GV: Nguyễn Thò Kiều Cảnh. Trường THCS Lý Tự Trọng
TUẦN 1 Ngày soạn : 25-08-2011
TiÕt 1 Ngày dạy : 28-08-2011
¤N TẬP ĐẦU NĂM
I.Mơc tiªu
1.KiÕn thøc
-Gióp HS «n tËp hƯ thèng ho¸ c¸c kiÕn thøc ®· häc: dung dÞch, nång ®é dung dÞch,
axit, baz¬, oxit, mi.
-HS n¾m v÷ng c¸c c«ng thøc tÝnh to¸n liªn quan ®Õn lỵng chÊt, khèi lỵng, tØ khèi, thĨ
tÝch, nång ®é mol…
2.KÜ n¨ng
-HS rÌn lun kÜ n¨ng ®äc tªn oxit, axit, baz¬, mi.
-RÌn lun kÜ n¨ng lËp PTHH, kÜ n¨ng lµm bµi tËp ho¸ häc.
II.Chn bÞ
GV: hƯ thèng c©u hái, bµi tËp, b¶ng phơ, PHT
HS: «n tËp mét sè néi dung ch¬ng tr×nh líp 8
III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1.Giíi thiƯu bµi häc
2.Bµi míi
Hoạt động của GV
Ho¹t ®éng cđa HS
Ho¹t ®éng 1: 1. ¤n tËp vỊ oxit, axit, baz¬, mi
Gv: Treo BT trªn b¶ng
Yªu cÇu HS th¶o ln theo bµn lµm BT
Bµi tËp 1: Cho c¸c hỵp chÊt sau. H·y chØ
ra hỵp chÊt nµo lµ oxit, axit, baz¬, mi.
Gäi tªn c¸c chÊt.
CaO, NaOH, CuSO
4
, HCl, SO
2
, FeCl
3
,
Al(OH)
3
, H
2
SO
4
, Fe
2
O
3
, KHCO
3
.
GV: Qua bµi tËp trªn nh¾c l¹i kh¸i niƯm,
c«ng thøc chung, c¸ch gäi tªn cđa oxit,
axit, baz¬, mi
GV: tãm t¾t néi dung chÝnh trªn b¶ng
HS: Th¶o ln theo bµn
HS: §¹i diƯn 2 nhãm ( bµn) tr×nh bµy kÕt
qu¶ cđa nhãm trªn b¶ng
HS: theo dâi nhËn xÐt bỉ sung
.
HS; th¶o ln
NhËn xÐt:
• Oxit: M
x
O
y
M: KHHH nguyªn tè
X, y : sè nguyªn tư mçi nguyªn tè
• Axit: H
n
A
A: gèc axit
n : sè nguyªn tư H ( ho¸ trÞ gèc axit)
• Baz¬: M(OH)
n
M: KHHH nguyªn tè kim lo¹i
n : sè nhãm OH ( ho¸ trÞ cđa kim lo¹i)
• Mi: M
x
A
y
GA: Hóa Học 9 Trang 1
GV: Nguyễn Thò Kiều Cảnh. Trường THCS Lý Tự Trọng
M: KHHH nguyªn tè kim lo¹i
A: gèc axit
x, y sè nguyªn tư kim lo¹i, sè gèc axit
Ho¹t ®éng 2: 2. ¤n tËp vỊ nång ®é dung dÞch
GV: yªu cÇu HS nh¾c l¹i c¸c kh¸i niƯm
vỊ:
- ChÊt tan
- Dung m«i
- Dung dÞch
- Nång ®é mol, nång ®é phÇn tr¨m
GV: yªu cÇu 2 HS lªn viÕt c¸c CT tÝnh
nång ®é dung dÞch vµ c¸c CT chun ®ỉi
GV: Nh¾c l¹i mét sè kh¸i niƯm: ®é tan,
c¸c u tè ¶nh hëng, c¸ch pha chÕ dung
dÞch.
HS: th¶o ln tr×nh bµy c¸c kh¸i niƯm
HS : nghe
HS : líp nhËn xÐt, bỉ sung
a)C¸c kh¸i niƯm
b)C«ng thøc tÝnh nång ®é dung dÞch
C% =
dd
ct
m
m
×
100% (1)
m
ct
: khèi lỵng chÊt tan
m
dd
: khèi lỵng dung dÞch
C
M
=
l
V
n
( mol/l, M) (2)
n : sè mol chÊt tan
V : thĨ tÝch dung dÞch
Ho¹t ®éng 3: 3. Bµi tËp
GV: Ghi bµi tËp 2 trªn b¶ng
Bµi tËp 2: hoµ tan hoµn toµn 6.5 g Zn vµo
200ml dung dÞch HCl. Sau ph¶n øng thÊy
tho¸t ra V(l) khÝ ë ®iỊu kiƯn tiªu chn.
a. ViÕt PTHH
b. TÝnh thĨ tÝch khÝ tho¸t ra ë ®ktc
c. TÝnh nång ®é dung dÞch HCl ®· dïng
GV: Yªu cÇu
1HS : viÕt PTHH
1HS : ViÕt c¸c CT tÝnh to¸n liªn quan
1HS : tr×nh bµy c¸ch gi¶i
GV: s÷a ch÷a, ®¸nh gi¸
HS : ®äc vµ tãm t¾t ®Ị bµi
HS: kh¸c theo dâi nhËn xÐt. Bỉ sung
Gi¶i
a. Zn + 2HCl ZnCl
2
+ H
2
b. n
Zn
=
65
5.6
= 0.1 mol
GA: Hóa Học 9 Trang 2
GV: Nguyễn Thò Kiều Cảnh. Trường THCS Lý Tự Trọng
theo PTHH n
2
H
= n
Zn
= 0.1 mol
V
H
2
= 0.1
×
22.4= 2.24( l)
c. Theo PTHH ta cã:
n
HCl
= 2 n
Zn
= 2
×
0.1 = 0.2 mol
V
HCl
= 200ml = 0.2 l
C
M ( HCl)
=
V
n
=
2.0
2.0
= 1 M (mol/l)
Ho¹t ®éng 4: DỈn dß - BTVN
GV: DỈn dß HS chn bÞ néi dung bµi 1 HH 9
BTVN:
Bµi 1: LËp PTHH cđa c¸c ph¶n øng ho¸ häc sau. Gäi tªn c¸c chÊt s¶n phÈm
a. CaO + H
2
O Ca(OH)
2
b. Al + H
2
SO
4l
Al
2
(SO
4
)
3
+ H
2
c. N
2
O
5
+ H
2
O HNO
3
d. Fe
2
O
3
+ HCl FeCl
3
+ H
2
O
bµi 2: Cho mét khèi lỵng m¹t s¾t d vµo 100ml dung dÞch HCl. Ph¶n øng xong thu ®ỵc
3.36 l khÝ ë ®ktc
a. viÕt PTHH
b. TÝnh khối lỵng m¹t s¾t ®· tham gia ph¶n øng
c. TÝnh nång ®é dung dÞch HCl đ· dïng
*********************************************************************
TUẦN 1 Ngµy so¹n : 25-08-2011
TiÕt 2 Ngµy d¹y: 28-08-2011
Bµi 1 TÍNH CHẤT HĨA HỌC CỦA OXIT
KHÁI QT VỀ SỰ PHÂN LOẠI OXIT
I.Mơc tiªu
1- Kiến thức
Biết được:
- Tính chất hố học của oxit:
+ Oxit bazơ tác dụng được với nước, dung dịch axit, oxit axit.
+ Oxit axit tác dụng được với nước, dung dịch bazơ, oxit bazơ.
- Sự phân loại oxit, chia ra các loại: oxit axit, oxit bazơ, oxit lưỡng tính va oxit
trung tính.
2-Kĩ năng
- Quan sát thí nghiệm và rút ra tính chất hố học của oxit bazơ, oxit axit.
- Phân biệt được các phương trình hố học minh hoạ tính chất hố học của một số
oxit.
- Phân biệt được một số oxit cụ thể.
- Tính thành phần phần trăm về khối lượng của oxit trong hỗn hợp hai chất
3.Th¸i ®é
T¹o høng thó häc tËp bé m«n.
GA: Hóa Học 9 Trang 3
GV: Nguyễn Thò Kiều Cảnh. Trường THCS Lý Tự Trọng
II.Chn bÞ
Ho¸ chÊt : CuO, dd HCl, dd Ca(OH)
2
Dơng cơ: èng nghiƯm, èng nhá giät, ống thủ tinh ch÷ L
PHT, b¶ng phơ
III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1.Giíi thiƯu bµi häc
2.Bµi míi
Ho¹t ®éng cđa GV Ho¹t ®éng cđa HS
Ho¹t ®éng 1: I. tÝnh chÊt ho¸ häc cđa oxit
GV: §Ỉt c©u hái: Ch¬ng tr×nh HH8 oxit
baz¬ cã nh÷ng tÝnh chÊt hãa häc nµo?
GV: vËy Oxit baz¬ cßn cã nh÷ng tÝnh
chÊt ho¸ häc nµo? Chóng ta cïng nghiªn
cøu
GV: Ph¸t mçi nhãm bé dơng cơ ho¸ chÊt
GV: yªu cÇu nhãm HS lµm TN, ®iỊn kÕt
qu¶ vµo PHT
GV: hoµn thiƯn néi dung thÝ nghiƯm vµ
PTHH
GV: yªu cÇu HS t×m hiĨu tÝnh chÊt oxit
baz¬ t¸c dơng víi oxit axit vµ híng dÉn
HS viÕt PTHH
GV: Gäi 1HS kÕt ln tÝnh chÊt ho¸ häc
cđa oxit baz¬
1. Oxit baz¬ cã nh÷ng tÝnh chÊt ho¸ häc
nµo :
HS: nhí l¹i – T¸c dơng víi níc
HS : ®¹i diƯn nhãm tr×nh bµy
HS: NhËn xÐt
HS: lµm TN theo nhãm
1 ®¹i diƯn cđa nhãm b¸o c¸o kÕt qu¶
HS: c¸c nhãm kh¸c nhËn xÐt bỉ sung
1HS viÕt c¸c PTHH vµ nhËn xÐt s¶n phÈm
HS: nªu vµ viÕt PTHH nhËn xÐt s¶n phÈm
t¹o thµnh
HS: lµm thÝ nghiƯm b¸o c¸o kÕt qu¶ thu ®-
ỵc
HS : rót ra nhËn xÐt
a)T¸c dơng víi níc
CaO + H
2
O Ca(OH)
2
Na
2
O + H
2
O 2NaOH
b)T¸c dơng víi axit
CuO
r
+2 HCl CuCl
2dd
+ H
2
O
®en xanh lam
Fe
2
O
3r
+ 6HCl 2FeCl
3dd
+ 3H
2
O
N©u ®á n©u
c)T¸c dơng víi oxit axit
CaO
r
+ SO
2k
CaSO
3r
BaO
r
+ CO
2
BaCO
3r
KÕt ln:
Oxit baz¬ + níc dd baz¬
Oxit baz¬ + axit mi + níc
GA: Hóa Học 9 Trang 4
GV: Nguyễn Thò Kiều Cảnh. Trường THCS Lý Tự Trọng
Gv: yªu cÇu HS liªn hƯ kiÕn thøc HH 8
vµ mơc 1 t×m hiểu mét sè tÝnh chÊt ho¸
häc cđa oxit axit
Gv: oxit axit cã t¸c dơng víi dung dÞch
baz¬?
GV : yªu cÇu HS lµm thÝ nghiƯm ®¬n
gi¶n sau: thỉi h¬i thë vµo dung dÞch
Ca(OH)
2
( trong h¬i thë cã CO
2
)
GV: gäi 1 HS kÕt ln tÝnh chÊt ho¸ häc
cđa oxit axit
Oxit baz¬ + oxit axit mi
2 . Oxit axit cã nh÷ng tÝnh chÊt ho¸ häc
nµo?
a) T¸c dơng víi níc
P
2
O
5
+ 3H
2
O 2 H
3
PO
4
SO
2
+ H
2
O H
2
SO
3
b) T¸c dơng víi oxit baz¬
SO
2k
+ CaO
r
CaSO
3r
CO
2k
+ Na
2
O
r
Na
2
CO
3r
c) T¸c dơng víi dung dÞch
baz¬
CO
2k
+ Ca(OH)
2dd
CaCO
3r
+ H
2
O
Tr¾ng
SO
2k
+2 NaOH Na
2
SO
3
+ H
2
O
KÕt ln:
Oxit axit + níc dd axit
Oxit axit + oxit baz¬ mi
Oxit axit + dd baz¬ mi + níc
Ho¹t ®éng 2: II. Kh¸i qu¸t vỊ sù ph©n lo¹i oxit
GV: yªu cÇu HS t×m hiĨu th«ng tin SGK
1. Oxit baz¬
2. Oxit axit
3. Oxit lìng tÝnh
4. Oxit trung tÝnh
GV: gi¶i thÝch thªm vỊ oxit lìng tÝnh vµ
trung tÝnh
HS: ®äc tãm t¾t sù ph©n lo¹i oxit
Ho¹t ®éng 3: Lun tËp – Cđng cè – DỈn dß
GV: gäi 2 HS tãm t¾t c¸c tÝnh chÊt ®· häc vỊ 2 lo¹i oxit
GV: Ph¸t PHT yªu cÇu HS th¶o ln theo nhãm lµm BT
Bµi tËp: Hoµn thµnh c¸c PTHH sau:
a. H
2
SO
4
+ … ZnSO
4
+ H
2
O
b. NaOH + …. Na
2
SO
4
+ H
2
O
c. H
2
O + … H
2
SO
3
d. … + CaO CaCO
3
HS: ® diƯn nhãm lµm BT trªn b¶ng
HS: theo dâi nhËn xÐt
GV: §¸nh gi¸ bµi cđa c¸c nhãm HS
BTVN: 1, 2,4,5,6 SGK
GA: Hóa Học 9 Trang 5
GV: Nguyễn Thò Kiều Cảnh. Trường THCS Lý Tự Trọng
TUẦN 2 Ngµy so¹n: 17/08/2011
TIẾT 3 Ngày dạy : 22/08/2011
Bµi 2 : MỘT SỐ OXIT QUAN TRỌNG
A- CANXI OXIT ( CaO )
I.Mơc tiªu
1- Kiến thức
Biết được:
- Tính chất hố học của CaO:tác dụng được với nước, dung dịch axit, oxit axit;
ứng dụng, điều chế canxi oxit .
2-Kĩ năng
- Dự đốn, kiểm tra và kết luận được về tính chất hố học của CaO
- Phân biệt được các phương trình hố học minh hoạ tính chất hố học của một số
oxit.
- Phân biệt được một số oxit cụ thể.
- Tính thành phần phần trăm về khối lượng của oxit trong hỗn hợp hai chất.
3.Th¸i ®é
-Cã ý thøc vËn dơng kiÕn thøc ®· häc vµo thùc tế cc sèng
-Cã sù ham thÝch bé m«n, b¶o vƯ m«i trêng.
II.Chn bÞ
Ho¸ chÊt: CaO r¾n, HCl dung dÞch
Dơng cơ: èng nghiƯm, gi¸ gç, èng nhá giät
Tranh h×nh s¶n xt CaO, PHT
III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1.KiĨm tra bµi cò
C©u hái: Hoµn thµnh c¸c PTHH sau. Cho biÕt c¸c PTHH ®ã thĨ hiƯn nh÷ng tÝnh
chÊt nµo cđa oxit?
a) FeO + HCl b) N
2
O
5
+ H
2
O
CaO + H
2
O CO
2
+ KOH
K
2
O + CO
2
CO
2
+ CaO
2.Bµi míi
*Giíi thiƯu bµi häc
*C¸c ho¹t ®éng
Ho¹t ®éng cđa GV Ho¹t ®éng cđa HS
Ho¹t ®éng 1: Tìm hiểu về tính chất của canxi oxit
GV: cho HS quan s¸t mÈu CaO
GV: bỉ sung th«ng tin vỊ tÝnh chÊt vËt lÝ cđa
CaO
GV: ®Ỉt c©u hái HS nhí l¹i – CaO thc
lo¹i oxit nµo? Cã nh÷ng tÝnh chÊt ho¸ häc
I. TÝnh chÊt cđa Canxi Oxit
HS: quan s¸t vµ nhËn xÐt vỊ tr¹ng th¸i,
mµu s¾c
HS: ph¸t biĨu
HS: th¶o ln, liªn hƯ bµi tríc ph¸t biĨu
GA: Hóa Học 9 Trang 6
GV: Nguyễn Thò Kiều Cảnh. Trường THCS Lý Tự Trọng
nµo?
GV: biểu diễn TN CaO + H
2
O
GV: bỉ sung- Dùa vµo tÝnh chÊt nµy CaO
dïng hót Èm
GV: biểu diễn thÝ nghiƯm vµ nhËn xÐt vỊ
ph¶n øng cđa CaO víi axit
GV: u cầu HS lấy VD về phản ứng của
oxit axit và oxit bazơ
HS: quan sát TN
HS: ®¹i diƯn tr×nh bµy hiƯn tỵng quan
s¸t ®ỵc
HS: ViÕt PTHH
HS: quan sát TN, nêu hiện tượng
HS: tr×nh bµy trªn b¶ng
HS: kÕt ln tÝnh chÊt ho¸ häc cđa CaO
Nhận xét
CaO: chÊt r¾n, mµu tr¾ng,
t
0
nc
= 2585
0
C
1.T¸c dơng víi níc
CaO
r
+ H
2
O
l
Ca(OH)
2r
Mét phần Ca(OH)
2
t¹o dung dÞch
Ca(OH)
2
– dung dÞch níc v«i trong
2.T¸c dơng víi axit
CaO + 2HCl CaCl
2
+ H
2
O
Khư chua ®Êt trång trät, xư lÝ níc th¶i
3.T¸c dơng víi oxit axit
CaO + CO
2
CaCO
3
CaO + SO
2
CaSO
3
KÕt ln: Canxi oxit lµ oxit baz¬
Ho¹t ®éng 2: Tìm hiểu một số ứng dụng của canxi oxit
GV: Dùa vµo tÝnh chÊt ho¸ häc cđa CaO cã
nhiỊu øng dơng trong thùc tÕ
II. Ứng dơng cđa Canxi Oxit
HS: vËn dơng c¸c tÝnh chÊt ®· häc vỊ
CaO kÕt hỵp th«ng tin GSK
Nhận xét:
- Lµm kh« nhiỊu chÊt
- Khư chua ®Êt trång trät, xư lÝ níc
th¶i, khư ®éc m«i trng
- Dïng trong c«ng nghƯ lun kim
Ho¹t ®éng 3: Tìm hiểu một số phương pháp sản xuất canxi oxit
GA: Hóa Học 9 Trang 7
GV: Nguyễn Thò Kiều Cảnh. Trường THCS Lý Tự Trọng
GV: yªu cầu HS liªn hƯ thùc tÕ kÕt hỵp
th«ng tin SGK t×m hiểu nguyªn liƯu s¶n xt
v«i sèng?
GV: treo tranh h×nh s¶n xt v«i sèng trong
lß nung v«i
GV: bỉ sung, giíi thiƯu c¸c giai ®o¹n vµ c¸c
P¦HH chÝnh
III. S¶n xt Canxi Oxit
HS: xem th«ng tin vµ tr×nh bµy
HS: quan s¸t tranh h×nh nªu qu¸ tr×nh
s¶n xt
HS: nhËn xÐt u vµ nhỵc ®iĨm cđa lß
nung v«i thđ c«ng vµ lß nung v«i c«ng
nghiƯp.
HS: ghi bµi .
Kết luận
1.Nguyªn liƯu
§¸ v«i ( CaCO
3
), than ®¸, cđi, dÇu,
khÝ tù nhiªn.
2.C¸c ph¶n øng
+ T¹o CO
2
C + O
2
→
0t
CO
2
+ Ph¶n øng ph©n hủ ®¸ v«i
CaCO
3
→
0t
CaO + CO
2
Ho¹t ®éng 4: DỈn dß – Híng dÉn vỊ nhµ
GV; híng dÉn HS lµm BT 4 GSK
BTVN: 1,2,3 SGK, xem phÇn B cđa bµi 2
HS: lµm BT theo HD cđa GV
HS: tãm t¾t ®Ị bµi , chun ®ỉi c¸c ®¹i
lỵng
Áp dơng CT tÝnh to¸n
Bµi tËp 4 (GSK)
-TÝnh sè mol CO
2
CO
2
+ Ba(OH)
2
BaCO
3
+ H
2
O
-TÝnh sè mol Ba(OH)
2
dùa vµo tØ lƯ sè
mol víi CO
2
trong PTHH
-Áp dơng CT tÝnh nång ®é mol
-T×m sè mol BaCO
3
dùa vµo sè mol
CO
2
-Áp dơng CT tÝnh khèi lỵng
Ngày soạn: 1/09/2011
Ngày dạy: 07/09/2011
Tn 2 – TiÕt 4
B µi 2 : MỘT SỐ OXIT QUAN TRỌNG
(tiÕt 2)
B- LƯU HUYNH DIOXIT(SO
2
)
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức Lµm cho H/S n¾m ch¾c
-TÝnh chÊt hãa häc cđa lu hnh ®ioxit (SO
2
): tác dụng được với nước, dung dịch
bazơ, oxit bazơ.
-BiÕt ®ỵc c¸c øng dơng cđa lu hnh ®ioxit.
-BiÕt ®ỵc c¸c ph¬ng ph¸p ®iỊu chÕ SO
2
trong phßng thÝ nghiƯm vµ trong c«ng
nghiƯp.
GA: Hóa Học 9 Trang 8
GV: Nguyễn Thò Kiều Cảnh. Trường THCS Lý Tự Trọng
2 . K ĩ năng :- Dự đốn, kiểm tra và kết luận được về tính chất hố học của SO
2
- Phân biệt được các phương trình hố học minh hoạ tính chất hố học của
một số oxit.
- Phân biệt được một số oxit cụ thể.
- Tính thành phần phần trăm về khối lượng của oxit trong hỗn hợp hai chất.
3. T hái độ :
-RÌn lun viÕt ph¬ng tr×nh ph¶n øng cđa SO
2
vµ kÜ n¨ng lµm c¸c bµi tËp liªn
quan.
II. ĐỒ DÙNG
Dơng cơ : ống nghiệm , giá để ống nghiệm , kệp gổ
Hóa chÊt: S , khí oxi
III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Ho¹t ®éng cđa GV Ho¹t ®éng cđa HS
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ
HS 1: Trình bày các tính chất hóa học của oxit axit ? Viết các PTPƯ minh họa ?
HS 2: Lên bảng làm bài tập số 4 SGK.
GV : Cho học sinh nhận xét , sau đó
đánh giá và ghi điểm
2 HS : Lên bảng hồn thành theo u cầu
Hoạt động 2 :
I. LƯU HUYNH ĐIOXIT CĨ NHỮNG TÍNH CHẤT GÌ ?
CTHH: SO
2
- Tªn th«ng thêng: KhÝ sunfur¬
- Tªn qc tÕ : Lu hnh §ioxit.
I. TÝnh chÊt cđa lu hnh ®ioxit
1. TÝnh chÊt vËt lý:
GV: Thut tr×nh:
d
SO2/KK
= 64/29
2. TÝnh chÊt hãa häc
GV: SO
2
thuộc loại oxit g×?
GV: Nh¾c l¹i t/c hãa häc cđa oxit axit?
GV: Ta sÏ CM nã lµ oxit axit
a) T¸c dơng víi níc.
GV: H·y viÕt PTP¦ gi÷a SO
2
t/d víi H
2
O
GV: dung dÞch H
2
SO
3
lµm q tÝm
chun thµnh mµu ®á.
GV: §äc tªn axit trªn?
GV: SO
2
lµ chÊt g©y « nhiƠm kh«ng khÝ,
lµ mét trong c¸c nguyªn nh©n g©y ra ma
axit.
b) T¸c dơng víi baz¬
HS: lµ oxit axit
HS: t/d víi H
2
O
- t/d víi baz¬
- t/d víi oxit baz¬.
HS: SO
2K
+ H
2
O
l
-> H
2
SO
3dd
HS: axit sunfur¬.
GA: Hóa Học 9 Trang 9
GV: Nguyễn Thò Kiều Cảnh. Trường THCS Lý Tự Trọng
GV: DÉn khÝ SO
2
vµo cèc ®ùng dd
Ca(OH)
2
thÊy xt hiƯn kÕt tđa tr¾ng.
H·y viÕt PTP¦.
GV: ViÕt PTP¦ gi÷a SO
2
víi NaOH.
c) T¸c dơng víi oxit
GV: ViÕt c¸c PTP¦ cđa SO
2
víi oxit
baz¬.
GV: Gäi 1 HS ®äc tªn c¸c mi sau:
GV: Mêi 1HS kÕt ln vỊ tính chất hóa
học của SO
2
HS:
SO
2(k)
+ Ca(OH)
2dd
-> CaSO
3
+ H
2
O
SO
2(k)
+ 2NaOH
dd
-> Na
2
SO
3
+ H
2
O
HS:
SO
2
+ K
2
O -> K
2
SO
3
SO
2
+ BaO – BaSO
3
HS: Canxi Sunfit
Natri sunfit
Kali sunfit
Bari Sunfit
HS: KÕt ln : Lu hnh ®ioxit lµ oxit
axit.
Hoạt động 3
II. ỨNG DỤNG CỦA LƯU HUYNHDIOXIT
GV: Các em hãy nêu những ứng dụng
của SO
2
mà em biết ?
GV: SO
2
có tính tẩy màu
HS:
- Được dùng để sản xuất axit H
2
SO
4
- Dùng làm chất tẩy trắng bột gỗ trong
cơng nghiệp giấy
-Dùng làm chất diệt nấm, mối.
Hoạt động 4
III. ĐIỀU CHẾ LƯU HUYNH DIOXIT
GV: Giới thiệu cách điều chế SO
2
trong
PTN.
1. Trong phòng thí nghiệm
GV: Thu khí SO
2
bằng cách nào ?
a. Đẩy nước
b. Đẩy khơng khí (úp bình thu)
c. Đẩy khơng khí(ngữa bình thu)
2. Trong cơng nghiệp
-Đốt lưu huynh trong khơng khí
-Đốt quặng pirit sắt FeS
2
a/ Muối sunfit + axit(dd HCl, H
2
SO
4
)
Na
2
SO
3
+ H
2
SO
4
-> Na
2
SO
4
+ H
2
O +
SO
2
HS: Chọn phương án đúng và giải thích
HS: Viết phương trình phản ứng
S + O
2
-> SO
2
4FeS
2
+ 11O
2
-> 2 Fe
2
O
3
+ 8SO
2
(r) (k) (r) (k)
Hoạt động 5
LUYỆN TẬP - CŨNG CƠ
GV: G ọi HS nhắc lại nội dung ch ính
của bài
GV: Cho HS làm bài tập 1 HS: Làm vào vở
GA: Hóa Học 9 Trang 10
GV: Nguyễn Thò Kiều Cảnh. Trường THCS Lý Tự Trọng
Cho 12,6 g natri sunfit tác dụng vừa đủ
với 200 ml dd axit H
2
SO
4
a. Viết PTPƯ.
b. Tính thể tích khí SO
2
thốt ra
(đktc).
c. Tính C
M
của dung dịch axit đả
dùng
Ngày soạn :05/ 09/2011 Tiết 5
Ngày dạy: 11/ 09/ 2011 Tuần 3
Bài 3. TÍNH CHẤT HĨA HỌC CỦA AXIT
I. MỤC TIÊU
1- Kiến thức:
Biết được:
-Tính chất hố học của axit: Tác dụng với quỳ tím, với bazơ, oxit bazơ và kim loại.
2- Kĩ năng
- Quan sát thí nghiệm và rút ra kết luận về tính chất hố học của axit nói chung.
- Viết các phương trình hố học chứng minh tính chất hóa học của Axit
- Tính nồng độ hoặc khối lượng dung dịch axit HCℓ,H
2
SO
4
trong phản ứng.
II. CHUẨN B Ị
-Dơng cơ :
- èng nghiƯm
- kĐp gç
- èng nhá giät
- Gi¸ ®ì
-Hãa chÊt:
- dd HCl
- dd H
2
SO
4
lo·ng
- Zn (Al) (Fe)
- dd NaOH
- dd CóO
4
- Giấy q tÝm
III. H OẠT ĐỘNG DẠY H ỌC
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
Hoạt động 1: Ki ểm tra bài cũ
HS 1: Nêu định nghĩa cơng thức chung của axit ?
HS 2: Chữa bài tập 2 SGK
GV: Nhận xét ghi điểm từng học sinh 2 HS : lên bảng thực hiện
Hoạt động 2
TÍNH CHẤT HĨA HỌC
GV: Yªu cÇu HS nh¾c l¹i kh¸i niƯm vỊ
axit? lÊy VD?
HS; Nhắc lại khái niệm axit và lấy ví dụ.
VD: HCl : Axit clohi®ric
H
2
SO
4
: Axit sunfuric
H
2
S: Axit sunfuric
H
2
S: Axit sunfu hi®ric
H
2
SO
3
: Axit sunfur¬.
GA: Hóa Học 9 Trang 11
GV: Nguyễn Thò Kiều Cảnh. Trường THCS Lý Tự Trọng
1. Axit lµm ®ỉi mµu chÊt chØ thÞ mµu.
GV: Híng dÉn HS lµm thÝ nghiƯm quan
s¸t? NhËn xÐt?
- Nhá 1 giät dd axit HCl vµo mÉu giÊy
q.
GV: Tõ T/c nµy -> cã thĨ nhËn biÕt dd
axit.
GV: LÊy VD : Tr×nh bµy ph¬ng ph¸p ®Ĩ
nhËn biÕt c¸c dung dÞch kh«ng mµu :
NaCl vµ HCl.
2. axit t¸c dơng víi kim lo¹i:
GV: Híng dÉn cho HS lµm thÝ nghiƯm
quan s¸t vµ nªu hiƯn tỵng:
- Cho mét Ýt kim lo¹i Al (Zn, Fe, Mg ) vµo
èng nghiƯm 1.
- Cho 1 mét Ýt ®ång KL vµo èng ngiệm 2.
- Nhá 1 -> 2 ml dung dÞch HCl vµo c¶ 2
èng nghiƯm.
GV: Híng dÉn HS viÕt PTP¦:
- KhÝ bay ra lµ khÝ H
2
- dd t¹o thµnh lµ dd mi
GV: Mêi 1 em kÕt ln l¹i.
GV: Bỉ sung
- Nh÷ng KL : Cu, Ag, Au…kh«ng t¸c
dơng víi axit HCl vµ H
2
SO
4
l
GV : Chó ý:
- Víi axit HNO
3
vµ H
2
SO
4
®Ỉc t¸c dơng
víi hÇu hÕt c¸c KL ( kĨ c¶ Cu) nh÷ng nãi
chung kh«ng gi¶i phßng khÝ hi®ro.
VD:
Cu + 2H
2
SO
4
t
0
CuSO
4
+ SO
2
↑
đặc
+ 2H
2
O
3. Axit t¸c dơng víi baz¬:
GV: híng dÉn HS lµm thÝ nghiƯm.
- Cho vµo èng nghiƯm mét Ýt
Cu(OH)
2
.Thªm vµo ®ã 1 – 2ml dd H
2
SO
4
.
L¾c nhĐ.
HS: Lµm thÝ nghiƯm vµ nhËn xÐt: dung
dÞch axit lµm q tÝm chun thµnh mµu
®á.
HS: LÇn lỵt nhá c¸c dung dÞch trªn vµo
mÉu giÊy q tÝm:
- NÕu q tÝm chun mµu ®á lµ dung
dÞch HCl.
- NÕu q tÝm kh«ng chun mµu lµ dung
dÞch NaCl.
HS: Lµm thÝ nghiƯm, quan sát vµ nªu hiƯn
tỵng:
+ èng nghiƯm 1: Kim lo¹i bÞ tan dÇn vµ
thÊy cã bät khÝ tho¸t ra.
+ èng nghiƯm 2: Kh«ng cã hiƯn tỵng g×.
HS: Zn + 2HCl -> ZnCl
2
+ H
2
↑
r dd dd k
Fe+ H
2
SO
4
-> FeSO
4
+ H
2
↑
R dd dd k
HS: dung dÞch axit t¸c dơng ®ỵc nhiỊu
kim lo¹i t¹o thµnh mi vµ gi¶i phãng khÝ
H
2
HS : Lµm thÝ nghiƯm, quan sat vµ nªu
hiƯn tỵng:
- Cu(OH)
2
bÞ tan ra vµ t¹o thµnh 1 dung
dÞch cã mµu xanh lµm.
HS : ViÕt PTP¦
GA: Hóa Học 9 Trang 12
GV: Nguyễn Thò Kiều Cảnh. Trường THCS Lý Tự Trọng
GV: Híng dÉn HS viÕt PTP¦.
- dd mµu xanh lam lµ CuSO
4
GV: ph¶n øng nµy t¬ng tù víi c¸c baz¬
kh¸c. Mét em hay viÕt PTP¦ NaOH víi
dd axit HCl
GV: Mêi 1 em kÕt ln:
GV: Bỉ sung:
Ph¶n øng gi÷a axit vµ baz¬ lµ ph¶n øng
trung hßa.
4. Axit t¸c dung víi oxit baz¬.
GV: Mêi 1 em nh¾c l¹i t/c hãa häc cđa
oxit baz¬.
GV: Mêi 1 em viÕt PTP¦ gi÷a axit t/d víi
oxit baz¬.
GV: Mêi 1 em kÕt ln
GV: Giíi thiƯu thªm : Ngoµi 4 t/c trªn
axit cßn t¸c dơng víi mi mµ chóng ta sÏ
häc ë bµi 9
Cu(OH)
2
r + H
2
SO
4dd
-> CuSO
4dd
+ H
2
O
l
mµu xanh lam
NaOH
dd
+ HCl
®d
-> NaCl
dd
+ H
2
O
l
HS: Axit t¸c dơng víi baz¬ t¹o thµnh
mi vµ H
2
O.
HS: -oxit baz¬ t/d víi H
2
O
- oxit baz¬ t/d víi Axit
- oxit baz¬ t¸c dung víi oxit Axit
HS: ViÕt PTP¦
CuO
r
+ 2 HCl
dd
-> CuCl
2dd
+ H
2
O
l
Fe
2
O
3
+3H
2
SO
4
-> Fe
2
(SO
4
)
3
+ 3H
2
O
HS: Axit t¸c dơng víi oxit baz¬ t¹o thµnh
mi vµ H
2
O.
Hoạt động 3
II. AXIT MẠNH AXIT U
GV: Giới thiệu trên bảng phụ các
axit mạnh và axit yếu.
+ Axit yếu có tính chất sau: phản
ứng chậm với kim loại , với muối
cacbonat ; dung dịch dẩn điện kém
+ Axit mạnh thì ngược lại.
HS: Nghe và ghi bài
Dựa vào tính hóa học , axit được
phân ra làm 2loại:
+ Axit mạnh: như HCl , H
2
SO
4
,
HNO
3
…
+ Axit yếu : H
2
SO
3 ,
H
2
S , H
2
CO
3
Hoạt động 4
LUY ÊN TẬP - CỦNG CỐ
GV: Cho HS làm bài tập 2 SGK.
GV: Ghi bài tập lên bảng
H òa tan 4 gam s ắt (III) oxit b ằng m ột
kh ối l ư ợng dung d ịch H
2
SO
4
9,8% (vừa
đủ)
a. Tính khối lượng dung dịch H
2
SO
4
đả
dùng
HS: Làm bài tập 2 vào vở
HS1: Lên bảng thực hiện
HS2: Lên bảng làm , lớp nhận xét và bổ
sung.
GA: Hóa Học 9 Trang 13
GV: Nguyễn Thò Kiều Cảnh. Trường THCS Lý Tự Trọng
b. Tính nồng độ % của dung dịch thu
được sau phản ứng .
************************************************************
Ngày soạn: 10/09/2011 Bài 4
Ngày dạy : 14/09/2011 MỘT SỐ AXIT QUAN TRỌNG (tiết 1)
Tiết 6. Tuần 3
I-MỤC TIÊU
1- Kiến thức:
- Tính chất, ứng dụng, cách nhận biết axit HCl, H
2
SO
4
lỗng và H
2
SO
4
đặc (tác
dụng với kim loại, tính háo nước). Phương pháp sản xuất H
2
SO
4
trong cơng nghiệp.
2- Kĩ năng
- Dự đốn, kiểm tra và kết luận được về tính chất hố học của axit HCℓ, H
2
SO
4
lỗng
- Viết các phương trình hố học chứng minh tính chất của H
2
SO
4
lỗng
- Nhận biết được dung dịch axit HCℓ và dung dịch muối clorua, axit H
2
SO
4
và dung
dịch muối sunfat.
- Tính nồng độ hoặc khối lượng dung dịch axit HCℓ,H
2
SO
4
trong phản ứng.
II. CHUẨN BỊ
Dơng cơ :
-èng nghiƯm
- kĐp gç
- èng nhá giät
- gi¸ ®ì
Hãa chÊt:
- dd HCl
- dd H
2
SO
4
- q tÝm
- Al (Zn hc Fe)
- dd NaOH
- CuO
- CuO
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1- Ổn định tổ chức lớp
2- Kiểm tra bài cũ
Ho¹t ®éng cđa GV Ho¹t ®éng cđa HS
Hoạt động 1: Kiểm tra bài củ
GV: Kiểm tra lí thuyết HS 1: Nêu
các tính chất hóa học chung của
axit ?
GV: Gọi HS 2 lên bảng chựa bài
tập 3 (SGK 14)
GV: Nhận xét và ghi điểm 2HS
HS1:Trả lời lí thuyết và ghi lại các tính chất chung
của axit ở góc bảng
HS2: Thực hiện lớp nhận xét bổ sung
GA: Hóa Học 9 Trang 14
GV: Nguyễn Thò Kiều Cảnh. Trường THCS Lý Tự Trọng
Hoạt dộng 2
A- AXIT CLOHIDRIC (HCl)
1 . Tính chất
a.Tính chất vật lí
GV: Cho HS quan s¸t lä ®ùng dd
axit HCl vµ yªu cÇu nªu t/c vËt lý.
GV: Bỉ sung : HCl tån t¹i ë 2 tr¹ng
th¸i:
- HCl
khÝ
: Hi®ro clorua, khi tan trong
H
2
O t¹o thµnh dung dÞch axit
clohi®ric.
- Axit HCl ®Ëm ®Ỉc cã nång ®é
37%.
b. TÝnh chÊt hãa häc:
GV: Axit HCl cã nh÷ng t/c hãa häc
cđa mét axit m¹nh.
Ta cã thĨ CM ®iỊu nµy kh«ng?
GV: Yªu cÇu c¸c em ®äc tªn s¸c
s¶n phÈn mi.
GV: Bỉ sung : Ngoµi ra, dd HCl
cßn t/d víi Mi ( sÏ häc ë bµi 9).
2. øng dơng:
GV : Theo em Axit HCL cã thĨ cã
nh÷ng ÷ng dơng nµo?
GV: Bỉ sung:
- Lµm s¹ch bỊ mỈt KL tríc khi hµn.
- TÈy gØ KL tríc khi s¬n, tr¸ng, m¹
kimlo¹i.
- ChÕ biÕn thùc phÈm, dỵc phÈm.
HS: Axit HCl tån t¹i d¹ng dd trong st, dƠ bay
h¬n.
HS:
- Axit HCl lµm ®ỉi mµu q tÝm thµnh ®á.
- T¸c dơng víi nhiỊu kim lo¹i
6HCl
dd
+ 2Al
r
-> 2AlCl
3dd
+ 3H
2
↑
(nh«m clorua)
- T¸c dơng víi baz¬:
2HCl
dd
+ Cu)OH)
2
-> CuCl
2
+ H
2
O
l
HCl
dd
+ NaOH
dd
-> NaCL
dd
+ H
2
O
l
- T¸c dơng víi oxit baz¬:
2HCl
dd
+ CuO
r
-> CuCl
2dd
+ H
2
O
l
HS: nêu các ứng dụng của axit HCl như SGK
Hoạt động 3
B – AXIT SUNFURIC (H
2
SO
4
)
GA: Hóa Học 9 Trang 15
GV: Nguyễn Thò Kiều Cảnh. Trường THCS Lý Tự Trọng
I. TÝnh chÊt vËt lÝ:
GV: Cho HS quan s¸t lä ®ùng
H
2
SO
4
®Ỉc -> yªu cÇu HS nhËn xÐt
GV: Bỉ sung:
- H
2
SO
4
nỈng gÊp 2 lÇn H
2
O
(D
H2SO4
= 1,83g/cm
3
)
- H
2
SO
4
dƠ tan trong H
2
O vµ táa rÊt
nhiỊu nhiƯt.
GV: Lµm thÝ nghiƯm pha lo·ng
H
2
SO
4
Chó ý: Mn pha lo·ng axit H
2
SO
4
®Ỉc ra ph¶i rãt tõ tõ axit ®Ỉc vµo lä
®ùng s½n níc råi khy ®Ịu.
Cho HS sê èng nghiƯm võa pha
lo·ng.
II. TÝnh chÊt hãa häc
1. Axit sunfuric lo·ng:
GV: Axit sunfuric lo·ng cã t/c hãa
häc cđa axit. C¸c em cã thĨ CM
®iỊu nµy kh«ng?
GV; Cã thĨ cho HS CM b»ng thùc
nghiƯm.
GV: ngoµi ra axit H
2
SO
4
l t¸c dơng
víi mi (bµi 9)
HS; Lµ chÊt láng s¸nh kh«ng mµu, kh«ng bay h¬i.
HS; èng nghiƯm nãng lªn
HS; CM:
- Lµm ®ỉi mµu q tÝm thµnh ®á.
- T¸c dơng víi kim lo¹i:
Fe
r
+ H
2
SO
4dd
-> FeSO
4dd
+ H
2
↑k
- T¸c dơng víi baz¬:
Cu(Oh)
2r
+H
2
SO
4dd
->CuSO
4dd
+2H
2
O
l
- Tác dụng với oxit bazơ
H
2
SO
4
+ CuO -> CuSO
4
+ H
2
O
Hoạt động 4 Lun tËp - Cđng cè
1. Nh¾c l¹i néi dung chÝnh cđa bµi,
2. Lµm bµi tËp
+ ViÕt PTP¦ khi cho dd HCL lÇn lỵt t¸c dơng víi
a. Mg
b. Fe(OH)
3
c. ZnO
d. Al
2
O
3
e.
+ Bµi 6/19 SGK
B5: BTVN : 1,3,4,6,7/19 SGK
Ngày soạn : 15/ 09 / 2011 Bài 4
Ngày dạy : 18 / 09 / 2011 MỘT SỐ AXIT QUAN TRỌNG (Tiết 2)
Tiết 7. Tuần 4
I.MỤC TIÊU
1. Kiến thức:học sinh biết được : - Axit H
2
SO
4
đặc có những tính chất hóa học riêng:
tác dụng với kim loại, tính háo nước
- Biết cách nhận biết H
2
SO
4
và các muối sunfat .
GA: Hóa Học 9 Trang 16
GV: Nguyễn Thò Kiều Cảnh. Trường THCS Lý Tự Trọng
- Biết những ứng dụng quan trọng của axit này trong sản xuất , đời sống .
- Các ngun liệu , và cơng đoạn sản xuất H
2
SO
4
trong cơng nghiệp .
2 . Kỉ năng :
- Quan sát thí nghiệm và rút ra kết luận về tính chất hố học của axit nói chung.
- Dự đốn, kiểm tra và kết luận được về tính chất hố học của axit HCℓ, H
2
SO
4
lỗng, H
2
SO
4
đặc tác dụng với kim loại.
- Viết các phương trình hố học chứng minh tính chất của H
2
SO
4
lỗng và
H
2
SO
4
đặc, nóng ; H
2
SO
4
và dung dịch muối sunfat.
- Tính nồng độ hoặc khối lượng dung dịch axit HCℓ,H
2
SO
4
trong phản ứng.
II. CHUẨN BỊ
Dụng cụ : Gía ống nghiệm , ống nghiệm , kệp gỗ , đèn cồn ống hút.
Hóa chất : Dung dịch H
2
SO
4
lỗng , H
2
SO
4
dặc
Cu , dung dịch BaCl
2
, dung dịch Na
2
SO
4
.
III. HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
Hoạt động 1 : Kiểm tra bài cũ
GV: Kiểm tra lí thuyết HS1
+ Nêu các tính chất hóa học của axit
H
2
SO
4
(lỗng) viết các PTPƯ minh họa .
GV : gọi HS2 chữa bài tập 6 SGK
GV: Gọi HS nhận xét GVchấm điểm .
HS 1: Trả lời lí thuyết
Hoạt động 2:
2 AXIT SUNFURIC ĐẶC CĨ NHỮNG TÍNH CHẤT HĨA HOC RIÊNG
a) T¸c dơng víi kim lo¹i:
GV: làm thí nghiệm về tính chất đặc biệt
của H
2
SO
4
đặc
- LÊy 2 èng nghiƯm, cho vµo mçi èng
nghiƯm mét Ýt l¸ ®ång nhá.
- Rãt vµo èng nghiƯm 1: 1 ml dung dÞch
H
2
SO
4
lo·ng.
-Rãt vµo èng nghiƯm 2: 1ml dung dÞch
H
2
SO
4
®Ỉc.
- Đun nhẹ cả hai ống nghiệm
GV: Gäi HS nªu hiƯn tỵng vµ nhËn xÐt.
HS: Nh¾c l¹i t/c ho¸ häc chung cđa axit.
- Lµm ®ỉi mÇu q tÝm -> ®á
- t/d víi kim lo¹i
- t/d víi axit baz¬
- t/d víi mi
HS: Quan s¸t hiƯn tỵng vµ nhËn xÐt.
HS:
- èng nghiƯm 1: kh«ng cã hiƯn tỵng g×.
Chøng tá axit H
2
SO
4
lo·ng kh«ng ph¶n
øng víi Cu.
- èng nghiƯm 2:
+ §ång bÞ tan 1 phÇn t¹o thµnh dung dÞch
mµu xanh lam.
+ Cã khÝ kh«ng mµu, mïi h¾c tho¸t ra.
GA: Hóa Học 9 Trang 17
GV: Nguyễn Thò Kiều Cảnh. Trường THCS Lý Tự Trọng
GV: Híng dÉn HS viÕt PTP¦.
- KhÝ tho¸t ra là khí SO
2
- Dung d ịch m àu xanh lam l à CuSO
4
.
- Dung dÞch mµu xanh lµ CuSO
4
.
GV: Gọi một học sinh viết PTP Ư
GV: Ngoµi Cu, H
2
SO
4
®Ỉc cßn t¸c dơng
víi nhiỊu kim lo¹i kh¸c t¹o thµnh mi
sunfat, kh«ng gi¶i phßng H
2
. Mµ gi¶i
phßng c¸c khÝ SO
2
, H
2
S, hc S
M + H
2
SO
4
t
0
M
2
(SO
4
)
n
+ SO
2
+ H
2
O
GV: Mêi 1 em lªn b¶ng viÕt:
PTP¦: Fe + H
2
SO
4l
->
Fe + H
2
SO
4d
->
GV: Mét KL cã nhiỊu ho¸ trÞ khi t¸c
dơng víi H
2
SO
4
®,n t¹o thµnh mi sunfat
cã ho¸ trÞ cao.
b) TÝnh h¸o níc
GV: Lµm thÝ nghiƯm cho HS quan s¸t vµ
nhËn xÐt.
- Cho mét Ýt ®êng ( hc b«ng, v¶i) vµo
®¸y cèc thủ tinh, råi thªm 1 – 2 ml
H
2
SO
4
®Ỉc vµo.
GV: Híng dÉn h/s nhËn xÐt:
- ChÊt r¾n mµu ®en lµ C (do H
2
SO
4
®Ỉc ®·
hut níc) => H
2
SO
4
®Ỉc cã tÝnh h¸o níc.
GV: Sau ®ã 1 phÇn C bÞ H
2
SO
4
®Ỉc oxi
ho¸ thµnh CO
2
, SO
2
g©y sđi bät trong
cèc,lµm C d©ng lªn khái miƯng cèc -> khi
sư dơng H
2
SO
4
ph¶i hÕt søc cÈn thËn.
NX: H
2
SO
4
®Ỉc nãng t/d víi Cu sinh ra khÝ
SO
2
vµ dung dÞch CuSO
4
HS: viết ph ương trình phản ứng
Cu
r
+ 2H
2
SO
4®
.t
0
CuSO
4dd
+ SO
2
↑
K
+
2H
2
O
l
HS:
Fe + H
2
SO
4l
-> FeSO
4
+ H
2
↑
2Fe+6H
2
SO
4®
t
0
Fe
2
(SO
4
)
3
+3SO
2
↑
+ 6H
2
O
HS: nªu hiƯn tỵng:
- Mµu tr¾ng cđa ®êng chun sang mµu
vµng, sau ®ã chun sang n©u vµ ci
cïng thµnh khèi mµu ®en xèp bÞ bät khÝ
®Èy lªn khái miƯng cèc – P¦ to¶ nhiƯt.
C
12
H
22
O
11
H
2
SO
4®
11H
2
O
+ 12C
Hoạt động 3 III . ỨNG DỤNG
GV : u cầu HS quan sát hình 12 và
nêu các ứng dụng của H
2
SO
4
.
HS : Nêu các ứng dụng của H
2
SO
4
Hoạt đ ộng 4
IV . SẢN XUẤT AXIT SUNFURIC
GA: Hóa Học 9 Trang 18
GV: Nguyễn Thò Kiều Cảnh. Trường THCS Lý Tự Trọng
GV: Thuyết trình về ngun liệu sản xuất
H
2
SO
4
và các cơng đoạn sản xuất
HS : Nghe , ghi bài và viết PTPƯ
a.Ngun liệu:lưu huynh hoặc
pirit săt(FeS
2
)
b. Các cơng đoạn chính
- SX lưu huỳnh đioxit
S + O
2
SO
2
- SX l ưu hu ỳnh trioxit SO
3
SO
2
+ O
2
V
2
O
5
2SO
3
- SX H
2
SO
4
:
SO
3
+ H
2
O H
2
SO
4
Hoạt động 5
V . NHẬN BIẾT AXIT SUNFURIC VÀ MUỐI SUNFAT
GV: Híng dÉn HS lµm thÝ nghiƯm.
GV: Quan s¸t vµ viÕt PTP¦
GV: dung dÞch BaCl
2
hc (Ba(NO
3
)
2
,
Ba(OH)
2
®ỵc dïng lµm thc thư ®Ĩ nhËn
biÕt ra gèc sunfat = SO
4
GV: Hãy vận dụng lí thuyết ở trên để làm
bài tập 1
HS: Lµm thÝ nghiƯm
- Cho 1 ml dd H
2
SO
4
vµo èng nghiƯm (1)
- Cho 1 ml dd Na
2
SO
4
vµo èng nghiƯm (2)
- Nhá vµo èng nghiƯm 1 giät BaCl
2
HS:
- ë mçi èng nghiƯm ®Ịu thÊy xt hiƯn ↓
tr¾ng.
H
2
SO
4dd
+ BaCl
2®
-> BaSO
4
↓ + 2HCl
dd
tr¾ng
Na
2
SO
4dd
+ BaCl
2dd
-> BaSO
4
↓+ 2NaCl
tr¾ng
Hoạt động 6 LUYỆN TẬP -CŨNG CỐ
1.Trình bày phương pháp hóa học để nhận biết các lọ hóa chất bị mất nhản sau :
K
2
SO
4
, KCl , KOH , H
2
SO
4
.
Ngày soạn : 18 / 09 / 2011 Tiết 8 .Tuần 4
Ngày dạy : 21 /09 / 2011
Bài 5 : LUYỆN TẬP :
TÍNH CHẤT HĨA HỌC CỦA OXIT VÀ AXIT
I . MỤC TIÊU
1. Kiến thức : Học sinh biết được:
- Những tính chất hóa học của oxit bazơ , oxit axit và mối quan hệ giữa oxit bazơ với
oxit axit.
- Những tính chất hóa học của axit.
- Dẩn ra những phản ứng hóa học minh họa cho tính chất của những hợp chát trên
bằng những chất cụ thể như CaO , SO
2
, HCl , H
2
SO
4
.
2. Kĩ năng:
- Vận dụng những tính chất về oxit , axit dể làm bài tập .
II . CHUẨN BỊ
GA: Hóa Học 9 Trang 19
GV: Nguyễn Thò Kiều Cảnh. Trường THCS Lý Tự Trọng
- Phiếu học tập , bảng phụ.
- HS ơn lại kiến thức về tính chất hóa học của oxit , axit .
III . HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
Hoạt động 1.I. KIẾN THỨC CẦN NHỚ
1. Tính chất hóa học của oxit
GV: Phát phiếu học về sơ đồ tính chất
hóa học của oxit
+ Em hãy điền vào các ơ trốngcác loại
hợp chất vơ cơ phù hợp, đồng thời chọn
các loại chất thích hợp tác dụng với các
chất để hồn thiện sơ đồ sau:
HS: Thảo luận nhóm để hồn thành sơ đồ
(1) (2)
(3) (3)
+ H
2
O ( 4) + H
2
O (5)
GV: Cơng bố sơ đ ồ hồn thiện HS:Nhận xét và sữa sơ đồ nhóm
GV: u cầu các nhóm HS thảo luận,
chọn chất để viết phương trình phản ứng
minh họa cho các chuyển hóa trên.
HS: Viết viết phương trình phản ứng
minh họa cho sơ đồ:
1/ CuO + 2HCl -> CuCl
2
+ H
2
O
2/ CO
2
+ Ca(OH)
2
-> CaCO
3
+ H
2
O
3/ CaO + SO
2
-> CaSO
3
4/ Na
2
O + H
2
O -> 2NaOH
5/ P
2
O
5
+ 3H
2
O -> 2H
3
PO
4
.
3.Tính chất hóa học của axit
GV: Phát phiếu học tập sơ đồ câm về tính
chất hóa học của axit.
HS: Thảo luận trong nhóm và báo cáo
Kim loại + Quỳ tím
1 4
2 3
Bazơ(dd)
GA: Hóa Học 9 Trang 20
Oxit bazơ
Oxit axit
Axit
GV: Nguyễn Thò Kiều Cảnh. Trường THCS Lý Tự Trọng
Hoạt động 2 II. BÀI TẬP
GV: Cho học sinh làm bài tập 1 SGK
GV: Cho HS lên bảng làm
Bài t ập 2 : Hòa tan 1,2 g MgO băng 50
ml
Dung dịch HCl 3M
a.Viết phương trình phản ứng.
b.Tính thể tích khí thốt ra ở (đktc).
c.Tính C
M
của dung dịch thu được( coi thể
tích dung dịch thay đổi khơng đáng kể)
HS: Mổi cá nhân tự áp dụng kiến thức
hồn thành bài tập.
HS: Làm bài tập 2
Hoạt động 3 CŨNG CỐ - DẶN DỊ
- Về nhà làm các bài tập còn lại (SGK)
GV: Nhắc HS chuẩn bị giờ sau thực hành
*********************************************************************
Ngày soạn : 02/ 10/ 2008 Tiết 9 .Tuần 5
Ngày dạy : 03/ 10/ 2008
Bài 6. THƯC HÀNH :
TÍNH CHẤT HĨA HỌC CÙA OXIT VÀ AXIT
I. MỤC TIÊU
1.kiÕn thøc :
Biết được: Mục đích, các bước tiến hành, kĩ thuật thực hiện các thí nghiệm:
- Oxit tác dụng với nước tạo thành dung dịch bazơ hoặc axit.
- Nhận biết dung dịch axit, dung dịch bazơ và dung dịch muối sunfat.
2-Kĩ năng
- Sử dụng dụng cụ và hố chất để tiến hành an tồn, thành cơng các thí nghiệm trên.
- Quan sát, mơ tả, giải thích hiện tượng và viết được các phương trình hố học của thí
nghiệm.
- Viết tường trình thí nghiệm
II. CHU ẨN BỊ
Dơng cơ:
- èng nghiƯm
- Gi¸ thÝ nghiƯm
- Cèc ®ùng níc
- Lä thủ tinh miƯng réng cã
nót nhãm
- Mng lÊy ho¸ chÊt
- Mng s¾t
- èng nhá giät
- KĐp èng nghiƯm
- §Ìn cån
- §òa thủ tinh
Ho¸ chÊt:
- Caxi oxit – CaO
- photpho ®á – P
- dung dÞch HCl
- dung dÞch H
2
SO
4
- dung dÞch Na
2
SO
4
- q tÝm
III. TI ẾN HÀNH THÍ NGIỆM
GA: Hóa Học 9 Trang 21
GV: Nguyễn Thò Kiều Cảnh. Trường THCS Lý Tự Trọng
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
Hoạt động 1 . I. TIẾN HÀNH THÍ NGHIỆM
1. TÝnh chÊt ho¸ häc cđa oxit
a.ThÝ nghiƯm1: Ph¶n øng cđa
caxin oxit víi H
2
O
GV: Híng dÉn HS lµm bµi thÝ
nghiƯm 1:
- Thư dung dÞch sau ph¶n øng b»ng:
+ dd phenolphta¬in
+ giÊy q tÝm
GV: HS kÕt ln.
PT: CaO + H
2
O -> Ca(OH)
2
b.ThÝ nghiƯm 2: Ph¶n øng cđa
Diphotpho penta oxit víi níc.
GV: Híng dÉn HS lµm thÝ nghiƯm
- §èt mét Ýt photphi ®á trong b×nh
thủ tinh miƯng réng. Sau khi p ®á
ch¸y hÕt, cho 3ml H
2
O vµo b×nh,
®Ëy nót, l¾c nhĐ -> quan s¸t hiƯn t-
ỵng?
- Thư dung dÞch thu ®ỵc b»ng q
tÝm, c¸c em h·y nhËn xÐt sù ®ỉi
mµu cđa q tÝm.
GV: HS kÕt ln
2. NhËn biÕt dung dÞch:
ThÝ nghiƯm 3: Cã 3 lä kh«ng nh·n,
mçi lä ®ng 1 trong 3 dung dÞch lµ
H
2
SO
4
, HCl, Na
2
SO
4
H·y tiÕn hµnh
thÝ nghiƯm nhËn biÕt c¸c lä ho¸
chÊt ®ã.
GV: Híng dÉn HS c¸ch lµm.
- §Ĩ ph©n biƯt ®ỵc c¸c dung dÞch
trªn, ta ph¶i biÕt sù kh¸c nhau vỊ t/c
cđa c¸c dd ®ã.
- Dùa vµo t/c kh¸c nhau cđa c¸c h/c
®ã ®Ĩ ph©n biƯt chóng ®ã lµ t/c nµo?
III. ViÕt têng tr×nh:
GV: NhËn xÐt vỊ ý thøc th¸i ®é cđa
HS trong bi thùc hµnh. §ång thêi
HS; Lµm thÝ nghiƯm:
- Cho 1 mÉu CaO vµo èng nghiƯm, sau ®ã
thªm 1 – 2ml H
2
O -> quan s¸t hiƯn tỵng x¶y
ra:
+ MÉu CaO nh·o ra
+ Ph¶n øng to¶ nhiỊu nhiƯt
+ dd sau ph¶n øng:
- q tÝm -> xanh
- phenolphtalein -> hång
HS : Lµm thÝ nghiƯm:
- NhËn xÐt hiƯn tỵng
+ Photpho ®á trong b×nh t¹o thµnh nh÷ng h¹t
nhá mµu tr¾ng, ta ®ỵc trong H
2
O t¹o thµnh
dung dÞch trong st.
+ Nhóng mÈu q tÝm vµo dung dÞch ®ã, q
tÝm ho¸ ®á => dung dÞch ®ã lµ axit.
KÕt ln : P
2
O
5
cã t/c cđa oxit axit
PT: 4P + 5O
2
t
0
2P
2
O
5
P
2
O
5
+ 3H
2
O -> 2H
3
PO
4
HS: Ph©n lo¹i vµ gäi tªn
HCl : axit clohi®ric
H
2
SO
4
: axit sunfuric
Na
2
SO
4
: Mi Natri sunfat
HS:
- DD axit lµm q tÝm ho¸ ®á.
- NÕu nhá dd BaCl
2
vµo 2 dd HCl vµ H
2
SO
4
th× chØ cã dd H
2
SO
4
xt hiƯn kÕt tđa
tr¾ng.
HS:
Lµm thÝ nghiƯm 3
GA: Hóa Học 9 Trang 22
GV: Nguyễn Thò Kiều Cảnh. Trường THCS Lý Tự Trọng
nhËn xÐt vỊ kÕt qu¶ thùc hµnh cđa
c¸c nhãm.
GV: Híng dÉn HS thu håi ho¸ chÊt,
rưa èng nghiƯm vƯ sinh phßng thÝ
nghiƯm.
GV: Yªu cÇu lµm b¶n têng tr×nh
theo:PhiÕu thùc hµnh.
HS; thu dän, vƯ sinh phßng thÝ nghiƯm.
Ngày soạn : 05/ 10/ 2011 Tiết 10
Ngày dạy : / 10/ 2011 Tuần 5
KIỂM TRA VIẾT 1 TIẾT
( SỐ 1 )
I. MỤC TIÊU
1. KiÕn thøc:
- KiĨm tra l¹i nh÷ng kiÕn thøc c¸c em võa häc: T/c ho¸ häc c¶u oxit µ axit. Tõ bµi
kiĨm tra nµy gióp cho c¸c em biÕt ®ỵc nh÷ng kiÕn thøc cßn thiÕu sãt ®Ĩ bỉ sung.
2. Kü n¨ng:
- RÌn lun kÜ n¨ng ®éc lËp, hƯ thèng kiÕn thøc t duy ®éc lËp.
3. Thái độ
- RÌn lun cho c¸c em tÝnh tù gi¸c, ®éc lËp cao.
II. CHUẨN BỊ
- HS : Kiến thức cũ
- GV: Đề kiểm tra
III. KI ỂM TRA
( 1 – 2 phót)
Ph¸t ®Ị kiĨm tra
Đ Ề KIỂM TRA
C©u 1: Cã 3 lä mÊt nh·n chøa 3 dung dÞch kh«ng mµu NaCl, HCl, Na
2
SO
4
. B»ng ph-
¬ng ph¸p ho¸ häc h·y nhËn biÕt c¸c dung dÞch trªn.
C©u 2: Hoµn thµnh s¬ ®å ph¶n øng sau:
S -> SO
2
-> SO
3
-> H
2
SO
4
-> MgSO
4
↓ ↓
Na
2
SO
3
CaSO
4
C©u 3: Sơc tõ tõ 2,24l CO
2
( ë ®ktc) vµo 500ml dd NaOH ( ®đ ®Ĩ t¹o Na
2
CO
3
).
a. TÝnh C
M
cđa dd thu ®ỵc.
b. TÝnh C
M
cđa dd NaOH
ĐÁP ÁN
C©u 1:
- §¸nh sè thø tù vµo c¸c lä.
- Dïng quỳ tím lµm thc thư ®Çu tiªn cho 3 lä.
- Sau ®ã dung dd BaCl
2
lµm thc thư thø 2.
GA: Hóa Học 9 Trang 23
GV: Nguyễn Thò Kiều Cảnh. Trường THCS Lý Tự Trọng
Ta cã b¶ng hiƯn sau:
ChÊt
Thc thư
NaCl HCl Na
2
SO
4
Quyd tÝm o chun mµu mµu ®á o chun mµu
dd Baz¬ o
↓ tr¾ng
- Sau khi dïng thc thư q tÝm:
+ Lä nµo chun thµnh mµu ®á lµ dd HCl
+ 2 lä nµo kh«ng chun mµu lµ dd NaCl vµ Na
2
SO
4
- Ta cho tiÕp dung dÞch BaCl
2
vµo 2 lä trªn.
BaCl
2
+ Na
2
SO
4
-> BaSO
4
↓ + 2NaCl
tr¾ng
+ Lä cßn l¹i chøa dd NaCl.
C©u 2:
S + O
2
-> SO
2
(1 ) SO
2
+ O
2
t
0
SO
3
(4)
V
2
O
5
SO
3
+ H
2
O -> H
2
SO
4
(2 ) H
2
SO
4
+ Mg -> MgSO
4
+ H
2
↑ (5)
SO
2
+ 2NaOH -> Na
2
SO
3
+ H
2
O (3 ) SO
3
+ CaO -> CaSO
4
(6)
C©u 3:
N
CO2
= 2,24/22,4 = 0,1(mol) 500ml = 0,5l
PTP¦: CO
2
+ 2NaOh -> Na
2
CO
3
+ H
2
O
Pt 1ml 2mol 1mol
§B 0,1 mol 0,2mol 0,1mol
Theo PTP¦ ta cã:
N
Na2CO3
= N
CO2
= 0,1 (mol)
N
NaOH
= 2NCO
2
= 0,1. 2 = 0,2 (mol)
a. Nång ®é C
M
cđa Na
2
CO
3
lµ:
C
M
= n = 0,1 = 0,2M
V 500/1000
b.Nång ®é C
M
cđa dd NaOH lµ:
C
M
= n/V = 0,2/0,5 = 0,4 M
VËy C
M Na2CO3
= 0,2 M
C
MNaOH
= 0,4M
Ngày soạn :10/ 10/ 2011 Tiết 11
Ngày dạy: 11/ 10/ 2011 Tuần 6
GA: Hóa Học 9 Trang 24
GV: Nguyễn Thò Kiều Cảnh. Trường THCS Lý Tự Trọng
Bài 7. TÍNH CHẤT HĨA HỌC CỦA BAZƠ
I. MỤC TIÊU
1- Kiến thức
Biết được:
- Tính chất hố học chung của bazơ (tác dụng với chất chỉ thị màu, và với axit);
tính chất hố học riêng của bazơ tan (kiềm) (tác dụng với oxit axit và với dung dịch
muối); tính chất riêng của bazơ khơng tan trong nước (bị nhiệt phân huỷ).
2-Kĩ năng
- Tra bảng tính tan để biết một bazơ cụ thể thuộc loại kiềm hoặc bazơ khơng tan.
- Quan sát thí nghiệm và rút ra kết luận về tính chất của bazơ, tính chất riêng của bazơ
khơng tan.
- Nhận biết mơi trường dung dịch bằng chất chỉ thị màu (giấy quỳ tím hoặc dung
dịch phenoℓphtalêin);
- Viết các phương trình hố học minh hoạ tính chất hố học của bazơ.
II. ĐỒ DÙNG DẠY- HỌC
Dụng cụ: các loại ống nghiệm , giá , đèn cồn , kẹp ống nghiệm .
Hóa chất : dung dịch NaOH , dung dịch H
2
SO
4
, CuSO
4
, quỳ tím .
III. HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
Hoạt động 1:
I. Tác dụng của dung dich bazơ lên chất chỉ thị màu.
GV: Híng dÉn HS lµm thÝ nghiƯm
- Nhá 1 giät NaOH lªn mÈu q tÝm. Quan
s¸t hiƯn tỵng
- Nhá 1 giät phenolfalein kh«ng mµu vµo
èng nghiƯm cã s½n NaOH. Quan s¸t hiƯn
tỵng
HS c¸c nhãm b¸o c¸o
GV: dùa vµo tÝnh chÊt nµy cã thĨ ph©n
biƯt dd kiỊm víi c¸c dd kh¸c
GV: Gỵi ý bµi tËp
Gäi HS tr×nh bµy
-Dung dÞch baz¬ lµm ®ỉi mµu q tÝm
thµnh xanh, phenolftalein kh«ng mµu
thµnh ®á
BT: Cã 3 lä kh«ng nh·n mçi lä ®ùng c¸c
dd sau: H
2
SO
4
; Ba(OH)
2
; HCl. Em h·y
tr×nh bµy c¸ch ph©n biƯt 3 lä trªn mµ chØ
dïng q tÝm
Hoạt động 2 : Tác dụng của dung dịch bazơ với oxit axit
? Nh¾c l¹i nh÷ng tÝnh chÊt hãa häc cđa
oxit axit .
? ViÕt c¸c PTHH minh häa?
- DD baz¬ kiỊm t¸c dơng víi oxit axit t¹o
thµnh mi vµ níc
SO
2(k)
+ NaOH
(dd)
Na
2
SO
3(dd)
+ H
2
O
(l)
P
2
O
5 (k)
+ 3Ba(OH)
2 (dd)
Ba
3
(PO
4
)
2
+ 3H
2
O
Hoạt động 3 : Tác dụng của dung dịch bazơ với axit.
? Nh¾c l¹i tÝnh chÊt hãa häc cđa axit
GV: Giíi thiƯu bao gåm c¶ baz¬ tan vµ
Baz¬ t¸c dơng víi axit täa thµnh mi vµ
níc
GA: Hóa Học 9 Trang 25