Nuôi cá hồi ở Sa Pa
Ở độ cao hơn 1.800m so với mực nước biển, các nhà khoa học của
Viện nghiên cứu nuôi trồng thuỷ sản 1 đã nuôi thử nghiệm thành
công cá hồi tại Thác Bạc (Sa Pa, Lào Cai). Lên Sa Pa, du khách
trong và ngoài nước không chỉ được thưởng thức các món ăn chế
biến từ cá hồi mà còn được xem người dân bản địa nuôi cá hồi rất
độc đáo.
Anh Nguyễn Thái Thịnh, hiện sống tại tổ 7, thị trấn Sa Pa, từ một người
buôn cá giống trở thành nông dân đầu tiên ở Lào Cai nuôi cá hồi thành
công. Khi đến xem mô hình nuôi cá hồi của anh, chúng tôi ngạc nhiên vì
công nghệ nuôi rất đơn giản.
Từ sườn núi, anh san ủi thành năm ao từ trên xuống dưới, với diện tích
chưa đến 100 m2/ao; dùng bạt chống thấm lót đáy; lắp ống nhựa dẫn
nước từ khe xuống các ao; mua cá hồi giống và thức ăn từ Trung tâm
nghiên cứu cá nước lạnh Thác Bạc (Viện nghiên cứu nuôi trồng thuỷ sản
1).
Nhìn những con cá hồi cỡ 1,5-2 kg/con đang bơi khoẻ mạnh trong ao, tôi
hỏi: Làm thế nào anh nuôi được cá hồi lớn thế này?. Anh Thịnh cười và
trả lời: Tháng 8-2006, tôi nuôi thử nghiệm bảy nghìn con cá hồi.
Vừa nuôi mình vừa run vì cá nuôi bị chết một ít, nhưng mình nghĩ rất
đơn giản vì chưa có kinh nghiệm nên cá nuôi bị chết là chuyện bình
thường. Sau đó, mình sử dụng máy sục khí để bổ sung ô - xy trong nước
thì cá nuôi phát triển tốt.
Sau sáu tháng nuôi, cá đạt trọng lượng bình quân 1,5 kg/con. Mình vừa
bán hai tấn cá cho các nhà hàng tại thị trấn Sa Pa, với giá tại ao nuôi 130
nghìn đồng/kg, hiện dưới ao còn khoảng sáu tấn cá.
Theo anh Thịnh, việc nuôi cá hồi thương phẩm ở Sa Pa rất đơn giản, chỉ
cần có nguồn nước sạch, giống và thức ăn bảo đảm chất lượng. Tuy
nhiên, mức đầu tư nuôi cá này cao hơn nhiều so với nuôi cá truyền
thống.
Người biết rất rõ về hành trình của con cá hồi lên núi Sa Pa là ông Ma
Quang Trung, Bí thu huyện ủy Sa Pa. Ông là một trong ba người ở nước
ta sang Phần Lan để tham quan, học hỏi kinh nghiệm, đưa công nghệ
nuôi cá hồi về Sa Pa.
Ông Trung cho biết: Tháng 1-2005, Viện nghiên cứu nuôi trồng thuỷ sản
1 triển khai dự án thử nghiệm sản xuất giống cá hồi tại Thác Bạc (Sa
Pa), từ việc nhập trứng cá hồi từ Phần Lan về ấp nở, ương thành cá
giống.
Ở độ cao 1.800 m so với mực nước biển, với điều kiện khí hậu và nguồn
nước lý tưởng, tỷ lệ trứng cá nở rất cao (hơn 98%), tỷ lệ sống từ cá bột
lên cá giống đạt hơn 70%.
Từ kết quả này, UBND tỉnh Lào Cai giao cho công ty TNHH Thiên Hà
thực hiện dự án nuôi cá hồi thương phẩm tại xã Bản Khoang (Sa Pa), với
số lượng cá giống nuôi 12 nghìn con/1.000 m2, từ tháng 7-2005 đến
tháng 6-2006. Đến khi thu hoạch cá đạt trọng lượng trung bình 1,5
kg/con, sản lượng đạt 12 tấn.
Khi con cá hồi đã nuôi thành công trên đất Sa Pa, ông Trung vui mừng:
Lên với Sa Pa bây giờ, du khách trong và ngoài nước còn có thêm cơ hội
được thưởng thức các món ăn ngon được chế biến từ cá hồi. Tôi nghĩ
đây cũng là một sản phẩm phục vụ du lịch, vì du khách đến Sa Pa không
chỉ thưởng thức cá hồi mà còn được biết công nghệ nuôi cá hồi.
Theo Tiến sĩ Lê Thanh Lựu, Viện trưởng nghiên cứu nuôi trồng thuỷ sản
1, cá hồi sống tốt ở nhiệt độ 10-17oC, hàm lượng ô-xy hoà tan từ 5,5 đến
6,5 mg/l, mật độ nuôi thích hợp 18-20 kg/m3, hệ số thức ăn tối thiểu trên
một kg cá thương phẩm khoảng 1,5.
Các chuyên gia Phần Lan đến xem kết quả nuôi thử nghiệm cá hồi
thương phẩm tại Sa Pa đều đánh giá cao công nghệ nuôi giống cá này.
Họ cho rằng cá hồi nuôi ở Sa Pa còn lớn nhanh hơn ở Phần Lan.
Tiến sĩ Lựu cho rằng, nuôi cá hồi thành công ở Sa Pa còn mở ra triển
vọng nuôi đại trà không chỉ ở Lào Cai mà có thể cả ở các tỉnh Lai Châu,
Sơn La, Hà Giang, Lâm Đồng
Trung tâm nghiên cứu cá nước lạnh Thác Bạc đang nghiên cứu công
nghệ cho cá hồi bố, mẹ đẻ trứng nhân tạo và sản xuất thức ăn cho cá.
Nếu thực hiện thành công hai đề tài này thì triển vọng nuôi cá hồi ở
nước ta rất lớn.
Ông Phan Duy Hạnh, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn
Lào Cai nói: Trước đây ở Sa Pa, việc nuôi cá truyền thống là điều viễn
tưởng vì khí hậu quá lạnh. Nhưng việc nuôi thành công cá hồi ở đây đã
mở ra triển vọng lớn về tiềm năng nuôi cá nước lạnh, giúp bà con thoát
nghèo và vươn lên làm giàu.
Năm nay, dự kiến sản lượng cá hồi ở Sa Pa đạt 100 tấn. Để mở rộng diện
tích nuôi cá hồi thương phẩm, cần giải quyết tốt ba vấn đề lớn: con
giống, thức ăn và thị trường tiêu thụ.
Hiện nay, nước ta vẫn chưa cho đẻ nhân tạo được trứng cá hồi, phải
nhập từ Phần Lan. Nguồn thức ăn cho cá cũng phải nhập khẩu. Do vậy,
chi phí đầu tư nuôi cá hồi rất cao.
Việc nuôi cá hồi ở Sa Pa hiện vẫn có lãi cao, nhưng nếu nuôi đạt trà
giống cá này mà không chủ động được con giống, nguồn thức ăn, thị
trường tiêu thụ thì hiệu quả kinh tế sẽ không cao.
Trước mắt, UBND tỉnh có chính sách hỗ trợ 20% giá giống cá hồi cho
các hộ dân tham gia sản xuất; đầu tư xây dựng hồ thuỷ lợi tại Thác Bạc
để bảo đảm nguồn nước cho nuôi cá.