78
rịnh Vũ Công lấy nàng Vũ
Khơng ở đất Thân. Vũ Khơng
sinh Trang Công và Cung Thúc
Đoạn. Khi sinh, Trang Công ra ngợc
khiến Khơng Thị khiếp sợ. Sau đặt tên là
Ngộ Sinh và ghét bỏ. Khơng Thị yêu
Cung Thúc Đoạn muốn lập Đoạn làm vua,
bèn thỉnh cầu Vũ Công, Vũ Công không
đồng ý. Khi Vũ Công chết, Trang Công lên
ngôi, Vũ Khơng xin để Cung Thúc Đoạn
giữ đất Chế. Trang Công nói: "Đất Chế là
nơi trọng yếu của quốc gia, xin đất khác
thì đợc".
Vũ Khơng lại xin đất Kinh, Trang
Công đồng ý. Sái Trọng can ngăn: " Nay đất
Kinh không theo chế độ của Tiên vơng, xây
thành không hợp thức, chẳng lẽ nhà vua lại
chịu sự lấn át đó. Trang Công nói: "Mẹ ta
muốn thế, ta biết làm sao?" Rồi Trang
Công lại nói: " Làm những điều trái nghĩa
thì tự mình dẫn đến tai hoạ".
Cung Thúc Đoạn giữ Tây Bắc Bỉ làm
đất của mình, rồi lấn cả đất Lẫm Diên. Tử
Phong nói: "Có thể trừ bỏ Cung Thúc Đoạn
đợc. Nếu để lâu sợ hắn lấy đợc lòng
dân". Trang Công nói: "Bất nghĩa mà
không hiếu đễ càng để lâu càng dễ chết".
Cung Thúc Đoạn tụ tập dân, sửa sang
giáp binh, ngựa xe, chuẩn bị đánh úp nớc
Trịnh, và nhờ Khơng Thị làm nội ứng.
Trang Công đợc tin nói rằng: "Có thể
đánh đợc rồi", bèn lệnh cho Tử Phong
thống lĩnh 200 ngựa xe đánh đất Kinh.
Ngời đất Kinh phản lại Cung Thúc Đoạn.
Đoạn chạy sang đất Yển. Trang Công lại
đánh đất Yển. Tháng 5 năm Tân sửu, Thái
Thúc chạy sang đất Cung. Trang Công
giam Khơng Thị ở thành Dĩnh và thề
rằng: "Không xuống suối vàng, mẹ con
không gặp nhau". Sau hối hận. Dĩnh Khảo
Thúc làm quan đất Dĩnh Cốc biết đợc,
tìm cách đến dâng lễ vật. Nhà vua ban cho
thức ăn, Khảo Thúc lại để dành, không ăn.
Nhà vua hỏi, Dĩnh Khảo Thúc trả lời:
"Tiểu nhân còn có mẹ, cha từng đợc
hởng sơn hào hải vị nên thần để dành
mang về biếu mẹ".
Trang Công buồn rầu nói: "Ngơi còn có
mẹ, ta không" Dĩnh Khảo Thúc hỏi: "Bệ hạ
sao nói vậy?". Nhà vua kể nguyên do. Dĩnh
Khảo Thúc lại nói: "Bệ hạ chớ lo điều đó.
Nếu khoét đất đến nơi suối vàng, men
đờng hầm mà gặp đợc mẹ thì ai dám nói
là không phải".
Nhà vua nghe theo, cho đào đờng hầm
xuống suối vàng gặp mẹ. Mẹ con nhận
nhau nh thuở ban đầu.
Ngời quân tử nói rằng: Dĩnh Khảo
Thúc là ngời thuần hiếu, tình yêu của mẹ
ông đã cảm hoá đến Trang Công. Vì thế
trong Kinh Thi viết: "Ngời con có hiếu
không gò bó mình, luôn phân phát cho
đồng loại mình. Đó là chỉ việc trên vậy".
Xuân Cao (Lớp Hán Nôm K47,
Đại học KHXH và NV Hà Nội)
su tầm
T