùc cỏu lóỷnh. Mọỹt chổồng trỗnh
bao gọửm nhióửu cỏu lóỷnh vaỡ dióứn õaỷt mọỹt thuỏỷn toaùn õóứ giaới
mọỹt baỡi toaùn naỡo õoù.
Ngọn ngổợ C õổồỹc xỏy dổỷng trón bọỹ kyù tổỷ sau:
26 chổợ caùi la tinh lồùn: A, B, C, ,Z
26 chổợ caùi la tinh lồùn: a, b, c, ,z
10 chổợ sọỳ: 0,1,2, ,9
Caùc kyù hióỷu toaùn hoỹc: + - * / = ( )

Kyù tổỷ gaỷch nọỳi _ (Chuù yù phỏn bióỷt vồùi dỏỳu -)
Caùc kyù hióỷu õỷc bióỷt khaùc: . , ; : [ ] { } ? ! \ & | %
# $
Dỏỳu caùch (Space)

II Tãn
Tãn l khại niãûm ráút quan trng, nọ dng âãø xạc
âënh cạc âải lỉåüng khạc nhau trong mäüt chỉång
trçnh. Chụng ta co tãn hàòng, biãún, mng, hm, con
tr, tãn tãûp, tãn cáúu trục, tãn nhn,
Tãn âỉåüc âàût theo quy tàõc:
Tãn l mäüt dy cạc k tỉû chỉỵ v säú trong âọ k tỉû
âáưu tiãn phi l chỉỵ. Khi viãút tãn cho phẹp sỉí dủng
dáúu _ nhỉ mäüt chỉỵ
Tãn khäng âỉåüc trng våïi cạc tỉì khoạ cu C

Tãn cọ âäü di tu , tuy nhiãn chè cọ 8 k tỉû âáưu
cọ nghéa

Chuù yù:
Trong C coù sổỷ phỏn bióỷt chổợ hoa vaỡ chổợ
thổồỡng
Thọng thổồỡng sổớ duỷng chổợ hoa õóứ õỷt tón
caùc hũng, duỡng chổợ thổồỡng õóứ õỷt tón caùc õaỷi
lổồỹng khaùc.(Khọng bừt buọỹc)

III Tổỡ khoaù
Tổỡ khoaù laỡ nhổợng tổỡ coù yù nghộa hoaỡn toaỡn xaùc õởnh, chuùng
thổồỡng õổồỹc sổớ duỷng õóứ khai baùo caùc kióứu dổợ lióỷu, õóứ vióỳt
caùc toaùn tổớ vaỡ caùc cỏu lóỷnh.
Caùc tổỡ khoaù maỡ chuùng ta thổồỡng gỷp khi laỡm vióỷc vồùi C:
int if else
char continue for
float unsigned do
double static ổhile
struct goto switch
break return case
long sizeof default

IV Mọỹt sọỳ chổồng trỗnh vờ duỷ:
Vờ duỷ 1:
#include stdio.h
void main()
{
printf(Welcom to C! \n);
}

Vờ duỷ 2:
#include stdio.h
main()
{
printf(Welcom to C! \n);
return 0;
}

V. Mọỹt sọỳ quy từc cỏửn nhồù khi vióỳt chổồng
trỗnh:
Quy từc õỏửu tión cỏửn nhồù laỡ:
Mọựi cỏu lóỷnh coù thóứ vióỳt trón mọỹt hay nhióửu doỡng nhổng
phaới õổồỹc kóỳt thuùc bũng dỏỳu;
Quy từc thổù hai laỡ quy từc vóử lồỡi giaới thờch:
Caùc lồỡi giaới thờch phaới õỷt giổợa dỏỳu /* vaỡ dỏỳu */
Quy từc thổù 3 laỡ quy từc sổớ duỷng caùc haỡm chuỏứn.
Khi sổớ duỷng mọỹ haỡm cỏửn bióỳt noù nũm trón tỏỷp Header (*.h)
vaỡ phaới duỡng toaùn tổớ #include õóứ gừn tóỷp õoù vaỡo chổồng
trỗnh.
Quy từc thổù tổ noùi vóử cỏỳu truùc cuớa mọỹt chổồng trỗnh.
Mọỹt chổồng trỗnh coù thóứ chố coù mọỹt haỡm chờnh - main(),
hoỷc coù thóứ thóm nhióửu haỡm khaùc.

VI. Khai baùo vaỡ toaùn tổớ gaùn
Moỹi bióỳn trổồùc khi sổớ duỷng õóửu phaới khai baùo õóứ xaùc õởnh
kióứu cuớa noù. óứ khai baùo caùc bióỳn nguyón (Kióứu int) ta
duỡng tổỡ khaùo int. ọỳi vồùi caùc bióỳn thổỷc (Kióứu float) ta
duỡng tổỡ khoaù float.
Vờ duỷ:
int a, b, c; /* Khai baùo caùc bióỳn a, b, c thuọỹc kióứu

int */
float x, y, z; /* Khai baùo caùc bióỳn x, y, z thuọỹc kióứu
float */
Toaùn tổớ gaùn coù daỷng:
v=e
trong õoù v laỡ bióỳn coỡn e coù thóứ laỡ bióỳn hay mọỹt bióứu thổùc
toaùn hoỹc naỡo õoù. Taùc duỷng cuớa lóỷnh naỡy laỡ: trổồùc tión xaùc
õởnh giaù trở trong bióỳn e vaỡ sau õoù giaù giaù trở õoù cho bióỳn v.

VII. ổa kóỳt quaớ lón maỡn hỗnh
óứ õổa kóỳt quaớ ra maỡn hỗnh ta duỡng cỏu lóỷnh:
printf(doỡng õióửu khióứn,v1,v2,v3,v4)
Trong õoù:
v1,v2,v3, laỡ caùc bióỳn maỡ giaù trở cuớa chuùng cỏửn õổồỹc õổa ra
maỡn hỗnh.
Doỡng õióửu khióứn laỡ mọỹt hũng xỏu kyù tổỷ (daợy kyù tổỷ õỷt trong dỏỳu
hai õỏỳu nhaùy keùp ) bao gọửm ba loaỷi:
- Caùc kyù tổỷ cỏửn õổa nguyón xi ra maỡn hỗnh
- Kyù tổỷ õióửu khióứn vióỷc chuyóứn xuọỳng õỏửu doỡng tióỳp theo.
- Caùc kyù tổỷ duỡng õóứ mọ taớ kióứu caùch õổa ra cuớa caùc bióỳn, goỹi
chuùng laỡ caùc õỷc taớ.

Caùc õỷc taớ:
-
\n: kyù tổỷ õióửu khióứn vióỷc chuyóứn doỡng.
-
ỷc taớ õọỳi vồùi bióỳn sọỳ nguyón:
%[fw]d
Trong õoù: fw laỡ mọỹt sọỳ nguyón xaùc õởnh õọỹ rọỹng tọỳi thióứu daỡnh cho
trổồỡng ra (sọỳ vở trờ tọỳi thióứu trỏửn maỡn hỗnh daỡnh cho mọỹt bióỳn kióứu int

Khi fw lồùn hồn õọỹ daỡi thổỷc tóỳ cuớa trổồỡng ra thỗ mọỹt sọỳ khoaớng troùng
seợ õổồỹc bọứ sung vaỡo bón traùi.
Vờ duỷ:
int a;
void main()
{ a=456;
frintf(%6d, a);
getch();
}
Khờ chaỷy chổồng trỗnh thi trón maỡn hỗnh coù daỷng:
456

Khi khọng coù fw hoỷc fw nhoớ hồn hay bũng õọỹ daỡi thổỷc tóỳ
cuớa trổồỡng ra, thỗ õọỹ rọỹng trón maỡn hỗnh daỡnh cho trổồỡng ra seợ bũn
õọỹ daỡi thổỷc tóỳ cuớa noù.
- ọỳi vồùi bióỳn thổỷc cọỳ thóứ duỡng õỷc taớ:
%[fw][.pp]f
Trong õoù pp laỡ õọỹ chờnh xaùc. Noùi mọỹt caùch cuỷ thóứ hồn: trón
maỡn hỗnh seợhióỷn lón mọỹt giaù trở thổỷc pp chổợ sọỳ sau dỏỳu chỏỳm
thỏỷp phỏn.
Nóỳu pp=0, bióỳn thổỷc õổồỹc õổa ra nhổ mọỹt sọỳ nguyón (khọng
coù dỏỳu phỏn caùch thỏỷp phỏn)
Nóỳu khọng coù pp thỗ maùy seợ ngỏửm hióứu laỡ pp=6
fw laỡ sọỳ nguyón xaùc õởnh õọỹ rọỹng tọỳi thióứu trón maỡn hỗnh daỡnh
cho trổồỡng ra.
ọỹ daỡi thổỷc tóỳ cuớa mọỹt bióỳn thổỷc:
L
v
= L
fw

+ pp +1(vở trờ daỡnh cho dỏỳu chỏỳm phỏn caùch thỏỷp phỏn
+ 1 (vở trờ daỡnh cho dỏỳu - nóỳu coù)

Vờ duỷ minh hoaỷ
ỷc taớ
Giaù trở cuớa bióỳn Daỷng õổa ra maỡn hỗnh
%d
%d
%5d
%5d
%8.0f
%f
%f
%8.3f
%8.3f
%.3f
%.3f
%.2f
%.2f
-456
456
456
-456
45.78
45.78
-45.78
45.78
-45.7894
45.78
-45.78

0.345
-0.345
-456
456
456
-456
45
45.780000
-45.78000
45.780
-45.789
45.780
-45.780
0.35
-0.35

Chuù yù:
Sau khi õoỹc nhổợng õióửu noùi trón mọỹt cỏu hoới õỷt ra
laỡ laỡm thóỳ naỡo õóứ õổa ra caùc kyù tổỷ: % \
Cỏu traớ lồỡi nhổ sau:
Khi dỏỳu % õổùng ngoaỡi kóỳt cỏỳu õỷc taớ thỗ noù
õổồỹc xem nhổ kyù tổỷ thọng thổồỡng nghộa laỡ baớn thỏn
noù õổồỹc õổa ra maỡn hỗnh (maùy in hoỷc õộa)
ọỳi vồùi caùc kyù tổỷ khaùc ta duỡng thóm dỏỳu \ õỷt
trổồùc noù. Noùi mọỹt caùch cuỷ thóứ hồn:
Khi vióỳt \ thỗ dỏỳu õổồỹc õổa ra.
Khi vióỳt \ thỗ dỏỳu õổồỹc õổa ra
Khi vióỳt \\ thỗ dỏỳu \ õổồỹc õổa ra.

VIII ổa kóỳt quaớ ra maùy in:

Caùch thổùc õổa kóỳt qua ra maùy in hoaỡn toaỡn tổồng tổỷ nhổ
caùch õổa ra maỡn hỗnh. Sổỷ khaùc nhau chố ồớ mọỹt vaỡi chi tióỳt
nhoớ nhồ sau:
- Duỡng lóỷnh:
fprintf thay cho lóỷnh printf
ổa thóm tham sọỳ stdprn vaỡo doỡng õióửu khióứn. Nhổ vỏỷy õóứ
õổa kóỳt quaớ ra maùy in ta duỡng cỏu lóỷnh:
fprintf(stdprn, doỡng õióửu khióứn, v1,v2,
v3, ,vk)

IX. Vaỡo sọỳ lióỷu tổỡ baỡn phờm:
óứ õổa sọỳ lióỷu vaỡo tổỡ baỡn phờm hai giaù trở kióứu int vaỡ ba giaù
trở kióứu float coù thóứ duỡng caùc cỏu lóỷnh sau:
int a, b;
float c, d, e;
scanf(%d%d%f%f%f, &a,&b,&c,&d,&e)
ọỳi vồùi cỏu lóỷnh scanf cỏửn chuù yù caùc õióứm sau:
- Khọng duỡng tóỳn bióỳn nhổ trong cỏu lóỷnh frinf maỡ
duỡng õởa chố cuớa bióỳn. Pheùp toaùn:
&bióỳn
cho õởa chố cuớa bióỳn
- Mọựi bióỳn ổùng vồùi mọỹt õỷc taớ. Nhổ vỏỷy sọỳ õỷc taớ bũng
sọỳ bióỳn.
- Duỡng õỷc taớ %d õọỳi vồùi bióỳn nguyón
- Duỡng õỷc taớ %f õọỳi vồùi bióỳn thổỷc.

Mọỹt caùch tọứng quaùt cỏu lóỷnh scanf coù daỷng:
scanf(t1t2 tk,&v1,&v2, ,&vk);
Trong õoù:
- v1, v2, , vk laỡ caùc bióỳn (kióứu int vaỡ kióứu

float)
- t1, t2, ,tk laỡ caùc õỷc taớ tổồng ổùng
Sổỷ hoaỷt õọỹng cuớa cỏu lóỷnh scanf:Khi gỷp lóỷnh
naỡy maùy seợ dổỡng õóứ õồỹi thao taùc vión vaỡo sọỳ lióỷu tổỡ
baỡn phờm.

X Mäüt vaìi chæång trçnh âån giaín
Chæång trçnh 1:
Viãút chæång trçnh tênh chu vi vaì diãûn têch hçnh troìn:
void main()
{
float r, c, s;
prinf(“Chæång trinh tinh chu vi vaì dien tich hinh tron”);
prinf(“\n Ban kinh r = “);
scanf(“%f”, &r);
c= 2*r*3.14;
s= r*r*3.14;
printf(“\n r = %8.3f \n c = %8.3f \ns = %8.3f”, r, c,s);
}

Chæång trçnh 2:
Viãút chæång trçnh tênh x luîy thæìa y
#include "stdio.h"
#include "math.h"
void main()
{
double pow(); /*khai bao ham pow() kieu double*/
double x, y, z;
printf("Chuong trinh tinh x luy thua y \n");
printf("x = ");

scanf("%lf",&x);
printf("y = ");
scanf("%lf",&y);
z=pow(x,y);/*ham pow la mot ham da co trong math.h*/
printf("\n x = %8.2f\n y = %8.2f\n z = %8.2f", x, y, z);
getch();
}