- Trang chủ >>
- Khoa Học Tự Nhiên >>
- Vật lý
Hiệu ứng “ẩn” của âm thanh là gì docx
Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (84.27 KB, 4 trang )
Hiệu ứng “ẩn” của âm
thanh là gì
Trong xã hội hiện đại, do sự phát triển của thông tin, điện thoại di động
đã trở thành một phương tiện liên lạc được sử dụng rộng rãi. Có một số
người nói chuyện điện thoại di động với đối phương giọng nói thường rất
lớn. Bởi vì một số nơi âm thanh ồn ào, nếu âm thanh nói nhỏ, đối phương sẽ
không nghe rõ thậm chí còn không nghe được. Hiện tượng này trong vật lý
học gọi là hiệu ứng ẩn của âm thanh.
Vốndĩ, tai người có một giới hạn rất thấp trong việc cảm nhận âm thanh,
những âm thanh,những âm thanhthấp hơngiới hạnnày thì không thể nghethấy
được, mức độ này gọi là giới hạn nghengoài ra còn cógiới hạn lớn nhấttrong việc
cảm nhận âm thanh, vượt quahạn độ này taingười cũngkhó có thể nghe được,và
tạo ra cảm giác nhứcnhối, mứcđộ này gọi là giới hạn đau. Khi tai nghe thấy một
âm thanh nàođó, nếu cònnghe thấy một âm thanh khác cũng tồn tại (gọi là thanh
ẩn) thì sẽ ảnh hưởng tới hiệu quả nghecủacác âm thanh.Để có thể ngheđượcâm
thanh cần thiết, giớihạn nghecủa tai chúngta cần được nângcao, tạora hiệu ứng
ẩn của âm thanh. Phần nâng caocủagiới hạnnghe đượcgọi là “lượng ẩn”.
Thôngthường, âm thanhcủa haiâm điệu (tần suất) càng gần,lượng ẩn càng
lớn,giọngcaosẽ bị giọngtrầm át, nhưng giọng trầmkhôngdễ bị giọngcaoát. Vídụ,
nếu ngồi trongkhán phòng thưởngthức nhạc giao hưởng. Mặc dù âm thanhcủa bộ
trầmkhông mạnh lắm,nhưng chúngta vẫn cóthể phân biệt ra âmthanhcủa giọng
trầmrõ trongsố âm thanh của rấtnhiều nhạc cụ cùng phát ra, âm thanh của bộ
giọng cao ngược lại khó mà ngherõ.
Hiệu ứngẩn ngoài việccó quan hệ với yếu tố vật lý, còn là một hiện tượng
sinh lý và tâm lý rất phức tạp.Khimộtngười đặcbiệt chú ý đến mộtâm thanh nào
đó, thườngcó thể phân biệt ratín hiệu màanh ta đặc biệt thích thú trongrấtnhiều
tiếngồn, năng lựcnày của conngười cólúc đượcgọi là“khả năng chịu đựng”.
Do sự tồn tại của hiệu ứng ẩn,khinghenhạc,tiếng ồn âm thấp xungquanh là
yếu tố gây ảnh hưởnglàm cho con người khóchịu, cố gắng giảm bớt ảnh hưởng
của tiếng ồn là một mục tiêu quantrọngtrong việc thiết kế âm thanhcủa các
phònglớn, lễ đường .Khi trongphòng hội thảo, nếu ở phía dưới có người nói
chuyện, thì âm thanh của chủ tọa tren khánđài phải chịu tácdụng của hiệu ứngẩn
tương đối lớn,nguyênnhân là do tần suất âm thanh củangười nói chuyện dưới
khánđài và tần suất âm thanhcủa chủ tọa cơ bản phân số giống nhau.Trên
phươngdiệncó lợi, lợi dụnghiệu ứng ẩnthích hợp có thể làmgiảm tiếng ồnxuống.
Ví dụ,khi ở bên ngoài với tiếngồn liên tiếp với tần suất cao, thườngthường có thể
dùngtiếng ồntương đối êm dịu có tần suất thấp át đi để chống lại tiếng ồnđinh tai
gây hiệu quả không tốt cho sứckhỏe vàtâm lý của con người .
Sóng hạ âm là gì
Hạ âm thường xuất hiện khi trời có bão tố, động đất, núi lửa
hoạt động hoặc các vụ nổ của Mặt trời
Khi có bão tố, hạ âm truyền đi với tốc độ là hơn 1000km/h. Tuy
không thể nghe thấy, nhưng hạ âm có sức xuyên thấu rất mạnh và gây tác hại
cho cơ thể con người.
1)SÓNG HẠ ÂM LÀ GÌ?
Khi sắp xảy ra giông bão, có nhiềungười cảmthấynhức đầu, ngột ngạt, khó thở ,
đó là do tác động của sóng hạ âm (có người gọilà thứ âm) - mộtloại sóng âm thanh
đặc biệt có tầnsố rất thấp mà taita khôngnghethấy. Tai con người chỉ nghe được
những âm thanhdao độngvớitần số từ 20-20.000Hz(Hertz). Trên 20.000Hzgọi là
siêu âm(loài dơi “nghe” được siêu âm), dưới 20Hzgọilà hạ âm, tai người không
cảm nhận được. Hạ âm thườngxuấthiện khicó bão tố,ngoài ra còn gặp ở những
trường hợp khác như động đất, hoạtđộng của núi lửa,các vụ nổ mặttrời
Khi bãotố, thường cóhạ âm truyền đi với tốc độ hơn một ngàn km/giờ,vượt trước
cơn bão rấtxa. Hạ âm tuy không thể nghe thấy,nhưng cósức xuyên thấu rất mạnh
và gây tác hại cho cơ thể con người. Những sónghạ âm có tần số và cườngđộ
(dexiben)nhất địnhsẽ gây nên những phản ứng khá rõ trong cơ thể.
2)SÓNG HẠ ÂM TÁC ĐỘNGĐẾN CƠ THỂ THẾ NÀO?
Những nghiên cứu sinhlý họccho thấy lục phủ ngũ tạng trong cơ thể con người có
tần số chủ yếu nằmtrongkhoảng từ 3-17Hz.Ví dụ các nội tạng phầnbụng cótần
số cố định từ 4-8Hz,phần đầutừ 8-12Hz,của tim là5Hz. Khi cơ thể bị tácđộng bởi
sóng hạ âm có cường độ lớn cùng tầnsố với tần số vốn có của cơ quannộitạng nào
đó trong cơ thể, thì ngaylập tức sẽ xảy ra hiện tượng cộnghưởngnguy hại. Ví dụ
hạ âm cótần số 8Hztrùng với nhịp dao độngcủa nãogây cảm giác losợ, chán nản,
bối rối,tức giận Khi tần số của hạ âm trùng với tần số dao động của nội tạng sẽ
gây ra hiện tượngcộng hưởng làm co bóp mạnh, cóthể làm vỡ các mạch máu
Ngườita nhậnthấy nhữngkhi đó tai nạn giaothông dễ xảy ra hơn, các bệnh nhân
tim mạch cũng haybị tai biếnhơn.
3)RÈNLUYỆN ĐỂ THÍCHNGHI
Thiênnhiên có ảnh hưởng rất nhiềuđến sức khỏe vàøbệnh tật của conngười,
nhiều nhà y học đều thốngnhất với địnhnghĩa: “Bệnhlà một sự rối loạn hoạtđộng
bình thường của cơ thể, có biểu hiện làhạn chế khả năng thích nghicủa cơ thể với
những thay đổi củamôi trườngbên ngoài và giảm sútkhả năng lao độngcủa con
người”. Rènluyện cơ thể để thích nghi là biện pháp chủ động tích cực. Khi hạ âm có
cùng tần số với cơ quan nội tạngnhưngvới cường độ khônglớnthì nhữngngười
khỏe mạnh,cơ thể được rèn luyệntốt sẽ khôngcảm thấy điều gì khó chịu. Ngược
lại, nhữngngười yếu, người có bệnhmạn tính thường hay bị đaunhức, buồn nôn,
khóthở rất khóchịu. Vì vậy, chúng ta cầnhết sức giữ gìn sức khỏe, hạn chế bệnh
tật; Rèn luyệncơ thể cường trángđể có thể chịu đựngvà thíchnghi vớinhữngyếu
tố bấtlợi thường xảy ra trong thiên nhiên nói chung vàsóng hạ âm nóiriêng.
