B c nh y toàn bướ ả ộ là b c nh y làm thay đ i ch t c a toàn b các m t, các y u t c uướ ả ổ ấ ủ ộ ặ ế ố ấ
thành s v t. ự ậ B c nh y c c bướ ả ụ ộ là b c nh y làm thay đ i ch t c a nh ng m t, nh ng y uướ ả ổ ấ ủ ữ ặ ữ ế
t riêng l c a s v t và hi n t ng. ố ẻ ủ ự ậ ệ ượ
+ Khi xem xét s thay đ i v ch t c a xã h i ng i ta còn phân chia s thay đ i đó raự ổ ề ấ ủ ộ ườ ự ổ
thành thay đ i có tính ch t ổ ấ cách m ngạ và thay đ i có tính ổ ti n hóaế .
Cách m ngạ là s thay đ i mà trong quá trình đó di n ra s c i t o căn b n v ch t c aự ổ ễ ự ả ạ ả ề ấ ủ
s v t, không ph thu c vào s c i t o đó di n ra nh th nào (đ t bi n hay d n d n). Cònự ậ ụ ộ ự ả ạ ễ ư ế ộ ế ầ ầ
ti n hóaế là s thay đ i v l ng cùng v i nh ng bi n đ i nh t đ nh v ch t, nh ng là ch tự ổ ề ượ ớ ữ ế ổ ấ ị ề ấ ư ấ
không căn b n c a s v t.ả ủ ự ậ
Tóm l iạ , n i dung c a qui lu t chuy n hóa t nh ng thay đ i v l ng thành nh ng thayộ ủ ậ ể ừ ữ ổ ề ượ ữ
đ i v ch t và ng c l i nh sau:ổ ề ấ ượ ạ ư
B t kỳ s v t nào cũng là s th ng nh t gi a ch t và l ng, s thay đ i d n d n vấ ự ậ ự ố ấ ữ ấ ượ ự ổ ầ ầ ề
l ng trong khuôn kh c a đ t i đi m nút s d n đ n s thay đ i v ch t c a s v tượ ổ ủ ộ ớ ể ẽ ẫ ế ự ổ ề ấ ủ ự ậ
thông qua b c nh y; ch t m i ra đ i tác đ ng tr l i s thay đ i c a l ng m i. Quá trìnhướ ả ấ ớ ờ ộ ở ạ ự ổ ủ ượ ớ
tác đ ng đó di n ra liên t c làm cho s v t không ng ng phát tri n, bi n đ i.ộ ễ ụ ự ậ ừ ể ế ổ
Page 207 of 487
3. Ý nghĩa ph ng pháp lu n ươ ậ
+ Ph i bi t tích lũy v l ng đ làm bi n đ i v ch t c a s v tả ế ề ượ ể ế ổ ề ấ ủ ự ậ : Trong ho t đ ngạ ộ
nh n th c và th c ti n ai cũng bi t r ng mu n có ch t m i thì ph i tích lũy v l ng đ nậ ứ ự ễ ế ằ ố ấ ớ ả ề ượ ế
đ cho phép s chuy n sang ch t m i. Tuy nhiên, v n đ là ch bi t cách tích lũy vộ ẽ ể ấ ớ ấ ề ở ỗ ế ề
l ng, nghĩa là không đ c nôn nóng, ch quan khi ch a có s tích lũy v l ng đ n đượ ượ ủ ư ự ề ượ ế ộ
chín đã mu n th c hi n b c nh y.ố ự ệ ướ ả
+ Ph i có quy t tâm ti n hành b c nh yả ế ế ướ ả . Nghĩa là luôn ch ng t t ng b o th , chố ư ưở ả ủ ờ
đ i không dám th c hi n b c nh y khi đã có s tích lũy đ y đ v l ng, ho c kéo dài sợ ự ệ ướ ả ự ầ ủ ề ượ ặ ự
tích lũy, ch nh n m nh đ n s bi n đ i d n d n v l ng… s kìm hãm s phát tri n c aỉ ấ ạ ế ự ế ổ ầ ầ ề ượ ẽ ự ể ủ
s v t và hi n t ng.ự ậ ệ ượ
+ Ph i bi t v n d ng linh ho t các hình th c b c nh y trong cu c s ngả ế ậ ụ ạ ứ ướ ả ộ ố . S v nự ậ
d ng linh ho t các hình th c c a b c nh y tùy thu c vào vi c phân tích đúng đ n nh ngụ ạ ứ ủ ướ ả ộ ệ ắ ữ
đi u ki n khách quan và nhân t ch quan cũng nh s hi u bi t quy lu t này. Tùy theo t ngề ệ ố ủ ư ự ể ế ậ ừ
tr ng h p c th , t ng đi u ki n c th , t ng quan h c th đ l a ch n hình th c b cườ ợ ụ ể ừ ề ệ ụ ể ừ ệ ụ ể ể ự ọ ứ ướ
nh y cho phù h p đ đ t t i ch t l ng và hi u qu cao trong ho t đ ng c a mìnhả ợ ể ạ ớ ấ ượ ệ ả ạ ộ ủ

Page 208 of 487
Quy lu t này đ c v n d ng trong th c ti n cách m ng Vi t Nam r t sinh đ ng:ậ ượ ậ ụ ự ễ ạ ở ệ ấ ộ
- Trong cách m ng ch ng th c dân, đ qu c, Đ ng ta đã n m đ c qui lu t c a s bi nạ ố ự ế ố ả ắ ượ ậ ủ ự ế
đ i, v n d ng lý lu n đó vào th c ti n. Chúng ta ph i xây d ng l c l ng cách m ng d nổ ậ ụ ậ ự ễ ả ự ự ượ ạ ầ
d n, t nh đ n l n, t nh ng tr n đánh nh đ n tr n đánh l n, t đánh du kích đ n tr nầ ừ ỏ ế ớ ừ ữ ậ ỏ ế ậ ớ ừ ế ậ
đánh chính quy. Quá trình phát tri n c a phong trào cách m ng đ c bi n đ i d n d n.ể ủ ạ ượ ế ổ ầ ầ
Trong kháng chi n ch ng th c dân Pháp (1946-1954) chúng ta đã l n m nh d n v các m tế ố ự ớ ạ ầ ề ặ
quân s , chính tr và ngo i giao. Ví d , t chi n th ng Vi t B c Thu-Đông (1947), chi nự ị ạ ụ ừ ế ắ ệ ắ ế
th ng biên gi i (1950), chi n th ng Hòa Bình, Tây B c (1952-1953), cho đ n chi n th ngắ ớ ế ắ ắ ế ế ắ
Đi n Biên Ph (1954) làm ch n đ ng đ a c u.ệ ủ ấ ộ ị ầ
S bi n đ i d n d n v quân s đã t o ra s bi n đ i v ch t. Th c dân Pháp ph i đ uự ế ổ ầ ầ ề ự ạ ự ế ổ ề ấ ự ả ầ
hàng. Hòa bình l p l i Đông D ng, mi n B c hoàn toàn gi i phóng. Đ t n c ta b cậ ạ ở ươ ề ắ ả ấ ướ ướ
sang giai đo n m i thay đ i h n v ch t.ạ ớ ổ ẳ ề ấ
Cũng lý gi i nh v y, cu c kháng chi n ch ng M Mi n Nam cũng là m t quá trìnhả ư ậ ộ ế ố ỹ ở ề ộ
bi n đ i v l ng. T chi n th ng chi n tranh đ c bi t (1961-1965) đ n chi n tranh c c bế ổ ề ượ ừ ế ắ ế ặ ệ ế ế ụ ộ
(1965-1968). T chi n tranh c c b chúng ta đã chi n th ng chi n l c Vi t Nam hóa chi nừ ế ụ ộ ế ắ ế ượ ệ ế
Page 209 of 487
tranh và Đông D ng hóa (1969-1973) c a đ qu c M và cu i cùng chúng ta đã m chi nươ ủ ế ố ỹ ố ở ế
d ch t ng ti n công và n i d y mùa xuân 1975 gi i phóng mi n Nam, đ nh cao c a nó làị ổ ế ổ ạ ả ề ỉ ủ
chi n d ch "H Chí Minh" (ngày 30.4.1975).ế ị ồ
- Ngày nay, trong công cu c đ i m i, xây d ng n n kinh t đ t n c, chúng ta cũng ngộ ổ ớ ự ề ế ấ ướ ứ
d ng ph ng pháp lu n c a qui lu t l ng ch t.ụ ươ ậ ủ ậ ượ ấ
Quá trình phát tri n n n kinh t đ t n c trong giai đo n hi n nay không th nóng v i.ể ề ế ấ ướ ạ ệ ể ộ
Ph i xây d ng c s v t ch t t đ u, ph i tích lũy và t n d ng s c m nh c a các thànhả ự ơ ở ậ ấ ừ ầ ả ậ ụ ứ ạ ủ
ph n kinh t , phát đ ng s c m nh c a toàn dân, c a các ngu n l c kinh t c a đ t n c,ầ ế ộ ứ ạ ủ ủ ồ ự ế ủ ấ ướ
nông nghi p, công nghi p, th y s n, năng l ng d u khí, du l ch, d ch v … t t c t o nênệ ệ ủ ả ượ ầ ị ị ụ ấ ả ạ
s c m nh to l n c a n n kinh t qu c dân. Chính vì v y, n n kinh t n c ta hi n nay đãứ ạ ớ ủ ề ế ố ậ ề ế ướ ệ
đ t đ c nh ng thành t u to l n. T ng thu nh p GDP đã đ t và v t ch tiêu k ho ch.ạ ượ ữ ự ớ ổ ậ ạ ượ ỉ ế ạ
K t lu n:ế ậ Qui lu t chuy n hóa t nh ng thay đ i v l ng thành nh ng thay đ i vậ ể ừ ữ ổ ề ượ ữ ổ ề
ch t và ng c l i ấ ượ ạ ch rõ cách th cỉ ứ v n đ ng, phát tri n c a s v t, hi n t ng.ậ ộ ể ủ ự ậ ệ ượ

 Câu 24: Phân tích n i dung qui lu t th ng nh t và đ u tranh c a các m t đ i l p. Ý nghĩaộ ậ ố ấ ấ ủ ặ ố ậ
ph ng pháp lu n c a quy lu t này?ươ ậ ủ ậ
Page 210 of 487
1. M t đ i l p, mâu thu n bi n ch ng, s th ng nh t và đ u tranh c a các m t đ iặ ố ậ ẫ ệ ứ ự ố ấ ấ ủ ặ ố
l pậ
M i s v t, hi n t ng, quá trình đ u là s th ng nh t c a các m t đ i l p.ỗ ự ậ ệ ượ ề ự ố ấ ủ ặ ố ậ
• M t đ i l pặ ố ậ là ph m trù dùng đ ch nh ng m t t n t i trong s v t có mang nh ngạ ể ỉ ữ ặ ồ ạ ự ậ ữ
đ c đi m, tính ch t bi n đ i theo khuynh h ng trái ng c nhau. ặ ể ấ ế ố ướ ượ S t n t i c a các m tự ồ ạ ủ ặ
đ i l p trong s v t là khách quan và ph bi n. B t kỳ s v t nào cũng có hai ho c nhi uố ậ ự ậ ổ ế ấ ự ậ ặ ề
m t đ i l p; và c hai m t đ i l p có liên h , tác đ ng l n nhau thì t o thành m t mâuặ ố ậ ứ ặ ố ậ ệ ộ ẫ ạ ộ
thu n bi n ch ng. ẫ ệ ứ
• Mâu thu n bi n ch ngẫ ệ ứ là khái ni m tri t h c dùng đ ch s liên h , tác đ ng quaệ ế ọ ể ỉ ự ệ ộ
l i l n nhau, bài tr , ph đ nh l n nhau c a các m t đ i l p bi n ch ngạ ẫ ừ ủ ị ẫ ủ ặ ố ậ ệ ứ . Mâu thu n bi nẫ ệ
ch ng t n t i khách quan và ph bi n trong t nhiên, xã h i và t duy. Mâu thu n bi nứ ồ ạ ổ ế ự ộ ư ẫ ệ
ch ng trong t duy là s ph n ánh mâu thu n bi n ch ng trong hi n th c khách quan và làứ ư ự ả ẫ ệ ứ ệ ự
ngu n g c phát tri n c a nh n th c. Hai m t đ i l p t o thành mâu thu n bi n ch ng t nồ ố ể ủ ậ ứ ặ ố ậ ạ ẫ ệ ứ ồ
t i trong s th ng nh t c a các m t đ i l p.ạ ự ố ấ ủ ặ ố ậ
Page 211 of 487
• S th ng nh tự ố ấ c a các m t đ i l p là s n ng t a l n nhau, t n t i không tách r iủ ặ ố ậ ự ươ ự ẫ ồ ạ ờ
nhau gi a các m t đ i l p, s t n t i c a m t này ph i l y s t n t i c a m t kia làm ti nữ ặ ố ậ ự ồ ạ ủ ặ ả ấ ự ồ ạ ủ ặ ề
đ . ề Nh v y, cũng có th xem s th ng nh t c a hai m t đ i l p là tính không th tách r iư ậ ể ự ố ấ ủ ặ ố ậ ể ờ
c a hai m t đó. ủ ặ
Gi a các m t đ i l p bao gi cũng có nh ng nhân t ữ ặ ố ậ ờ ữ ố gi ng nhauố , đ ng nh t ồ ấ v i nhau.ớ
V i ý nghĩa đó, "s th ng nh t c a các m t đ i l p" còn bao hàm s ớ ự ố ấ ủ ặ ố ậ ự "đ ng nh t"ồ ấ c a cácủ
m t đó.ặ
S th ng nh t c a m t đ i l p trong m t s v t còn bi u hi n là ự ố ấ ủ ặ ố ậ ộ ự ậ ể ệ s th m th u vàoự ẩ ấ
nhau, t o đi u ki n, ti n đ cho nhau phát tri n.ạ ề ệ ề ề ể Trong tác ph m ẩ Gia đình th n thánh,ầ
C.Mác và Ph.Angghen vi t r ng, giai c p vô s n và s giàu có là hai m t đ i l p. Hai cái nhế ằ ấ ả ự ặ ố ậ ư
v y h p thành m t kh i th ng nh t. C hai đ u là hình th c t n t i c a quy n t h u.ậ ợ ộ ố ố ấ ả ề ứ ồ ạ ủ ề ư ữ
S th ng nh t c a các m t đ i l p còn bi u hi n s ự ố ấ ủ ặ ố ậ ể ệ ở ự tác đ ng ngang nhau ộ c a chúng.ủ

Song, đó ch là tr ng thái v n đ ng c a mâu thu n m t giai đo n phát tri n, khi di n ra sỉ ạ ậ ộ ủ ẫ ở ộ ạ ể ễ ự
cân b ng c a các m t đ i l p.ằ ủ ặ ố ậ
Page 212 of 487
Khi nghiên c u s th ng nh t c a các m t đ i l p trong xã h i t b n, C.Mác vàứ ự ố ấ ủ ặ ố ậ ộ ư ả
Ph.Angghen nói: Ng i t h u là m t b o th , ng i vô s n là m t phá ho i. Ng i thườ ư ữ ặ ả ủ ườ ả ặ ạ ườ ứ
nh t có hành đ ng nh m duy trì mâu thu n, ng i th hai có hành đ ng nh m tiêu di t mâuấ ộ ằ ẫ ườ ứ ộ ằ ệ
thu n. Sau khi v ch rõ b n ch t c a m i m t m t đ i l p c a xã h i t b n, C.Mác vàẫ ạ ả ấ ủ ỗ ộ ặ ố ậ ủ ộ ư ả
Ph.Ăngghen đã không nh ng ch rõ tr ng thái c a xã h i y là th ng nh t, mà còn ch rõữ ỉ ạ ủ ộ ấ ố ấ ỉ
tr ng thái y là đ u tranh gi a các m t đ i l p.ạ ấ ấ ữ ặ ố ậ
• Đ u tranhấ gi a các m t đ i l p là s tác đ ng qua l i theo xu h ng bài tr và phữ ặ ố ậ ự ộ ạ ướ ừ ủ
đ nh l n nhau gi a các m t đó. ị ẫ ữ ặ Không th hi u đ u tranh c a các m t đ i l p ch là s thể ể ấ ủ ặ ố ậ ỉ ự ủ
tiêu l n nhau c a các m t đó. S th tiêu l n nhau c a các m t đ i l p ch là m t trongẫ ủ ặ ự ủ ẫ ủ ặ ố ậ ỉ ộ
nh ng hình th c đ u tranh c a các m t đ i l p. ữ ứ ấ ủ ặ ố ậ Tính đa d ngạ c a hình th c đ u tranh c aủ ứ ấ ủ
các m t đ i l p tùy thu c vào tính ch t, m i quan h , lĩnh v c t n t i c a các m t đ i l p,ặ ố ậ ộ ấ ố ệ ự ồ ạ ủ ặ ố ậ
cũng nh đi u ki n trong đó di n ra cu c đ u tranh gi a chúng.ư ề ệ ễ ộ ấ ữ
Đ u tranh gi a các m t đ i l p là đ ng l c c a s phát tri n; nh ng không nên hi u đ uấ ữ ặ ố ậ ộ ự ủ ự ể ư ể ấ
tranh gi a các khuynh h ng khác nhau trong s v t, hi n t ng là m t cái gì tĩnh, khôngữ ướ ự ậ ệ ượ ộ
bi n đ i. Trên th c t , đó là c m t quá trình phát tri n l ch s c a các m t đ i l p, quáế ổ ự ế ả ộ ể ị ử ủ ặ ố ậ
Page 213 of 487
trình v ch rõ mâu thu n. Trong giai đo n đ u c a quá trình y, s th ng nh t gi a các m tạ ẫ ạ ầ ủ ấ ự ố ấ ữ ặ
đ i l p còn t ng đ i b n v ng; nh ng s đ u tranh gi a các m t đ i l p làm lung lay số ậ ươ ố ề ữ ư ự ấ ữ ặ ố ậ ự
th ng nh t y, làm cho nó kém b n v ng h n cho đ n m t lúc nh t đ nh, mâu thu n làm choố ấ ấ ề ữ ơ ế ộ ấ ị ẫ
nó “n tung” ra và tiêu di t nó. Vì v y, V.I.Lênin cho quá trình phát tri n là s phân chia v tổ ệ ậ ể ự ậ
th ng nh t làm đôi. Phân chia v t th ng nh t làm đôi có nghĩa là m r ng, r ch rõ mâu thu nố ấ ậ ố ấ ở ộ ạ ẫ
c a hi n t ng, làm cho nó gay g t và sâu s c h n. Nh v y, đ u tranh gi a các m t đ iủ ệ ượ ắ ắ ơ ư ậ ấ ữ ặ ố
l p là cái đ ng l c, cái mãi mãi "không n" làm cho các s v t và hi n t ng không đ cậ ộ ự ổ ự ậ ệ ượ ượ
b t bi n hay tr ng thái ng ng tr . Ch nghĩa duy v t bi n ch ng cho r ng b t c sấ ế ở ạ ư ệ ủ ậ ệ ứ ằ ấ ứ ự
th ng nh t nào gi a các m t đ i l p cũng là t ng đ i, t m th i; còn đ u tranh gi a cácố ấ ữ ặ ố ậ ươ ố ạ ờ ấ ữ
m t đ i l p là tuy t đ i. Khi xem xét m i quan h nh v y, V.I.Lênin vi t: "S th ng nh tặ ố ậ ệ ố ố ệ ư ậ ế ự ố ấ
(…) c a các m t đ i l p là có đi u ki n, t m th i, thoáng qua, t ng đ i. S đ u tranh c aủ ặ ố ậ ề ệ ạ ờ ươ ố ự ấ ủ

các m t đ i l p bài tr l n nhau là tuy t đ i, cũng nh s phát tri n, s v n đ ng là tuy tặ ố ậ ừ ẫ ệ ố ư ự ể ự ậ ộ ệ
đ i"ố
42
.
2. Mâu thu n bi n ch ng ẫ ệ ứ − ngu n g c c a s v n đ ng và s phát tri n ồ ố ủ ự ậ ộ ự ể
42
V.I.Lênin. Toàn t pậ , T.29, Nxb Ti n b , Mátxc va, 1981, tr. 379-380.ế ộ ơ
Page 214 of 487
Nh ng ng i theo ữ ườ ch nghĩa duy tâmủ tìm ngu n g c, đ ng l c c a s v n đ ng, phátồ ố ộ ự ủ ự ậ ộ
tri n nh ng l c l ng siêu nhân hay lý trí, ý mu n ch quan c a con ng i.ể ở ữ ự ượ ở ở ố ủ ủ ườ
Nh ng ng i theo ữ ườ quan đi m siêu hìnhể tìm ngu n g c c a s v n đ ng, phát tri n sồ ố ủ ự ậ ộ ể ở ự
tác đ ng bên ngoài đ i v i s v t. R t cu c, h đã ph i nh đ n "Cái hích đ u tiên"ộ ố ớ ự ậ ố ộ ọ ả ờ ế ầ
(Newton) hay c u vi n t i Th ng đ (Aristote). Nh v y, b ng cách này hay cách khác,ầ ệ ớ ượ ế ư ậ ằ
quan đi m siêu hình v ngu n g c v n đ ng và phát tri n s m hay mu n s d n t i chể ề ồ ố ậ ộ ể ớ ộ ẽ ẫ ớ ủ
nghĩa duy tâm.
D a trên nh ng thành t u khoa h c và th c ti n, ự ữ ự ọ ự ễ ch nghĩa duy v t bi n ch ng ủ ậ ệ ứ tìm th yấ
ngu n g c c a v n đ ng và phát tri n mâu thu n, s đ u tranh gi a các khuynh h ng,ồ ố ủ ậ ộ ể ở ẫ ở ự ấ ữ ướ
các m t đ i l p t n t i trong các s v t và hi n t ng. ặ ố ậ ồ ạ ư ậ ệ ượ
Trong l ch s , t t ng này đã đ c Héraclite đ c p đ n và đ c Hêghen phát tri n.ị ử ư ưở ượ ề ậ ế ượ ể
Hêghen vi t: “Mâu thu n, th c t là cái thúc đ y th gi i, là c i ngu n c a t t c v n đ ngế ẫ ự ế ẩ ế ớ ộ ồ ủ ấ ả ậ ộ
và s s ng”ự ố
43
.
43
Xem: Giáo trình Tri t h c Mác - Lêninế ọ , Nxb Chính tr Qu c gia, Hà N i, 1999, tr. 325.ị ố ộ
Page 215 of 487
C.Mác và Ph.Ăngghen và V.I.Lênin đã lu n ch ng và phát tri n h n n a nh ng lu nậ ứ ể ơ ữ ữ ậ
đi m đó trên c s bi n ch ng duy v t. C.Mác vi t: "Cái c u thành b n ch t c a s v nể ơ ở ệ ứ ậ ế ấ ả ấ ủ ự ậ
đ ng bi n ch ng, chính là s cùng nhau t n t i c a hai m t mâu thu n, s đ u tranh gi aộ ệ ứ ự ồ ạ ủ ặ ẫ ự ấ ữ
hai m t y và s dung h p c a hai m t y thành m t ph m trù m i"ặ ấ ự ợ ủ ặ ấ ộ ạ ớ

44
. Nh n m nh thêm tấ ạ ư
t ng đó, V.I.Lênin vi t: "S phát tri n là m t cu c "đ u tranh" gi a các m t đ i l p"ưở ế ự ể ộ ộ ấ ữ ặ ố ậ
45
.
S th ng nh t và đ u tranh c a các m t đ i l p là hai xu h ng tác đ ng l n nhau c aự ố ấ ấ ủ ặ ố ậ ướ ộ ẫ ủ
các m t đ i l p t o thành mâu thu n. Nh v y mâu thu n bi n ch ng bao g m c ặ ố ậ ạ ẫ ư ậ ẫ ệ ứ ồ ả s th ngự ố
nh t ấ và s đ u tranhự ấ c a các m t đ i l p. S th ng nh t và đ u tranh c a các m t đ i l pủ ặ ố ậ ự ố ấ ấ ủ ặ ố ậ
không tách r i nhau trong quá trình v n đ ng và phát tri n c a s v t. S th ng nh t là t mờ ậ ộ ể ủ ự ậ ự ố ấ ạ
th i, có đi u ki n vì s v t ch t n t i trong m t th i gian. Khi mâu thu n c a s v t đ cờ ề ệ ự ậ ỉ ồ ạ ộ ờ ẫ ủ ự ậ ượ
gi i quy t thì s th ng nh t b phá v làm cho s v t cũ m t đi, s v t m i xu t hi n (đi uả ế ự ố ấ ị ỡ ự ậ ấ ự ậ ớ ấ ệ ề
này bi u hi n s đ ng im t ng đ i). S đ u tranh c a các m t đ i l p là tuy t đ i, vì sể ệ ự ứ ươ ố ự ấ ủ ặ ố ậ ệ ố ự
đ u tranh di n ra t đ u đ n cu i, trong su t quá trình t n t i và phát tri n c a s v t.ấ ễ ừ ầ ế ố ố ồ ạ ể ủ ự ậ
Chính đ u tranh c a các m t đ i l p làm cho s th ng nh t c a các m t đ i l p b phá v ,ấ ủ ặ ố ậ ự ố ấ ủ ặ ố ậ ị ỡ
44
C.Mác và Ph.Ăngghen, Toàn t p, T.4,ậ Nxb Chính tr Qu c gia, Hà N i, 1995, tr. 191.ị ố ộ
45
V.I.Lênin, Toàn t p, T.29,ậ Nxb Ti n b , Matxc va, 1981, tr. 379.ế ộ ơ
Page 216 of 487
làm cho s v t cũ m t đi, s v t m i xu t hi n, mang l i s đ u tranh c a các m t đ i l pự ậ ấ ự ậ ớ ấ ệ ạ ự ấ ủ ặ ố ậ
m i (đi u này th hi n s v n đ ng tuy t đ i).ớ ề ể ệ ự ậ ộ ệ ố
Lúc đ u m i xu t hi n, mâu thu n ch là s khác bi t căn b n, nh ng theo khuynhầ ớ ấ ệ ẫ ỉ ự ệ ả ư
h ng trái ng c nhau. S khác nhau đó càng ngày càng phát tri n và đi đ n đ i l p. Haiướ ượ ự ể ế ố ậ
m t đ i l p xung đ t gay g t đã đ đi u ki n, chúng s chuy n hóa l n nhau, mâu thu nặ ố ậ ộ ắ ủ ề ệ ẽ ể ẫ ẫ
đ c gi i quy t. Nh đó mà th th ng nh t cũ đ c thay th b ng th th ng nh t m i; sượ ả ế ờ ể ố ấ ượ ế ằ ể ố ấ ớ ự
v t cũ m t đi, s v t m i xu t hi n. Do đó, mâu thu n chính là ngu n g c c a s v n đ ngậ ấ ự ậ ớ ấ ệ ẫ ồ ố ủ ự ậ ộ
và s phát tri n.ự ể
3. Phân lo i mâu thu n ạ ẫ
Mâu thu n t n t i trong các s v t, hi n t ng và trong các giai đo n phát tri n c aẫ ồ ạ ự ậ ệ ượ ạ ể ủ
chúng r t phong phú và đa d ng. Tính phong phú, đa d ng đ c qui đ nh b i đ c đi m c aấ ạ ạ ượ ị ở ặ ể ủ

các m t đ i l p, b i đi u ki n tác đ ng qua l i c a chúng, b i trình đ t ch c c a hặ ố ậ ở ề ệ ộ ạ ủ ở ộ ổ ứ ủ ệ
th ng (s v t) mà trong đó mâu thu n t n t i.ố ự ậ ẫ ồ ạ
• Căn c vào quan h đ i v i s v t đ c xem xét, ng i ta phân bi tứ ệ ố ớ ự ậ ượ ườ ệ mâu thu n bênẫ
trong và mâu thu n bên ngoài.ẫ
Page 217 of 487