ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ I
Môn: NGỮ VĂN - Lớp 12
Thời gian: 90 phút (không kể thời gian giao đề)
I. PHẦN CHUNG CHO CẢ HAI CHƯƠNG TRÌNH - CHUẨN VÀ NÂNG CAO
Câu 1: (0,5 điểm)
Anh (chị) hãy đặt các dấu câu cần thiết vào vị trí thích hợp và sửa lại cho đúng qui tắc
chính tả để đảm bảo sự trong sáng của đoạn văn sau:
Ông có biết ông quyết định điều gì không ông sẽ không còn lại một chút gì nữa không
được tham dự vào bất cứ nỗi vui buồn gì rồi đây ngay cả sự ân hận về quyết định này ông
cũng không có được nữa
Câu 2: (1,5 điểm)
Anh (chị) hãy trình bày ngắn gọn phong cách nghệ thuật Hồ Chí Minh.
Câu 3: (3 điểm)
Bằng một văn bản nghị luận ngắn (từ 10 đến 15 dòng), anh (chị) hãy trình bày cảm
nhận của mình về đoạn văn sau:
“Trên trời có những vì sao có ánh sáng khác thường, nhưng con mắt của chúng ta phải
chăm chú nhìn thì mới thấy, và càng nhìn thì càng thấy sáng. Văn thơ của Nguyễn Đình Chiểu
cũng vậy.”
(Nguyễn Đình Chiểu, ngôi sao sáng trong văn nghệ của dân tộc - Phạm Văn Đồng)
II. PHẦN RIÊNG CHO MỖI CHƯƠNG TRÌNH (5 điểm)
Câu 1 (Dành cho chương trình chuẩn)
Cảm nhận của anh (chị) về đoạn thơ sau:
Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi
Đất nước có trong những cái ngày xửa ngày xưa mẹ thường hay kể
Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn
Đất Nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc
Tóc mẹ thì bới sau đầu
Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn
Cái kèo cái cột thành tên
Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng
Đất Nước có từ ngày đó…
(Đất Nước - Nguyễn Khoa Điềm)
Câu 2 (Dành cho chương trình nâng cao)
Cảm nhận của anh (chị) về đoạn thơ sau:
Trên Tây Bắc! Ôi mười năm Tây Bắc
Xứ thiêng liêng rừng núi đã anh hùng
Nơi máu rỏ tâm hồn ta thấm đất
Nay dạt dào đã chín trái đầu xuân.
Ơi kháng chiến! Mười năm qua như ngọn lửa
Nghìn năm sau còn đủ sức soi đường.
Con đã đi nhưng con cần vượt nữa
Cho con về gặp lại Mẹ yêu thương.
Con gặp lại nhân dân như nai về suối cũ
Cỏ đón giêng hai chim én gặp mùa,
Như đứa trẻ thơ đói lòng gặp sữa
Chiếc nôi ngừng bỗng gặp cánh tay đưa.
(Tiếng hát con tàu - Chế Lan Viên)
-Hết -
HƯỚNG DẪN CHẤM - ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ I
Môn: NGỮ VĂN - Lớp 12
I. PHẦN CHUNG
Câu 1:
* Học sinh sử dụng đúng các dấu câu cần thiết để điền vào vị trí thích hợp của đoạn văn:
Ông có biết ông quyết định điều gì không? Ông sẽ không còn lại một chút gì nữa,
không được tham dự vào bất cứ nỗi vui buồn gì! Rồi đây, ngay cả sự ân hận về quyết định
này, ông cũng không có được nữa.
* Cách cho điểm:
- Cho 0,5 điểm khi học sinh sử dụng đúng các dấu câu, sửa đúng đoạn văn.
- Cho 0,25 điểm khi sử dụng đúng một nửa số dấu câu.
Câu 2:
* Học sinh nêu được các ý cơ bản sau:
- Phong cách nghệ thuật Hồ Chí Minh độc đáo, đa dạng
+ Văn chính luận: ngắn gọn, súc tích, lập luận sắc sảo, chặt chẽ, bằng chứng giàu sức
thuyết phục, đa dạng về bút pháp.
+ Truyện kí: hiện đại, có tính chiến đấu mạnh mẽ, nghệ thuật trào phúng sắc bén
+ Thơ: có sự hoà hợp độc đáo giữa bút pháp cổ điển và hiện đại, giữa chất trữ tình và
chất thép, giữa sự trong sáng giản dị và sự hàm súc, sâu sắc.
* Cách cho điểm:
- Cho 1,5 điểm khi học sinh nêu đúng và đủ các ý, diễn đạt trôi chảy, không sai các lỗi chính
tả.
- Mức điểm khác: Giáo viên linh hoạt để cho điểm tuỳ vào bài làm học sinh.
Câu 3:
* Học sinh có thể có những cách trình bày khác nhau, song cần nêu được:
- Bằng nghệ thuật so sánh, liên tưởng, tác giả Phạm Văn Đồng đã khẳng định vai trò, vị trí của
Nguyễn Đình Chiểu trong nền văn học dân tộc. Nhân cách và tài năng văn chương của cụ Đồ
Chiểu thực sự toả sáng.
- Từ cách nói hình ảnh này, tác giả Phạm Văn Đồng cũng muốn định hướng cho người đọc
cách tìm hiểu thơ văn Nguyễn Đình Chiểu: Phải biết khám phá bề sâu giá trị văn chương Đồ
Chiểu đằng sau những lời thơ nôm na, mộc mạc, từ đó mà hiểu hết tấm lòng của ông đối với
đất nước, với nhân dân.
* Cách cho điểm:
- Cho 3 điểm khi học sinh nêu đầy đủ hai ý trên
- Còn lại tuỳ vào bài làm của học sinh mà GV linh hoạt cho các mức điểm khác
II. PHẦN RIÊNG
Câu 1 (Dành cho chương trình Chuẩn)
* Yêu cầu về kĩ năng:
Học sinh biết cách làm bài nghị luận phân tích một đoạn thơ trữ tình, kết cấu bài làm
chặt chẽ, bố cục rõ ràng đủ 3 phần Mở - Thân - Kết, diễn đạt tốt, không mắc lỗi chính tả, dùng
từ, viết câu.
* Yêu cầu về kiến thức:
- Giới thiệu được ý khái quát về trường ca “Mặt đường khát vọng” và xuất xứ đoạn thơ
cần phân tích; phân tích ý khái quát của đoạn thơ: Đất Nước có từ lâu đời và rất gần gũi thân
thương đối với mỗi con người.
- Phân tích ý cụ thể:
+ Đất Nước hiện lên từ những huyền thoại, cổ tích.
+ Đất Nước hình thành từ lâu đời, gắn liền với những truyền thống yêu nước, lao động
cần cù, thuần phong mĩ tục và lối sống thuỷ chung của dân tộc.
+ Lời thơ giàu chất liệu văn hoá dân gian, tạo không gian nghệ thuật vừa gần gũi thân
quen vừa bay bổng sâu xa, góp phần làm nổi bật tư tưởng Đất Nước của Nhân dân.
- Kết luận:
+ Đoạn thơ là sự kết tinh đặc sắc giữa chất liệu văn hoá dân gian với hình thức thơ trữ
tình - chính luận.
+ Đoạn thơ là một định nghĩa theo cách riêng của Nguyễn Khoa Điềm về đất nước, Đất
Nước không siêu hình trừu tượng mà gắn bó, thân thuộc với mỗi người, Đất Nước của Nhân
dân.
Câu 2 (Dành cho chương trình Nâng cao)
* Yêu cầu về kĩ năng:
Học sinh biết cách làm bài nghị luận phân tích một đoạn thơ trữ tình, kết cấu bài làm
chặt chẽ, bố cục rõ ràng đủ 3 phần Mở - Thân - Kết, diễn đạt tốt, không mắc lỗi chính tả, dùng
từ, viết câu.
* Yêu cầu về kiến thức:
- Giới thiệu đuợc ý khái quát về tác giả Chế Lan Viên và hoàn cảnh ra đời của bài thơ
“Tiếng hát con tàu”; nêu được nội dung khái quát của đoạn thơ: Niềm vui sướng hân hoan khi
được lên với Tây Bắc.
- Phân tích ý cụ thể:
+ Tây Bắc gắn liền với cuộc kháng chiến chống Pháp (mười năm Tây Bắc, xứ thiêng
liêng, anh hùng…) → Mảnh đất Tây Bắc anh dũng kiên cường, là niềm tự hào của dân tộc.
+ Tây Bắc giàu đẹp, nhiều tiềm năng (dạt dào chín trái đầu xuân, ta về lấy lại vàng
ta…) → Tây Bắc vẫy gọi mọi người lên dựng xây, phát triển.
+ Tây Bắc có những con người ân tình ân nghĩa, để lại nhiều thương nhớ cho những
cán bộ kháng chiến → Niềm vui sướng tột cùng khi được về với nhân dân (nai về suối cũ, cỏ
đón giêng hai…cánh tay đưa)
+ Nghệ thuật: Lời thơ tha thiết, những hình ảnh so sánh bình thường, dung dị thể hiện
tình cảm chân thành và xúc động.
- Kết luận: Đoạn thơ là tình cảm xúc động, sâu sắc đối với Tây Bắc, không chỉ đánh
thức những hoài niệm quá khứ mà còn bộc lộ rõ những khát vọng ở hiện tại ⇒ Tính chất thôi
thúc, giục giã của lời mời gọi lên Tây Bắc.
* Cách cho điểm (cho cả hai câu)
- Cho 5 điểm khi bài làm đạt tất cả các yêu cầu trên.
- Cho 3 điểm khi bài làm đạt một nửa số ý, diễn đạt tương đối trôi chảy, chữ viết rõ
ràng, ít mắc lỗi chính tả, dùng từ, viết câu.
- Cho 1 điểm khi bài làm sơ lược, diễn xuôi ý thơ một cách rời rạc, lủng củng.
- Cho 0 điểm khi bài không viết gì hoặc viết đoạn ngắn mà không rõ nghĩa.