Sỏi thận ở trẻ dễ tái phát pps
Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (145.12 KB, 8 trang )
Sỏi thận ở trẻ dễ tái phát
Trẻ em cũng bị sỏi thận? Không ít phụ huynh ngạc
nhiên khi nghe bác sĩ chẩn đoán con mình bị sỏi thận.
Có người còn bức xúc khi thấy trẻ phải mổ đi mổ lại
nhiều lần vì sót sỏi
Cho trẻ uống đủ nước sẽ phòng ngừa được sỏi thận
(google image)
Chị Nguyễn Thị Xuân Ngọc (TP.HCM) cho biết cháu
chị là L.T.Q.N. (11 tuổi, ở Đắk Lắk) đột nhiên bị đau
bụng, ăn uống không được. Bệnh viện đa khoa TP
Buôn Ma Thuột chẩn đoán cháu bị sỏi thận to 10mm.
Gia đình đưa cháu đến điều trị tại Bệnh viện Nhi
Đồng 2, TP.HCM hồi tháng 5-2010. Tại đây, sau khi
mổ bác sĩ cho gia đình xem một cục sỏi thận to
khoảng 17mm. Năm ngày sau bác sĩ cho cháu xuất
viện, dặn uống thuốc mỗi ngày và hai tuần sau tái
khám
Lúc có sỏi, lúc không
Nguyên nhân gây sỏi thận ở trẻ thường do các bệnh
gây rối loạn chuyển hóa như rối loạn enzyme, hội
chứng ống thận (sỏi calci-phosphat, sỏi cystinuria),
cường tuyến cận giáp, nằm bất động lâu, sỏi do tăng
acide uric, sỏi calci oxalat không rõ nguồn gốc
(chiếm gần 25% ca bệnh); do sỏi niệu thứ phát:
nhiễm trùng tiểu do vi khuẩn tạo urease, bệnh lý tắc
nghẽn đường niệu, do một số loại thuốc thải quá
nhiều qua thận; do vật lạ (chỉ may, các ống dẫn lưu
được đặt vào trong đường tiểu để hỗ trợ cuộc mổ
tránh biến chứng).
Đến hẹn, gia đình đưa cháu N. tái khám và “lấy que”
(theo chị Ngọc, “que” được bác sĩ đặt vào trong lúc
mổ, không biết để làm gì). Khi tái khám, siêu âm, bác
sĩ nói cháu N. có sỏi thận 11mm và xung quanh có
nhiều sỏi nhỏ khác. Bác sĩ cho thuốc uống tiếp, dặn
một tháng sau tái khám. Nếu tái khám sỏi lại lớn thì
tiếp tục mổ. Gia đình chị Ngọc băn khoăn vì sao chỉ
có nửa tháng mà sỏi thận lớn nhanh vậy, có khi nào
bác sĩ mổ sót sỏi không?
Một tháng sau cháu N. đến tái khám, siêu âm xong
bác sĩ kết luận có sỏi thận 11mm, sỏi bàng quang
21mm, yêu cầu phải mổ. Đến ngày mổ, mãi không
thấy điều dưỡng đến đưa đi mổ, bố cháu sốt ruột lên
hỏi thì bác sĩ trả lời sau khi chụp X-quang với hình
ảnh rõ hơn thì cháu N. chỉ có vài cục sỏi li ti nên chỉ
cần lấy “que”, không phải mổ. Gia đình nghe bác sĩ
nói vậy rất mừng nhưng cũng thấy không tin tưởng
vào các chẩn đoán của bác sĩ.
Khó lấy hết sỏi một lần
Bác sĩ Trịnh Hữu Tùng - trưởng phòng kế hoạch tổng
hợp Bệnh viện Nhi Đồng 2 - nói cháu Q.N. nhập viện
ngày 31-5-2010 do có sỏi san hô thận trái. Bệnh sỏi
thận ở trẻ em thường là bệnh lý do rối loạn chuyển
hóa, trong đó sỏi san hô là dạng sỏi rất phức tạp.
Việc phẫu thuật lấy trọn vẹn toàn bộ viên sỏi sẽ gặp
rất nhiều khó khăn, có khả năng gây tổn thương thận,
gây mất máu trong khi bóc tách lấy sỏi. Vừa bảo đảm
an toàn cho bệnh nhân vừa có thể lấy được sỏi tới
mức tối đa, phẫu thuật viên phải hết sức cân nhắc.
Nguy cơ sót sỏi sau mổ rất cao hay tiểu máu kéo dài
sau mổ cũng vậy. Ngược lại nếu không phẫu thuật lấy
sỏi, viên sỏi to dần sẽ phá hủy dần nhu mô thận và
diễn tiến đến suy thận. Do phẫu thuật viên phải đặt sự
an toàn của bệnh nhân lên hàng đầu nên có thể chấp
nhận sót sỏi để bệnh nhân không mất một quả thận.
Ca phẫu thuật cho cháu N. về cơ bản bác sĩ đã lấy
phần lớn sỏi gây tắc nghẽn bể thận niệu quản. Việc
đặt “que” theo lời gia đình cháu N. thật ra là đặt ống
thông niệu quản làm nòng (sonde JJ) để vị trí mổ trên
thận lành tốt. Sonde này phải rút ra khi bệnh ổn định,
do người nhà chưa được giải thích kỹ nên có sự hiểu
lầm, bệnh viện sẽ rút kinh nghiệm. Theo bác sĩ Tùng,
bệnh của bé Q.N. là do bệnh lý chuyển hóa hình
thành nên sỏi, vì thế sỏi có thể tái phát sau mổ. Do
đó, bệnh nhi phải tái khám, theo dõi định kỳ.
Bé trai gặp nhiều hơn bé gái
Trao đổi thêm về bệnh sỏi thận ở trẻ em, bác sĩ Ngô
Tấn Vinh - phó khoa thận niệu Bệnh viện Nhi Đồng 2
- cho biết hằng năm khoa thận niệu nhận điều trị 5-7
trường hợp sỏi thận. Tuổi phát hiện bệnh trung bình
4-5 tuổi, ở bé trai nhiều hơn bé gái.
Tùy theo kích thước, vị trí của viên sỏi, mức độ tắc
dòng nước tiểu mà triệu chứng bệnh sỏi thận biểu
hiện khác nhau. Ở trẻ lớn có biểu hiện đau bụng vùng
hông, tiểu máu (33-90%); trẻ nhỏ: dễ kích thích, quấy
khóc, ói, nhiễm trùng tiểu.
Trong đó, đau bụng biểu hiện rõ khi sỏi kẹt ở niệu
quản, đau như vọp bẻ vùng bụng hay vùng chậu, kèm
theo buồn nôn hay nôn ói, tiểu khó, tiểu nhiều lần.
Tiểu máu: từ màu hồng nhạt đến đỏ sậm, nếu sỏi kẹt
ở niệu đạo có thể có vài giọt máu sau khi rặn đi tiểu
xong. Nhiễm trùng tiểu thường biểu hiện ở trẻ dưới 4
tuổi với đau vùng hông, sốt, đôi khi tiểu đục. Đôi khi
bệnh sỏi thận ở trẻ chỉ phát hiện tình cờ qua siêu âm
bụng.
Không có phương pháp điều trị hoàn hảo áp dụng cho
tất cả các loại sỏi. Mỗi phương pháp đều có thể có
biến chứng, như sót sỏi: có thể do không thấy được
trên phim chụp trước mổ, do sỏi nhỏ rơi ra trong quá
trình lấy sỏi, do sỏi nhỏ ở sâu trong thận; xuất huyết:
do tổn thương mạch máu lúc lấy sỏi; tắc niệu quản
(ống dẫn nước tiểu từ thận đến bọng đái): do sỏi nhỏ
hay các mảnh sỏi nhỏ rơi ra trong quá trình lấy sỏi
trôi vào trong niệu quản bị kẹt ở đây làm tắc dòng
nước tiểu; nhiễm trùng: nhiễm trùng vết mổ do trước
đó nước tiểu ứ đọng vì sỏi kẹt làm nước tiểu bị nhiễm
trùng lây lan vào vùng mổ.
Tỉ lệ sỏi thận ở trẻ em tái phát từ 4% đến gần 70%
trường hợp, sỏi thận do nguyên nhân rối loạn chuyển
hóa có tỉ lệ tái phát cao hơn sỏi do các nguyên nhân
khác.
Phòng ngừa sỏi thận ở trẻ em: phụ huynh không tự ý
cho trẻ uống thuốc thời gian dài, dù là thuốc bổ;
khuyến khích trẻ uống đủ nước (trẻ 10g-20kg cần 1-
1,5 lít/ngày, trẻ 30kg cần 1,75 lít/ngày, trẻ trên 30kg
cần 2 lít/ngày - lượng nước này trong cả thức ăn ).
Vào mùa nóng, quan sát thấy trẻ tiểu ít hơn bình
thường, nước tiểu sậm màu như nước trà đậm thì phải
cho trẻ uống thêm nước đến khi thấy trẻ tiểu được
nhiều nước và có màu vàng thật nhạt.
Theo TNO
