Món ăn miền trung
Với bờ biển dài, bề ngang hẹp của miền Trung, mắm ruốc, cá kho, đã đi
vào mâm cơm của số đông thay cho "tương cà gia bản" truyền thống của
miền Bắc. Món cá ngừ kho chan bún, bánh tráng là đặc sản của dọc suốt
duyên hải miền Trung.
Món cá kho phần nhiều là cá biển và thường kho lẫn với các loại rau quả
như khế, cà chua, dưa hường, mít non Món gỏi cũng được chế biến từ
cá biển và các loại hải sản như tôm, mực
Suốt miền Trung cho đến miền Đông Nam Bộ có món gỏi mít non hấp
dẫn. Từ đất Quảng, món mì Quảng giành được khẩu vị của tất cả các tỉnh
miền Trung và tiến vào Sài Gòn với vị trí đặc sản.
Một trung tâm ăn uống
lớn của miền Trung là
Huế. Món ăn nơi đây là
sự chọn lọc các món từ
đàng ngoài và cải tiến,
nâng cao cho phù hợp
với thổ nghi, sản vật
Huế.
Cuộc sống vua chúa với
nhu cầu hưởng lạc cao
chính là thời cơ vàng để
các món ăn Huế phát triển. Có thể nói các món ăn Huế là tiêu biểu cho
văn minh ăn uống Việt Nam cuối thế kỷ 18 sang thế kỷ 19.
Món ăn Huế được chế biến công phu, tinh tế. Nhiều người cho rằng ăn
các món Huế là thưởng thức cái đẹp, cảm nhận cái hồn của Huế không
còn thấy cần tìm sự no nê. Ngay những thứ như lòng lợn, lòng bò vào tay
các bà nội trợ Huế cũng trở thành những mỹ vị cao sang. Món cá kho của
bình dân ba miền khi đến Huế cũng mang màu quý phái: cá bống thệ lẫn
thịt ba rọi rau răm, ớt bột, tiêu, đường, nước mắm, nước màu, cho lửa liu
riu và con cá kho khi lên đĩa nhìn trong suốt như hổ phách
Có hàng trăm món Huế và ngày nay, cả nước đều biết đến tiếng mắm tôm
chua Huế ăn với thịt lợn luộc kèm khế, vả và các loại rau thơm. Bún bò
Huế, cơm hến tré, bánh lá là những món ăn bình dân Huế, nhưng ngày
nay đã là món đặc sản trong thực đơn các khách sạn sang trọng …….
Một số món ăn tiêu biểu:
Cuốn ram Huế
Món ăn này sẽ giúp bạn có thể cải thiện bữa ăn gia đình. Chỉ cần bỏ chút
thời gian chế biến là bạn sẽ được thưởng thức văn hoá ẩm thực cung đình.
Nguyên liệu:
- 100 gam thịt nạc
- 1 cái bánh tráng gạo mè
- 5 tai nấm mèo
- 2 tép hành lá
- 2 vắt bún Tàu
- 1/3 củ cà rốt
- 1/3 củ cải trắng
- Rau sống các loại
- Muối, hạt nêm, hành tỏi, tiêu, đường, dấm
Thực hiện:
- Bằm nhỏ thịt nạc, nấm mèo,
hành lá, bún Tàu ướp gia vị vừa
ăn và trộn đều.
- Bánh tráng cắt làm 6, cho hỗn
hợp đã trộn vào miếng bánh và
gói lại theo hình tam giác.
- Cà rốt và củ cải trắng cắt sợi nhỏ
ngâm với dấm đường làm món
chua ngọt.
- Những miếng bánh gói xong cho vào dầu nóng chiên giòn, sắp xếp ra
đĩa và dùng với rau sống kèm nước nắm chua ngọt.
Mì Quảng
Mì Quảng là món ăn đầy hấp dẫn, chinh phục được khẩu vị của người
phương nam. Bát mì chan nước dùng thịt, ăn kèm với bánh tráng và đậu
phộng luôn để lại hương vị khó quên.
Cũng như phở Hà Nội, hủ tíu Sài Gòn, bún bò Huế, mì Quảng đã bước
vào thực đơn điểm tâm và các món ăn của người miền nam. Ban đầu, mì
Quảng chỉ để phục vụ cho những người Quảng Nam xa quê, ăn để đỡ nhớ
nhà nhưng rồi món mì Quảng ngon thu hút cả người miền nam.
Ở Quảng Nam các quán đông khách thường lấy mì ở chợ Chùa, huyện
Duy Xuyên, lấy rau sống tại Hội An, tôm được cung cấp từ các ngư dân
Cửa Đại và nước mắm dùng để nêm phải là nước mắm Nam Ô, quả là
món ăn rất cầu kỳ. Mì Quảng có nhiều loại: mì làm bằng gạo lức có màu
nâu đỏ, mì pha bột nghệ có màu vàng, còn làm bằng bột gạo thường thì
có màu trắng như bánh phở. Sợi to hơn và dầy hơn hủ tíu. Nước dùng
phải được nấu nhiều xương cho ngọt, thêm tí dầu hạt điều để nước dùng
có màu tươi. Phần quan trọng thứ hai trong tô mì là "nhân", gồm có thịt
gà, thịt bò, sườn heo non, tôm. Các thứ này được xào cùng với khóm
(dứa) cắt nhỏ, tạo thành các loại thịt cùng với vị ngọt hơi chua của khóm
(dứa).
Mì Quảng không sử dụng nước dùng nhiều như hủ tíu và phở, nên trước
khi chế nước dùng vào, sợi mì phải được trụng nước nóng hơi lâu. Nhân
được xếp sao cho đẹp, nhìn phải bắt mắt, vì vậy thịt và tôm phải để trên
mặt cho đều rồi mới chế
nước dùng, sau cùng rải
đậu phộng lên. Giã đậu
phộng để ăn mì Quảng
cũng là một nghệ thuật.
Đậu không được đâm
nhuyễn, chỉ cà cho vỡ
hai ra để người ăn nhai
cùng với bánh tráng phát
ra âm thanh mới thú vị.
Ăn mì Quảng phải kèm
bánh tráng gạo miền
trung nướng bằng lửa
than mới ngon. Rau ăn với mì Quảng là rau húng cây, húng lủi, xà lách
cùng với chuối cây xắt mỏng trộn vào nhau thành một hỗn hợp rau.
Người miền nam thích ăn giá sống có thể cho vào một ít.
Bánh Bèo
Đây là một loại bánh được coi là đặc sản của Huế. Những lá bánh tròn
mỏng mảnh trắng muốt sẽ càng thêm hấp dẫn khi chấm với nước mắm
tôm pha.
Nguyên liệu:
- 30 g bột gạo
- 1/2 muỗng cà phê bột năng
- 1 miếng da heo khô cắt hột lựu chiên giòn
- 20g tôm xú luộc giã nhuyễn cháy khô.
Thực hiện:
- Bột gạo và bột năng cho vào tô.
- Cho 1/2 chén nước khuấy đều.
- Bắc nồi hấp lên bếp cho nước sôi đồng thời cho 6 chén nhỏ chứa hỗn
hợp bột đã pha vào nồi hấp.
- Đợi đến lúc bột trong là chín.
- Nhắc xuống để nguội, trước khi ăn
cho vào mỗi chén 1 ít tôm cháy, 2
miếng da heo chiên, và mỡ hành tươi.
Món này dùng với nước mắm tôm pha.
Thịt bò thưng
Những dịp lễ tết, giỗ chạp, ngoài
những món nem, bì, chạo, chả… làm
từ thịt heo, bò, người miền Trung còn
hay nấu món "thịt bò thưng", đây là
một món ăn ít được biết nhiều ngoài
khu vực miền Trung khoảng từ Quảng
Nam vào đến Phú Yên, Bình Định.
Để nấu món bò thưng, người nội trợ
phải dậy sớm ra chợ chọn mua thịt thăn bò. Chọn thịt nguyên khối, lúc
lạng theo sớ dọc cho miếng thịt có độ dày khoảng 1cm, thịt sẽ liền, rộng
bản, dễ cuốn. Phải lạng theo sớ dọc thì thịt khi nấu sẽ không bị rã, nát.
Ướp thịt bò với đường, nước mắm, muối, tiêu, hành tỏi giã nhỏ, ngũ vị
hương và dầu ăn. Xong để thịt đã ướp vào nơi mát khoảng 30 phút cho
thấm.
Mỡ gáy heo là nguyên liệu quan trọng thứ nhì, phải lựa đúng mỡ gáy vì
mỡ phần này khi nấu chín sẽ giòn, xốp, ngon hơn mỡ ở những vị trí khác
trong con heo. Mỡ heo cắt thành thỏi độ 1x1cm, dài bằng miếng thịt bò
rồi ướp với đường, muối, để trong 30 phút. Sau đó trải miếng thịt bò ra,
đặt thỏi mỡ vào giữa và cuốn thật chặt tay, dùng dây gai cột lại.
Giai đoạn nấu cũng phải lưu ý vì đây là lúc chỉ cần quá lửa, bò sẽ dai
không ngon. Bắc chảo dầu đun lửa nóng già, chiên cuốn thịt cho vàng đều
bên ngoài. Sau đó, sả chặt khúc lót đáy nồi, xếp các cuốn thịt lên trên, đổ
nước ngập khoảng phân nửa cuốn thịt. Đun thịt vừa sôi, vặn nhỏ lửa, đậy
nắp nồi lại, thỉnh thoảng trở thịt cho chín đều. Khi thịt đã chín mềm, nước
còn lại chừng 1/3, cho đậu phộng rang giã nhỏ vào, nấu sôi lại, nêm nếm
cho vừa ăn, nhắc xuống để nguội.
Khi ăn, người ta tháo dây, cắt khoanh dày cỡ 1cm xếp vào đĩa, cho nước
thịt vào và rải thêm đậu phộng rang lên mặt. Từng miếng thịt tròn, vị mặn
ngọt đậm đà, thơm mùi sả và ngũ vị hương, màu nâu bóng, điểm ở giữa là
miếng mỡ trắng trong thật hấp dẫn.
Dùng thịt với cơm nóng, vị ngọt, béo của thịt và mỡ hòa cùng mùi gạo
kích thích vị giác của người ăn. Người miền Trung khi ăn cỗ bao giờ
cũng có thêm bánh tráng nướng. Tiếng bánh tráng bẻ rôm rốp, mùi mè
thơm lừng, nhai bánh rào rạo trong miệng cùng vị thịt bò thưng mềm mại
thì không gì bằng. Một món ăn ngon truyền thống, được giới thiệu như
một phần bổ sung trong kho tàng văn hóa ẩm thực Việt Nam