Đột quỵ ở trẻ nhỏ
Gần đây, Khoa Cấp cứu Bệnh viện
Nhi Đồng 1 - TPHCM tiếp nhận
một số trẻ em nhập viện trong tình
trạng hôn mê, suy hô hấp, trụy tim
mạch mà trước đó không có biểu
hiện bệnh lý gì. Kết quả chụp CT
Scan cho thấy những trẻ này bị đột
quỵ do dị dạng mạch máu não gây
xuất huyết não.
Ngày 27-6, cháu K.T.M.L, 10 tuổi, ở
tỉnh Long An được chuyển đến Khoa Nhiễm-Thần kinh
Bệnh viện (BV) Nhi Đồng 1 - TPHCM, trong tình trạng bị
nhức đầu và liệt nửa người bên trái. Kết quả chụp CT Scan
cho thấy cháu bị áp xe não. Các bác sĩ chẩn đoán cháu bị áp
xe não do mắc bệnh tim bẩm sinh. Đây là một trong những
biểu hiện đột quỵ ở trẻ nhỏ. Bệnh nhi đã nhanh chóng được
Cháu H.T.S, hơn 1
tháng tuổi, được
chích vitamin K1 t
ại
B
ệnh viện Nhi Đồng
1 TPHCM
chuyển sang BV Chợ Rẫy để được phẫu thuật lấy máu tụ
trong não.
Dễ bị tử vong, di chứng
Bác sĩ Nguyễn Quang Vinh, Phó Khoa Nhiễm –Thần kinh
BV Nhi Đồng 1, cho biết không chỉ người lớn mới bị đột
quỵ mà ở trẻ em cũng vẫn gặp. Mỗi năm, BV Nhi Đồng 1
tiếp nhận khoảng 80 trẻ bị đột quỵ, trong đó có nhiều trẻ bị
tử vong hoặc để lại những di chứng như động kinh, rối loạn
vận động, khiếm khuyết về học tập, chậm phát triển thể
chất. Theo bác sĩ Vinh, đột quỵ được hiểu là tình trạng mất
chức năng thần kinh cấp (trong vài giờ, một ngày) hoặc
tình trạng yếu lực ở trẻ em.
Có nhiều nguyên nhân gây ra đột quỵ ở trẻ em, trong đó do
xuất huyết não, màng não là nguyên nhân gặp nhiều nhất.
Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là do trẻ không được
cung cấp đầy đủ vitamin K1, cơ thể trẻ cũng không tổng
hợp đủ do gan non nên đã làm máu chậm đông và bị chảy
máu. Đột quỵ do thiếu vitamin K1 thường chỉ gặp ở trẻ
dưới 4 tháng tuổi. Bác sĩ Vinh nhấn mạnh đây là những
cháu vốn khỏe mạnh, trước khi có cơn đột quỵ các cháu
vẫn bụ bẫm, bú tốt. Và cơn đột quỵ đến bất thình lình với
những biểu hiện trẻ bỏ bú, khóc thét, co gồng, da xanh xao.
Những trường hợp này khi vào nhập viện sẽ được chích
ngay một liều vitamin K1. Trường hợp trẻ bị thiếu ít, sau
khi được bổ sung vitamin K1 sẽ qua khỏi cơn đột quỵ, còn
nếu trẻ thiếu nhiều có thể bị tử vong, hoặc được cứu sống
nhưng để lại những di chứng về sau. Theo bác sĩ Vinh,
trong những nguyên nhân gây đột quỵ ở trẻ nhỏ thì nguyên
nhân do thiếu vitamin K1 rất dễ phòng ngừa. Loại thuốc
này rẻ tiền, 10.000 đồng/liều, thuốc phổ biến trên thị trường
và ngay cả trẻ không bị thiếu mà chích vào với một lượng
nhỏ như vậy sẽ không gây hại. Để ngăn chặn tình trạng
thiếu vitamin K1 ở trẻ, các bà mẹ sắp tới ngày sinh nên
chích vitamin K1, trẻ mới chào đời cũng cần được chích để
không bị thiếu hụt vitamin K1 trong 3 tháng đầu, tránh bị
đột quỵ.
Phải mổ sọ để lấy máu tụ
Xuất huyết não do những mạch máu dị dạng bể là nguyên
nhân gây đột quỵ ở những trẻ lớn hơn. Lúc này, trẻ sẽ đột
ngột nhức đầu, ói, co giật, liệt, hôn mê Tình trạng này
không có cách phòng ngừa và cũng không dự báo trước
được. Muốn chẩn đoán được các mạch máu dị dạng đã bể
hay chưa, phải tiến hành chụp C.T có cản quang. Loại kỹ
thuật này vừa mắc tiền (1,2 triệu đồng/lần chụp) vừa không
an toàn (nguy cơ tai biến gây mê, tai biến do thuốc) nên chỉ
bệnh nhân nào bị nghi ngờ các bác sĩ mới tiến hành chụp
C.T cản quang để xác định.
Đột quỵ do trẻ bị mắc một số bệnh lý như viêm mạch máu
(bệnh tự miễn), cao huyết áp (do mắc các bệnh thận, lupus),
tim bẩm sinh, tim mắc phải (thấp tim) cũng gặp nhiều,
nhưng ở nguyên nhân này thì tỉ lệ trẻ bị tử vong ít hơn. Khi
đó, trẻ sẽ có những triệu chứng như mệt, liệt tay chân, nhức
đầu, ói và có thể sốt. Để ngăn ngừa đột quỵ xảy ra ở những
trường hợp này cần phải điều trị ổn định các bệnh đã kể
trên.
Bác sĩ Vinh nhấn mạnh, tình trạng đột quỵ nếu không được
phát hiện và cấp cứu sớm sẽ đe dọa đến tính mạng của bệnh
nhân. Nếu bệnh nhân được cấp cứu sau 6 giờ tính từ lúc
khởi bệnh thì phần lớn bệnh nhân sẽ bị tử vong. Do vậy,
khi phát hiện trẻ có những biểu hiện của cơn đột quỵ như
đã kể trên, các bậc cha mẹ cần đưa trẻ đến BV sớm để được
chụp CT Scan. Nếu kết quả CT Scan có máu tụ trong sọ,
các bác sĩ sẽ tiến hành mổ sọ để lấy máu tụ.