Đại táo bổ huyết an thần
Đại táo, còn gọi là táo tàu,
táo đen, hồng táo, có tên
khoa học là Zizyphus
jujuba Lamk, là một vị
thuốc rất thông dụng trong
y học cổ truyền và cũng là
một loại thực phẩm quen
thuộc thường được dùng
để chế biến các món ăn,
làm đồ tráng miệng, làm bánh hoặc làm mứt.
Nghiên cứu hiện đại cho thấy, đại táo có giá trị dinh
dưỡng rất cao. Ước tính, cứ mỗi 100g đại táo có
chứa 1,2g protid, 23,2g glucid, 0,2g lipid, 14 mg Ca,
23 mg P, 0,5g Fe, 0,01mg vitamin A, 0,06mg vitamin
B1, 540mg vitamin C.
Theo tính toán, lượng vitamin C trong đại táo tươi cao
gấp 16 lần long nhãn tươi, 26 lần lệ chi tươi (quả vải)
và 82 lần bình quả tươi (loại táo to nhập khẩu từ châu
Âu hoặc Trung Quốc). So với nho khô, lượng đạm,
các vitamin và nguyên tố vi lượng cao gấp nhiều lần.
Theo dược học cổ truyền, đại táo vị ngọt, tính ấm, có
công dụng bổ trung ích khí, dưỡng huyết an thần,
thường được dùng để chữa rất nhiều bệnh, trong đó
có chứng thiếu máu do nhiều nguyên nhân khác
nhau. Có thể dẫn ra một vài ví dụ điển hình:
Bài 1:
Đại táo 20 quả, xương ống chân dê 2 cái, gạo nếp
lượng vừa đủ. Đại táo rửa sạch, dùng dao khía dọc,
xương dê chặt nhỏ, hai thứ đem ninh với gạo nếp
thành cháo, chia ăn vài lần trong ngày, 15 ngày là 1
liệu trình. Công dụng: dưỡng khí sinh huyết, kiện tỳ
dưỡng vị, dưỡng can ích thận, thường được dùng để
phòng chống chứng thiếu máu.
Bài 2:
Đại táo 15 quả, mộc nhĩ đen 30g, đường phèn lượng
vừa đủ. Mộc nhĩ ngâm nước ấm cho nở hết rồi rửa
sạch, thái nhỏ; đại táo rửa sạch, bỏ hạt. Hai thứ đem
nấu chín rồi chế thêm một chút đường phèn, ăn nóng.
Công dụng: đại bổ khí huyết, dưỡng can ích thận,
kiện tỳ dưỡng vị, thường dùng để chữa chứng thiếu
máu.
Bài 3:
Đại táo 10 quả, hải sâm 50g, xương lợn 200g. Đại táo
rửa sạch, bỏ hạt; xương lợn chặt nhỏ. Tất cả đem
hầm nhừ, chế thêm gia vị, ăn nóng. Mỗi ngày dùng 1
thang, 10 ngày là 1 liệu trình, giữa 2 liệu trình cách
nhau 4 ngày. Công dụng: đại bổ khí huyết, kiện tỳ
dưỡng vị, thường dùng để chữa chứng thiếu máu.
Bài 4:
Đại táo 50g, đậu xanh 50g, đường đỏ lượng vừa đủ.
Đại táo rửa sạch, dùng dao khía dọc; đậu xanh đãi
kỹ. Hai thứ đem ninh nhừ rồi chế thêm đường đỏ,
chia ăn vài lần trong ngày. Công dụng: đại bổ khí
huyết, kiện tỳ dưỡng vị, ích thận dưỡng can, thường
dùng để chữa chứng thiếu máu.
Bài 5:
Đại táo 10 quả, da lợn 100g, gân chân lợn 15g. Da
lợn rửa sạch, thái miếng; đại táo bỏ hạt, cho cả ba
thứ vào ninh thật nhừ, chế thêm gia vị, ăn nóng. Công
dụng: đại bổ khí huyết, thông kinh hoạt lạc, bổ dưỡng
ngũ tạng, dùng để chữa chứng thiếu máu.
Bài 6:
Đại táo 20g, đẳng sâm 30g, hoài sơn 30g, long nhãn
30g, hoàng kỳ 30g, phục linh 30g, cam thảo 10g,
bạch truật 20g, kỷ tử 20g, sơn thù 15g, đương quy
15g, mật ong 200g. Đem tất cả các vị thuốc sắc kỹ
với 1.000ml nước, lấy 500 ml rồi cho mật ong vào cô
nhỏ lửa thành dạng cao đặc. Mỗi ngày uống 3 lần,
mỗi lần 20 ml. Công dụng: đại bổ khí huyết, ôn bổ
ngũ tạng, dưỡng can ích tỳ, sinh huyết dưỡng huyết,
dùng để phòng chống chứng thiếu máu rất hữu hiệu.