kÝnh chµo quý
kÝnh chµo quý
thÇy c« vµ c¸c em
thÇy c« vµ c¸c em
häc sinh líp 9
häc sinh líp 9

Trên thanh nam châm, chỗ nào hút sắt mạnh nhất?
A - Phần giữa của thanh nam châm.
B - Chỉ có từ cực Bắc.
C - Cả hai từ cực.
D - Mọi chỗ đều hút sắt mạnh nh nhau.
C - Cả hai từ cực.
Trả lời
Câu 2
Kiểm tra bài cũ
Câu 1
Nam châm có mấy cực? Khi để tự do thì các cực của nam
châm nh thế nào?
Khi để tự do, cực luôn chỉ h ớng Bắc gọi là cực Bắc,
còn cực luôn chỉ h ớng Nam gọi là cực Nam.
Nam châm nào cũng có hai từ cực.

Để trả lời câu hỏi phần trên đó chúng ta nghiên
cứu bài hôm nay:
ở lớp 7 chúng ta đã biết, dòng điện
chạy qua cuộn dây có tác dụng từ. Nếu
dòng điện chạy qua dây dẫn thẳng hay
dây dẫn có hình dạng bất kỳ thì nó có
tác dụng từ hay không ?

Tiết 24
Tiết 24


Tác dụng từ của
Tác dụng từ của
dòng điện
dòng điện
- Từ TR ờNG
- Từ TR ờNG



TiÕt 24: T¸c dông tõ cña dßng ®iÖn- Tõ tr êng
A BA B

I/ Lùc tõ :
1. ThÝ nghiÖm :
Bè trÝ thÝ nghiÖm nh
h×nh bªn
C1 §ãng kho¸ K. Quan
s¸t vµ cho biÕt cã hiÖn t
îng g× x¶y ra víi kim
nam ch©m. Lóc ®· n»m
c©n b»ng, kim nam
ch©m cßn song song
víi d©y dÉn n÷a hay
kh«ng?
A B
TiÕt 24: T¸c dông tõ cña dßng ®iÖn- Tõ tr êng


A
ThÝ nghiÖm:
A B
TiÕt 24: T¸c dông tõ cña dßng ®iÖn- Tõ tr êng

2. Kết luận :
I/ Lực từ :
1. Thí nghiệm :
Dòng điện chạy qua loại
dây dẫn nào thỡ có thể gây
ra tác dụng lực lên kim nam
châm đặt gần nó?
Ta nói rằng dòng điện
có tác dụng từ.
Tiết 24: Tác dụng từ của dòng điện- Từ tr ờng
Dòng điện qua dây dẫn
thẳng hay dây dẫn có
hỡnh dạng bất kỳ đều
xảy ra tác dụng lực (gọi
là lực từ) lên kim nam
châm đặt gần nó.
Ơ-xtét đã làm thí nghiệm nh
thế nào để chứng tỏ rằng
dòng điện sinh ra từ?
Kim nam lệch khỏi h
ớng Nam-Bắc. Lúc đã nằm
cân bằng kim nam châm
không còn song song với
dây dẫn nữa.


Một kim nam châm (gọi là nam
châm thử) đ ợc đặt tự do trên trục
thẳng đứng, đang chỉ h ớng Nam-
Bắc. Đ a nó đến các vị trí khác
nhau xung quanh dây dẫn có
dòng điện hoặc xung quanh thanh
nam châm.
2. Kết luận :
II/ Từ tr ờng :
C2 Có hiện t ợng gì xảy ra với kim
nam châm?
Kim nam châm lệch khỏi h ớng Nam - Bắc.
1. Thí nghiệm

S
N
A B
I/ Lực từ :
1. Thí nghiệm :
Tiết 24: Tác dụng từ của dòng điện- Từ tr ờng

C3 ở mỗi vị trí, sau khi nam châm
đã đứng yên, xoay cho nó lệch
khỏi h ớng vừa xác định, buông tay.
Nhận xét h ớng của kim nam châm
sau khi đã trở lại vị trí cân bằng.
Kim nam châm luôn chỉ một
h ớng xác định


A B
I/ Lực từ :
II/ Từ tr ờng :
1. Thí nghiệm
Tiết 24: Tác dụng từ của dòng điện- Từ tr ờng

- Không gian xung quanh nam
châm, xung quanh dòng điện có
khả năng tác dụng lực từ lên kim
nam châm đặt trong nó. Ta nói
trong không gian đó có từ tr ờng.
- Tại mỗi vị trí nhất định trong từ
tr ờng của thanh nam châm hoặc
của dòng điện, kim nam châm
đều chỉ một h ớng xác định.
I/ Lực từ :
II/ Từ tr ờng :
1. Thí nghiệm
2. Kết luận
Hiện t ợng xảy ra đối với
kim nam châm trong thí
nghiệm trên chứng tỏ
không gian xung quanh
dòng điện, xung quanh
nam châm có gỡ đặc
biệt?
Tại mỗi vị trí nh thế nào
thỡ kim nam châm luôn
chỉ một h ớng xác định?
Tiết 24: Tác dụng từ của dòng điện- Từ tr ờng


1. Thí nghiệm
2. Kết luận
Nơi nào trong không gian có lực từ tác dụng lên kim nam châm thì
nơi đó có từ tr ờng.
3. Cách nhận biết từ tr ờng
Các em xem lại thí nghiệm
A B
II/ Từ tr ờng :
I/ Lực từ :
Từ tr ờng tồn tại ở đâu?
Tiết 24: Tác dụng từ của dòng điện- Từ tr ờng
Kết luận

I/ Lực từ :
II/ Từ tr ờng :
C4 Nếu có một kim nam châm thì em làm
thế nào để phát hiện ra trong dây dẫn AB có
dòng điện hay không?
IIi/ Vận dụng :
Đặt kim nam châm lại
gần dây dẫn AB. Nếu kim
nam châm lệch khỏi h ớng
Nam- Bắc thì dây dẫn AB
có dòng điện chạy qua và
ng ợc lại.
C5 Thí nghiệm nào đã làm với nam châm
chứng tỏ xung quanh Trái Đất có từ tr ờng?
Đó là thí nghiệm đặt
kim nam châm ở trạng

thái tự do, khi đã đứng
yên, kim nam châm luôn
chỉ h ớng Nam Bắc.
C6 Tại một điểm trên bàn làm việc, ng ời ta
thử đi thử lại vẫn thấy kim nam châm luôn
nằm dọc theo một h ớng xác định, không
trùng với h ớng Nam Bắc. Từ đó có thể rút
ra kết luận gì về không gian xung quanh
kim nam châm ?
Không gian xung
quanh kim nam châm có
từ tr ờng.
Tiết 24: Tác dụng từ của dòng điện- Từ tr ờng

Củng cố
Trả lời câu hỏi nêu ra ở đầu bài
Dòng điện chạy qua dây dẫn thẳng hay
dây dẫn có hỡnh dạng bất kỳ thỡ nó có
tác dụng từ.
Ng ời ta dùng kim nam châm (gọi là nam châm
thử) để nhận biết từ tr ờng.
Cách nhận biết từ tr ờng

GHI NHớ

Không gian xung quanh nam châm,
xung quanh dòng điện tồn tại một từ
tr ờng. Nam châm hoặc dòng điện đều
có khả nng tác dụng lực từ lên kim
nam châm đặt gần nó.


Ng ời ta dùng kim nam châm (gọi là
nam châm thử) để nhận biết từ tr ờng.

Từ tr ờng th ờng đ ợc phát hiện ở khu vực:
- Lân cận các đ ờng dây cao thế.
- Các dây tiếp đất của hệ thống thu lôi.
- Các dây tiếp đất của các thiết bị điện.
- Khu vực xung quanh thiết bị điện đang vận hành: Bếp
điện, quạt bàn, lò s ởi điện, màn hỡnh máy vi tính, đồng
hồ điện, máy sấy tóc, điện thoại di động.
- Không nên ngủ gần các thiết bị điện, đặt biệt là các
thiết bị có motor.
- Gi khoảng cách với đầu máy video ít nhất là 4,5
mét,hãy tắt đầu máy khi không sử dụng.
- Không ngồi gần phiá sau màn hỡnh vi tính.
- Gi khoảng cách vài mét đối với ti vi.

C¸c em xem mét sè h×nh ¶nh vÒ tõ tr êng
Tõ tr êng cña d©y dÉn
Tõ tr êng cña Tr¸i §Êt 1
Tõ tr êng cña Tr¸i §Êt 3
Tõ tr êng cña Tr¸i §Êt 2Tõ tr êng cña Tr¸i §Êt 2
Bµi tËp

DÆn dß
- Häc kü bµi
- Lµm bµi tËp 22 trang 27 SBT.

Cám ơn thầy cô các em!

Cám ơn thầy cô các em!
Bài học kết thúc tại đây.
Bài học kết thúc tại đây.

22.1 Trong thí nghiệm phát hiện tác dụng từ của
dòng điện, dây dẫn AB đ ợc bố trí nh thế nào?
A. Tạo với kim nam châm một gốc bất kỡ
B. Song song với kim nam châm
C. Vuông gốc với kim nam châm
D. Tạo với kim nam châm một góc nhọn
22.3 Từ tr ờng không tồn tại ở đâu?
A. Xung quanh nam châm.
B. Xung quanh dòng điện.
C. Xung quanh điện tích đứng yên.
D. Xung quanh trái đất.
Dặn dò

22.4 Giả sử có một dây dẫn chạy qua nhà. Nếu không có
dụng cụ đo điện, Có cách nào phát hiện đ ợc trong dây dẫn
có dòng điện chạy qua hay không?
Lấy kim nam châm để gần dây dẫn:
- Nếu kim nam châm lệch khỏi h ớng Nam - Bắc thỡ dây
dẫn có dòng điện.
- Nếu kim nam châm không lệch khỏi h ớng Nam Bắc
thỡ trong dây dẫn không có dòng điện.
Dặn dò