Bài 1: Tng quan v Thu


1



Mc tiêu
• Hiu đc bn cht và đc trng ca thu
• Hiu và nm rõ các đc đim ca các loi thu theo
các tiêu thc phân loi khác nhau
• Nm đc các yu t cu thành mt sc thu
• Nm đc h thng thu hin hành  Vit Nam
• Nm đc các ni dung c bn ca lut qun lý
thu bao gm trách nhim, quyn hn ca ngi
np thu, c quan thu thu; các qui đnh v kê
khai, np thu, n đnh thu, thanh tra, kim tra
và x pht vi phm hành chính v thu.

Ni dung Hng dn hc
• Khái nim, đc đim ca thu
• Phân loi thu
• Các yu t cu thành mt sc thu
• H thng thu hin hành 
Vit Nam
• Các ni dung c bn ca lut
qun lý thu


Thi lng hc

• 6 tit.

• Hc viên nghiên cu bài ging powerpoint, tài
liu hc tp, nghe video tr li các câu hi.
• Tìm đc các vn bn sau:
o Lut Qun lý thu đc ban hành ti k hp
th 10 Quc hi khóa XI ngày 29 tháng 11
nm 2006.
o Ngh đnh s 85/2007/N-CP ngày 25/5/2007
ca Chính ph quy đnh chi tit thi hành mt
s điu ca Lut Qun lý thu;
o Thông t 60/2007/TT-BTC ngày 14/06/2007
ca B trng B tài chính hng dn thi hành
mt s điu ca Lut Qun lý thu và hng
dn thi hành Ngh đnh s 85/2007/N-CP
ngày 25/5/2007 ca Chính ph quy đnh chi tit
thi hành mt s điu ca Lut Qun lý thu.

BÀI 1: TNG QUAN V THU

Bài 1: Tng quan v Thu


2
1.1. Mt s vn đ chung v thu
1.1.1. Khái nim, đc trng, phân loi thu
1.1.1.1. Khái nim
Lch s phát trin xã hi loài ngi đã chng minh thu
ra đi là cn thit khách quan gn lin vi s ra đi, tn
ti và phát trin ca Nhà nc. Cho đn nay, thu đc

nhìn nhn t nhiu khía cnh khác nhau, vì vy cha có
mt đnh ngha chung nht v thu.
Xét trên góc đ ca ngi np thu, thu đc coi là
khon đóng góp bt buc mà mi t chc, cá nhân phi
có ngha v đóng góp cho Nhà nc theo lut đnh đ
đáp ng nhu cu chi tiêu cho vic thc hin các chc nng, nhim v ca Nhà nc.
Xét trên góc đ ca Nhà nc, thu là công c đ Nhà nc tp trung ngun tài chính
cho mình nhm đáp ng nhu cu cho chi tiêu khi thc hin các chc nng, nhim v.
Trên góc đ kinh t hc, thu đc xem xét là mt bin pháp đc bit, theo đó, Nhà
nc s dng quyn lc ca mình đ chuyn mt phn ngun lc t khu vc t sang
khu vc công nhm thc hin các chc nng kinh t – xã hi ca Nhà nc.
T các khía cnh trên, có th tng hp mt khái nim v thu nh sau: thu là mt
khon đóng góp bt buc ca Nhà nc đi vi các ch th trong nn kinh t nhm s
dng cho vic thc hin các chc nng, nhim v ca Nhà nc.
1.1.1.2. c trng ca thu
Nhng đc trng ca thu giúp ta phân bit thu và các hot đng tài chính khác:
• Thu là bin pháp tài chính mang tính bt buc và tính pháp lý cao.
Tài chính đc hiu là quá trình hình thành, to lp hay s dng các qu tin t hay
nói cách khác tài chính là quá trình phân phi giá tr gia các ch th trong nn kinh
t vi biu hin bên ngoài là các hot đng thu, chi bng tin. Trong quan h thu np
thu, các ch th đã s dng ngun tin t ca mình đ hình thành qu tin t ca
nhà nc, qu ngân sách nhà nc, chính vì vy thu là mt quan h tài chính.
Nhà nc vi t cách là t chc chính tr đc bit
có chc nng nhim v bo tr và điu hành các
hot đng ca xã hi nhm đem li li ích cho mi
ch th trong xã hi. Li ích này đc th hin qua
s lng và cht lng các hàng hóa, dch v công
cng mà nhà nc cung cp nh an ninh trt t,
chm sóc sc kho cng đng, giáo dc đào to,
giao thông vn ti… Nhng hàng hoá dch v này không th phân đnh mc tiêu

dùng c th cho tng cá nhân trong xã hi. Do vy ngun tài chính đ Nhà nc s
dng to ra các hàng hoá, dch v phi bt buc các cá nhân trong xã hi đóng góp
thông qua công c thu. Tính bt buc là thuc tính c bn vn có ca thu đ
phân bit thu vi các hình thc đng viên tài chính khác ca ngân sách Nhà nc.
Nhà kinh t hc ni ting Joseph E.Stiglitz cho rng: “thu khác vi đa s nhng
Vn bn thu

Bài 1: Tng quan v Thu


3
khon chuyn giao tin t ngi này sang ngi kia: Trong khi tt c nhng khon
chuyn giao đó là t nguyn thì thu li là bt buc”
1
.
Tuy nhiên đ đm bo các ch th trong xã hi đu phi np thu cng nh đm
bo mc thu phù hp vi thu nhp ca xã hi, vic thu thu phi đc c quan có
quyn lc cao nht ca Nhà nc ban hành di hình thc lut hoc pháp lnh.
• Thu không mang tính hoàn tr trc tip (tính không đi giá).
Tính cht ca hàng hoá dch v công cng là vic tiêu dùng ca ngi này không
làm nh hng đn vic tiêu dùng ca ngi khác và không th phân chia hàng hoá
dch v công cng thành các phn c th đ đnh giá. Chính vì vy li ích mà các
ch th trong xã hi nhn đc t vic tiêu dùng hàng hoá dch v công cng s
không hoàn toàn tng xng vi các khon thu bt buc phi np cho Nhà nc.
• Vic thu np thu đc quy đnh trc bng pháp lut
Trong các quan h giao dch mua bán hàng hoá, dch v thông thng, mc giá
hình thành trên c s tho thun ca các ch th. Nhng trong quan h np thu
mc “giá” mà các ch th tr cho nhà nc đc xác đnh trc. Bt c sc thu
nào cng xác đnh ngay ch th nào có trách nhim np thu, các cn c đ ch
th np t xác đnh mc phi np.

• Thu chu tác đng ca các yu t kinh t chính tr, vn hoá, xã hi.
Do điu tit thu nhp ca các ch th trong xã hi nên s tng trng ca nn kinh
t đng ngha vi thu nhp xã hi tng và ngun thu t thu cng tng.
Thu đc hình thành trên c s quyn lc chính tr ca nhà nc, do vy bn cht
ca Nhà nc khác nhau s tác đng hình thành chính sách thu khác nhau  mi
quc gia.
 đm bo các chính sách ban hành có tính kh thi cao, phi luôn tính đn các
yu t vn hoá xã hi, chính sách thu.
1.1.1.3. Phân loi thu
Phân loi thu là vic sp xp các sc thu trong h thng thu thành các nhóm khác
nhau theo nhng tiêu thc nht đnh.
Cn c vào ngun thu nhp đánh thu
• Thu tiêu dùng: Là loi thu đánh vào phn thu nhp dành cho tiêu dùng. Loi
thu này đc hình thành theo nguyên tc ngi nào tiêu dùng càng nhiu tc là
nhn đc các li ích t xã hi càng ln thì phi có ngha v thu ln và ngc li.
thu doanh thu, thu giá tr gia tng, thu tiêu th đc bit, thu xut khu, thu
nhp khu, là các loi thu tiêu dùng.
• Thu thu nhp: Là loi thu có cn c tính thu là thu nhp nhn đc. Thu nhp
tính thu là các ngun thu có đc t lao đng di dng tin lng, tin công; t
hot đng đu t sn xut, kinh doanh di dng li tc, li nhun, c tc… thu
thu nhp cá nhân, thu thu nhp doanh nghip… là các loi thu thu nhp.


1
Joseph E. Stiglitz – Kinh t hc công cng, NXB Khoa hc và k thut, 1995, trang 456.

Bài 1: Tng quan v Thu


4

• Thu tài sn: Là loi thu đánh vào thu nhp có đc do nm gi các tài sn có
giá tr. Hu ht các tài sn thông thng nu nm gi càng lâu thì giá tr càng gim
do tác đng ca hao mòn hu hình và hao mòn vô hình, nhng bên cnh đó có
nhng tài sn mà vic nm gi đem li giá tr tng thêm cho ch s hu nh các
tác phm ngh thut quý, đt đai Phn giá tr tng thêm s đc Nhà nc điu
tit mt phn thông qua thu tài sn.
• Thu chuyn nhng tài sn: Là loi thu đánh vào thu nhp có đc do chuyn
nhng tài sn. Thu chuyn quyn s dng đt là loi thu thuc nhóm này
Cn c vào phng thc đánh thu
• Thu gián thu: Là loi thu không trc tip đánh vào thu nhp và tài sn ca các
ch th trong nn kinh t mà thông qua giá c hàng hoá, dch v.
o c đim ca loi thu này
̇ Ch th np thu là các t chc, cá nhân sn xut, kinh doanh hàng hoá,
cung ng dch v;
̇ Ch th chu thu là nhng ngi tiêu dùng cui cùng;
̇ Là mt b phn cu thành vào giá ca hàng hoá, dch v ;
̇ Mang tính lu thoái (Mc đng viên ca thu trên thu nhp càng gim khi
thu nhp càng tng).
o u đim:
̇ D thu, d qun lý do đi tng np là các t chc, cá nhân sn xut, kinh
doanh hàng hoá, cung ng dch v.
̇ Ch th chu thu không cm nhn đc “gánh nng” thu nên thng
không có phn ng vi nhng thay đi mc thu
o Nhc đim: Do có tính lu thoái nên mc đ đm bo công bng không cao.
• Thu trc thu: Là loi thu đánh trc tip vào thu nhp và tài sn ca các ch th
trong nn kinh t.
o c đim:
̇ Ch th np thu đng thi là ch th chu thu.
̇ Mc thu ph thuc vào kt qu to thu nhp nh tin lng, tin công, li
nhun, li tc…

̇ Mang tính lu tin (Mc thu tng cùng mc tng ca thu nhp chu thu)
o u đim: Do có tính ly tin nên mc đ đm bo công bng cao.
o Nhc đim:
̇ Ch th chu thu cm nhn đc gánh nng thu nên có xu hng trn,
tránh loi thu này và có phn ng trc nhng thay đi v mc thu.
̇ Khó thu, khó qun lý do đi tng np thu là tt c các ch th có thu nhp.
1.1.2. Các yu t cu thành mt sc thu
Mc dù phm vi điu chnh khác nhau, mc đích thu khác nhau nhng các sc thu
đu đc qui đnh vi nhng ni dung c bn sau:
• Tên gi ca sc thu: Cho bit đi tng tác đng ca sc thu đó. Ví d vi tên gi
“Thu tiêu th đc bit” cho bit sc thu này đánh trên các hàng hoá, dch v có tính
cht đc bit. Thu giá tr gia tng là sc thu đánh trên phn giá tr tng thêm, …

Bài 1: Tng quan v Thu


5
• i tng np thu: Xác đnh các ch th có
ngha v np loi thu đó cho nhà nc, có th là
cá nhân hoc t chc.
• i tng chu thu: Xác đnh thu đánh vào cái gì
(hàng hoá, dch v, thu nhp hay là tài sn, ). Mi
mt Lut Thu có mt đi tng chu thu riêng,
chng hn đi tng chu thu giá tr gia tng là
hàng hoá và dch v sn xut và tiêu dùng trong nc, đi tng chu thu thu nhp
doanh nghip là thu nhp t hot đng kinh doanh, đi tng chu thu thu nhp cá
nhân là thu nhp ca các cá nhân.
Thông thng các Lut Thu bên cnh quy đnh đi tng chu thu còn có các
điu khon xác đnh đi tng không chu thu. C s đ loi tr các đi tng
không chu thu có th do chính sách u đãi ca Nhà nc, có th do xét tính hiu

qu trong vic qun lý thu thu hoc do tính cht ca hàng hoá, dch v, ngun thu
nhp hoc do tp quán và thông l quc t có quy đnh loi tr….
• C s tính thu: b phn ca đi tng chu thu, là cn c tính thu. Nu đi
tng chu thu là hàng hoá, dch v, thu nhp hay tài sn thì c s tính thu là giá
tr hàng hoá, dch v, là s thu nhp hay là giá tr tài sn.
• Mc thu: Th hin mc đ đng viên ca sc thu đó trên mt đn v c s tính
thu và đc biu hin di hình thc thu sut hay đnh sut thu
o nh sut thu (hay còn gi là mc thu tuyt đi): Là mc thu đc tính
bng s tuyt đi theo mt đn v vt lý ca đi tng chu thu. Ví d theo
Quyt đnh s 69/2006/Q-TTg ngày 28/3/2006 ca Th tng mc thu tuyt
đi thu nhp khu ôtô đã qua s dng nhp khu t 15 ch ngi tr xung quy
đnh theo dung tích xi lanh đng c nh loi xe di 1.000 cc có mc thu là
3.000USD.
o Thu sut (hay còn gi là mc thu tng đi): Là mc thu đc tính bng mt
t l phn trm trên mt đn v giá tr đi tng chu thu. Các mc thu sut ca
mt sc thu hp thành mt biu thu. Có nhiu loi thu sut khác nhau nh:
̇ Thu sut t l c đnh: Là loi thu sut không thay đi mc dù c s tính
Thu có thay đi. Ví d thu sut, thu GTGT đi vi hàng hoá, dch v
thông thng là 10%, dù giá tr hàng hoá có thay đi nhng mc thu sut
là không đi.
̇ Thu sut lu tin: Là loi thu sut có các bc thu khác nhau khi c s
tính thu có thay đi. Thuc loi thu sut ly tin tu theo cách thc đánh
thu mà chia thành thu sut lu tin toàn phn và thu sut ly tin tng phn.
Thu sut ly tin toàn phn: Áp dng đi vi toàn b c s tính thu, vic
xác đnh mc thu sut cn c vào mc đ ca c s tính thu
Thu sut lu tin tng phn: C s tính thu đc chia thành các khong
tng ng vi mi mc thu sut và s thu đc xác đnh là tng mc
thu  mi khong.
• Các quy đnh v đng ký, kê khai, np và quyt toán thu: Ni dung này quy
đnh các th tc, h s, thi hn np báo cáo, thi hn np thu.


Bài 1: Tng quan v Thu


6
• Các quy đnh v min gim thu, hoàn thu: Xác đnh các trng hp đc
hoàn thu, min gim thu và h s, chng t cn có. Các quy đnh này đc ban
hành vi ý ngha s dng thu đ điu tit sn xut, tiêu dùng và h tr các ngành
ngh, các lnh vc và đa bàn khu vc kinh t có điu kin phát trin.
1.1.3. H thng thu hin hành  Vit nam
Mc dù thu đc hình thành  Vit Nam t rt lâu
nhng cho đn tn th k XI, đi vua Trn Thái Tông
(1225 – 1237) thì vic đánh thu mi đc hình thành
mt cách có t chc quy c và có h thng thu. Cùng
vi lch s phát trin ca đt nc, h thng thu dn
đc hoàn thin đ tr thành công c tp trung phn
ln ngun thu cho nhà nc và là công c giúp nhà nc điu tit v mô nn kinh t.
Tri qua nhiu ln sa đi b sung, đn nay h thng thu bao gm 9 loi thu sau:
1. Thu xut khu, thu nhp khu
2. Thu tiêu th đc bit
3. Thu giá tr gia tng
4. Thu thu nhp doanh nghip
5. Thu thu nhp cá nhân
6. Thu s dng đt nông nghip
7. Thu tài nguyên
8. Thu nhà đt
9. Thu môn bài
Cùng vi vic hoàn thin các loi thu trên cho phù hp vi s phát trin ca nn kinh
t cng nh đòi hi hi nhp kinh t quc t, h thng thu s đc b sung mt s
loi thu mi nh thu bo v môi trng, thu chng bán phá giá, thu chng tr cp,

thu chng phân bit đi x.
1.2. Qun lý thu
Qun lý thu là vic nhà nc xác lp c ch, bin pháp đ đm bo quyn và ngha
v ca ch th np thu, c quan thu thu và các t chc cá nhân có liên quan trong
quá trình thu, np thu.
Vic qun lý thu hin đc thc hin theo các quy đnh trong các vn bn quy phm
pháp lut sau:
• Lut Qun lý thu đc ban hành ti k hp th 10 Quc hi khóa XI ngày 29 tháng 11
nm 2006;
• Ngh đnh s 85/2007/N-CP ngày 25/5/2007 ca Chính ph quy đnh chi tit thi
hành mt s điu ca Lut Qun lý thu;
• Thông t 60/2007/TT-BTC ngày 14/06/2007 ca B trng B tài chính hng
dn thi hành mt s điu ca Lut Qun lý thu và hng dn thi hành Ngh đnh
s 85/2007/N-CP ngày 25/5/2007 ca Chính ph quy đnh chi tit thi hành mt
s điu ca Lut Qun lý thu;
• Mt s ni dung c bn ca Lut Qun lý thu và các vn bn hng dn thi hành.

Bài 1: Tng quan v Thu


7
1.2.1. Nguyên tc qun lý thu
• Thu là ngun thu ch yu ca ngân sách nhà
nc. Np thu theo quy đnh ca pháp lut là
ngha v và quyn li ca mi t chc, cá nhân. C
quan, t chc, cá nhân có trách nhim tham gia
qun lý thu.
• Vic qun lý thu đc thc hin theo quy đnh ca
Lut qun lý thu và các quy đnh khác ca pháp
lut có liên quan.

• Vic qun lý thu phi bo đm công khai, minh bch, bình đng; bo đm quyn
và li ích hp pháp ca ngi np thu.
1.2.2. Quyn và ngha v ca ch th np thu
1.2.2.1. Quyn ca ch th np thu
• c hng dn thc hin vic np thu; cung cp thông tin, tài liu đ thc hin
ngha v, quyn li v thu.
• Yêu cu c quan qun lý thu gii thích v vic tính thu, n đnh thu; yêu cu c quan,
t chc giám đnh s lng, cht lng, chng loi hàng hoá xut khu, nhp khu.
• c gi bí mt thông tin theo quy đnh ca pháp lut.
• Hng các u đãi v thu, hoàn thu theo quy đnh ca pháp lut v thu.
• Ký hp đng vi t chc kinh doanh dch v làm th tc v thu.
• Nhn vn bn kt lun kim tra thu, thanh tra thu ca c quan qun lý thu; yêu
cu gii thích ni dung kt lun kim tra thu, thanh tra thu; bo lu ý kin trong
biên bn kim tra thu, thanh tra thu.
• c bi thng thit hi do c quan qun lý thu, công chc qun lý thu gây ra
theo quy đnh ca pháp lut.
• Yêu cu c quan qun lý Thu xác nhn vic thc hin ngha v np thu ca mình.
• Khiu ni, khi kin quyt đnh hành chính, hành vi hành chính liên quan đn
quyn và li ích hp pháp ca mình.
• T cáo các hành vi vi phm pháp lut ca công chc qun lý thu và t chc, cá
nhân khác.
Ví d 1.1: Công ty TNHH Thiên Phong bán sn phm phn mm cho công ty c
phn đu t Tinh Hoa. K toán ca công ty Thiên Phong cha nm đc cách vit hóa
đn đi vi sn phm này.
1.  thc hin đúng quy đnh, k toán công ty có nhng cách thc nào đ có đc
câu tr li?
2. Sau khi tin hành kim tra ti tr s công ty, đoàn kim tra ca c quan Thu lp
biên bn x pht công ty Thiên Phong. Nu không đng ý vi quyt đnh x pht, kê
toán có cách gii quyt nh th nào?
áp án:

1.  thc hin đúng qui đnh, k toán công ty có nhng cách thc sau đ có đc
câu tr li:

Bài 1: Tng quan v Thu


8
• Hi b phn h tr tuyên truyn ti c quan thu qun lý công ty;
• Gi th đin t theo đa ch đ ngh đc h tr;
• Gi công vn ti c quan thu đ ngh hng dn thc hin;
2. Bo lu ý kin trong biên bn. Nu c quan thu vn ra quyt đnh x pht thì k
toán chp hành đng thi làm đn khiu ni lên c quan thu theo đúng trình t ca
lut khiu ni t cáo.
1.2.2.2. Ngha v ca ngi np thu
• ng ký thu, s dng mã s thu theo quy đnh ca pháp lut.
• Khai thu chính xác, trung thc, đy đ và np h s thu đúng thi hn; chu
trách nhim trc pháp lut v tính chính xác, trung thc, đy đ ca h s thu.
• Np tin thu đy đ, đúng thi hn, đúng đa đim.
• Chp hành ch đ k toán, thng kê và qun lý, s dng hoá đn, chng t theo
quy đnh ca pháp lut.
• Ghi chép chính xác, trung thc, đy đ nhng hot đng phát sinh ngha v thu,
khu tr thu và giao dch phi kê khai thông tin v thu.
• Lp và giao hoá đn, chng t cho ngi mua theo đúng s lng, chng loi, giá
tr thc thanh toán khi bán hàng hoá, cung cp dch v theo quy đnh ca pháp lut.
• Cung cp chính xác, đy đ, kp thi thông tin, tài liu liên quan đn vic xác đnh
ngha v thu, s hiu và ni dung giao dch ca tài khon m ti ngân hàng
thng mi, t chc tín dng khác; gii thích vic tính thu, khai thu, np thu
theo yêu cu ca c quan qun lý thu.
• Chp hành quyt đnh, thông báo, yêu cu ca c quan qun lý thu, công chc
qun lý thu theo quy đnh ca pháp lut.

• Chu trách nhim thc hin ngha v thu theo quy đnh ca pháp lut trong trng
hp ngi đi din theo pháp lut hoc đi din theo y quyn thay mt ngi np
thu thc hin th tc v thu sai quy đnh.
1.2.3. Trách nhim và quyn hn ca c quan qun lý thu
1.2.3.1. Trách nhim ca c quan qun lý thu
• T chc thc hin thu thu theo quy đnh ca pháp lut.
• Tuyên truyn, ph bin, hng dn pháp lut v thu; công khai các th tc
v thu.
• Gii thích, cung cp thông tin liên quan đn vic xác đnh ngha v thu cho
ngi np thu; công khai mc thu phi np ca h gia đình, cá nhân kinh
doanh trên đa bàn xã, phng, th trn.
• Gi bí mt thông tin ca ngi np thu theo quy đnh ca lut này.
• Thc hin vic min thu, gim thu, xoá n tin thu, xóa n tin pht, hoàn thu
theo theo quy đnh ca lut này và các quy đnh khác ca pháp lut v thu.
• Xác nhn vic thc hin ngha v thu ca ngi np thu khi có đ ngh theo quy
đnh ca pháp lut.

Bài 1: Tng quan v Thu


9
• Gii quyt khiu ni, t cáo liên quan đn vic thc hin pháp lut v thu theo
thm quyn.
• Giao kt lun, biên bn kim tra thu, thanh tra thu cho đi tng kim tra thu,
thanh tra thu và gii thích khi có yêu cu.
• Bi thng thit hi cho ngi np thu theo quy đnh ca lut này.
• Giám đnh đ xác đnh s thu phi np ca ngi np thu theo yêu cu ca c
quan nhà nc có thm quyn.
1.2.3.2. Quyn hn ca c quan qun lý thu
• Yêu cu ngi np thu cung cp thông tin, tài liu

liên quan đn vic xác đnh ngha v thu, s hiu,
ni dung giao dch ca các tài khon đc m ti
ngân hàng thng mi, t chc tín dng khác và
gii thích vic tính thu, khai thu, np thu.
• Yêu cu t chc, cá nhân có liên quan cung cp
thông tin, tài liu liên quan đn vic xác đnh
ngha v thu và phi hp vi c quan qun lý
thu đ thc hin pháp lut v thu.
•
Kim tra thu, thanh tra thu.
• n đnh thu.
• Cng ch thi hành quyt đnh hành chính v thu.
• X pht vi phm pháp lut v thu theo thm quyn; công khai trên phng tin
thông tin đi chúng các trng hp vi phm pháp lut v thu.
• Áp dng bin pháp ngn chn và bo đm vic x lý vi phm pháp lut v thu
theo quy đnh ca pháp lut.
• y nhim cho c quan, t chc, cá nhân thu mt s loi thu vào ngân sách nhà
nc theo quy đnh ca c quan có thm quyn.
1.2.3.3. Ni dung qun lý thu gm
• ng ký thu, kê khai thu, tính thu.
• n đnh thu;
• Np thu;
• U nhim thu thu;
• Trách nhim hoàn thành ngha v np thu;
• Th tc min thu, gim thu; xoá n tin thu, tin pht;
• Th tc hoànt, bù tr thu;
• Kim tra thu, thanh tra thu;
• Gii quyt khiu ni, t cáo, khi kin liên quan đn thc hin pháp Lut Thu.
1.2.3.4. ng ký thu, kê khai thu, tính thu
• ng ký thu: Là vic các t chc, cá nhân có ngha v np thu theo quy đnh

ca các Lut Thu thc hin th tc vi c quan thu và các c quan khác có liên
quan nhm xác nhn ngha v np thu ca mình.
Quyn hn

Bài 1: Tng quan v Thu


10
Vic đng ký thu đc thc hin trong thi hn mi ngày làm vic, k t ngày:
o c cp giy chng nhn đng ký kinh doanh
hoc giy phép thành lp và hot đng hoc
giy chng nhn đu t;
o Bt đu hot đng kinh doanh đi vi t chc
không thuc din đng ký kinh doanh hoc h
gia đình, cá nhân thuc din đng ký kinh
doanh nhng cha đc cp giy chng nhn
đng ký kinh doanh;
o Phát sinh trách nhim khu tr thu và np thu thay;
o Phát sinh ngha v thu thu nhp cá nhân;
o Phát sinh yêu cu đc hoàn thu.
• H s đng ký thu:
o i vi t chc, cá nhân kinh doanh bao gm:
̇ T khai đng ký thu;
̇ Bn sao giy chng nhn đng ký kinh doanh hoc giy phép thành lp và
hot đng hoc giy chng nhn đu t.
o i vi t chc, cá nhân không thuc din đng ký kinh doanh bao gm:
̇ T khai đng ký thu;
̇ Bn sao quyt đnh thành lp hoc quyt đnh đu t đi vi t chc; bn
sao giy chng minh nhân dân, h chiu đi vi cá nhân;
C quan thu có trách nhim tip nhn h s đng ký thu và cp giy chng nhn

đng ký thu trong thi hn mi ngày làm vic, k t ngày nhn đc h s đng
ký thu hp l.
• Tính và kê khai thu: Là vic khai báo ca ch th np thu theo tng ln hoc
theo đnh k hàng tháng, hàng quý, hàng nm v s thu phi np theo quy đnh.
Vic kê khai Thu đc thc hin:
o Chm nht là ngày th hai mi ca tháng tip theo tháng phát sinh ngha v
Thu đi vi loi thu khai và np theo tháng.
o i vi loi thu có k tính thu theo nm:
̇ Chm nht là ngày th ba mi ca tháng đu tiên ca nm dng lch
hoc nm tài chính đi vi h s khai thu nm;
̇ Chm nht là ngày th ba mi ca quý tip theo quý phát sinh ngha v
Thu đi vi h s khai thu tm tính theo quý;
̇ Chm nht là ngày th chín mi, k t ngày kt thúc nm dng lch hoc
nm tài chính đi vi h s quyt toán thu nm;
o Chm nht là ngày th mi, k t ngày phát sinh ngha v thu đi vi loi
thu khai và np theo tng ln phát sinh ngha v thu.
o i vi hàng hoá xut khu, nhp khu thì thi hn np h s khai tthu là thi
hn np t khai hi quan:
̇ i vi hàng hoá nhp khu thì h s khai thu đc np trc ngày hàng
hoá đn ca khu hoc trong thi hn ba mi ngày, k t ngày hàng hoá đn

Bài 1: Tng quan v Thu


11
ca khu. T khai hi quan có giá tr làm th tc v thu trong thi hn mi
lm ngày, k t ngày đng ký;
̇ i vi hàng hoá xut khu thì h s khai
thu đc np chm nht là tám gi trc
khi phng tin vn ti xut cnh. T khai

hi quan có giá tr làm th tc v thu trong
thi hn mi lm ngày, k t ngày đng ký;
̇ i vi hành lý mang theo ca ngi nhp
cnh, xut cnh, thuc din chu thu xut
khu, nhp khu, t khai hi quan đc np ngay khi phng tin vn ti
đn ca khu nhp hoc trc khi t chc vn ti chm dt vic làm th tc
nhn hành khách lên phng tin vn ti xut cnh. Chm nht là ngày th
bn mi lm, k t ngày chm dt hot đng, chm dt hp đng, chuyn
đi hình thc s hu doanh nghip hoc t chc li doanh nghip.
• H s kê khai:
o i vi loi thu khai và np theo tháng bao gm:
̇ T khai thu tháng;
̇ Bng kê hoá đn hàng hoá, dch v bán ra;
̇ Bng kê hoá đn hàng hoá, dch v mua vào;
̇ Các tài liu khác có liên quan đn s thu phi np.
o i vi loi thu có k tính thu theo nm bao gm:
̇ H s khai thu nm gm t khai thu nm và các tài liu khác liên quan
đn xác đnh s thu phi np;
̇ H s khai thu tm tính theo quý gm t khai thu tm tính và các tài liu
khác liên quan đn xác đnh s thu tm tính;
̇ H s khai quyt toán thu khi kt thúc nm gm t khai quyt toán thu nm,
báo cáo tài chính nm và các tài liu khác liên quan đn quyt toán thu.
o i vi loi thu khai và np theo tng ln phát sinh ngha v thu bao gm:
̇ T khai thu;
̇ Hoá đn, hp đng và chng t khác liên quan đn ngha v thu theo quy
đnh ca pháp lut.
o i vi hàng hoá xut khu, nhp khu thì h s hi quan đc s dng làm h
s khai thu.
o i vi trng hp chm dt hot đng, chm dt hp đng, chuyn đi hình
thc s hu doanh nghip, t chc li doanh nghip bao gm:

̇ T khai quyt toán thu;
̇ Báo cáo tài chính đn thi đim chm dt hot đng hoc chm dt hp
đng hoc chuyn đi hình thc s hu doanh nghip hoc t chc li
doanh nghip;
̇ Tài liu khác liên quan đn quyt toán thu.
1.2.3.5. n đnh thu
Là vic c quan thu xác đnh s thu phi np và buc các ch th np thu phi thc hin.
n đnh thu đc áp dng cho các trng hp sau:

Bài 1: Tng quan v Thu


12
• i vi ngi theo phng pháp kê khai trong trng hp vi phm pháp lut v thu:
o Không đng ký thu;
o Không np h s khai thu; np h s khai
thu sau mi ngày, k t ngày ht thi hn
np h s khai thu hoc ngày ht thi hn gia
hn np h s khai thu;
o Không khai thu, không np b sung h s
thu theo yêu cu ca c quan thu hoc khai
thu không chính xác, trung thc, đy đ v
cn c tính thu;
o Không phn ánh hoc phn ánh không đy đ,
trung thc, chính xác s liu trên s k toán đ
xác đnh ngha v thu;
o Không xut trình s k toán, hoá đn, chng t
và các tài liu cn thit liên quan đn vic xác
đnh s thu phi np trong thi hn quy đnh;
o Mua, bán, trao đi và hch toán giá tr hàng hoá, dch v không theo giá tr

giao dch thông thng trên th trng;
o Có du hiu b trn hoc phát tán tài sn đ không thc hin ngha v thu.
Các cn c n đnh thu đi vi trng hp này gm:
o C s d liu ca c quan thu;
o So sánh s thu phi np ca c s kinh doanh cùng mt hàng, ngành ngh, quy mô;
o Tài liu và kt qu kim tra, thanh tra còn hiu lc.
• i vi h kinh doanh, cá nhân kinh doanh np thu theo phng pháp khoán
thu khi
o H kinh doanh, cá nhân kinh doanh không thc hin hoc thc hin không đy
đ ch đ k toán, hoá đn, chng t;
o H kinh doanh, cá nhân kinh doanh không có đng ký kinh doanh, không đng
ký thu.
C quan thu cn c vào tài liu kê khai ca h kinh doanh, cá nhân kinh doanh,
c s d liu ca c quan thu, ý kin ca hi đng t vn thu xã, phng, th
trn đ xác đnh mc thu khoán, mc thu khoán đc tính theo nm dng lch
và đc công khai trong đa bàn xã, phng, th trn.
• i vi hàng hoá xut khu, nhp khu
o Ngi khai thu da vào các tài liu không hp pháp đ khai báo cn c tính
thu, tính và kê khai s thu phi np; không kê khai hoc kê khai không đy
đ, chính xác các cn c tính thu làm c s cho vic tính thu;
o Ngi khai thu t chi hoc trì hoãn, kéo dài quá thi hn quy đnh vic cung cp
các tài liu liên quan cho c quan hi quan đ xác đnh chính xác s thu phi np;
o C quan hi quan có đ bng chng v vic khai báo tr giá không đúng vi tr
giá giao dch thc t;
o Ngi khai thu không t tính đc s thu phi np.

Bài 1: Tng quan v Thu


13

C quan hi quan cn c hàng hoá thc t xut khu, nhp khu; cn c tính thu,
phng pháp tính thu; tài liu và các thông tin khác có liên quan đ n đnh s
thu phi np.
1.2.3.6. Np thu
Thi hn np thu đc áp dng nh sau:
• i vi trng hp ngi np thu tính thu thi
hn np là ngày cui cùng ca thi hn np h s
khai thu;
• i vi trng hp c quan thu tính thu hoc n
đnh thu, thi hn np là thi hn ghi trên thông
báo ca c quan thu;
• i vi hàng hoá xut khu là ba mi ngày, k t ngày đng ký t khai hi quan;
• i vi hàng hoá nhp khu là hàng tiêu dùng phi np xong thu trc khi nhn
hàng; trng hp có bo lãnh v s tin thu phi np thì thi hn np thu không
quá ba mi ngày, k t ngày đng ký t khai hi quan;
• i vi hàng hóa nhp khu là vt t, nguyên liu đ sn xut hàng hóa xut khu là
hai trm by lm ngày, k t ngày đng ký t khai hi quan; trng hp đc bit thì
thi hn np thu có th dài hn hai trm by lm ngày phù hp vi chu k sn
xut, d tr vt t, nguyên liu ca doanh nghip theo quy đnh;
• i vi hàng hoá kinh doanh theo phng thc tm nhp, tái xut hoc tm xut,
tái nhp là mi lm ngày, k t ngày ht thi hn tm nhp, tái xut hoc tm
xut, tái nhp;
• i vi hàng hoá khác là ba mi ngày, k t ngày đng ký t khai hi quan;
ng tin np thu là đng Vit Nam hoc ngoi t.
a đim np thu có th ti Kho bc Nhà nc; ti c quan thu ni tip nhn h s
khai thu; hoc thông qua t chc, cá nhân đc c quan thu u nhim thu thu; hoc
thông qua ngân hàng thng mi, t chc tín dng khác và t chc dch v theo quy
đnh ca pháp lut.
Hình thc np: bng tin mt hoc chuyn khon.
1.2.3.7. y nhim thu thu

Là vic c quan thu y nhim cho t chc, cá nhân thc
hin thu mt s khon thu gm:
• Thu s dng đt nông nghip;
• Thu nhà đt;
• Thu đi vi h kinh doanh np thu theo phng
pháp khoán;
• Thu thu nhp đi vi ngi có thu nhp cao.
Khi đc y nhim thu , t chc, cá nhân phi cn c các quy đnh trong hp đng y
nhim ký vi c quan thu đ thc hin theo các ni dung.
1.2.3.8. Trách nhim hoàn thành ngha v np thu
• Hoàn thành ngha v np thu trong trng hp xut cnh: Ngi Vit Nam xut
cnh đ đnh c  nc ngoài, ngi Vit Nam đnh c  nc ngoài, ngi nc
ngoài trc khi xut cnh t Vit Nam phi hoàn thành ngha v np thu.

Bài 1: Tng quan v Thu


14
• Hoàn thành ngha v np thu trong trng hp gii th, phá sn, chm dt hot đng.
• Hoàn thành ngha v np thu trong trng hp t chc li doanh nghip: Các
doanh nghip hình thành sau khi t chc li có trách nhim hoàn thành ngha v np
thu nu doanh nghip b t chc li cha thc hin hoc thc hin cha đy đ.
1.2.3.9. Hoàn thu
Là vic c quan chc nng hoàn li s thu đn v đã np tha hoc khu tr cha ht
cho ch th np thu.
H s hoàn thu bao gm:
• Vn bn yêu cu hoàn thu;
• Chng t np thu;
• Các tài liu khác liên quan đn yêu cu hoàn thu.
1.2.3.10. Min gim thu

Là vic c quan có thm quyn ra quyt đnh min toàn b hoc mt phn s thu mà
ch th np thu phi np vào ngân sách Nhà nc.
H s min gim gm:
• i vi trng hp ngi np thu t xác đnh s tin thu đc min thu, gim
thu, h s gm có:
o T khai thu;
o Tài liu liên quan đn vic xác đnh s thu đc min, s thu đc gim.
• i vi trng hp c quan qun lý thu quyt đnh min thu, gim thu thì h
s min thu, gim thu gm có:
o Vn bn đ ngh min thu, gim thu trong đó nêu rõ loi thu đ ngh min,
gim; lý do min thu, gim thu; s tin thu đc min, gim;
o Tài liu liên quan đn vic xác đnh s thu đc min, s thu đc gim.
1.2.3.11. Kim tra, thanh tra
Là vic c quan thu tin hành xem xét đánh giá
vic chp hành pháp lut ca ch th np thu; xác
minh, thu thp chng c v hành vi vi phm pháp
Lut Thu.
• Kim tra thu: Có th đc thc hin
o Ti tr s c quan qun lý thu
o Ti tr s ca ngi np thu
Kim tra thu ti tr s c quan thu đc thc
hin thng xuyên nhm đánh giá s tuân th
pháp lut v thu ca ngi np thu. Khi kim tra h s thu nu có ni dung cn
làm rõ phi thông báo yêu cu ngi np thu gii trình hoc b sung thông tin,
tài liu. Ngi np thu phi gii trình và b sung tài liu chng minh s thu
đã khai đúng; h s thu đc chp nhn; nu không chng minh s thu đã khai
là đúng: ngi np thu khai b sung. Nu ngi np thu không gii trình, b
Thanh tra thu

Bài 1: Tng quan v Thu



15
sung thông tin, tài liu hoc không khai b sung h s thu : c quan thu qun lý
trc tip n đnh s tin thu phi np hoc ra quyt đnh kim tra thu ti tr s
ca ngi np thu.
Khi thc hin kim tra thu ti tr s ca ngi np thu phi theo trình t sau:
o Công b quyt đnh kim tra thu khi bt đu tin hành kim tra thu;
o i chiu ni dung khai báo vi s k toán, chng t k toán, báo cáo tài
chính, các tài liu có liên quan, tình trng thc t trong phm vi, ni dung ca
quyt đnh kim tra thu;
o Lp biên bn kim tra thu trong thi hn nm ngày làm vic, k t ngày
ht thi hn kim tra; (Thi hn kim tra thu không quá nm ngày làm vic,
k t ngày công b quyt đnh kim tra; trng hp kim tra theo k hoch
đi vi hàng hoá xut khu, nhp khu thì thi hn không quá mi lm ngày;
trong trng hp cn thit, quyt đnh kim tra hu đc gia hn mt ln; thi
gian gia hn không quá thi hn đc kim tra);
o X lý theo thm quyn hoc chuyn cp có thm quyn x lý theo kt qu kim tra.
Quyn và ngha v ca ngi np thu trong kim tra thu ti tr s ca ngi
np thu
o Ngi np thu có các quyn sau đây:
̇ T chi vic kim tra khi không có quyt đnh kim tra thu;
̇ T chi cung cp thông tin, tài liu không liên quan đn ni dung kim tra
Thu; thông tin, tài liu thuc bí mt nhà nc, tr trng hp pháp lut có
quy đnh khác;
̇ Nhn biên bn kim tra thu và yêu cu gii thích ni dung biên bn kim
tra thu;
̇ Bo lu ý kin trong biên bn kim tra thu;
̇ Khiu ni, khi kin và yêu cu bi thng thit hi theo quy đnh ca pháp lut;
̇ T cáo hành vi vi phm pháp lut trong quá trình kim tra thu.

o Ngi np thu có các ngha v sau đây:
̇ Chp hành quyt đnh kim tra thu ca c quan qun lý thu;
̇ Cung cp kp thi, đy đ, chính xác các thông tin, tài liu liên quan đn ni
dung kim tra theo yêu cu ca đoàn kim tra thu; chu trách nhim trc
pháp lut v tính chính xác, trung thc ca thông tin, tài liu đã cung cp;
̇ Ký biên bn kim tra thu trong thi hn nm ngày làm vic, k t ngày kt
thúc kim tra;
̇ Chp hành quyt đnh x lý kt qu kim tra thu.
• Thanh tra thu
Thanh tra thu đc thc hin trong các trng hp sau:
o i vi doanh nghip có ngành ngh kinh doanh đa dng, phm vi kinh doanh
rng thì thanh tra đnh k mt nm không quá mt ln.
o Khi có du hiu vi phm pháp lut v thu.
o  gii quyt khiu ni, t cáo hoc theo yêu cu ca th trng c quan qun
lý thu các cp hoc B trng B Tài chính.

Bài 1: Tng quan v Thu


16
Thi hn thanh tra thu:
o Thi hn mt ln thanh tra thu không quá ba mi ngày, k t ngày công b
quyt đnh thanh tra thu.
o Trong trng hp cn thit, ngi ra quyt đnh thanh tra thu gia hn thi hn
thanh tra thu. Thi gian gia hn không vt quá ba mi ngày.
1.2.3.12. Gii quyt khiu ni, t cáo, khi kin liên quan đn thc hin pháp
Lut Thu
• Khiu ni, t cáo
o Ngi np thu, t chc, cá nhân có quyn
khiu ni vi c quan qun lý thu hoc c

quan nhà nc có thm quyn v vic xem xét
li quyt đnh ca c quan qun lý thu, hành vi
hành chính ca công chc qun lý thu khi có
cn c cho rng quyt đnh hoc hành vi đó trái
pháp lut, xâm phm quyn, li ích hp pháp
ca mình.
o Công dân có quyn t cáo các hành vi vi phm pháp lut v thu ca ngi np
thu, công chc qun lý thu hoc t chc, cá nhân khác.
o Thm quyn, th tc, thi hn gii quyt khiu ni, t cáo đc thc hin theo
quy đnh ca pháp lut v khiu ni, t cáo.
• Khi kin
Vic khi kin quyt đnh ca c quan qun lý thu, công chc qun lý thu đc
thc hin theo quy đnh ca pháp lut v th tc gii quyt các v án hành chính.
• Trách nhim và quyn hn ca c quan qun lý thu trong vic gii quyt khiu
ni, t cáo v thu
o C quan qun lý thu khi nhn đc khiu ni v vic thc hin pháp lut v
thu phi xem xét, gii quyt trong thi hn theo quy đnh ca pháp lut v
khiu ni, t cáo.
o C quan qun lý thu nhn đc khiu ni v vic thc hin pháp lut v thu
có quyn yêu cu ngi khiu ni cung cp h s, tài liu liên quan đn vic
khiu ni; nu ngi khiu ni t chi cung cp h s, tài liu thì có quyn t
chi xem xét gii quyt khiu ni.
o C quan qun lý thu phi hoàn tr s tin thu, s tin pht thu không đúng
cho ngi np thu, bên th ba trong thi hn mi lm ngày, k t ngày nhn
đc quyt đnh x lý ca c quan qun lý thu cp trên hoc c quan có thm
quyn theo quy đnh ca pháp lut.
1.2.3.13. X pht vi phm pháp lut v thu
• Hành vi vi phm pháp lut v thu ca ngi np thu:
o Vi phm các th tc thu.
o Chm np tin thu.


Bài 1: Tng quan v Thu


17
o Khai sai dn đn thiu s tin thu phi np hoc tng s tin thu đc hoàn.
o Trn thu, gian ln thu.
• Nguyên tc, th tc x pht vi phm pháp lut v thu
o Mi hành vi vi phm pháp lut v thu đc
phát hin phi đc x lý kp thi, công
minh, trit đ. Mi hu qu do vi phm pháp
lut v thu gây ra phi đc khc phc theo
đúng quy đnh ca pháp lut.
o T chc, cá nhân ch b x pht hành chính
thu khi có hành vi vi phm pháp lut v thu.
o Vic x lý vi phm pháp lut v thu phi do
ngi có thm quyn thc hin.
o Mt hành vi vi phm pháp lut v thu ch b x pht mt ln.
Nhiu ngi cùng thc hin mt hành vi vi phm pháp lut v thu thì mi
ngi vi phm đu b x pht.
Mt ngi thc hin nhiu hành vi vi phm pháp lut v thu thì b x pht v
tng hành vi vi phm.
o Vic x lý vi phm pháp lut v thu phi cn c vào tính cht, mc đ vi phm
và nhng tình tit gim nh, tng nng đ quyt đnh mc x pht thích hp.
o Trng hp vi phm pháp lut v thu đn mc truy cu trách nhim hình s
thc hin theo pháp lut hình s và pháp lut t tng hình s.
• X pht đi vi hành vi vi phm th tc thu áp dng đi vi các hành vi sau:
o Np h s đng ký thu sau ngày ht hn np h s đng ký thu;
o Np h s khai thu trong khong thi gian chín mi ngày, k t ngày ht thi
hn np h s khai thu hoc ngày ht thi hn gia hn np h s khai thu;

o Np h s khai thu trong khong thi gian t ngày ht hn phi np t khai
hi quan đn trc ngày x lý hàng hoá không có ngi nhn ;
o Khai không đy đ các ni dung trong h s thu, tr trng hp ngi np
thu khai b sung trong thi hn quy đnh;
o Vi phm các quy đnh v cung cp thông tin liên quan đn xác đnh ngha
v thu;
o Vi phm các quy đnh v chp hành quyt đnh kim tra thu, thanh tra thu,
cng ch thi hành quyt đnh hành chính thu.
• X pht đi vi hành vi chm np tin thu:
o Ngi np thu có hành vi chm np tin thu so vi thi hn quy đnh, thi
hn gia hn np thu, thi hn ghi trong thông báo ca c quan qun lý thu,
thi hn trong quyt đnh x lý ca c quan qun lý thu thì phi np đ tin
thu và b x pht 0,05% mi ngày tính trên s tin thu chm np.
o Ngi np thu khai sai dn đn làm thiu s tin phi np hoc không khai
thu nu t giác khc phc hu qu bng cách np đ s tin thu phi np trc
khi c quan có thm quyn phát hin thì b x pht chm np thu, nhng không
b x pht vi phm th tc hành chính thu, thiu thu, trn thu.

Bài 1: Tng quan v Thu


18
i vi hàng hoá xut khu, nhp khu thì trong thi hn sáu mi ngày, k t
ngày đng ký t khai hi quan nhng trc khi c quan hi quan kim tra,
thanh tra mà đi tng np thu t phát hin ra nhng sai sót nh hng đn s
tin thu phi np và ch đng np s tin thu còn thiu vào ngân sách nhà
nc thì b x pht chm np thu, nhng không b x pht vi phm th tc
hành chính thu, thiu thu, trn thu.
o Ngi np thu t xác đnh s tin pht chm np cn c vào s tin thu chm
np, s ngày chm np và mc x pht. Trng hp ngi np thu không t

xác đnh hoc xác đnh không đúng s tin pht chm np thì c quan qun lý
thu xác đnh s tin pht chm np và thông báo cho ngi np thu bit.
o Trng hp sau ba mi ngày, k t ngày ht thi hn np thu, ngi np
thu cha np tin thu và tin pht chm np thì c quan qun lý thu thông
báo cho ngi np thu bit s tin thu n và tin pht chm np.
• X pht đi vi hành vi khai sai dn đn thiu s tin thu phi np hoc tng s
tin thu đc hoàn
Ngi np thu đã phn ánh đy đ, trung thc các nghip v kinh t làm phát
sinh ngha v thu trên s k toán, hoá đn, chng t nhng khai sai dn đn thiu
s tin thu phi np hoc tng s tin thu đc hoàn hoc khai sai dn đn thiu
s tin thu phi np hoc tng s tin thu đc hoàn thì phi np đ s tin thu
khai thiu, np li s tin thu đc hoàn cao hn và b x pht 10% s tin thu
khai thiu, s tin thu đc hoàn cao hn và pht tin thu chm np trên s tin
thu thiu hoc s tin thu đc hoàn cao hn.
• X pht đi vi hành vi trn thu, gian ln thu:
Ngi np thu có mt trong các hành vi trn thu, gian ln thu sau đây thì phi
np đ s tin thu theo quy đnh và b pht t 1 đn 3 ln s tin thu trn:
o Không np h s đng ký thu; không np h s khai thu; np h s khai thu
sau chín mi ngày, k t ngày ht thi hn np h s khai thu hoc ngày ht
thi hn gia hn np h s khai thu ;
o Không ghi chép trong s k toán các khon thu liên quan đn vic xác đnh s
tin thu phi np;
o Không xut hoá đn khi bán hàng hoá, dch v hoc ghi giá tr trên hoá đn
bán hàng thp hn giá tr thanh toán thc t ca hàng hoá, dch v đã bán;
o S dng hoá đn, chng t bt hp pháp đ hch toán hàng hoá, nguyên liu
đu vào trong hot đng phát sinh ngha v thu làm gim s tin thu phi np
hoc làm tng s tin thu đc min, s tin thu đc gim hoc tng s tin
thu đc khu tr, s tin thu đc hoàn;
o S dng chng t, tài liu không hp pháp khác đ xác đnh sai s tin thu
phi np, s tin thu đc hoàn;

o Khai sai vi thc t hàng hóa xut khu, nhp khu mà không khai b sung h
s khai thu sau khi hàng hóa đã đc thông quan trong thi gian sáu mi
ngày, k t ngày đng ký t khai hi quan;
o C ý không kê khai hoc khai sai v thu đi vi hàng hóa xut khu, nhp khu;
o Cu kt vi ngi gi hàng đ nhp khu hàng hoá nhm mc đích trn thu;

Bài 1: Tng quan v Thu


19
o S dng hàng hoá đc min thu không đúng vi mc đích quy đnh mà
không khai thu.
• X lý vi phm pháp lut v thu đi vi c quan qun lý thu
o C quan qun lý thu thc hin không đúng theo quy đnh, gây thit hi cho
ngi np thu thì phi bi thng thit hi cho ngi np thu theo quy đnh
ca pháp lut.
o Trng hp n đnh thu, hoàn thu sai do li ca c quan qun lý thu thì c
quan qun lý thu phi bi thng thit hi cho ngi np thu theo quy đnh.
• X lý vi phm pháp lut v thu đi vi công chc qun lý thu
o Công chc qun lý thu gây phin hà, khó khn cho ngi np thu làm nh
hng đn quyn, li ích hp pháp ca ngi np thu thì tu theo tính cht,
mc đ vi phm mà b x lý k lut hoc truy cu trách nhim hình s, nu gây
thit hi cho ngi np thu thì phi bi thng theo quy đnh ca pháp lut.
o Công chc qun lý thu thiu tinh thn trách nhim hoc x lý sai quy đnh ca
pháp lut v thu thì tu theo tính cht, mc đ vi phm mà b x lý k lut
hoc truy cu trách nhim hình s, nu gây thit hi cho ngi np thu thì
phi bi thng theo quy đnh ca pháp lut.
o Công chc qun lý thu dng chc v, quyn hn đ thông đng, bao che cho
ngi np thu, t chc kinh doanh dch v làm th tc v thu thì tu theo
tính cht, mc đ vi phm mà b x lý k lut hoc truy cu trách nhim hình

s theo quy đnh ca pháp lut.
o Công chc qun lý thu li li dng chc v, quyn hn đ s dng trái phép,
chim dng, chim đot tin thu, tin pht vi phm pháp lut v thu thì tu
theo tính cht, mc đ vi phm mà b x lý k lut hoc truy cu trách nhim
hình s và phi bi thng cho Nhà nc toàn b s tin thu, tin pht đã s
dng trái phép, chim dng, chim đot theo quy đnh ca pháp lut.
• X lý vi phm đi vi ngân hàng thng mi, t chc tín dng khác, ngi bo
lãnh np tin thu.
o Ngân hàng thng mi, t chc tín dng khác không thc hin trách nhim
trích chuyn t tài khon ca ngi np thu vào tài khon ca ngân sách
nhà nc đi vi s tin thu, tin pht vi phm pháp lut v thu phi np ca
ngi np thu theo yêu cu ca c quan qun lý thu (nu tài khon đ s d)
o Ngi bo lãnh vic thc hin ngha v thu phi np tin thu, tin pht thay
cho ngi np thu đc bo lãnh trong trng hp ngi np thu không np
thu vào tài khon ca ngân sách nhà nc hoc vi phm pháp lut v thu.
• X lý vi phm pháp lut v thu đi vi t chc, cá nhân có liên quan.
o T chc, cá nhân có liên quan có hành vi thông đng, bao che ngi np
thu trn thu, gian ln thu, không thc hin quyt đnh cng ch thi hành
quyt đnh hành chính thu thì tu theo tính cht, mc đ vi phm mà b x lý
hành chính hoc truy cu trách nhim hình s theo quy đnh ca pháp lut.
o T chc, cá nhân có liên quan không thc hin trách nhim ca mình theo quy
đnh ca Lut này thì tu theo tính cht, mc đ vi phm mà b x lý hành
chính hoc truy cu trách nhim hình s theo quy đnh ca pháp lut.

Bài 1: Tng quan v Thu


20
Mc x pht các hành vi vi phm trên đc quy đnh c th trong các vn bn sau:
o Ngh đnh s 98/2007/N-CP ngày 07/6/2007 ca Chính ph quy đnh v vic x

lý vi phm pháp lut v thu và cng ch thi hành quyt đnh hành chính thu,
o Thông t s
61/2007/TT-BTC ngày 14 tháng 6 nm 2007 hng dn thc hin
x lý vi phm pháp lut v thu;
o Ngh đnh s 13/2009/N-CP ngày 13/02/2009 sa đi b sung mt s điu
ca Ngh đnh s 98/2007/N-CP ngày 07/6/2007 ca Chính ph quy đnh v
vic x lý vi phm pháp lut v thu và cng ch thi hành quyt đnh hành
chính thu. Cng ch thi hành quyt đnh hành chính
• Các trng hp b cng ch thi hành quyt đnh hành chính thu:
o i tng np thu n tin thu, tin pht vi phm pháp Lut Thu đã quá 90
ngày, k t ngày ht thi hn np thu, np tin pht vi phm pháp Lut Thu
theo quy đnh.
o i tng np thu n tin thu, tin pht vi phm pháp Lut Thu khi đã ht
thi hn gia hn np tin thu.
o i tng np thu còn n tin thu, tin pht có hành vi phát tán tài sn,
b trn.
• Bin pháp cng ch thi hành quyt đnh hành chính thu
o Trích tin t tài khon ca đi tng b cng ch ti Kho bc nhà nc, Ngân
hàng thng mi, t chc tín dng khác;
o Yêu cu phong to tài khon;
o Khu tr mt phn tin lng hoc thu nhp;
o Kê biên tài sn, bán đu giá tài sn kê biên theo quyt đnh ca pháp lut đ thu
đ tin thu, tin pht;
o Thu tin, tài sn khác ca đi tng b cng ch do t chc, cá nhân khác
đang nm gi;
o Dng làm th tc hi quan đi vi hàng hóa xut nhp khu;
o Thu hi mã s thu; đình ch vic s dng hóa đn;
o Thu hi giy chng nhn kinh doanh, giy phép thành lp và hot đng, giy
phép hành ngh.



Bài 1: Tng quan v Thu


21
PH LC
Ph lc: Các vn bn pháp quy
1. Thu giá tr gia tng
• Lut thu giá tr gia tng (GTGT) s 13/2008/QH12 ngày 03 tháng 6 nm 2008;
• Ngh đnh s 123/2008/N-CP ngày 08/12/2008 ca Chính ph quy đnh chi tit và hng
dn thi hành mt s điu ca LutThu giá tr gia tng.
• Thông t 129/2008/TT-BTC ngày 26 tháng 12 nm 2008 hng dn thi hành Ngh đnh s
123/2008/N-CP ngày 08/12/2008 ca Chính ph.
2. Thu xut khu, nhp khu
• Lut thu xut khu, thu nhp khu s 45/2005/QH11 ngày 14/6/2005;
• Lut Hi quan s 29/2001/QH10 ngày 29/6/2001; Lut sa đi, b sung mt s điu ca
Lut hi quan s 42/2005/QH11 ngày 14/6/2005;
• Ngh đnh s 149/2005/N-CP ngày 8/12/2005 ca Chính ph quy đnh chi tit thi hành
Lut thu xut khu, thu nhp khu;
• Ngh đnh s 154/2005/N-CP ngày 15/12/2005 ca Chính ph quy đnh chi tit mt s
điu ca Lut hi quan v th tc hi quan, kim tra, giám sát hi quan;
• Ngh đnh s 66/2002/N-CP ngày 1/7/2002 ca Chính ph quy đnh v đnh mc hành lý
ca ngi xut cnh, nhp cnh và quà biu, tng nhp khu đc min thu;
• Ngh đnh s 40/2007/N-CP ngày 16/3/2007 quy đnh v vic xác đnh tr giá hi quan đi
vi hàng hóa xut khu, nhp khu.;
• Thông t s 79/2009/TT-BTC ngày 20/04/2009 hng dn v th tc hi quan; kim tra,
giám sát hi quan; thu xut khu, nhp khu và qun lý thu đi vi hàng hoá xut khu,
nhp khu.
3. Thu tiêu th đc bit
• Lut thu tiêu th đc bit s 27/2008/QH12 ngày 14 tháng 11 nm 2008;

• Ngh đnh s 26/2009/N-CP ngày 16/03/2009 ca Chính ph quy đnh chi tit thi hành
Lut thu tiêu th đc bit;
• Thông t s 64/2009/TT-BTC ngày 27/03/2009 ca B Tài Chính hng dn thi hành Ngh
đnh s 26/2009/N-CP ngày 16/03/2009 ca Chính ph;
4. Thu thu nhp doanh nghip
• Lut Thu thu nhp doanh nghip s 14/2008/QH12 ngày 03/6/2008;
• Ngh đnh s 124/2007/N-CP ngày 11/12/2008 qui đnh chi tit thi hành lut thu thu nhp
doanh nghip;
• Thông t s 130/2008/TT-BTC ngày 26/12/2008 Hng dn thi hành Ngh đnh s
124/2007/N-CP ngày 11/12/2008 qui đnh chi tit thi hành lut thu thu nhp doanh nghip;
• Thông t 203/TT-BTC ngày 20/10/2009 ca B Tài chính hng dn ch đ qun lý, s
dng và trích khu hao TSC.
5. Thu môn bài
• iu l thu công thng nghip ban hành kèm theo Quyt đnh s
200/NQ-TVQH ngày 18 tháng 01 nm 1996 ca y ban Thng v Quc hi;
• Pháp lnh ngày 03 tháng 3 nm 1989 ca Hi đng Nhà nc s đi, b sung mt s điu
trong các Pháp lnh, điu l v thu công thng nghip và thu hàng hoá;
• Ngh quyt s 473/NQ-HNN ngày 10 tháng 9 nm 1991 ca Hi đng Nhà nc v thu
môn bài và thu sát sinh;

Bài 1: Tng quan v Thu


22
• Ngh đnh s 75/2002/N-CP ngày 30 tháng 8 nm 2002 ca Chính ph v vic điu chnh
mc thu môn bài;
• Thông t s 96/2002/TT-BTC ngày 24/10/2002 ca B Tài Chính hng dn thi hành Ngh
đnh s 75/2002/N-CP ngày 30/8/2002 ca Chính ph v vic điu chnh mc thu môn bài;
• Thông t s 113/2002/TT-BTC ngày 16/12/2002 B Tài Chính hng dn b sung Thông
t s 96/2002/TT-BTC ngày 24/10/2002 ca B Tài Chính v vic điu chnh mc thu

môn bài;
• Thông t s 42/2003/TT-BTC ngày 07/5/2003 B Tài Chính hng dn b sung, sa đi
Thông t s 96/2002/TT-BTC ngày 24/10/2002 ca B Tài Chính v vic điu chnh mc
thu môn bài;
6. Thu s dng đt nông nghip
• Lut thu s dng đt nông nghip đc Quc hi khóa IX thông qua ngày 10/7/1993;
• Ngh đnh s 74-CP ngày 24 tháng 10 nm 1993 ca Chính ph quy đnh chi tit thi hành
Lut thu s dng đt nông nghip;
• Thông t s 89 TT/TCT ngày 09/11/1993 ca B Tài chính hng dn Ngh đnh s 74-CP
ngày 24 tháng 10 nm 1993 ca Chính ph;
• Ngh đnh 129-CP ngày 03/11/2003 ca Chính ph quy đnh chi tit thi hành Ngh quyt s
15/2003/QH11 ngày 17 tháng 6 nm 2003 ca Quc hi v min, gim thu s dng đt
nông nghip;
• Thông t s 122 Hng dn vic min, gim thu s dng đt nông nghip t nm 2003 đn
nm 2010 theo Ngh đnh s 129/2003/N-CP ngày 3/11/2003 ca Chính ph;
• Thu tài nguyên
• Pháp lnh ca U ban Thng v Quc Hi s 05/1998/PL-UBTVQH10 ngày 16/4/1998 v
thu tài nguyên (sa đi);
• Ngh đnh s 68/1998/N-CP ngày 03/9/1998 ca Chính ph quy đnh chi tit thi hành Pháp
lnh thu tài nguyên (sa đi);
• Ngh đnh s 147/2006/N-CP ngày 01/12/2006 ca Chính Ph sa đi b sung mt s điu
ca Ngh đnh s 68/1998/N-CP
• Thông t s 42/2007/TT-BTC ngày 27/04/2007 ca B Tài Chính hng dn thi hành Ngh
đnh s 68/1998/N-CP ngày 03/9/1998 ca Chính ph quy đnh chi tit thi hành Pháp lnh
thu tài nguyên (sa đi) và Ngh đnh s 147/2006/N-CP.
7. Thu thu nhp cá nhân
• Ngh đnh s 100/2008/N-CP ngày 08/09/2008 qui đnh chi tit mt s điu ca lut thu
thu nhp cá nhân;
• Thông t s 84/2008/TT-BTC ngày 30/9/2008 hng dn thi hành mt s điu ca Lut
Thu thu nhp cá nhân và hng dn thi hành Ngh đnh s 100/2008/N-CP ngày

08/09/2008 qui đnh chi tit mt s điu ca lut thu thu nhp cá nhân;
8. Thu nhà, đt
• Pháp lnh thu nhà đt ngày 31/7/1992;
• Pháp lnh sa đi, b sung mt s điu Pháp lnh thu nhà đt ngày 19/5/1994;
• Ngh đnh s 94/CP ngày 25/8/1994 ca Chính ph quy đnh chi tit thi hành Pháp lnh v
thu nhà, đt và Pháp lnh sa đi, b sung mt s điu ca Pháp lnh v thu nhà, đt;
• Thông t s 83 TC/TCT ngày 07/10/1994 ca B Tài chính hng dn thi hành Ngh đnh
s 94/CP ngày 25/8/1994 ca Chính ph quy đnh chi tit thi hành Pháp lnh thu nhà, đt;

Bài 1: Tng quan v Thu


23
TÓM LC CUI BÀI
Trong bài hc này chúng ta đã nghiên cu 3 nhóm vn đ ch yu.
Th nht là khái nim, các đc trng và phân loi thu. Th hai là các yu t cu thành mt sc
thu và h thng thu hin hành  Vit Nam. Th ba là các ni dung c bn ca Lut Qun
lý thu.
Chúng ta đã xem xét khái nim thu trên các góc đ khác nhau và tìm hiu 4 đc trng ca thu
đng thi nghiên cu hai cách phân loi thu theo ngun thu nhp và theo phng thc đánh
thu. Trong phn này chúng ta cn nm chc các đc trng ca thu gián thu và thu trc thu.
Các yu t cu thành mt sc thu đc đ cp đn bao gm tên gi, đi tng chu thu, đi
tng np thu, c s tính thu, mc thu, khi đim tính thu, min gim thu Khi nghiên
cu bt k sc thu nào chúng ta cng đu phi quan tâm đn các yu t này trong đó cn đc
bit quan tâm đn đi tng chu thu, c s tính thu và các quy đnh v min gim, hoàn thu.
Lut qun lý thu là công c pháp lý nhm điu chnh hành vi ca c quan thu thu và ngi np
thu khi thc hin ngha v thu np thu cho Ngân sách nhà nc. Do vy các ch th np thu
cn nghiên cu các quy đnh trong Lut này nhm đm bo các li ích hp pháp cng nh trách
nhim mà mình phi thc hin trong vic thc hin ngha v thu.



Bài 1: Tng quan v Thu


24
CÂU HI THNG GP
1. Ti sao Nhà nc cn thu thu. Xét  khía cnh doanh nghip thu đc hiu là gì?
2. Ti sao nói thu không có tính hoàn tr trc tip?
3. Th nào là thu gián thu và thu trc thu, s khác bit gia các loi thu này là gì?
4. Th nào là thu tiêu dùng, thu thu nhp và thu tài sn và thu chuyn nhng tài sn? Hãy
phân chia các sc thu trong h thng thu hin hành  Vit Nam vào tng nhóm
thu trên.
5. Hãy k tên các yu t c bn ca mt sc thu. Th nào là đi tng chu thu, ch th chu
thu, c s tính thu và thu sut?
6. Hãy cho bit quyn và ngha v ca ch th np thu.
7. Cho bit th tc và thi hn đng ký, kê khai, np thu đi vi ch th là các doanh nghip.
8. Khi nào doanh nghip có th b n đnh thu? C s đ n đnh thu?
9. Doanh nghip có th b x pht trong nhng trng hp nào và các bin pháp cng ch thi
hành quyt đnh x pht hành chính thu?
10. Khi nào c quan thu tin hành kim tra thu ti c quan thu, ti tr s ca ch th np
thu, thanh tra thu?
CÂU HI ÔN TP
1. Thu là gì? Hãy phân tích các đc trng ca thu.
2. Nêu các cách phân loi thu. Phân bit thu trc thu và thu gián thu.
3. Nêu các quy đnh v đng ký thu.
4. Nêu các quy đnh v khai thu.
5. Hãy trình bày quyn và ngha v ca ch th np thu.
6. Vic n đnh thu đc áp dng trong trng hp nào? Cn c đ c quan thu n đnh thu?
7. Hãy cho bit các hành vi vi phm hành chính thu và hình thc x lý.
8. Khi nào c quan thu s tin hành cng ch thi hành quyt đnh x pht vi phm hành chính

v thu? Trình t các bin pháp cng ch đc áp dng.