Sông Đa Nhim và Tứ Cảnh
Sông Đa Nhim: Sông Đa Nhim bắt nguồn từ phía Bắc núi Gia Rích
(1.923m) ở huyện Lạc Dương, tỉnh Lâm Đồng, gần ranh giới với
hai tỉnh Khánh Hoà và Ninh Thuận. Sông chảy qua các huyện Đơn
Dương, Đức Trọng và đổ vào sông Đa Dâng gần thác Pongour.

Truyền thuyết: Về lai lịch của con sông, người Cơ Ho có câu
chuyện kể như sau: Ngày xưa, ở buôn Kon Đố, xã Đưng K’Nớ,
huyện Lạc Dương, có một đôi vợ chồng: người chồng tên là Ha
Biang, người vợ tên là K’ Lang. Một năm nọ, toàn vùng bị hạn
hán, Ha Biang lên đường đi kiện trời, nhưng khi đến núi Găng-reo
ở huyện Đức Trọng hiện nay thì bị chết đói. K’Lang lần theo vết
của cây con do Ha Biang đã bẻ đi tìm chồng. Nhìn thấy xác chồng,
K’ Lang khóc lóc thảm thiết, vang xa khắp “tám núi, tám sông, tám
rừng, tám suối” và bay đến tận trời. Trời liền sai thần mưa trút
nước xuống trần gian nhưng K’Lang vẫn tiếp tục khóc cho đến
chết. Tiếng khóc của K’Lang làm xúc động con voi đầu đàn. Nó
đến che mưa cho K’Lang và Ha Biang, đứng khóc rồi chết theo Ha
Biang và K’Lang. Nước mưa hoà cùng nước mắt của K’Lang và
con voi chảy thành sông gọi là sông Đa Nhim (da: nước; nhim:
khóc). Các già làng đặt tên cho ngọn núi ở Kon Đố là Lang Biang
và núi Găng-reo là núi Voi.

Nguồn lợi: Trên dòng chảy của sông Đa Nhim, người ta chặn một
đập nước tạo thành hồ Đa Nhim, hay còn gọi là hồ Đơn Dương
trên địa bàn huyện Đơn Dương. Đây là công trình thuỷ điện quan
trọng trong vùng. Từ thị xã Phan Rang-Tháp Chàm, tỉnh Ninh
Thuận, ngược quốc lộ 27 chừng 50 km, du khách sẽ nhìn thấy hai
ống thủy lực chạy song song, dài khoảng 2 km, dẫn nước từ trên
núi xuống nhà máy nằm dưới chân đèo. Không chỉ là nguồn lợi
thuỷ điện, sông Đa Nhim còn tạo ra nhiều cảnh quan đẹp trở thành

những điểm du lịch nổi tiếng của tỉnh Lâm Đồng. Sông có 3 thác:
Liên Khương, Gougah và và Pongour


Đặp - Hồ Đa Nhim

THÁC PONGOUR - ĐÀ LẠT - LÂM ĐỒNG
Thác Pongour hay còn gọi là thác Bảy tầng là một ngọn thác
tại huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng, nằm cách Đà Lạt 50
km về hướng Nam.
Thác đổ từ độ cao gần 40 mét, trải rộng hơn 100 mét, qua
hệ thống đá bậc thang bảy tầng. Bao quanh là khu rừng
nguyên sinh có diện tích khoảng 2,5 ha với thảm thực vật đa
dạng, phong phú.

TRUYỀN THUYẾT:
Truyền thuyết kể rằng:
Ngày xưa, vùng đất Phú Hội - Tân Hội - Tân Thành bây giờ
do một nữ tù trưởng K’Ho xin đẹp tên là Kanai cai quản.
Nàng có tài chinh phục thú dữ phục vụ lợi ích con người,
trong đó có bốn con tê giác to lớn khác thường, luôn tuân
lệnh Kanai dời non ngăn suối, khai phá nương rẫy trồng
bắp, gieo lúa và sẵn sàng xung trận chiến đấu chống kẻ thù,
bảo vệ buôn làng. Nhờ đó, cuộc sống cộng đồng ngày càng
sung túc, thanh bình. Mùa xuân năm ấy, đúng ngày rằm
tháng giêng, nàng nhẹ nhàng trút hơi thở cuối cùng. Bốn con
tê giác quanh quẩn đêm ngày không rời thân chủ nửa bước,
chẳng buồn ăn uống cho đến chết Bỗng một sáng bình
minh vừa hé, mọi người hết sức ngạc nhiên khi thấy nơi
nàng yên nghỉ sừng sững ngọn thác đẹp tuyệt trần. Thì ra,

suối tóc Kanai đã hoá thành làn nước trong xanh, mát rượi,
tung bọt trắng xoá, còn những phiến đá bàn xanh rêu xếp từ
cao xuống thấp, làm nền cho thác đổ, chính là các cặp sừng
của đàn tê giác hoá thạch - biểu tượng của sức mạnh đoàn
kết, gắn bó vĩnh cửu giữa con người với thiên nhiên bao la.
Pongour là tên do người Pháp phiên âm từ tiếng bản địa
K’Ho: Pon-gou có nghĩa là ông chủ vùng đất sét trắng. Theo
một số tài liệu địa chất của người Pháp, vùng đất này có
nhiều kaolin.
Pongour là thác nước duy nhất có ngày hội. Hằng năm cứ
vào dịp rằm tháng giêng âm lịch, từ khắp nơi các nam thanh
nữ tú không phân biệt dân tộc đổ về đây trẩy hội mùa Xuân.
Đây là dịp mà mọi người sống cởi mở, chân tình, tự do tìm
hiểu và yêu mến nhau.

Nguồn: saigontoserco

Thác Liên Khương - Đà Lạt - Tỉnh Lâm Đồng

Thác Liên Khương hay thác Liên Khang, có tên cũ là Liên
Khàng
(Liêng: thác; Khàng: ong vò vẽ hay kiến vàng), tại ngã ba
Liên Khương, huyện Đức Trọng, Lâm Đồng. Thác nằm ngay cạnh
quốc lộ 20 từ thành phố Hồ Chí Minh lên Đà Lạt, cách Đà Lạt
chừng 27km, cách sân bay Liên Khương khoảng 1km.


Thác rộng khoảng 200m, cao 50m, vào giữa mùa khô đến cuối
mùa khô, thác có ít nước. Đây là một ngọn thác hùng vĩ ở Lâm
Đồng, gắn liền với những truyền thuyết huyền bí của miền đất Tây

Nguyên. Cùng với 2 thác Gougah và thác Pongour, thác Liên
Khương là một trong 3 thác nước đẹp trên sông Đa Nhim.
Tuy đã được xếp hạng di tích quốc gia nhưng hiện nay, do không
được quan tâm bảo trì đúng mức, thác Liên Khương đã cạn nước
nên đã đóng cửa khai thác, không tổ chức phục vụ khách tham
quan, cuối năm 2008 Sở VH-TT tỉnh Lâm Đồng đã gửi văn thư đề
nghị Ủy ban nhân dân tỉnh cho phép tham mưu để Bộ Văn hóa
Thông Tin thu hồi giấy phép xếp hạng
[1]
.
Truyền thuyết
Tương truyền nơi đây vốn là khu rừng nguyên sinh có con suối thơ
mộng chảy qua. Trên cây có lắm quả ngọt dành cho người và khỉ.
Dưới suối có nhiều cá đến nổi dân làng ăn không hết. Vì lý do đó
mà lũ kiến vàng từ vùng núi xa xăm nào đó kéo về ngụ cư. Bởi
cuộc sống sung túc nên kiến vàng ngày càng đông. Chúng làm tổ
và chiếm vị trí độc tôn khiến người dân bản địa lại thiếu cái ăn.
Dân làng phải bắt buộc cầu cứu thần lửa. Nhưng thần lửa càng đốt
nhiều thì lũ kiến càng sinh sôi. Thần lửa kiệt sức đành chịu thua.
Lũ làng lại dâng lễ vật, đâm trâu cúng Yàng và cầu xin Yàng đánh
giặc Kiến Vàng. Cảm động trước lòng thành của dân làng, Yàng đã
gọi thần mưa, thần Sấm Sét làm cho lụt to. Nước từ Đa Nhim như
nước mắt đổ về cuốn trôi giặc Kiến Vàng. Từ đó dân chúng sống
ấm no hạnh phúc. Thác Liên Khương là nơi búa sét cuối cùng đánh
tan kiến chúa chạy qua đấy, tạo thành dòng thác sâu và đẹp.

Nguồn: wikipedia




Thác Gougah

Vị trí: Từ Đà Lạt, theo quốc lộ 20 chừng 37km rồi rẽ về phía tay
trái theo một con đường mòn quanh co, xinh xắn dài 500m, du
khách sẽ tới thác Gougah.
Đặc điểm: Thác Gougah hay còn gọi là thác Ổ Gà là một con thác
đẹp và nổi tiếng của vùng Đà Lạt - Lâm Đồng.
Tên thác Gougah là do người dân bản địa đặt, còn cái tên Ổ Gà là
của người Kinh. Sở dĩ ngọn thác đẹp nhưng lại mang một cái tên
quá mộc mạc và giản dị như vậy là vì nếu đứng từ xa người ta
nhận thấy dòng thác được phân đôi thành hai nhánh theo chiều
dọc. Một bên là dòng thác đậm màu đất đỏ chảy im lìm tựa hồ như
lòng đỏ trứng gà. Còn một bên thì bọt nước trắng xóa bao phủ tựa
như lòng trắng của một quả trứng. Có người cho rằng Ổ Gà là biến
âm của chữ Gougah.
Từ xa du khách đã có thể nghe thấy tiếng thác Gougah đang gầm
réo suốt ngày đêm làm vang động cả núi rừng. Từ trên cao, một cột
nước trắng như tuyết khổng lồ đổ xuống ì ầm hòa lẫn với tiếng
chim chóc, tiếng gió rít qua từng cành cây kẽ lá tạo thêm vẻ đẹp
cho một bức tranh vốn đã sống động. Ngày nay, thác Gougah vẫn
còn giữ được nét hoang dã Tây Nguyên. Đứng ở đây du khách có
dịp sống lại thời xa xưa nhiều huyền thoại. Núi đồi hoang vắng gợi
cho ta nhớ đến những plei, làng Chăm một thuở. Xa xa về quốc lộ
20 (Sài Gòn - Đà Lạt), ngọn núi Chai yên lặng, cô đơn giữa cánh
đồng xóm Chung, Phú Hội. Rải rác đây đó vài bon, plei của người
K'ho, Churu. Nhà thơ Xuân Diệu lên Đà Lạt, ghé thăm Gougah đã
viết mấy câu thơ sau:
"Đổ ào ào, đổ Gu Ga
Sông Đa Nhim tới đây òa thành bông
Thành tơ trắng xóa một vùng

Bạc vàng tuôn xuống vô cùng thời gian "
Nguồn: Tổng cục du lịch Việt Nam


Hồ Đa Nhim
Cách Thành phố Đà Lạt (về phía Phan Rang, Ninh Thuận) khoảng
40km là hồ thủy điện Đa Nhim. Từ xa, cách cả chục km, chúng ta
có thể nhìn thấy hai đường ống lớn chạy song song, dài khoảng 2
km, dẫn nước từ trên núi xuống nhà máy nằm dưới chân đèo. Địa
hình khu vực này cao hơn mực nước biển khoảng 1.000-1.500m.


Hồ Đa Nhim
Đa nhim là công trình độc đáo của Đông Nam Á do người Nhật
thiết kế, thi công năm 1963-1964 như là khoản đền bù những hậu
quả do người Nhật gây ra trên đất nước Việt Nam trong thế chiến
thứ II, suốt trong bao nhiêu năm nay vẫn vận hành một cách đầy
hiệu quả.


Cụm công trình đầu mối (đập đất, tràn)
Đập ngăn nước của Đa Nhim cao 38 m, dài gần l.460 m, tạo hồ
chứa có dung tích 165 triệu m3 nước, với 4 tổ máy phát điện loại
tua-bin xung kích. Hồ tích nước từ hai sông Đa Nhim và Kronglet.


Đường ống thép tạo cột nước 800m dẫn nước vào tuabin thủy điện
Diện tích mặt hồ 9,7km², ở độ cao xấp xỉ 1.042m. Nước từ hồ theo
hai đường hầm bê tông xuyên núi dài 5km tới chóp núi thì nối vào
hai ống thép tròn có đường kính 2m (càng xuống càng nhỏ dần còn

1m) để vận hành 04 tuôcbin (loại tua-bin xung kích, mỗi tua-bin có
công suất 40MW). Độ chênh cao mực nước trước đầu và cuối
đường ống là 800m tạo ra áp suất trong đường ống lên tới 80 at-
mốt-phe (ta có thể hình dung là không khí trong bánh xe ôtô loại 4
chỗ khoảng 2,5at).



Trạm biến thế sau tua bin, hòa vào lưới điện Quốc gia

Gần đó là điểm tham quan du lịch nổi tiếng của Việt Nam: đèo
Ngoạn Mục. Con đèo ngoằn nghèo, cao hơn 1.000 m so với mực
nước biển, dốc "cùi chỏ" liên tục, có đoạn cua gần như thành một
vòng tròn khép kín. Trên lưng chừng đèo nhìn xuống, có thể thấy
quãng đường xe đã đi qua quanh co tựa như một con rắn khổng lồ
ôm lấy dãy núi. Đứng trên đèo này, chúng ta sẽ nhìn thấy toàn
cảnh Nhà máy Thủy điện Đa Nhim và từng chiếc ôtô thận trọng
nối đuôi nhau bò lên đèo, tất cả các xe qua đèo này đều phải chui
qua hai đường ống thủy lực khổng lồ của thủy điện Đa Nhim.
Phong cảnh bên đường rất nên thơ. Vô vàn những bông trang đỏ
thắm, sim rừng tím rộ, hoa ổi tàu vàng óng khoe sắc giữa bạt
ngàn cây cối xanh tươi, mát dịu. Vài khoảng rừng bị rám nắng,
dưới gốc là thảm lá khô, thi thoảng có chiếc lá vàng khẽ rơi trong
gió chiều, làm nên một bức tranh tuyệt đẹp.

(Ths. Nguyễn Hoài Nam)