Tăng huyết áp làm khổ bà bầu
Huyết áp tăng cao ảnh hưởng nghiêm tr
ọng không chỉ
sức khoẻ sản phụ, thai nhi mà còn với trẻ sơ sinh sau
này. Nguy hiểm hơn, có thể gây tử vong cho cả mẹ
lẫn con.
Chẩn đoán sớm tình tr
ạng huyết áp có ý nghĩa quan
tr
ọng để bảo vệ sức khoẻ sản phụ, thai nhi, đồng thời
góp phần giảm tỷ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh.
Huyết áp thay đổi khi mang thai
Có ba yếu tố quan trọng chi phối huyết áp l
à tim,
mạch máu và máu. Huy
ết áp thay đổi theo các hoạt
đ
ộng sinh lý, ví dụ: gia tăng theo cảm xúc (vui, buồn
làm tim đập nhanh hơn, mạnh hơn, đưa đ
ến huyết áp
tăng), theo ho
ạt động thể lực, ăn no (giảm huyết áp),
đo huy
ết áp lúc nằm hay đứng, đo ở vị trí cách xa tim
nhiều hay ít, theo tuổi, theo giới Huyết áp đư
ợc gọi
là tăng khi ở mức 140/90mmHg trở lên.
Khi mang thai, huyết áp có thay đổi, do lư
ợng máu
c
ủa mẹ tăng về thể tích (tăng khoảng 50%), máu
loãng hơn (do tăng lượng chất lỏng nhiều hơn tăng s
ố
lượng các tế bào máu), tim đập nhanh hơn, gi
ảm sức
cản của hệ thống mạch máu ngoại biên Các b
ệnh lý
có tăng huyết áp trong thai kỳ thư
ờng xuất hiện từ
tháng thứ năm trở đi. Nếu không theo dõi huy
ết áp
ngay từ khi bắt đầu mang thai và theo dõi thư
ờng
xuyên liên t
ục sau đó, sẽ rất dễ bỏ qua giai đoạn
huyết áp bắt đầu nhích dần lên so với mức b
ình
thư
ờng. Từ đó, dễ phát hiện muộn các dấu hiệu huyết
áp, kéo theo phát hiện bệnh muộn.
Ảnh hưởng trên cả mẹ và con
Có bốn nhóm bệnh liên quan đ
ến tăng huyết áp trong
thai kỳ: cao huyết áp thai kỳ (chỉ có cao huyết áp đ
ơn
thuần), tiền sản giật (gồm cao huyết áp, ph
ù và có
đạm trong nước tiểu), cao huyết áp m
ãn tính (cao
huyết áp trước khi mang thai), cao huyết áp m
ãn tính
ghép thêm tiền sản giật.
Cao huyết áp thai kỳ và ti
ền sản giật chỉ xảy ra sau
tuần thai thứ 20. Hai bệnh còn l
ại xảy ra khi dấu hiệu
huyết áp xuất hiện trước mang thai hay trư
ớc tuần
thai thứ 20. Nếu không kiểm soát đư
ợc huyết áp, có
thể dẫn đến các tai biến cho mẹ (giống như tai bi
ến
mạch máu của ngư
ời bệnh cao huyết áp), do mạch
máu bị vỡ dưới áp lực quá cao. Với con, do tình tr
ạng
máu nuôi kém, có th
ể có thai nhẹ ký hay suy dinh
dưỡng, sợ nhất là tình trạng sanh non hay buộc l
òng
phải cho con ra đời sớm đ
ể giảm bệnh lý cho mẹ. Các
bệnh lý huyết áp của thai kỳ, đa số giảm rõ r
ệt sau
khi thai sinh ra. Tăng huyết áp trên thai c
ũng lấy
140/90mmHg là ngưỡng cần dùng thuốc.
Tự theo dõi cân nặng và huyết áp
Điều trị tăng huyết áp trong thai kỳ chủ yếu là thu
ốc
hạ áp, khi huyết áp trên ngưỡng. Trư
ớc đó, cần theo
dõi sát các di
ễn tiến của huyết áp. Trong tiền sản giật,
còn dùng thuốc chống co giật, để hạn chế cơn gi
ật
xảy ra. Quan trọng nhất là vi
ệc lấy thai ra khi sức
khoẻ mẹ quá nghiêm trọng.
Phòng ngừa tốt nhất là theo dõi huyết áp sớm v
à
thường xuyên lúc mang thai, biết được tình tr
ạng
huyết áp trước khi mang thai, tránh mang thai khi c
òn
quá trẻ hay đã quá l
ớn tuổi, điều trị ổn định các bệnh
nội khoa trước khi mang thai. Đây cũng là lý do t
ại
sao mỗi lần khám thai đ
ều có đo huyết áp, xem cân
nặng và thử nước tiểu. Ngoài ra, chúng tôi c
ũng luôn
khuyến khích các thai phụ tự theo dõi cân nặng v
à
huyết áp của mình. Cân nặng có thể tự theo d
õi qua
một cái cân cố định (của gia đình) sẽ chính xác h
ơn
mỗi lần dùng một
cái cân khác nhau (khi đi khám
thai). Tự theo dõi huyết áp tại nhà cũng là điều ho
àn
toàn có th
ể thực hiện, với những máy móc tự động,
dễ sử dụng, giá thành không cao. Đây là m
ột thực
hành tốt và khả thi, rất nên khuyến khích ngư
ời dân,
đặc biệt các thai phụ.
Theo SGTT
| Sức khỏe