Sự hình thành và phát triển của phôi, nhau và thai (p-3) ppsx
Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (926.56 KB, 14 trang )
Sự hình thành và phát
triển của phôi, nhau
và thai (p-3)
III. Quá trình mang thai
1. Maternal Recognition of Pregnancy
• Là giai đoạn không ổn định khi mà bào thai
đưa ra những dấu hiệu rằng nó đã hiện diện để
quá trình mang thai được thiết lập
Bò Cừu Ngựa Lợn
Chu
kỳ
đ
ộng
dục
16 - 19 12 - 21 12 - 16
10 - 12
Tín
hiệu
của
phôi
Interferon
tau
Inte
rferon
tau
Protein
Estrogen
• Những tín hiệu của phôi
thai sẽ xuất hiện đúng lúc để cho quá trình thải
xuất hormone progesteron của thể vàng được
tiếp diễn. Chú ý: Nếu như không có tín hiệu từ
phôi thai, PGF2α sẽ được thải xuất từ màng
trong tử cung để làm suy thoái thể vàng và từ đó
kết thúc việc sản xuất progesteron.
• Tín hiệu từ phôi thai của
động vật nhai lại, interferon tau (IFN-τ), được
kích hoạt nhằm giảm thiểu việc sản xuất PGF2α
từ tử cung. Do đó, PGF2α không đến để thoái
hóa thể vàng (Hình 8).
Hình 8. IFN-τ được sản xuất bởi những tế bào
lá nuôi phôi của túi phôi (blastocyst) khi nghiên
cứu ở bò và cừu. IFN-τ tác động lên tế bào tử
cung nhằm ngăn cản việc sản xuất các thụ quan
oxytocin, do đó oxytocin không có thể kích hoạt
việc tổng hợp PGF2α. Thêm vào đó, IFN-τ gây
nên việc tổng hợp protein từ các tuyến tử cung.
• Tín hiệu từ phôi thai lợn, oestrogen, tác
động trực tiếp đến quá trình tiết xuất PGF2α từ
tử cung làm cho chất này không đến và làm
thoái hóa thể vàng (Hình 9).
Hình 9. Ở lợn không có thai (hình trái), oxytocin
từ nội mạc tử cung, thùy sau tuyến yên và thể
vàng xúc tiến việc tổng hợp PGF2α bởi nội mạc
tử cung. PGF2α khuyếch tán đến các mao mạch
nội mạc tử cung sau đó được dẫn lưu tới động
mạch tử cung và đi đến buồng trứng gây nên
việc thoái hóa thể vàng. Ở lợn có thai (hình
phải), túi phôi sản sinh ra estradiol nhằm làm
cho PGF2α đi vào trong khoang tử cung và bị
tiêu hủy ở đó, tránh gây ra việc thoái hóa thể
vàng.
2. Nguồn Progesteron trong quá trình
mang thai
• Progesterone là hormone
chính của quá trình mang thai.
• Làm cho tử cung yên tĩnh và
nuôi dưỡng tử cung.
Loài Nguồn Progesterone
Thời
gian
mang
thai
Bò
Thể vàng trong suốt thời gian
mang thai. Khoảng sau ngày thứ
283
ngày
215, nhau thai cũng sản xuất
progesteron.
Cừu
Thể vàng cho đến ngày thứ 50,
sau đó là nhau thai.
148
ngày
Lợn
Chỉ từ thể vàng.
114
ngày
Ngựa
Thể vàng đầu tiết tiết xuất ra
progesterone cho đến khoảng
ngày th
ứ 180. Hoạt động của FSH
làm cho nang trứng phát triển và
PMSG làm cho hình thành những
thể vàng từ nang trứng. Thể vàng
này tiết ra progesterone và có
ảnh
hưởng rõ từ ngày 40 - 180.
Progesterone giảm thấp đến ngày
170 và sau đó tăng lên trong 5
337
ngày
tháng còn lại do được sản xuất ra
từ nhau thai.
3. Sự làm tổ của phôi thai
• Liên kết nhau thai với nội mạc tử cung
Ngày của thời kỳ thai
Bò 30 - 35
Cừu 18 - 20
Ngựa 50 - 60
Lợn 12 - 20
• Chức năng của các nhung mao màng đệm là
làm tăng diện tích bề mặt của nhau để tăng
cường sự trao đổi dinh dưỡng.
• Ở động vật nhai lại, mối liên lạc giữa mẹ và
thai qua hệ thống nhau mẹ và nhau thai (hình
10):
Cừu: 90 - 100 nhau được phân bố đều đặn ở
sừng tử cung. Trâu bò: 70 - 120 nhau thai phát
triển xung quanh thai.
Hình 10. Nhau được hình thành bởi những cấu
trúc hình nút áo bao gồm nhau thai (cotyledon)
và nhau mẹ (carules)
• Ở lợn và ngựa, những nếp gấp phức tạp
của màng thai và biểu mô nội mạc tử cung làm
tăng số vi thể nhau thai nhằm làm tăng diện tích
tiếp xúc cho việc vận chuyển chât dinh
dưỡng (Hình 11).
• Ở chó, xung quanh màng đệm có một
vùng trung tâm và xâm lấn một phần vào nội
mạc tử cung (Hình 12).
• Ở linh trưởng và người, nhau thai gồm
những đĩa tròn nhỏ ăn sâu vào niêm mạc tử
cung (Hình 13).
Hình 11. Những ví dụ của nhau thai lan tỏa, đặc
trưng bởi sự phân bố đồng dạng của các lông
nhung màng đệm được bao phủ lên toàn bộ bề
mặt của màng đệm. Bào thai lợn được giới thiệu
ở dưới đây. Chú ý rằng không có nhau thai trên
bề mặt của màng đệm túi niệu.
Hình 12. Nhau “khoanh vùng” ở chó, đặc trưng
bởi các vi nhung màng đệm phát triển theo dạng
vành đai
Figure 13. Nhau đĩa ở linh trưởng và người.Chú
ý: dây rốn quấn cổ bào thai.
4. Dinh dưỡng cho bào thai
• Nước và chất điện giải có thể thấm dễ
dàng qua nhau thai.
• Nhau thai chuyển đổi glucose thành
frutose, là nguồn năng lượng đầu tiên của bào
thai.
• Mỡ của thai được hình thành từ acid
béo chuyển qua nhau.
• Protein được tổng thợp từ acid amin qua
nhau thai.
• Vitamin hòa tain trong nước đi vào nhau
thai dễ hơn dạng vitamin hòa tan trong mỡ.
• Khoáng được vận chuyển qua hệ thống
nhau.
• Kháng thể không đi qua nhau. Động vật
sơ sinh sẽ nhận kháng thể từ sữa đầu
(colostrum) sau khi sinh ra.
Theo Phan Vũ Hải - ĐH Huế
