Ngày soạn
./ /.
Tiết 3: Một số KháI niệm cơ bản (tiếp)
Ngày giảng
./ /.
A. phần chuẩn bị
I. mục tiêu
1. Kiến thức:
- Các yêu cầu cơ bản của hệ CSDL.
- Một số ứng dụng.
2. Kỹ năng:
- Biết đợc các yêu cầu cơ bản của hệ CSDL
- Nắm đợc một số ứng dụng thực tế.
3. Thái độ:
- Qua bài giảng, học sinh có hứng thú, say mê với môn học, thấy đợc tầm quan
trọng của việc ứng dụng tin học trong quản lý.
II. phần chuẩn bị
1. Chuẩn bị của thầy giáo : SGK, TLHDGD, giáo án, sổ điểm .
2. Chuẩn bị của học sinh : Vở, nháp, SGK, tltk , học bài ở nhà trớc khi lên lớp.
B. Phần thể hiện trên lớp.
I. ổn định lớp:
II. Kiểm tra bài cũ: (5 phút)
1. Câu hỏi:Em hãy nêu khái niệm CSDL, hệ QTCSDL?
2. Trả lời:
* Cơ sở dữ liệu (CSDL-Database) là tập hợp các dữ liệu có liên quan với nhau, chứa
thông tin của một đối tợng nào đó (nh trờng học, bệnh viện, ngân hàng, nhà máy ),
đợc lu trữ trên bộ nhớ máy tính để đáp ứng nhu cầu khai thác thông tin của nhiều ngời
sử dụng với nhiều mục đích khác nhau.
* Hệ quản trị CSDL: Phần mềm cung cấp một môi trờng làm việc thuận lợi và hiệu
quả để tạo lập, lu trữ và khai thác thông tin của CSDL đợc gọi là hệ quản trị CSDL.
III. BàI mới
Hoạt động 1 (25 phút) Tìm hiểu yêu cầu cơ bản của hệ CSDL
Viết bảng Hđ của giáo viên HĐ của học sinh
c. Các yêu cầu cơ bản của hệ
CSDL:
Một hệ CSDL cần có các yêu
cầu cơ bản sau đây:
- Tính cấu trúc: Thông tin trong
CSDL phải theo cấu trúc xác
định.
- Tính toàn vẹn: Phải thoả mãn
tính ràng buộc dữ liệu (tuỳ thuộc
vào yêu cầu của từng CSDL khác
nhau).
- Tính ràng buộc toàn vẹn dữ
liệu.
- Tính nhất quán: Dữ liệu phải
đúng đắn, chính xác sau những sự
cố hoặc những thao tác trong quá
trình cập nhật.
- Tính an toàn và bảo mật
thông tin: CSDL phải đợc bảo vệ
an toàn, phải ngăn chặn đợc
những truy cập trái phép và phải
có khả năng khôi phục khi có sự
cố về phần cứng hay phần mềm.
GV: Em hãy cho biết
thế nào là cấu trúc
của một CSDL?
Tính toàn vẹn?
Ví dụ
Để đảm bảo tính toàn
vẹn dữ liệu trên cột
điểm, sao cho điểm
nhập vào theo thang
điểm 10, các điểm của
môn học phải đặt ràng
buộc giá trị nhập vào:
>=0 và <=10. ( Gọi là
ràng buộc vùng)
Tính không d thừa?
Ví dụ: Một CSDL đã
có cột ngày sinh, thì
không cần có cột tuổi.
Vì năm sau thì tuổi sẽ
khác đi, trong khi giá
trị của tuổi lại không
đợc cập nhật tự động
Nghe giảng
Suy nghĩ trả lời
Ví dụ khác: Đ ã có cột
soluong và dongia, thì
không cần phải có cột
thành tiền.
(=soluong*dongia).
Chính vì sự d thừa nên
khi sửa đổi dữ liệu th-
ờng hay sai sót, và dẫn
đến sự thiếu tính nhất
quán trong csdl.
Tính an toàn và bảo
mật thông tin?:
Ví dụ về tính an toàn
thông tin: Học sinh có
thể vào mạng để xem
điểm của mình trong
CSDL của nhà trờng,
nhng hệ thống sẽ ngăn
1
- Tính độc lập: DL trong CSDL
phải độc lập với các ứng dụng,
không phụ thuộc vào bài toán cụ
thể nào. Đồng thời phải độc lập
với các phơng tiện lu trữ.
- Tính không d thừa: Không
chứa những thông tin lập lại trong
CSDL và những thông tin có thể
suy dẫn đợc từ những dữ liệu
khác.
vì thế nếu không sửa
chữa số tuổi cho phù
hợp thì dẫn đến tuổi và
năm sinh thiếu tính
nhất quán.
chận nếu HS cố tình
muốn sửa điểm. Hoặc
khi điện bị cắt đột
ngột, máy tính hoặc
phần mềm bị hỏng thì
hệ thống phải khôi
phục đợc CSDL.
Ví dụ về tính bảo mật:
Hệ thống phải ngăn
chặn đợc mọi truy cập
bất hợp pháp đến
CSDL
Hoạt động 2 (15 phút) Tìm hiểu một số ứng dụng
Viết bảng Hđ của giáo viên HĐ của học sinh
4.Một số ứng dụng
- ứng dụng trong quản lí giáo dục và
đào tạo: quản lí thông tin về ngời học,
môn học, kết quả học tập
- ứng dụng trong kinh doanh: quản lí
khách hàng, sản phẩm, mua bán, hoá
đơn
- ứng dụng trong ngân hàng: quản lí tài
khoản, vốn vay, các giao dịch
- ứng dụng trong quản lí hành chính
nhà nớc: để quản lí con ngời, quản lí và
điều hành một số công việc của nhà n-
ớc.
- ứng dụng trong bu chính viễn thông:
dùng để quản lí các cuộc gọi, hoá đơn
thanh toán hàng tháng và tính toán cớc
phí cho khách hàng
- Và nhiều ứng dụng khác trong thực tế.
GV Đa ra các ứng
dụng thực tế để học
sinh thấy đợc CSDL
đợc ứng dụng rộng
dãi và hiệu quả
trong thực tế.
Nghe giảng
Ghi chép bài
Hoạt động 3 (2 phút) Củng cố
- Các yêu cầu cơ bản của hệ CSDL.
- Một số ứng dụng trong hệ CSDL
Hoạt động 4 (1 phút) HD học sinh học và làm bài tập
- Học bài cũ
- Làm các bài tập trong SBT
- Đọc trớc bài sau
2