Da sẹo không lo xấu
Sẹo không gây nguy hiểm nhưng lại ảnh hưởng nhiều đến thẩm mỹ. Vì thế mà cánh chị
em phụ nữ ai cũng muốn loại bỏ chúng nhanh chóng.
Trong cuộc sống có muôn vàn lý do khiến bạn phải bị sẹo. Vấn đề là bạn bị sẹo ở đâu,
như thế nào. Đối với những vùng da khác nhau, cơ địa khác nhau thì có sẹo khác
nhau. Da mỏng liền sẹo nhanh hơn so với da dày.
Theo các tài liệu, sẹo được hình thành khi lớp trung bì hoặc sâu hơn bị phá hủy. Độ lớn
và mức độ tổn thương càng nhiều thì tính chất sẹo càng xấu và càng phức tạp. Cơ thể
hình thành các sợi collagen mới thay thế vùng tổn thương và kết quả hình thành sẹo.
Hầu hết sẹo có tính chất phẳng, màu nhạt, còn một chút tính chất của tổn thương ban
đầu gây ra sẹo. Tuy nhiên, trong trường hợp có thể sản xuất quá mức collagen, sẹo có
thể nổi cao hoặc quá trình hình thành sẹo gây nên mất tổ chức đệm bên dưới mà sản
xuất collagen không đáp ứng đầy đủ để tạo thành sẹo lõm.
Nếu không giữ gìn, vệ sinh sạch sẽ thì các vết sẹo sẽ lâu khỏi hoặc lan rộng hơn. Một
số yếu tố tác động xấu đến quá trình hình thành sẹo như vết thương quá lớn, nhiễm
trùng lan rộng, dị vật trong tổn thương, sẹo ở vị trí chân dưới, vùng cùng cụt, những
bệnh mạn tính như suy gan, thận, bệnh lý tuyến giáp, rối loạn nội tiết…
Nếu không giữ gìn, vệ sinh sạch sẽ thì các vết sẹo sẽ lâu khỏi hoặc lan rộng hơn.
Đối với những tổn thương nhẹ như mụn trứng cá, vết đứt tay… thì miệng vết thương
lành nhanh, phần da phải tái tạo không nhiều nên bạn chỉ cần vệ sinh tại chỗ sạch sẽ
bằng nước muối natri clorid. Những vết thương hở, mất da thì bạn cần giữ cho thông
thoáng và vệ sinh ngay từ khi bị thương. Có thể dùng nước đun sôi để nguội rửa sạch
vết thương ban đầu, sau đó gội lại bằng nước muối hoặc cồn iốt loãng. Dùng gạc thấm
khô vết thương rồi đến gặp bác sĩ xử lý. Thông thường bạn sẽ được chỉ định dùng
kháng sinh đường ống và bôi tại chỗ để chống nhiễm trùng. Ngoài ra, khi vết thương
bắt đầu se mặt, bạn có thể ép nước cốt nghệ tươi bôi trực tiếp lên khắp bề mặt vết
thương. Khi vết thương đóng vảy, đặc biệt là lúc lên da non gây ngứa, không nên bóc
vảy vết thương ra, kể cả lớp da non đã phủ kín miệng vết thương vì nếu vết thương bị
tác động sớm cũng có thể gây nhiễm trùng, tăng nguy cơ vết sẹo lớn và lâu lành hơn.
Xử lý các vết sẹo
Dự phòng sẹo xấu thường khó và ít đạt được kết quả mong muốn. Để tránh phải đối
đầu với các vết sẹo xấu dai dẳng, bạn hãy điều trị sớm, kịp thời các bệnh viêm da,
chăm sóc các vết thương phần mềm sớm, hạn chế tình trạng nhiễm trùng, vết thương
cần được cắt lọc sạch, khâu theo đường thẩm mỹ. Song song đó nên sử dụng thêm
các chế thẩm vitamin E dạng bôi hoặc uống giúp cho quá trình lành sẹo nhanh hơn và
hạn chế sẹo xấu. Tuy vậy, vitamin E không có tác dụng giảm kích thước, hình dạng và
màu sắc của sẹo. Một số thuốc bôi giúp hạn chế hình thành sẹo xấu sau điều trị như
madecassol, hirudoid, contractubex, A derma epitheliale… Chế độ dinh dưỡng hợp lý,
nghỉ ngơi cũng giúp cho quá trình lành sẹo tốt hơn. Đối với các loại sẹo, lại có những
biện pháp điều trị khác nhau.
* Sẹo lồi: Là những sẹo giống như khối u, làm ngứa ngáy. Thường do cơ địa sẹo lồi
hoặc ảnh hưởng di truyền. Sau khi phẫu thuật, tỷ lệ tái phát cao. Ngoài ra, có một số
người khác không thuộc tạng sẹo lồi nhưng khi vết thương hoặc vết mổ không được
phẫu thuật tốt, bị sang chấn (chấn thương) nhiều hay bị nhiễm trùng mổ cũng bị sẹo
lồi. Để điều trị sẹo lồi, tùy theo vị trí bác sĩ sẽ quyết định sử dụng phương pháp phẫu
thuật cắt bỏ chỗ lồi, cà da, chiếu tia hoặc tiêm thuốc chống sẹo nếu sẹo bắt đầu lồi lên
trở lại.
* Sẹo quá phát: Vết sẹo ngày càng giãn ra, to dần và đầy lên. Loại sẹo này thường
xuất hiện ở một số nơi đặc biệt của cơ thể như vùng vai, trước ngực, trên rốn. Cách
khắc phục cũng là cắt bỏ chỗ lồi, cà da, chiếu tia hoặc tiêm thuốc chống sẹo.
* Sẹo lõm: Dùng mỡ của cơ thể cấy ghép bên dưới hoặc chất cấy độn nhân tạo chích
trực tiếp vào da, có thể sử dụng các chất như Acid Hyaluronic, Collagen để làm đầy vết
sẹo lõm. Tia laser cũng đang được ứng dụng để làm đầy dẫn các sẹo lõm và làm thấp
dần các sẹo lồi.
* Sẹo thâm: Bất kỳ sẹo nào cũng có thể bị thâm, do phản ứng thông thường của da, bề
mặt da bị thương tổn, phản ứng tế bào sắc tố dưới ánh sáng mặt trời. Loại sẹo này sẽ
mờ dần theo thời gian. Cần tránh ánh sáng mặt trời và dùng kem chống nắng khi đi ra
ngoài. Bạn có thể dùng thuốc chống tạo sắc tố như: Leucodinine B hoặc Hydroquinol.
Hãy điều trị sớm, kịp thời các bệnh viêm da, chăm sóc các vết thương phần mềm sớm,
hạn chế tình trạng nhiễm trùng, vết thương cần được cắt lọc sạch, khâu theo đường
thẩm mỹ.
* Sẹo bỏng axit: Đặc điểm của bỏng là do axit là gây hoại tử đặc. Axit khiến da bị cháy
nám lại thành khối mô cứng và thành sẹo, co kéo làm biến dạng các tổ chức lân cận.
Tùy từng trường hợp có thể phẫu thuật một hoặc nhiều lần, mỗi lần cách nhau khoảng
1 đến 2 lần đến cách nhau khoảng 1 đến 2 tháng. Thời gian này cần thiết để các mạch
máu nuôi dưỡng tổ chức thay thế mô sẹo được phát triển tốt, bảo đảm mảnh mô ghép
hoặc chuyển đến không bị hoại tử về sau.
* Sẹo bỏng: Dù là bỏng gì thì việc dùng nước đá ngâm trong phút đầu tiên đều có tác
dụng co mạch giảm đau và giải tỏa nhiệt tức thì. Sau đó dùng nước đun sôi để nguội
ngâm vết thương trên đường đưa đến bệnh viên xử lý. Dùng lòng trắng trứng phủ lên
vết bỏng ngay lập tức cũng là cách xử lý ban đầu hiệu quả. Vết thương do bỏng nên
giữ vệ sinh và thật thông thoáng. Bài thuốc nước cốt nghệ tươi bột lên vết thương có
thể làm ngay từ những ngày đầu tiên sẽ kích thích qua trình tái tạo da nhanh chóng.
* Cơ địa sẹo lồi: Do một lượng lớn mô liên kết tăng sinh và bị thoái hóa hialin, tạo
thành các vết sẹo tăng trưởng quá mức, vượt quá phạm vi tổn hại vốn có. Ngay cả khi
vết thương đã hoàn toàn lành, nhưng vết sẹo lớn khiến thân chủ mong muốn thay đổi
thì cũng phải cân nhắc kỹ, vì đã bị sẹo lồi thì việc chỉnh sửa sẹo có thể tạo ra những cái
sẹo lớn hơn ban đầu. Có thể dùng các loại thuốc xóa sẹo và kem làm sáng da để “bào
mỏng” vết sẹo và biến màu đỏ tươi, tím đỏ hoặc hồng đậm của vết sẹo nhạt màu đi.
Thực phẩm và người bị sẹo
Những thức ăn nên dùng nhiều: Lời khuyên đầu tiên mà các bác sĩ dành cho những ai
đang cần tái tạo da là hãy ăn thật nhiều thịt. Đó chính là nguồn dinh dưỡng quan trọng
giúp cơ thể tự lấy lại sự cân bằng cho mình. Các loại rau củ đều có công dụng tốt với
các vết thương đang lên da non như: rau ngót, các loại rau họ cải… Nghệ là món ăn
được khuyến khích cho người đang cần tái tạo các tế bào, diếp cá cung cấp kháng sinh
tự nhiên chống viêm và kháng khuẩn rất tốt…
Những thức ăn nên tránh: Cơm nếp, thịt gà, đồ cay nóng sẽ khiến vết thương mưng
mủ, lâu lành, trứng có thể làm vết thương loang lổ như lang ben, rau muống tăng sinh
tế bào gây lồi, hải sản dễ kích ưng gây ngứa ngáy, khó chịu, thịt bò gây co kéo da…