tổ chức và hoạt động của tòa án nhân dân cấp huyện từ thực tiễn tòa án nhân dân huyện u minh hiện nay

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (12.63 MB, 90 trang )

Trang 1<div class="page_container" data-page="1">

KHOA LUẬT

CHUYÊN ĐỀ THỰC TẬP TỐT NGHIỆPNGÀNH LUẬT

TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA TỊẤN NHÂN DÂN CẤP HUYỆN TỪ THỰCTIỄN TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN U MINH

90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM

To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayTo chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayTo chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayTo chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayTo chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayTo chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayTo chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayTo chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayTo chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayTo chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayTo chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayTo chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayTo chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayTo chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayTo chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayTo chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nay

90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM

90Monday, June 10, 20248:57:07 PM8:57:07 PM90Monday, June 10, 20248:57:07 PM8:57:07 PM90Monday, June 10, 20248:57:07 PM8:57:07 PM

90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

</div>Trang 2<div class="page_container" data-page="2">

KHOA LUẬT

TRẦN THỊ DIỄM TRINHMSSV: 1754070150

TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA TỊẤN NHÂN DÂN CẤP HUYỆN TỪ THỰCTIỄN TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN U MINH

HIỆN NAY

CHUYÊN ĐỀ THỰC TẬP TỐT NGHIỆPNGÀNH LUẬT

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌCTS: LÊ THỊ HỒNG NHUNG

Thành phố Hồ Chí Minh – Năm 2021

902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM

90Monday, June 10, 20248:57:07 PM8:57:07 PM90Monday, June 10, 20248:57:07 PM8:57:07 PM90Monday, June 10, 20248:57:07 PM8:57:07 PM

90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

</div>Trang 3<div class="page_container" data-page="3">

LỜI CẢM ƠN

Đề tài báo cáo tốt nghiệp này được hồn thành là kết quả của q trình họctập, nghiên cứu lý luận và tích lũy kinh nghiệm thực tế của tác giả trong môitrường giáo dục Đại học. Đầu tiên, em xin chân thành cảm ơn quý thầy, cô giáoKhoa Luật đã tạo điều kiện thuận lợi để em hoàn thành bài báo cáo này. Nhữngkiến thức mà các thầy, cô giáo đã truyền đạt trong quá trình học tập vơ cùng hữch đối với em trong học tập và trong đời sống; đặc biệt là trong quá trình emthực hiện bài báo cáo.

Em xin bày tỏ lịng biết ơn và kính trọng sâu sắc đến Tiến sĩ Lê Thị HồngNhung- người đã tận tình chỉ bảo, hướng dẫn, động viên em trong suốt quá trìnhhọc tập, nghiên cứu và hoàn thiện bài báo cáo tốt nghiệp này. Em xin gửi đến côlời chúc sức khỏe và lời cảm ơn chân thành.

Bên cạnh đó, em gửi lời cảm ơn đến các bạn sinh viên học tập tại KhoaLuật, Trường Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh đã góp ý, sửa chữa để hồnthiện bài báo cáo. Đồng thời, em xin chân thành cảm ơn chị Thẩm phán NguyễnThị Hồng Ý, Tòa án nhân dân huyện U Minh đã tạo điều kiện và giúp đỡ emtrong quá trình thực tập tại cơ quan.

Kính chúc q thầy/cơ giáo Khoa Luật Trường Đại học Mở Thành phố HồChí Minh và quý anh/chị tại Tòa án nhân dân huyện U Minh dồi dào sức khỏe,gặt hái nhiều thành công trên con đường giảng dạy và công việc.

Em xin chân thành cảm ơn!

Thành phố Hồ Chí Minh, Ngày tháng năm 2021

90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM

90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

</div>Trang 4<div class="page_container" data-page="4">

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

CHXHCNVN Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM

90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

</div>Trang 5<div class="page_container" data-page="5">

NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN

Thành phố Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2021

GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN

90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM

90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

</div>Trang 6<div class="page_container" data-page="6">

1.4. Phương pháp nghiên cứu... 2

1.5. Kết cấu đề tài nghiên cứu...3

PHẦN 2. NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ VỀ TỔ CHỨCVÀ HOẠT ĐỘNG CỦA TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP HUYỆN... 4

2.1. Khái quát về tổ chức và hoạt động của Tòa án nhân dân cấp huyện. 42.1.1. Vị trí, tính chất, chức năng của Tòa án nhân dân cấp huyện...

2.1.2. Nhiệm vụ, quyền hạn của Tòa án nhân dân cấp huyện...

2.1.3. Một số nguyên tắc cơ bản của tổ chức và hoạt động của Tòa ánnhân dân cấp huyện...

2.2. Cơ cấu, tổ chức của Tòa án nhân dân cấp huyện... 24

2.2.1. Bộ máy lãnh đạo của Tòa án nhân dân cấp huyện...

2.2.2. Các tòa chuyên trách của Tòa án nhân dân cấp huyện...

2.2.3. Bộ máy giúp việc của Tòa án nhân dân cấp huyện...

2.2.4. Đội ngũ cơng chức, người lao động của Tịa án nhân dân cấphuyện...

2.3. Hoạt động của Tòa nhân án dân cấp huyện...28

PHẦN 3. THỰC TRẠNG TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA TỊẤN NHÂN DÂN HUYỆN U MINH...31

123docz.net - File bi loi xin lienhe:

902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM

90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

</div>Trang 7<div class="page_container" data-page="7">

3.1. Khái quát về quá trình hình thành và phát triển của Tòa án nhân dân

3.2.3. Bộ máy giúp việc của Toà án nhân dân huyện U Minh...

3.2.4. Đội ngũ cơng chức, người lao động của Tồ án nhân dân huyệnU Minh...36

3.3. Thực trạng về hoạt động của Tòa án nhân dân huyện U Minh...45

PHẦN 4. MỘT SỐ GIẢI PHÁP HỒN THIỆN CƠ CẤU TỔ CHỨCVÀ HOẠT ĐỘNG TỊA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN U MINH... 56

4.1. Giải pháp hoàn thiện cơ cấu tổ chức của Tòa án nhân dân huyện UMinh...56

4.1.1. Về thẩm quyền xét xử và công tác nhân sự...

4.1.2. Nâng cao về cơ sở vật chất và kỹ thuật...

4.2. Giải pháp bảo đảm hoạt động của Tòa án nhân dân... 59

4.2.1. Tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật tạo cơ sở pháp lý vữngchắc cho hoạt động xét xử của Tịa án nhân dân...

4.2.2. Nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng của đội ngũ Thẩm phántrong Tòa án nhân dân cấp huyện...

4.2.3. Nâng cao năng lực của Hội thẩm nhân dân trong công tác xét xửPHẦN 5. KẾT LUẬN...63

90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM

90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

</div>Trang 8<div class="page_container" data-page="8">

90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM

90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

</div>Trang 9<div class="page_container" data-page="9">

DANH MỤC BẢNG

Bảng 0.1 Thống kê số lượng, trình độ đội ngũ cơng chức và số lượngngười lao động của Tòa án nhân dân huyện U Minh từ năm 2016 - 2020...41Bảng 0.2 Thống kê số lượng thụ lý và giải quyết các loại án của Tòa ánnhân dân huyện U Minh nhiệm kỳ 2016 - 2020... 45

902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM

90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

</div>Trang 10<div class="page_container" data-page="10">

90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM

90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

</div>Trang 11<div class="page_container" data-page="11">

90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM

90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

</div>Trang 12<div class="page_container" data-page="12">

PHẦN 1. MỞ ĐẦU1.1. Lý do chọn đề tài

Bộ máy nhà nước CHXHCNVN được tổ chức theo nguyên tắc quyền lựcnhà nước là thống nhất, có sự phân cơng, phối hợp và kiểm sốt giữa các cơ quannhà nước trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp. Hiến

pháp năm 2013 ghi nhận tại Điều 102 quy định về chức năng của TAND “Tòa án

nhân dân là cơ quan xét xử của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, thựchiện quyền tư pháp”. TAND là nơi biểu hiện tập trung của quyền tư pháp, hoạt

động xét xử của tòa án cũng chính là hoạt động thể hiện chất lượng và uy tín củahệ thống cơ quan tư pháp và tồn thể bộ máy nhà nước. Với ý nghĩa đó, việc cảicách tòa án ở nước ta phải được xây dựng trên cơ sở những quan điểm đúng đắnvà đầy đủ về vị trí, vai trị, chức năng của tịa án trong hệ thống cơ quan nhà nước,trong bộ máy nhà nước đặc biệt là trong quá trình tổ chức thực hiện quyền lựcnhà nước trong điều kiện xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN trong giai đoạnhiện nay.

Tuy nhiên, tổ chức và hoạt động của TAND nói chung và TAND cấphuyện nói riêng trong thời gian qua cũng đặt ra những vấn đề cần giải quyết cótính khoa học cả về mặt lý luận lẫn thực tiễn. Cụ thể, về thành lập các tịa chuntrách cấp huyện; nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng của đội ngũ Thẩm phánvà các chức danh khác trong TAND cấp huyện; tiếp tục hoàn thiện hệ thống phápluật tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho hoạt động xét xử của TAND cấp huyện; đầutư kinh phí phù hợp và nâng cao năng lực của Hội thẩm nhân dân trong công tácxét xử. Vì vậy, việc đổi mới tổ chức và hoạt động của TAND cấp huyện nói riêngcó ý nghĩa quan trọng và cần thiết nhằm bảo vệ tốt pháp luật, quyền con người,quyền công dân và đáp ứng yêu cầu xây dựng nhà nước pháp quyền XHCNVN.

Đối với đề tài báo cáo tốt nghiệp này, tác giả chọn TAND huyện U Minhđể tiến hành thực hiện nghiên cứu, vì đơn vị này gắn liền với nơi mà tác giả học

902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM

90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

</div>Trang 13<div class="page_container" data-page="13">

tập kinh nghiệm, trải nghiệm thực tế trong mơi trường ngành luật. Từ đó giúp chotác giả thu thập được số liệu, nhận biết được những ưu điểm và một số bất cập

trong đơn vị. Từ đó tác giả tiến hành nghiên cứu đề tài: “ Tổ chức và hoạt động

của Tòa án nhân dân cấp huyện từ thực tiễn Tòa án nhân dân huyện U Minhhiện nay” sẽ góp phần nghiên cứu một số khía cạnh về những vấn đề lý luận và

thực tiễn tổ chức và hoạt động của TAND cấp huyện trên địa bàn huyện U Minh,góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của TAND nói chung, TAND cấp huyệnnói riêng, đảm bảo công bằng, dân chủ của nhà nước pháp quyền XHCN ViệtNam của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân.

1.2. Mục tiêu nghiên cứu

Mục đích của bài báo cáo tốt nghiệp này dưới góc độ Luật Hiến phápnhằm làm sáng tỏ những vấn đề lý luận về tổ chức và hoạt động của TANDhuyện, đánh giá thực trạng tổ chức và hoạt động TAND huyện nói chung vàTAND huyện U Minh nói riêng, từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm đổi mới vàhoàn thiện về tổ chức và hoạt động của TAND huyện.

1.4. Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp phân tích, tổng hợp: Tác giả dùng để phân tích, khái quát cácvấn đề lý luận cũng như đánh giá thực trạng, đề xuất các giải pháp góp phần đổimới và hoàn thiện tổ chức và hoạt động của Tịa án nhân dân cấp huyện nóichung, hoạt động của Tịa án nhân dân huyện U Minh nói riêng;

902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM

90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

</div>Trang 14<div class="page_container" data-page="14">

Phương pháp tư duy, trừu tượng: Dựa vào những kiến thức có được, cũngnhư nguồn tài liệu đã được thu thập để liên kết, khai thác, làm rõ vấn đề ở nhiềukhía cạnh khác nhau;

Phương pháp khái qt hóa: Dùng những câu từ súc tích, đơn giản để cungcấp nội dung, vấn đề từ một hay nhiều góc độ khác nhau;

Phương pháp thống kê: Tác giả tổng hợp và thống kê số liệu.

1.5. Kết cấu đề tài nghiên cứu

Kết cấu đề tài gồm có năm phần:Phần 1: Mở đầu

Phần 2: Những vấn đề lý luận và pháp lý về tổ chức và hoạt động của Toàán nhân dân cấp huyện

Phần 3: Thực trạng tổ chức và hoạt động của Toà án nhân dân huyện UMinh

Phần 4: Một số giải pháp hoàn thiện cơ cấu tổ chức và hoạt động Toà ánnhân dân huyện U Minh

Phần 5: Kết luận

902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM

90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

</div>Trang 15<div class="page_container" data-page="15">

PHẦN 2. NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ VỀTỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP

2.1. Khái quát về tổ chức và hoạt động của Tòa án nhândân cấp huyện

2.1.1. Vị trí, tính chất, chức năng của Tịa án nhân dân cấp huyện

Tòa án – hệ thống cơ quan riêng biệt thực hiện chức năng xét xử

Bộ máy nhà nước của mỗi quốc gia có thể được tổ chức khác nhau nhưngvề cơ bản chúng có ba bộ phận hợp thành, bao gồm: hệ thống cơ quan quyền lựcnhà nước, hệ thống cơ quan quản lý nhà nước và hệ thống cơ quan tư pháp cómối quan hệ tương hỗ lẫn nhau để thực hiện tốt các chức năng của nhà nước. Mỗihệ thống sẽ có những cơ cấu tổ chức riêng, vị trí, vai trị, chức năng và quyền hạnkhác nhau nhằm để xác định để tổ chức và thực thi quyền lực nhà nước dưới dạngquyền lập pháp, hành pháp và tư pháp. Trên phương diện tổ chức quyền lực nhànước, tư pháp là một nhánh quyền độc lập với quyền lập pháp, quyền hành pháp1.Tòa án là hệ thống cơ quan riêng biệt trong tổ chức bộ máy nhà nướcCHXHCNVN, được giao quyền lực nhà nước thực hiện chức năng xét xử cáctranh chấp trong xã hội, hay còn gọi là chức năng thực hiện quyền tư pháp.

Ở nước ta, bộ máy nhà nước được tổ chức theo kiểu nhà nước XHCN,nhiệm vụ của nhà nước XHCN là thực hiện dân chủ, phát huy quyền làm chủ củanhân dân, thực hiện công bằng xã hội. Trong nhánh quyền tư pháp, TAND có vịtrí trung tâm và có nhiệm vụ bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người, bảo vệ chếđộ XHCN, bảo vệ lợi ích của nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cánhân. Bằng hoạt động của mình, tịa án góp phần giáo dục công dân trung thànhvới Tổ quốc, nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật, tôn trọng những nguyên tắc củacuộc sống xã hội, ý thức đấu tranh phòng, chống tội phạm, các vi phạm pháp luật

1Thái Vĩnh Thắng, Tô Văn Hòa (Chủ biên) và Nguyễn Văn Thái (2018), “Chương XIV: “Tịa án nhân

dân”, Giáo trình luật hiến pháp Việt Nam, Đại học Luật Hà Nội, Nxb Tư pháp, Hà Nội, tr 491

902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM

90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

</div>Trang 16<div class="page_container" data-page="16">

khác. TAND có vai trò quan trọng trong bộ máy nhà nước, là vị trí trung tâm củatổ tụng và là biểu tượng của cơng lý, sự liêm chính. Bảo vệ pháp luật và quyềncon người.

Các tòa án ở nước ta lập thành một hệ thống cơ quan nhà nước. Hệ thốngTAND một mặt chịu sự tác động của các cơ quan quản lý nhà nước, cơ quankiểm sát, chịu sự giám sát của cơ quan quyền lực nhà nước; mặt khác, TANDhoạt động mang tính độc lập, đặc biệt trong hoạt động xét xử không bị chi phốibất kỳ một chủ thể, đối tượng nào khác. Chức năng của TAND được quy định tại

Điều 102 Hiến pháp năm 2013 “ Tòa án nhân dân là cơ quan xét xử của nước

Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, thực hiện quyền tư pháp”2. Quy định củaHiến pháp và của Luật Tổ chức tòa án nhân dân khẳng định rằng ở Nhà nướcCHXHCNVN, chỉ có tịa án mới có quyền năng xét xử. Tòa án nhân danh nướcCHXHCNVN xét xử các vụ án hình sự, dân sự, hơn nhân và gia đình, kinh tế, laođộng, hành chính và giải quyết các việc khác theo quy định của pháp luật.

Hoạt động xét xử của TAND là việc tòa án nhân danh nước CHXNCNVNtiến hành các hoạt động theo quy định của pháp luật về tố tụng, căn cứ vào các bộluật, luật và những văn bản pháp luật để ra các bản án và quyết định. Các bản ánvà các quyết định của tòa án đã có hiệu lực pháp luật phải được các cơ quan nhànước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội – nghề nghiệp, tổchức kinh tế, đơn vị vũ trang nhân dân và mọi người tơn trọng và chấp hànhnghiêm chỉnh.

Tịa án là cơ chế do Nhà nước cung cấp để giải quyết các tranh chấp trongxã hội một cách hịa bình và văn minh, tránh tình trạng các bên tranh chấp “tựxử” mâu thuẫn của mình mà gây ra tình trạng rối loạn trong xã hội3. Đây chính làquyền tư pháp mà nhà nước đã trao quyền cho tòa án. Một quyết định mang tínhtư pháp - xét xử của tịa án thường trải qua các công đoạn: (1) các bên trong vụtranh chấp trình bày về vụ việc của mình với Tòa án; (2) Tòa án xác định nội

2Điều 102 Hiến pháp năm 2013

3Thái Vĩnh Thắng, Tơ Văn Hịa (Chủ biên) và Nguyễn Văn Thái (2018), “Chương XIV: “Tòa án nhândân”,Giáo trình luật hiến pháp Việt Nam, ĐH Luật Hà Nội, Nxb Tư pháp, Hà Nội, tr 491

902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM

90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

</div>Trang 17<div class="page_container" data-page="17">

dung của tranh chấp thông qua các chứng cứ; (3) nếu vấn đề có liên quan đến luậtáp dụng thì xác định luật áp dụng và xem xét lập luận của các bên về luật áp dụng;(4) tòa án phân tích áp dụng pháp luật vào tình huống cụ thể của tranh chấp và raphán quyết4. Do quyền tư pháp là của Nhà nước nên quyết định phán xử của tịấn là quyết định có giá trị ràng buộc và bảo đảm thực hiện bằng cưỡng chế nhànước. Đó là lý do tại sao Nhà nước hình thành một hệ thống cơ quan thi hành ándân sự và hình sự để đảm bảo thực hiện phán quyết của tòa án.

Tòa án là hệ thống cơ quan riêng biệt trong tổ chức bộ máy nhà nướcCHXHCNVN, được trao quyền lực nhà nước thực hiện chức năng xét xử cáctranh chấp trong xã hội, hay còn gọi là chức năng thực hiện quyền tư pháp. Chứcnăng tư pháp - xét xử của tòa án được thực hiện ở hai phương diện:

Thứ nhất, trong bộ máy nhà nước CHXHCNVN hiện nay, chức năng tư

pháp chỉ được trao cho Tòa án, cũng giống như chức năng lập pháp chỉ được traocho Quốc hội và chức năng hành pháp được trao cho Chính phủ. Nói cách khác,quyền phán xử của Nhà nước đối với các tranh chấp trong xã hội trọng trách nàysẽ được trao cho tòa án. Phán quyết của tòa án mang tính quyền lực nhà nước vàcó giá trị bắt buộc thi hành, ngay cả đối với các cơ quan nhà nước5.

Thực tiễn cho thấy, trong bộ máy nhà nước, một số cơ quan hành chínhnhà nước thực hiện một số cơng việc tương tự hoạt động tư pháp, ví dụ cơ quanhành chính nhà nước cấp trên giải quyết khiếu nại hành chính đối với cơ quanhành chính cấp dưới,...Việc trao các cơng việc mang tính chất tư pháp cho các cơquan hành chính nhà nước xử lý, về mặt lý luận, là không thật sự phù hợp bởi cơquan hành chính nhà nước có ngun tắc vận hành khác với cơ quan tư pháp, từđó có thể dẫn đến kết quả giải quyết tùy tiện, không thật sự thuyết phục đối vớingười dân. Vì vậy, trong trường hợp tiếp tục phát sinh tranh chấp, tức là người

4Eward Wavell Ridges, Constitutional law of England (Luật hiến pháp Anh Quốc), tái bản lần thứ 5, Nxb.Stevens & Sons, Limited, 1934, tr. 206

5Như quy định tại đoạn 2 khoản 2 Điều 2 Luật tổ chức TAND năm 2014: “ Bản án, quyết định của Tịa ánnhân dân có hiệu lực pháp luật phải được cơ quan, tổ chức, cá nhân tôn trọng; cơ quan, tổ chức, cá nhânhữu quan phải nghiêm chỉnh chấp hành”

902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM

90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

</div>Trang 18<div class="page_container" data-page="18">

dân không đồng ý với cách giải quyết của cơ quan hành chính nhà nước, tịa áncó thẩm quyền giải quyết cuối cùng đối với các tranh chấp đó.

Thứ hai, Tịa án là cơ quan xét xử chuyên nghiệp. Thẩm quyền xét xử của

tịa án hiện nay bao gồm các vụ án hình sự, dân sự, hành chính, hơn nhân gia đình,kinh doanh, thương mại, lao động,... Trong vụ án hình sự, một bên là cơ quan nhànước, được đại diện bởi VKSND, cáo buộc một hoặc một số chủ thể nào đó phạmtội hình sự; phía bên kia là người bị buộc tội và luật sư của họ. Trong vụ án dânsự các chủ thể mang tính chất tư, có thể là các cá nhân hoặc tổ chức có tranh chấpvới một chủ thể tư khác đã xâm hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Nhưvậy, hệ thống tịa án hiện nay có thẩm quyền xét xử hầu hết các loại tranh chấptrong đời sống. Chỉ có một số ít các tranh chấp không thuộc quyền xét xử của tịấn, ví dụ như thẩm quyền của Trọng tài thương mại, tranh chấp về tính hợp hiến,hợp pháp của các văn bản quy phạm pháp luật,..

Ngoài thẩm quyền xét xử các vụ án tranh chấp, bên cạnh đó tịa án cịn cóthẩm quyền đối với việc dân sự như: tun bố một người đã chết, mất tích, xácđịnh hành vi dân sự của một chủ thể nào đó,.. Tuy nhiên, những việc này khơngphải là nhiệm vụ chính của tịa án. Chức năng chủ yếu của tòa án vẫn là xét xử.

Tòa án – cơ quan trung tâm của hoạt động tư pháp

Quyền tư pháp là quyền của nhà nước phán xử các loại tranh chấp trong xãhội, tòa án thực hiện chức năng xét xử cũng chính là thực hiện quyền tư pháp.Tuy nhiên, quyền này được thực hiện thì khơng chỉ có hoạt động xét xử của tịấn mà phải có sự tham gia của nhiều hoạt động của các cơ quan khác, cụ thể như:VKSND, cơ quan điều tra, cơ quan thi hành án,... Cơ quan điều tra tiến hành điềutra, xác minh vụ việc giúp cho tịa án phát hiện ra tội phạm, làm rõ tình tiết vụviệc có dấu hiệu hình sự. Cơ quan VKSND tiến hành giám sát hoạt động tư pháp,góp phần bảo đảm việc tuân thủ pháp luật. Cơ quan thi hành án bảo đảm thi hànhcác bản án, quyết định của tịa án đã có hiệu lực pháp luật. Các hoạt động nàymặc dù không trực tiếp thực hiện quyền tư pháp, mà đã gián tiếp và hỗ trợ chocác hoạt động tư pháp góp phần vào q trình thực hiện quyền tư pháp của tòa án.

902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM

90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

</div>Trang 19<div class="page_container" data-page="19">

Tư pháp là xét xử và việc xét xử chỉ do tịa án thực hiện đã định hình khásớm trong nhận thức và trong thực tiễn lập pháp, thực hiện pháp luật của Nhànước Việt Nam mới. Điển hình là Hiến pháp 1946, ở Chương Tư pháp ghi nhậnviệc xét xử và cơ quan xét xử. Theo Hiến pháp 1946, quyền lực tư pháp mặcnhiên được thừa nhận là quyền lực độc lập và do tòa án thực hiện. Tuy nhiên, thờigian gần đây, trong nhận thức và thực tiễn tổ chức và hoạt động của Nhà nướcCHXHCNVN có khuynh hướng mở rộng phạm vi quyền tư pháp, coi xét xử chỉlà mắt xích, là khâu trọng tâm của hoạt động tư pháp, là một bộ phận chứ khôngphải là tồn bộ quyền tư pháp. Theo đó, một số quyền tố tụng trước và sau xét xửvà cả quyền bổ trợ tư pháp cũng được coi là quyền tư pháp6. Trong lịch sử lậphiến Việt Nam, Hiến pháp năm 2013 là bản hiến pháp đầu tiên quy định rõ tòa ánlà cơ quan đầu tiên thực hiện quyền tư pháp7. Trong các bản hiến pháp trước hoặcchưa quy định rõ ràng8 hoặc chỉ quy định tòa án là cơ quan xét xử của nướcCHXHCNVN9. Như đề cập ở trên đây, về mặt bản chất, quyền tư pháp chính làquyền xét xử của nhà nước đối với các tranh chấp phát sinh trong xã hội. Tuynhiên, khi Hiến pháp năm 2013 quy định “Tịa án thực hiện quyền tư pháp” thì cónghĩa là địa vị của tịa án trong bộ máy nhà nước Việt Nam đã được nâng lên mộtbậc. Nếu chỉ quy định “Tòa án là cơ quan xét xử” thì chưa chú trọng đến khíacạnh hoạt động của tịa án. Tịa án được giao xét xử hình sự hay dân sự mà khôngphải tất cả các loại tranh chấp trong xã hội thì vẫn được xem là cơ quan xét xử.Nếu quy định “Tòa án thực hiện quyền tư pháp” thì có nghĩa là tịa án là cơ quanphụ trách việc thực hiện một trong ba nhánh quyền lực nhà nước – quyền tưpháp – quyền phán xử của nhà nước đối với mọi tranh chấp trong xã hội trừnhững trường hợp chủ thể khác có thẩm quyền phán xử. Thực hiện quyền tư pháp,

6Cổng thông tin Trường Đại học kiểm sát Hà Nội, “Một số vấn đề về quyền tư pháp, hoạt động tư pháp,

cơ quan tư pháp, kiểm sát hoạt động tư pháp”, Cổng thông tin Trường Đại học kiểm sát Hà Nội,

7Khoản 1 Điều 102 Hiến pháp năm 2013 quy định: “ Tòa án nhân dân là cơ quan xét xử của nước Cộnghòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, thực hiện quyền tư pháp”

8Điều 63 Hiến pháp năm 1946

9Điều 97 Hiến pháp năm 1959; Điều 128 Hiến pháp năm 1980; Điều 127 Hiến pháp năm 1992 (sửa đổi,bổ sung năm 2001)

902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM

90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

</div>Trang 20<div class="page_container" data-page="20">

tịa án có quyền phán xử hoặc phán xử cuối cùng đối với các loại tranh chấp phátsinh trong xã hội. Tịa án thơng qua chức năng xét xử thực hiện nhiệm vụ bảo vệcông lý, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bảo vệ chế độ xã hội chủnghĩa, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cánhân. Như vậy nhiệm vụ bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người là hai bổ sungđược đánh giá rất cao của Hiến pháp 2013 về tòa án và quyền tư pháp. Hai điểmmới quan trọng này cho thấy sự đột phá trong nhận thức cũng như trong hiến địnhvề quyền tư pháp, nói cách khác: u cầu tơn trọng các giá trị của công lý đã vàđang mở ra một tư duy mới, một triết lý tư pháp mới10. Nhận thức tịa án cónhiệm vụ bảo vệ cơng lý cịn làm tư pháp ở Việt Nam tiến gần với quan niệm cótính phổ qt về mục đích và nhiệm vụ của quyền tư pháp và thực hiện quyền tưpháp: Mục đích của việc thực hiện quyền tư pháp trong nhà nước pháp quyềnchính là thơng qua pháp luật thực thi cơng lý, bảo vệ quyền con người. Khơng thểcó nhà nước pháp quyền đích thực khi việc thực hiện quyền lực tư pháp khơngđảm bảo cơng lý; tịa án khơng phải là người đại diện và thực thi công lý11. Cônglý, tịa án bảo vệ cơng lý, bảo vệ quyền con người là những vấn đề rất mới khôngchỉ trong Hiến pháp mà còn cả trong khoa học và thực tiễn.

Trong tổng thể của hoạt động tư pháp, hoạt động xét xử của tịa án lnđóng vai trị trọng tâm và thiết yếu. Các hoạt động khác đều tham gia vào qtrình thực hiện quyền tư pháp của tịa án trong quá trình xét xử. Hoạt động truy tố,điều tra và thi hành án góp phần cho việc xét xử các vụ án và các quyết định, bảnán của tòa án sẽ được thực hiện một cách nghiêm minh và được mọi người tơntrọng. Điều này có ý nghĩa cho việc thực hiện quyền tư pháp của tòa án được thựcthi trong cuộc sống và xã hội. Như vậy, các hoạt động tư pháp đều xoay quanhhoạt động xét xử và tịa án giữ vị trí trung tâm các hoạt động tư pháp. Điều đó cónghĩa là cách thức hoạt động của tòa án quyết định đến cách thức hoạt động tổng

10Đinh Thế Hưng, Nguyễn Ngọc Mai (01/12/2018) “Tổ chức thực hiện quyền tư pháp theo Hiến pháp

năm 2013”, Tạp chí Tòa án nhân dân điện tử,

(truy cập ngày 02/3/2021)

11Đinh Thế Hưng (02/8/2010), “Thực hiện quyền tư pháp nhằm đảm bảo quyền tiếp cận công lý trong nhà

nước pháp quyền”, Tạp chí Nhà nước và pháp luật, số 05

902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM

90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

</div>Trang 21<div class="page_container" data-page="21">

thể hoạt động tư pháp của quốc gia. Mọi thay đổi, hay cải cách quan trọng tronglĩnh vực tư pháp của quốc gia phải lấy tòa án là trung tâm.

Như vậy, TAND cấp huyện là một bộ phận trong hệ thống TAND của ViệtNam, có vị trí rất quan trọng trong bộ máy nhà nước, là nơi thể hiện công lý củaxã hội. TAND cấp huyện nhân danh Nhà nước CHXHCNVN thực hiện chứcnăng xét xử và thực hiện quyền tư pháp. Từ đó góp phần bảo vệ công lý, bảo vệquyền con người và bảo vệ chế độ XHCN ở nước Việt Nam của chúng ta.

2.1.2. Nhiệm vụ, quyền hạn của Tòa án nhân dân cấp huyện

Kế thừa và phát triển các Hiến pháp trước, theo quy định tại khoản 3 Điều

102 Hiến pháp năm 2013 xác định TAND có nhiệm vụ“Tịa án nhân dân có

nhiệm vụ bảo vệ cơng lý, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bảo vệ chế độxã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổchức, cá nhân”12.

Nhiệm vụ của TAND không chỉ được hiểu đơn giản là công vụ do cácTAND thực hiện hàng ngày mà được hiểu ở một ví trí cao hơn, được gọi là “sứmệnh”. Hiến pháp - Văn bản có giá trị pháp lý cao nhất đã giao phó cho TANDnhiệm vụ: (1) bảo vệ công lý; (2) bảo vệ quyền con người; (3) bảo vệ chế độXHCN, bảo vệ lợi ích nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân13,trong đó, nhiệm vụ bao trùm là “bảo vệ cơng lý”.

Các từ điển tiếng Việt phổ thông ở Việt Nam định nghĩa công lý là lẽ phảichung cho tất cả mọi người và được xã hội thừa nhận14. Tồ án có nhiệm vụ bảovệ cơng lý có nghĩa là tồ án phải đem đến lẽ phải, sự công bằng trong cách giảiquyết và xét xử, công minh và khách quan. Trong bộ máy nhà nước Việt Namhiện nay, chỉ có tồ án, chứ không phải cơ quan nhà nước nào khác, có nhiệm vụbảo vệ cơng lý. Sở dĩ như vậy là chỉ có tồ án là cơ quan xét xử chuyên nghiệp,

12Xem thêm tại: Trần Thị Mai Phước (2017), Tài liệu học tập Luật Hiến pháp Việt Nam, Nhà xuất bản

Hồng Đức - Hội Luật Gia Việt Nam, Thành phố Hồ Chí Minh, tr.30913Khoản 3 Điều 102 Hiến pháp năm 2013

14Nguyễn Như Ý (1998), (chủ biên),Đại từ điển tiếng Việt, Nxb. Văn hố thơng tin

902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM

90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

</div>Trang 22<div class="page_container" data-page="22">

được Hiến pháp giao thực hiện quyền tư pháp, một trong những nhánh quyềnquan trọng trong bộ máy nhà nước quốc gia.

Trong chế độ phản dân chủ, nguỵ dân chủ, toà án được xem là công cụ đànáp người dân. Trong chế độ dân chủ, toà án là nơi bảo vệ người dân, đem lại cơnglý cho người dân, bởi vì tồ án là cơ quan bảo vệ cơng lý, bảo vệ quyền conngười, quyền công dân được pháp luật quy định15. Bảo vệ quyền con người,quyền công dân là sứ mệnh khơng chỉ TAND mà VKSND cũng có nhiệm vụ này.Tồ án có nhiệm vụ bảo vệ quyền con người, quyền công dân là mỗi khi ngườidân cho rằng quyền của mình đã bị xâm phạm thì đều có quyền khởi kiện đến toàán để được bảo vệ. Toà án có trách nhiệm thụ lý vụ kiện theo thẩm quyền cụ thểquy định tại các văn bản luật tố tụng, xác định cụ thể hành vi vi phạm, mức độ viphạm và chế tài tương ứng đối với các vi phạm đối với quyền con người, quyềncông dân.

Chế độ XHCN là chế độ được xây dựng trên nền tảng dân chủ, quyền lựcnhà nước thuộc về nhân dân và bản chất nhà nước là của dân, do dân và vì dân.Chế độ XHCN lấy nhân dân làm gốc và người dân làm trung tâm của sự pháttriển. Cao hơn cả, một chế độ dân chủ nhân dân là một chế độ coi trọng công lý,lẽ phải và công bằng. Chế độ đó cũng phải là chế độ coi trọng quyền con người,quyền công dân. Khi người dân thấy rằng một chế độ công lý và tôn trọng quyềncon người, quyền cơng dân thì niềm tin vào chế độ XHCN được củng cố vữngchắc và được lòng niềm tin, ủng hộ từ nhân dân. Như vậy, toà án thực hiện nhiệmvụ bảo vệ công lý cũng là thực hiện nhiệm vụ bảo vệ chế độ XHCN. Ngược lại,nếu tồ án khơng bảo vệ được cơng lý thì lúc này người dân sẽ dần mất niềm tintưởng vào tồ, vào cơng lý, dẫn đến mất niềm tin vào chế độ.

Nhiệm vụ và quyền hạn của TAND cấp huyện là xét xử sơ thẩm vụ việctheo quy định của pháp luật và giải quyết việc khác theo quy định của pháp luật16.Theo đó, TAND có thẩm quyền xét xử vụ án hình sự về những tội phạm ít

15Thái Vĩnh Thắng, Tơ Văn Hịa (Chủ biên) và Nguyễn Văn Thái (2018), “Chương XIV: “Tòa án nhândân”,Giáo trình luật hiến pháp Việt Nam, ĐH Luật Hà Nội, Nxb Tư pháp, Hà Nội, tr. 500, 501

16Điều 44 Luật Tổ chức tòa án nhân dân năm 2014

902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM

90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

</div>Trang 23<div class="page_container" data-page="23">

nghiêm trọng, nghiêm trọng và tội phạm rất nghiêm trọng, trừ những loại tộiphạm không thuộc thẩm quyền giải quyết của TAND cấp huyện17. Ngoài việc xétxử các vụ án hình sự thì TAND cấp huyện cũng có thẩm quyền xét xử các vụ ánliên quan đến dân sự, hơn nhân gia đình, vụ án kinh doanh thương mại, vụ án laođộng, vụ án hành chính, trừ các vụ án không thuộc thẩm quyền xét xử của TANDcấp huyện18. Như vậy, khác với TAND cấp tỉnh, luật trao thẩm quyền đối vớiTAND cấp tỉnh là xét xử phúc thẩm, sơ thẩm những vụ việc có tính chất tươngđối phức tạp thì TAND cấp huyện có thẩm quyền giải quyết sơ thẩm hầu hết cácvụ việc thuộc phạm vi hành chính của mình và giải quyết các loại việc khác theoquy định của pháp luật. Bên cạnh đó, tồ án cịn có quyền được giải thích phápluật và quyền đình chỉ hiệu lực của các văn bản quy phạm pháp luật.

TAND cấp huyện khác với các TAND cấp tỉnh, thành phố trực thuộc trungương và các cấp tịa án khác, khi nhân danh nước CHXHCNVN thì nhiệm vụ,quyền hạn của TAND cấp huyện là cơ quan xét xử sơ thẩm án hình sự, dân sự,hơn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động, hành chính và giải quyếtcác việc khác theo quy định của pháp luật. Điều đó được thể hiện cụ thể như sau:Xét xử sơ thẩm vụ án hình sự về tội phạm ít nghiêm trọng; tội phạm nghiêmtrọng và tội phạm rất nghiêm trọng, trừ các tội xâm phạm an ninh quốc gia; cáctội phá hoại hồ bình, chống lồi người và tội phạm chiến tranh; Các tội quy địnhtại các điều 123, 125, 126, 227, 277, 278, 279, 280, 282, 283, 284, 286, 287, 288,337, 368, 369, 370, 371, 399 và 400 của Bộ luật Hình sự; các tội phạm thực hiệnngoài lãnh thổ nước CHXHCNVN19. Giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những tranhchấp về dân sự, hôn nhân và gia đình quy định tại Điều 26 và Điều 28 của Bộ luậtTố tụng dân sự, trừ tranh chấp quy định tại khoản 7 Điều 26 của Bộ luật này,Tranh chấp về kinh doanh, thương mại quy định tại khoản 1 Điều 30 của Bộ luậtTố tụng dân sự: Tranh chấp về lao động quy định tại Điều 32 của Bộ luật Tố tụngdân sự; Thẩm quyền giải quyết những yêu cầu về dân sự quy định tại các khoản 1,

17Khoản 1 Điều 268 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015

18Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, Điều 31 Luật Tố tụng hành chính năm 201519Khoản 1 Điều 268 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015

902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM

90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

</div>Trang 24<div class="page_container" data-page="24">

2, 3, 4, 6, 7, 8, 9 và 10 Điều 27 của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, yêu cầu về hônnhân và gia đình quy định tại các khoản 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 10 và 11 Điều 29 củaBộ luật Tố tụng dân sự, Yêu cầu về kinh doanh, thương mại quy định tại khoản 1và khoản 6 Điều 31 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Yêu cầu về lao động quy định tạikhoản 1 và khoản 5 Điều 33 của Bộ luật Tố tụng dân sự20; Giải quyết theo thủ tụcsơ thẩm kiện quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơ quan hành chínhnhà nước từ cấp huyện trở xuống trên cùng phạm vi địa giới hành chính với tịấn hoặc của người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước đó, trừquyết định hành chính, hành vi hành chính của Ủy ban nhân dân cấp huyện, Chủtịch Ủy ban nhân dân cấp huyện; Khiếu kiện quyết định kỷ luật buộc thôi việccủa người đứng đầu cơ quan, tổ chức từ cấp huyện trở xuống trên cùng phạm viđịa giới hành chính với tịa án đối với cơng chức thuộc thẩm quyền quản lý củacơ quan, tổ chức đó; Khiếu kiện danh sách cử tri của cơ quan lập danh sách cử tritrên cùng phạm vi địa giới hành chính với tịa án21.

Hình thức xét xử được TAND áp dụng vào từng trường hợp cụ thể. Cơ bản cónhững loại hình thức sau đây: xét xử cơng khai; xét xử kín và xét xử lưu động.

Điều 103 Hiến pháp năm 2013 quy định về ngun tắc xét xử:“Tịa án nhân dân

xét xử cơng khai. Trong trường hợp đặc biệt cần giữ bí mật nhà nước, thuầnphong, mỹ tục của dân tộc, bảo vệ người chưa thành niên hoặc giữ bí mật đời tưtheo u cầu chính đáng của đương sự, Tịa án nhân dân có thể xét xử kín”. Điều

25 Bộ Luật Tố tụng hình sự năm 2015 đã quy định: “Tịa án xét xử cơng khai,

mọi người đều có quyền tham dự phiên tòa, trừ trường hợp do Bộ luật này quyđịnh. Trong trường hợp đặc biệt cần giữ bí mật nhà nước, thuần phong mỹ tụccủa dân tộc, bảo vệ người dưới 18 tuổi hoặc để giữ bí mật đời tư theo u cầuchính đáng của đương sự thì tịa án có thể xét xử kín nhưng phải tun án cơngkhai”. Hiện nay, chưa có một quy định nào trong các văn bản pháp luật về việc

xét xử lưu động. Nhưng có thể hiểu xét xử lưu động là việc tịa án xét xử cơngkhai một vụ án ở ngồi trụ sở của tịa án, có thể là một hội trường lớn, một sân

20Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 201521Điều 31 Luật Tố tụng hành chính năm 2015

902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM

90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

</div>Trang 25<div class="page_container" data-page="25">

vận động, sân trường học, hội chợ, siêu thị... mà ở đó, tất cả mọi người dân đềucó thể đến xem. Việc xét xử lưu động có ý nghĩa răn đe, giáo dục, tuyên truyềnpháp luật đến rộng rãi với người dân. Trong thực tiễn xét xử, thơng thường các vụán hình sự liên quan đến an ninh trật tự, an toàn xã hội gây bức xúc, phẫn nộtrong dư luận như giết người, cướp tài sản, mua bán trái phép chất ma túy,.. sẽđược đưa ra xét xử lưu động.

2.1.3. Một số nguyên tắc cơ bản của tổ chức và hoạt động của Tòa ánnhân dân cấp huyện

Các nguyên tắc cơ bản của tổ chức và hoạt động của TAND là nhữngnguyên tắc được hiến định. Các nguyên tắc này được hiểu là các quan điểm, tưtưởng chỉ đạo, những khuôn khổ, chuẩn mực đồng thời cũng là các quy tắc pháplý quan trọng nhất và bao trùm toàn bộ hoạt động của hệ thống TAND. Ngoàinhững nguyên tắc chung về tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước, TANDcòn được tổ chức và hoạt động theo những nguyên tắc riêng, phù hợp với chứcnăng và nhiệm vụ của mình. Theo Điều 103 Hiến pháp năm 2013 và Điều 5 LuậtTổ chức tòa án nhân dân năm 2014, các nguyên tắc này được cụ thể hóa như sau:

Thứ nhất, Nguyên tắc độc lập của tòa án

“Độc lập tư pháp” là nguyên tắc quan trọng bậc nhất của tất cả cácnguyên tắc điều chỉnh việc tổ chức và hoạt động của tòa án. Nguyên tắc này được

quy định trong Hiến pháp năm 2013: “Thẩm phán, Hội thẩm xét xử độc lập và chỉ

tuân theo pháp luật; nghiêm cấm cơ quan, tổ chức, cá nhân can thiệp vào việc xétxử của Thẩm phán, Hội thẩm”22 và Luật Tổ chức tòa án nhân dân năm 2014 đãcụ thể hóa nguyên tắc cơ bản được quy định tại Điều 103 của Hiến pháp; đồngthời, bổ sung nguyên tắc có tính chất đặc thù trong tổ chức và hoạt động của tịấn được ghi nhận tại các văn kiện Đại hội Đảng gần đây và các nghị quyết, kếtluận của Bộ Chính trị về cải cách tư pháp (Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02tháng 6 năm 2005 về chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020; Kết luận số 79-KL/TW ngày 28-7-2910 “Về Đề án đổi mới tổ chức và hoạt động của Tòa án,

22khoản 2 Điều 103 Hiến pháp năm 2013

902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM

90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

</div>Trang 26<div class="page_container" data-page="26">

Viện kiểm sát và Cơ quan điều tra theo Nghị quyết số 49-NQ/TW của Bộ chínhtrị về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020”23. Như vậy, nguyên tắc “ độclập tư pháp” ở Việt Nam được hiểu là sự độc lập của Thẩm phán và hội thẩmtrong quá trình thực hiện chức năng xét xử của tòa án. Thẩm phán và hội thẩmđộc lập có nghĩa là Thẩm phán và hội thẩm giải quyết các tranh chấp chỉ dựa trênquy định của pháp luật và niềm tin của mình vào pháp luật mà khơng phụ thuộcvào ý chí hoặc sự chi phối của bất kì một chủ thể n khác. Để chứng tỏ sự thihành cơng lý, tịa án phải thể hiện sự khách quan, cơng bằng của mình khi xét xử.Các bên trong tranh chấp trước tòa án phải thấy rằng tịa án khơng thiên vị ai, chỉxét xử theo lẽ phải, công bằng và quy định của pháp luật. Nguyên tắc này cũng làđiều kiện quan trọng để bảo đảm nguyên tắc pháp quyền và là yếu tố đảm bảoquan trọng để tòa án thực hiện nhiệm vụ bảo vệ công lý. Độc lập tư pháp - theoquan điểm của John Ferejohn, Giáo sư Khoa học chính trị Đại học Stanford, phảibao gồm các yếu tố bên trong (internal aspects) và các yếu tố bên ngoài (externalaspects)24. Yếu tố bên trong yêu cầu về tính độc lập của Thẩm phán, trong khi đóyếu tố bên ngồi địi hỏi sự độc lập về tổ chức của toà án. Trước đây, trong cácquy định về toà án, chúng ta chỉ mới đặt ra nguyên tắc độc lập mang tính chất bêntrong có liên quan đến Hội đồng xét xử, khi yêu cầu Thẩm phán và hội thẩm xétxử độc lập và chỉ tuân theo pháp luật. Tuy nhiên, Thẩm phán cũng chỉ là một conngười nên tính độc lập của họ có thể sẽ bị tác động bởi áp lực và lợi ích vật chất;vì vậy, sự độc lập của Thẩm phán cần đến “cái khiên” bảo vệ là sự độc lập của tổchức (ở đây là sự độc lập của tồ án)25. Với vai trị đó, có thể nói, quy định củaĐiều 5 Luật Tổ chức tịa án nhân dân năm 2014 là một sự hoàn thiện lớn lao đốivới tổ chức của ngành tòa án, tạo ra cơ chế hợp lý, hữu hiệu trong việc bảo vệ các

23Vũ Văn Nhiêm (Chủ biên), (2017), “Chương XII: “Tòa án nhân dân và viện kiểm sát nhân dân”,Giáotrình luật hiến pháp Việt Nam, NXB Hồng Đức, Thành phố Hồ Chí Minh, Nxb Hồng Đức - Hội Luật giaViệt Nam, tr 495

24Amy Hackney Blackwell, The essential law dictionary, Spinx Publishing, 2008, 1st ed, Canada

25Đặng Minh Tuấn và Nguyễn Ngọc Chí, Tịa án nhân dân và Viện kiểm sát nhân dân, trong Bình luậnkhoa học Hiến pháp nước Cộng hịa XHCN Việt Nam năm 2003, Nguyễn Đăng Dung, Trịnh Quốc Toảnvà Đặng Minh Tuấn (đồng chủ biên), Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội,2016

902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM

90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

</div>Trang 27<div class="page_container" data-page="27">

Thẩm phán trước những tác động từ bên ngồi trong q trình thực thi cơng lý26.Ngun tắc này cịn thể hiện độc lập về tổ chức, tức các chức vụ, chức danh tronghệ thống cơ quan TAND không chịu sự bổ nhiệm, phân công, can thiệp và tàichính phía nhánh hành pháp, độc lập về kỷ luật và khen thưởng, không bị tácđộng tiêu cực bởi những yếu tố bên ngồi. Bên cạnh đó, thể hiện sự độc lập vềhoạt động, tức chỉ tuân theo pháp luật trong hoạt động xét xử, cấp trên khôngđược chi phối bởi quyền lực đối với cấp dưới.

Nguyên tắc tổ chức độc lập sẽ là nền tảng pháp lý vững chắc giúp nângtầm vị trí của TAND và Thẩm phán trong mối quan hệ với các cơ quan khác.Ngoài ra việc thực hiện hiệu quả nguyên tắc này sẽ đưa nền tư pháp Việt Namtiệm cận hơn với nền tư pháp thế giới.

Thứ hai, Việc xét xử sơ thẩm của TAND có hội thẩm tham gia, trừ trường

hợp xét xử theo thủ tục rút gọn

Để đảm bảo tính cơng bằng, bình đẳng của pháp luật, việc xét xử khơngchỉ có những người chun mơn mà cịn có cả đại diện từ phía nhân dân, Hiến

pháp quy định: “Việc xét xử của tịa án nhân dân có Hội thẩm nhân dân, của tịa

án qn sự có Hội thẩm qn nhân tham gia theo quy định của pháp luật. Khi xétxử Hội thẩm ngang quyền với Thẩm phán”27. Hội thẩm nhân dân chỉ xuất hiệntrong hoạt động xét xử ở cấp sơ thẩm. Xét xử phúc thẩm và giám đốc thẩm chỉ docác Thẩm phán thực hiện mà khơng có sự tham gia của hội thẩm. Như vậy,nguyên tắc “xét xử có hội thẩm tham gia” khơng có nghĩa là hội thẩm tham giamọi hoạt động xét xử của tòa án mà chỉ tham gia xét xử lần đầu tiên của mỗi vụviệc. Tinh thần chung của nguyên tắc này là q trình xét xử của tịa án có sựtham gia thực hiện bởi một loại chủ thể không đại diện cho chuyên môn pháp luậtmà đại diện cho nhận thức của xã hội. Sự góp mặt của Hội thẩm nhân dân trongphiên xét xử không những tuân thủ đúng theo pháp luật của Nhà nước mà cònphù hợp với nguyện vọng, ý chí của nhân dân. Chính vì những Hội thẩm nhân

26Đinh Thanh Phương (14/8/2019), “Cần hiến định nguyên tắc tổ chức Tịa án nhân dân”, Tạp chí nghiên

90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM

90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

</div>Trang 28<div class="page_container" data-page="28">

dân là những người lao động trong xã hội, sống gần dân nên họ sẽ hiểu và nắmbắt được tâm tư, nguyện vọng của họ. Bên cạnh đó, Hội thẩm nhân dân tham giavào q trình xét xử nhằm đảm bảo để tòa án khi xét xử phải tính đến những đặcđiểm, phong tục tập quán và nguyện vọng của nhân dân, để các quyết định củatịa án khơng chỉ đảm bảo tính hợp lý mà cịn hợp tình, có tác dụng giáo dục cao.

Thứ ba, Xét xử cơng khai

Ngun tắc này được hình thành với tinh thần bao trùm là “Tịa án khơngnhững có nhiệm vụ thi hành cơng lý mà cịn phải cho thấy cơng lý đã được thihành”. Xét xử cơng khai có nghĩa là phiên tòa xét xử của tòa án được tiến hànhtrước sự tham dự, chứng kiến của nhân dân (trừ những trường hợp ngoại lệ: trongtrường hợp đặc biệt cần giữ bí mật nhà nước, thuần phong mỹ tục của dân tộc,bảo vệ người chưa thành niên hoặc giữ bí mật đời tư theo yêu cầu chính đáng củađương sự, tịa án có thể xét xử kín). Ngun tắc này có ý nghĩa vơ cùng lớn và đa

chiều đối với hoạt động của tịa án nói riêng và hệ thống tư pháp nói chung: thứ

nhất, xét xử cơng khai là một phương thức kiểm soát việc thực hiện quyền tư

pháp của tòa án. Khi người dân được tham dự các phiên xử của tòa án họ sẽ trực

tiếp đánh giá được mức độ thuyết phục, sự có lý trong hoạt động xét xử. Thứ hai,

nguyên tắc này giúp cho người dân thấy rõ sự hiện diện của công lý trong xã hội,qua đó trực tiếp ghi nhận và đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ cơng lý của tịa án.

Thứ ba, ngun tắc xét xử cơng khai góp phần nâng cao ý thức pháp luật của

người dân và hình thành ý thức tuân thủ pháp luật một cách tự nhiên đồng thờibảo đảm quyền cơ bản hiến định của công dân – quyền được xét xử công khai28.

Thứ tư, Xét xử hai cấp

Xét dưới góc độ tầm Hiến pháp, đây là quy định mới của Hiến pháp năm2013 so với các văn bản Hiến pháp trước đây. Tuy nhiên, đây không phải là lầnđầu tiên pháp luật nước ta quy định về nội dung này: trong Luật Tổ chức tòa ánnăm 1960, tại Điều 9 đã quy định TAND thực hành chế độ hai cấp xét xử; đếnLuật Tổ chức tòa án năm 1981 và Luật Tổ chức tòa án năm 1992, nguyên tắc này

28khoản 2 Điều 31 Hiến pháp năm 2013

902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM

90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

</div>Trang 29<div class="page_container" data-page="29">

khơng cịn được quy định chính thức trong luật. Trong tiến trình cải cách tư pháptừ những năm 90 của thế kỷ XX đến nay, Đảng ta đã đặt ra nhiều mục tiêu và mộttrong những mục tiêu định hướng đó là thực hiện nguyên tắc hai cấp xét xử29.

Hiện nay, nguyên tắc hai cấp xét xử được hiến định tại khoản 6 Điều 103

Hiến pháp năm 2013: “Chế độ xét xử sơ thẩm, phúc thẩm được bảo đảm” và

được cụ thể hóa quy định tại khoản 1 Điều 6 Luật Tổ chức tòa án nhân dân năm

2014: “Chế độ xét xử sơ thẩm, phúc thẩm được bảo đảm” và các văn bản pháp

luật khác. Nguyên tắc xét xử hai cấp đóng vai trị rất quan trọng và độc lập, cầnphải có trong hệ thống các nguyên tắc pháp luật tố tụng. Bởi lẽ:

Sau thời gian tuyên án sơ thẩm, phán quyết của Hội đồng xét xử đượcđưa ra, còn thời hạn kháng cáo, kháng nghị bản án. Các bên chưa hài lòng vớiphán quyết sơ thẩm thì có thể u cầu tịa án cấp trên xét xử phúc thẩm đối với vụán. Bản án, quyết định sơ thẩm được tuyên sẽ không có hiệu lực pháp luật ngaymà nhà làm luật để ngỏ một khoảng thời gian luật định để các bên thực hiệnquyền kháng cáo, kháng nghị. Nếu hết thời hạn trên, mà khơng có trường hợpkháng cáo, kháng nghị thì bản án sơ thẩm có hiệu lực pháp luật. Trường hợp cókháng cáo hoặc kháng nghị hoặc có cả kháng cáo và kháng nghị thì vụ án sẽ đượcra xét xử phúc thẩm. Bản án, quyết định phúc thẩm của tịa án có hiệu lực phápluật ngay. Việc u cầu được xét xử phúc thẩm là quyền của các bên đương sự vàtịa án có nghĩa vụ đáp ứng đối với yêu cầu đó; nếu kháng cáo phúc thẩm đã đượcđưa ra dựa trên những cơ sở, chứng cứ hợp pháp thì tịa án khơng có quyền từchối xét xử phúc thẩm.

Đối với nhà nước, nguyên tắc hai cấp xét xử thể hiện bản chất pháp quyềncủa dân, do dân và vì dân. Mặt khác ngun tắc này là cơng cụ hữu hiệu giúp chonhà nước thực hiện chức năng quản lý xã hội, công bằng xã hội được duy trì, ýthức pháp luật của người dân từng bước được nâng cao, trật tự xã hội được nhànước xác lập không bị xâm phạm. Đối với người tham gia tố tụng, nguyên tắc nàytạo ra căn cứ pháp lý quan trọng, giúp cho các chủ thể thực hiện quyền và nghĩa

29Văn kiện Hội nghị lần thứ ba Ban chấp hành Trung ương khóa VIII (1997), Nxb Chính trị quốc gia, HàNội, Tr 57

902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM

90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

</div>Trang 30<div class="page_container" data-page="30">

vụ của mình. Từ đó, quyền con người được nhà nước bảo vệ thơng qua q trìnhxét xử của cơ quan tiến hành tố tụng30.

Bảo đảm chế độ xét xử sơ thẩm, phúc thẩm của tịa án cịn có ý nghĩa bảnán, quyết định có hiệu lực pháp luật được thi hành nghiêm chỉnh và thống nhất.Cá nhân, cơ quan, tổ chức có nghĩa vụ thi hành và tôn trọng bản án. Bên cạnhviệc bảo đảm chế độ xét xử sơ thẩm, phúc thẩm. Pháp luật nước ta có quy địnhnhững trường hợp tố tụng đặc biệt nhằm kiểm tra tính hợp pháp và tính có căn cứcủa bản án, quyết định sau khi có hiệu lực của pháp luật, cụ thể là xem xét lại bảnán thông qua giám đốc thẩm hoặc tái thẩm.

Tóm lại, với việc quy định nguyên tắc hai cấp xét xử, nhà làm luật đã tạođiều kiện và cơ hội cho những người tham gia tố tụng bảo vệ quyền và lợi íchhợp pháp của mình. Ngun tắc này có ý nghĩa cơ sở pháp lý và ý nghĩa về chínhtrị-xã hội. Đối với ý nghĩa pháp lý, nguyên tắc này tạo cơ sở pháp lý quan trọngđể Viện kiểm sát, bị cáo và những người tham gia tố tụng khác có quyền và lợiích hợp pháp liên quan đến vụ án thể hiện thái độ đồng tình với việc xét xử củatòa án bằng việc kháng nghị, kháng cáo đối với bản án, quyết định sơ thẩm củatòa án theo quy định của pháp luật tố tụng hình sự, dân sự, hành chính, để vụ ánđược xét xử lại ở cấp phúc thẩm. Đối với ý nghĩa chính trị, xã hội. Nguyên tắcnày thể hiện thái độ thận trọng của nhà nước trong việc đưa ra phán quyết về sốphận pháp lý, sinh mạng chính trị, quyền lợi của các chủ thể, là sự thể hiện rõràng bản chất của Nhà nước pháp quyền Việt Nam là Nhà nước của dân, do dânvà vì dân. Ngồi những ý nghĩa trên, sự cần thiết, vai trò và ý nghĩa của việc thựchiện nguyên tắc xét xử đối với việc bảo vệ quyền con người.

Thứ năm, Bảo đảm quyền bình đẳng trước Tịa án nhân dân

Bình đẳng là những nguyên lý của pháp luật được thể hiện qua các quyphạm pháp luật về quyền được đối xử một cách như nhau, khơng phân biệt, đốixử, giới tính và vị trí trong xã hội. Bình đẳng là ngun tắc về giá trị, nó phản ánh

30Nguyễn Anh Thư (2015), Nguyên tắc hai cấp xét xử với việc bảo vệ quyền con người trong luật tố tụng

hình sự Việt Nam, Luận văn Thạc sĩ luật học, Hà Nội, Tr 22-23

902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM

90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

</div>Trang 31<div class="page_container" data-page="31">

nội dung của nền dân chủ nói chung, trong hoạt động tư pháp nói riêng. Trước hếtcần phải khẳng định rằng, bình đẳng là chuẩn giá trị, dùng nó làm thước đo đểđánh giá nội dung, tính chất của nền dân chủ31. Cụ thể hóa tại Điều 16 Hiến pháp

năm 2013: “Mọi người đều bình đẳng trước pháp luật; Không ai bị phân biệt đối

xử trong đời sống chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội”, Điều 12 Luật Tổ

chức tòa án nhân dân năm 2014: “Tịa án xét xử theo ngun tắc mọi người đều

bình đẳng trước pháp luật, không phân biệt dân tộc, giới tính, tín ngưỡng, tơngiáo, thành phần xã hội, địa vị xã hội; cá nhân, cơ quan, tổ chức đều bình đẳngtrước Tòa án”. Điều này chứng tỏ, nhà nước ta đã quan tâm và đặt cao giá trị

bình đẳng lên tầm pháp lý. Được hiến định tại luật gốc và một lần nữa được quyđịnh trong luật chuyên ngành. Trong số các quyền bình đẳng trước tịa án, bìnhđẳng trước pháp luật là những quyền quan trọng được văn bản pháp lý quốc tế

ghi nhận: “Mọi người đều bình đẳng trước pháp luật và được pháp luật bảo vệ,

khơng có bất kỳ sự phân biệt nào”32và “Mọi người đều được hưởng quyền bình

đẳng, được xem xét cơng bằng và cơng khai bởi một tịa án độc lập và khơngthiên vị trong việc quyết định các quyền và nghĩa vụ của họ cũng như về bất cứsự buộc tội nào đối với họ”33.

Bình đẳng trước pháp luật là quyền bình đẳng của công dân trước sự điềuchỉnh của các quy phạm pháp luật, cịn bình đẳng trước tịa án là quyền bình đẳngcủa cơng dân trước một cơ quan nhà nước cụ thể, cơ quan thực hiện chức năngxét xử. Như vậy, quyền bình đẳng trước tịa án là quyền được tịa án đối xử cơngbằng và những người tham gia tố tụng có quyền ngang nhau trong việc thu thậptài liệu chứng cứ, tài liệu, đồ vật, đưa ra yêu cầu và tranh luận trước tòa án nhằmbảo vệ quyền là lợi ích hợp pháp của mình.

Thứ sáu, Tồ án nhân dân xét xử tập thể và quyết định theo đa số, trừ

trường hợp xét xử theo thủ tục rút gọn

31Vũ Văn Nhiêm (Chủ biên), (2017), “Chương XII: “Tòa án nhân dân và viện kiểm sát nhân dân”, Giáo

trình luật hiến pháp Việt Nam, NXB Hồng Đức, Thành phố Hồ Chí Minh, Nxb Hồng Đức - Hội Luật gia

90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM

90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

</div>Trang 32<div class="page_container" data-page="32">

Theo nguyên tắc này, công việc xét xử tại các Toà án nhân dân ở Việt Namđược thực hiện bởi Hội đồng xét xử. Nguyên tắc này được hiến định tại khoản 4Hiến pháp năm 2013 và được cụ thể hoá tại Điều 10 Luật Tổ chức tồ án nhân

dân năm 2014 “Tịa án nhân dân xét xử tập thể và quyết định theo đa số, trừtrường hợp xét xử theo thủ tục rút gọn. Thành phần Hội đồng xét xử ở mỗi cấpxét xử do luật tố tụng quy định”. Các Hội đồng xét xử do Chánh án các tồ tương

ứng phân cơng và thành lập để trực tiếp xét xử một vụ án cụ thể. Khi toà án xétxử sơ thẩm, hội đồng xét xử thường gồm 01 Thẩm phán và 02 Hội thẩm hoặc 02Thẩm phán và 03 Hội thẩm34; khi toà án xét xử phúc thẩm, Hội đồng xét xửthường gồm 03 Thẩm phán35; khi xét xử giám đốc thẩm, Hội đồng xét xử baogồm 03, 05 Thẩm phán hoặc nhiều hơn36. Hội đồng xét xử làm việc theo tập thể,các thành viên của Hội đồng xét xử cùng nghiên cứu, cùng đánh giá tình tiết, tínhchất của vụ việc, chứng cứ của vụ án. Mọi thành viên của Hội đồng xét xử mặcdù là Thẩm phán hay Hội thẩm nhân dân đều ngang quyền nhau. Bản án của toàán là tổng hợp các kết quả thể hiện sự nhất trí của đa số thành viên trong Hộiđồng xét xử sau khi nghị án. Như vậy, trên thực tế, chính Hội đồng xét xử với sựhiện diện của Thẩm phán và Hội thẩm nhân dân là chủ thể thực hiện công việcxét xử, cịn tồ án là nơi tiến hành để xét xử.

Ngun tắc này được cho là bảo đảm công việc xét xử của tồ án được thựchiện một cách chính xác, bởi vì trí tuệ tập thể sẽ giúp xem xét vấn đề một cách kỹcàng hơn và do đó phán quyết có cơ sở vững chắc hơn.

Tuy nhiên, áp dụng nguyên tắc xét xử tập thể cũng đòi hỏi thời gian vànguồn lực cho các thủ tục hành chính, hậu cần và nghị án. Đối với những vụ ánđơn giản và có tình tiết rõ ràng thì các thủ tục đó có thể gây lãng phí khơng cầnthiết. Do đó, Hiến pháp năm 2013 cũng cho phép ngoại lệ đối với nguyên tắc này

34Điều 154 Luật Tố tụng hành chính năm 2015; Điều 63 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015

35Điều 222 Luật Tố tụng hành chính năm 2015; Điều 64 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; Điều 254 Bộluật Tố tụng hình sự năm 2015

36Điều 266 Luật Tố tụng hành chính năm 2015; Điều 66 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; Điều 382 Bộluật Tố tụng hình sự năm 2015

902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM

90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

</div>Trang 33<div class="page_container" data-page="33">

trong các trường hợp vụ án đơn giản, tình tiết rõ ràng37. Trong những trường hợpđó, pháp luật cho phép áp dụng thủ tục rút gọn với chỉ một Thẩm phán thực hiệnnhiệm vụ xét xử38

Thứ bảy, Bảo đảm tranh tụng trong xét xử

Trên cơ sở của Hiến pháp năm 2013, Điều 13 Luật Tổ chức toà án nhân dân

năm 2014 quy định “Nguyên tắc tranh tụng trong xét xử được bảo đảm. Tịa áncó trách nhiệm bảo đảm cho những người tham gia tố tụng thực hiện quyền tranhtụng trong xét xử. Việc thực hiện nguyên tắc tranh tụng trong xét xử theo quyđịnh của luật tố tụng”.

Nguyên tắc này đòi hỏi hoạt động xét xử phải bảo đảm tranh tụng giữa Kiểmsát viên, bị hại, nguyên đơn dân sự với bị cáo, người bào chữa, bị đơn dân sự,giữa các đương sự với nhau và những người này có quyền bình đẳng trong việcđưa ra chứng cứ, tài liệu, yêu cầu tranh luận dân chủ trước toà án. Hội đồng xétxử phải lắng nghe các bên tranh biện trong phiên xét xử và phán quyết chủ yếudựa trên lý lẽ của các bên đưa ra.

Từ góc độ lý luận cũng như thực tiễn, nguyên tắc bảo đảm tranh tụng cóphạm vi tác động khơng chỉ đối với tồ án mà cả q trình tố tụng nói chung.Ngun tắc này đề cao vai trò của Luật sư ngang bằng với Viện kiểm sát khôngchỉ trong giai đoạn xét xử mà cả một q trình tố tụng trước đó.Như vậy

,

đây làquy định mới, căn cứ pháp lý quan trọng để đảm bảo quyền con người, quyềncông dân như hiến định.

Thứ tám, Bảo đảm quyền pháp lý của các bên

Quyền bào chữa là một trong những quyền cơ bản của con người và cơngdân. Việc thực hiện tốt quyền này góp phần quan trọng đảm bảo cho toà án xét xửkhách quan, toàn diện, đúng người, đúng tội, đúng pháp luật. Do đó, ngay từ

37Thái Vĩnh Thắng, Tơ Văn Hịa (Chủ biên) và Nguyễn Văn Thái (2018), “Chương XIV: “Tòa án nhândân”,Giáo trình luật hiến pháp Việt Nam, ĐH Luật Hà Nội, Nxb Tư pháp, Hà Nội, Tr 524

38khoản 4 Điều 103 Hiến pháp năm 2013; Điều 249 Luật Tố tụng hành chính năm 2015; Điều 65 Bộ luậtTố tụng dân sự năm 2015; Điều 463 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015

902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM

90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

</div>Trang 34<div class="page_container" data-page="34">

những ngày đầu tiên của chế độ cộng hoà, pháp luật nước ta đã khẳng định“Người bị cáo được quyền tự bào chữa lấy hoặc mướn luật sư” và xuyên suốt cácbản Hiến pháp nước ta39. Hiện nay, nguyên tắc này được quy định tại Điều 103Hiến pháp năm 2013 và được cụ thể hố tại Điều 14 Luật Tổ chức tồ án nhân

dân năm 2014 “ Người bị buộc tội được coi là khơng có tội cho đến khi được

chứng minh theo trình tự luật định và có bản án kết tội của tịa án đã có hiệu lựcpháp luật. Quyền bào chữa của bị can, bị cáo, quyền bảo vệ lợi ích hợp pháp củađương sự được bảo đảm. Bị can, bị cáo có quyền tự bào chữa, nhờ luật sư hoặcngười khác bào chữa; đương sự khác trong vụ án có quyền tự mình hoặc nhờngười bảo vệ lợi ích hợp pháp của mình. Tịa án có trách nhiệm bảo đảm quyềnbào chữa của bị can, bị cáo, quyền bảo vệ lợi ích hợp pháp của đương sự”.

Mặc dù quy định đề cập trước tiên đến quyền bào chữa của bị can, bị cáo,tuy nhiên nguyên tắc này có phạm vi áp dụng đối với toà án khi xét xử tất cả cácloại vụ việc không chỉ đối với vụ việc hình sự. Người dân có quyền được bảo vệpháp lý trước toà án, tức là quyền được sử dụng những lập luận, chứng cứ để bảovệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Bên cạnh đó, người dân có quyền đượcthuê luật sư hoặc người đại diện để bảo vệ cho mình. Bởi lẽ, khi vướng vào tranhchấp pháp lý thì các bên thường khơng đủ sáng suốt hoặc chun mơn pháp lý đểtự bảo vệ cho mình. Do đó họ phải nhờ đến những người mà họ tin tưởng để trợgiúp pháp lý cho họ.

Toà án, với tư cách là cơ quan xét xử, có nghĩa vụ bảo đảm quyền pháp lýcủa các bên. Tồ án khơng được xét xử vắng mặt trong các vụ án có thể ảnhhưởng đến lợi ích của các bên. Tồ án phải thông báo cho các bên biết về quyềnđược bảo vệ pháp lý của mình. Khi các bên viện dẫn và thực hiện quyền này thìtồ án phải tơn trọng; khi quyền này bị các cơ quan nhà nước hoặc các bên có liênquan xâm phạm thì tồ án phải bảo vệ40.

39Điều 67 Hiến pháp năm 1946

40Thái Vĩnh Thắng, Tô Văn Hòa (Chủ biên) và Nguyễn Văn Thái (2018), “Chương XIV: “Tịa án nhândân”,Giáo trình luật hiến pháp Việt Nam, ĐH Luật Hà Nội, Nxb Tư pháp, Hà Nội, Tr 529.

902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM

90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

</div>Trang 35<div class="page_container" data-page="35">

Trên đây là một số những ngun tắc cơ bản, có tính đặc thù cho việc tổchức và hoạt động của tòa án hiện nay. Tất cả những nguyên tắc đều hướng đếnmột mục tiêu chung đó “Tịa án độc lập”. Tịa án phải hoạt động độc lập để xét xửđược công bằng - một trong những nguyên lý của nhà nước pháp quyền, với mụcđích bảo vệ quyền con người nói chung, quyền và lợi ích hợp pháp của người dânnói riêng. Trong q trình phát triển của xã hội Việt nam, tin tưởng rằng sẽ có sựthay đổi nhiều nguyên tắc, nhiều tư tưởng chỉ đạo khác cho việc tổ chức và hoạtđộng của tịa án góp phần tạo nên một khối ngun tắc vững chắc. Từ đó giúpcho cơ cấu tổ chức và hoạt động của tịa án ngày càng được hồn thiện và pháttriển hơn.

2.2. Cơ cấu, tổ chức của Tòa án nhân dân cấp huyện

2.2.1. Bộ máy lãnh đạo của Tòa án nhân dân cấp huyện

Bộ máy lãnh đạo là những người đứng đầu của cơ quan nhằm điều phối côngviệc, dẫn dắt và chỉ đạo cho cấp dưới. Đối với cơ quan TAND huyện, bộ máylãnh đạo bao gồm: Chánh án TAND huyện là chức vụ đứng đầu TAND huyện,chịu trách nhiệm quản lý, điều hành chung, hoạt động theo chức năng quy địnhtại Luật Tổ chức tòa án nhân dân năm 2014 và do Chánh án TAND tối cao bổnhiệm, miễn nhiệm, cách chức. Nhiệm kỳ của Chánh án TAND huyện là 05 năm,kể từ ngày được bổ nhiệm41. Các Phó chánh án TAND huyện giúp việc theo sựphân công của Chánh án TAND huyện và do Chánh án TAND tối cao bổ nhiệm,miễn nhiệm, cách chức42. Phó chánh án theo dõi, điều hành một số lĩnh vực côngtác được phân công phụ trách và chịu trách nhiệm trước Chánh án về những hoạtđộng thuộc phạm vi của mình quản lý.

2.2.2. Các tịa chun trách của Tịa án nhân dân cấp huyện

Tòa án được tổ chức và giao thẩm quyền chuyên xét xử những vụ án mà nộidung thuộc sự điều chỉnh của các ngành luật riêng: luật dân sự, luật hình sự, luật

41khoản 1 Điều 47 Luật Tổ chức tòa án nhân dân năm 201442khoản 1 Điều 48 Luật Tổ chức tòa án nhân dân năm 2014

902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM

90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

</div>Trang 36<div class="page_container" data-page="36">

kinh tế, luật lao động, luật hành chính. Hiện nay theo quy định của Luật Tổ chứctịa án nhân dân năm 2014 thì TAND huyện có thể có tịa hình sự, tịa dân sự, tịagia đình và người chưa thành niên, tịa xử lý hành chính. Trường hợp cần thiết,Ủy ban thường vụ Quốc hội quyết định thành lập tòa chuyên trách khác theo đềnghị của Chánh án TAND tối cao43.

Về Điều kiện tổ chức tòa chun trách thì việc tổ chức các tịa chun tráchtại TAND huyện phải đáp ứng được 02 điều kiện sau: Một là, số lượng vụ việcmà tòa án thụ lý, giải quyết thuộc thẩm quyền của tòa chuyên trách theo quy địnhtại Điều 3 Thông tư 01/2016/TT-CA phải từ 50 vụ/năm trở lên; hai là, có biên chếThẩm phán, Thẩm tra viên, Thư ký tòa án đáp ứng được yêu cầu tổ chức tịachun trách. Trong trường hợp khơng đáp ứng đủ điều kiện tổ chức tòa chuyêntrách nêu trên thì khơng tổ chức tịa chun trách nhưng phải bố trí Thẩm phánchuyên trách để giải quyết44.

2.2.3. Bộ máy giúp việc của Tòa án nhân dân cấp huyện

Bộ máy giúp việc được quy định tại khoản 2 Điều 45 Luật Tổ chức tòa ánnhân dân năm 2014, là một trong những bộ phận thuộc cơ cấu tổ chức của TANDhuyện, cụ thể ở đây: Văn phòng là phòng chức năng trực thuộc TAND huyện, Cơcấu tổ chức văn phòng TAND huyện có Chánh Văn phịng, 01 Phó Chánh Vănphịng, các công chức và người lao động khác45. Nhiệm vụ, quyền hạn của bộmáy giúp việc TAND huyện đươc quy định, cụ thể như: thực hiện công tác vănthư, lưu trữ, quản lý con dấu của TAND cấp huyện. Thực hiện cơng tác hànhchính quản trị, kế tốn tài chính trong việc quản lý công sản, cơ sở vật chất, trangthiết bị, kinh phí hoạt động của TAND cấp huyện. Thực hiện việc tiếp nhận, thụlý các đơn khởi kiện, thụ lý hồ sơ vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của TAND

43khoản 1 Điều 45 Luật Tổ chức tòa án nhân dân năm 2014

44Điều 2 Thông tư 01/2016/TT-CA của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao quy định việc tổ chức các tòachuyên trách tại tòa án nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, tòa án nhân dân huyện, quận, thịxã, thành phố thuộc tỉnh và tương đương

45khoản 1 Điều 5 Quyết định 435/2016/QĐ-CA của Chánh án tòa án nhân dân tối cao quyết định về tổchức bộ máy, nhiệm vụ, quyền hạn của các đơn vị trong bộ máy giúp việc của tòa án nhân dân tỉnh, thànhphố trực thuộc trung ương; tòa án nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh

902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM

90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

</div>Trang 37<div class="page_container" data-page="37">

cấp huyện và tiếp công dân; phối hợp với các đơn vị chức năng khác của TANDcấp huyện thực hiện công tác tiếp công dân theo quy định của pháp luật. Thammưu cho lãnh đạo TAND cấp huyện trong việc phân công các Thẩm phán giảiquyết các vụ án thuộc thẩm quyền. Tham mưu cho Chánh án TAND cấp huyệntrong công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tố tụng. Thực hiệncông tác tổng hợp, thống kê tình hình hoạt động của TAND cấp huyện. giúpChánh án TAND cấp huyện xây dựng các báo cáo công tác của TAND cấp huyệnđể báo cáo TAND cấp tỉnh, Hội đồng nhân dân cấp huyện và các cơ quan hữuquan khác. Thực hiện công tác theo dõi thi hành án theo quy định của pháp luật.Làm đầu mối thực hiện cơng việc rà sốt, tra cứu, xác minh, cung cấp thông tinvề lý lịch tư pháp theo quy định của Luật Lý lịch tư pháp. Thực hiện các côngviệc khác theo sự phân công của Chánh án TAND cấp huyện46.

2.2.4. Đội ngũ công chức, người lao động của Tòa án nhân dân cấphuyện

Trong cơ cấu, tổ chức của TAND cấp huyện thì đội ngũ cơng chức bao gồmcác chức danh: Thẩm phán và Thư ký tòa án. Tại khoản 1 Điều 65 Luật Tổ chức

tòa án nhân dân năm 2014 quy định: “Thẩm phán là người có đủ điều kiện, tiêu

chuẩn theo quy định của Luật này được Chủ tịch nước bổ nhiệm để làm nhiệm vụxét xử”. Trong hệ thống cơ quan TAND có tất cả bốn ngạch Thẩm phán: Thẩm

phán TAND tối cao; Thẩm phán cao cấp; Thẩm phán trung cấp và Thẩm phán sơcấp. Đối với TAND cấp huyện có Thẩm phán sơ cấp và Thẩm phán trung cấp47.Tiêu chuẩn Thẩm phán là công dân Việt Nam, trung thành với Tổ quốc và Hiếnpháp nước CHXHCNVN, có phẩm chất đạo đức tốt, có bản lĩnh chính trị vữngvàng, có tinh thần dũng cảm và kiên quyết bảo vệ cơng lý, liêm khiết và trungthực; có trình độ cử nhân luật trở lên; đã được đào tạo nghiệp vụ xét xử; có thờigian làm cơng tác thực tiễn pháp luật; có sức khỏe bảo đảm hồn thành nhiệm vụ

46khoản 2 Điều 5 Quyết định 435/2016/QĐ-CA của Chánh án tòa án nhân dân tối cao quyết định về tổchức bộ máy, nhiệm vụ, quyền hạn của các đơn vị trong bộ máy giúp việc của tòa án nhân dân tỉnh, thànhphố trực thuộc trung ương; tòa án nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh

47Điều 66 Luật Tổ chức tòa án nhân dân năm 2014

902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM

90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

</div>Trang 38<div class="page_container" data-page="38">

được giao48. Nhiệm kỳ đầu của các Thẩm phán là 05 năm; trường hợp được bổnhiệm lại hoặc được bổ nhiệm vào ngạch Thẩm phán khác thì nhiệm kỳ tiếp theolà 10 năm49. Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Thẩm phán được cụ thể hóa tạiLuật Tổ chức tòa án nhân dân năm 2014. Thẩm phán vì mang sứ mệnh bảo vệcơng lý, bảo vệ pháp luật và bảo vệ quyền con người nên nhà làm luật quy địnhrất chi tiết và cụ thể để góp phần tìm ra được những người cầm cân nảy mực, đủtiêu chuẩn, lối sống đạo đức tốt trong bộ máy nhà nước nói chung và TAND cấphuyện nói riêng.

Thư ký tịa án là người có trình độ cử nhân luật trở lên được tòa án tuyểndụng, được đào tạo nghiệp vụ Thư ký tòa án và bổ nhiệm vào ngạch Thư ký tịấn. Thư ký tịa án có các ngạch: Thư ký viên; Thư ký viên chính; Thư ký viên caocấp. Tiêu chuẩn, điều kiện và việc thi nâng ngạch Thư ký tòa án do Chánh ánTAND tối cao quy định. Đối với TAND cấp huyện thì Chánh án TAND cấp tỉnh,thành phố trực thuộc trung ương bổ nhiệm vào các ngạch Thư ký viên và Thư kýviên chính. Thực hiện công việc theo sự phân công của Thẩm phán đối với nhiệmvụ được giao. Giúp thẩm phán lập các thủ tục trong quá trình giải quyết vụ án, từkhi nhận đơn cho đến khi kết thúc vụ việc theo quy định của pháp luật. Nhiệm vụvà quyền hạn Thư ký được quy định tại khoản 4 Điều 92 Luật Tổ chức tòa ánnhân dân năm 2014: Thư ký tịa án có nhiệm vụ, quyền hạn sau đây: làm Thư kýphiên tòa, tiến hành các hoạt động tố tụng theo quy định của luật tố tụng; thựchiện nhiệm vụ hành chính, tư pháp và nhiệm vụ khác theo sự phân cơng củaChánh án tịa án. Thư ký tịa án chịu trách nhiệm trước pháp luật và trước Chánhán tòa án về việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của mình.

Bên cạnh các chức danh là cơng chức nhà nước trong cơ quan TAND huyệnthì một bộ phận góp phần vào cơ cấu tổ chức của đơn vị TAND huyện là ngườilao động, bao gồm: lao công phụ trách dọn vệ sinh trong cơ quan đơn vị; kế toán

48Điều 67 Luật Tổ chức tòa án nhân dân năm 201449Điều 74 Luật Tổ chức tòa án nhân dân năm 2014

902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM

90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

</div>Trang 39<div class="page_container" data-page="39">

phụ trách về mảng thu, chi ngân sách; lái xe và bảo vệ góp phần quản lý an ninh,trật tự tại cơ quan công tác.

2.3. Hoạt động của Tòa nhân án dân cấp huyện

Các tòa án ở nước ta lập thành một hệ thống cơ quan nhà nước. Hệ thốngTAND, một mặt, chịu sự tác động của các cơ quan quản lý nhà nước, cơ quankiểm sát, chịu sự giám sát của các cơ quan quyền lực nhà nước; mặc khác, TANDhoạt động mang tính độc lập, đặc biệt là trong hoạt động xét xử.

Hoạt động chính của TAND là xét xử. Hoạt động xét xử của TAND là việctòa án nhân danh nước CHXHCNVN tiến hành các hoạt động theo trình tự, thủtục và những quy định của pháp luật. Đối với TAND huyện, thẩm quyền xét xử làđối với những vụ việc sơ thẩm và giải quyết việc khác theo quy định của phápluật mang tính chất đơn giản, khơng phức tạp. Ngồi hoạt động xét xử, TANDcòn giải quyết các việc khác theo quy định của pháp luật, cụ thể như: áp dụng cácbiện pháp xử lý hành chính, tuyên bố việc dân sự cho đương sự,....

Hoạt động xét xử của tòa án là hình thức áp dụng pháp luật quan trọng. Tínhchất “áp dụng pháp luật” của hoạt động xét xử được biểu hiện ở những điểm sauđây:

Hoạt động xét xử là hoạt động mang tính quyền lực. Xét xử là hoạt độngphán quyết của cơ quan thay mặt Nhà nước nhằm khôi phục trật tự nếu nó bị xâmphạm, hoặc nhằm bảo vệ lợi ích hợp pháp và chính đáng của cơng dân, của tậpthể, của quốc gia và xã hội. Vì vậy, đây là một hoạt động quyền lực nhà nước đặcthù, nó khơng đơn thuần chỉ là dàn xếp, hịa giải, mặc dù về thực chất, dàn xếp vàhòa giải cũng có mục đích như vậy và do đó, có mối liên quan khăng khít vớihoạt động xét xử. Hoạt động xét xử là hoạt động nhân danh quyền lực nhà nướcnhằm xem xét, đánh giá và ra phán quyết về tính hợp pháp và tính đúng đắn củahành vi pháp luật hay quyết định pháp luật khi có sự tranh chấp và mâu thuẫngiữa các bên có lợi ích khác nhau trong các tranh chấp hay mâu thuẫn đó50.

50 Đào Trí Úc (2000), Luật hình sự Việt Nam, quyển 1, Nxb. Khoa học xã hội, Hà Nội, tr.206

902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM902410068:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM

90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

</div>Trang 40<div class="page_container" data-page="40">

Hoạt động trung gian hòa giải và dàn xếp đặc trưng cho lĩnh vực quan hệ hợpđồng khi vấn đề lợi ích có đụng chạm nhưng chưa đến mức nghiêm trọng đến cácbên khác hoặc đến lợi ích chung của xã hội và cộng đồng. Do đó, hoạt động nàytập trung trong các lĩnh vực kinh doanh, thương mại, gia đình, và các phạm vihành chính,...

Yếu tố “nhân danh quyền lực nhà nước” trong hoạt động xét xử có nghĩa rằng,đây khơng phải là hoạt động của cá nhân công dân, cũng không phải là hoạt độngxã hội hay một tổ chức nào đó, và do đó, khi cần thiết phán quyết của cơ quannhân danh Nhà nước được bảo đảm thi hành bởi sự cưỡng chế hợp pháp của Nhànước; “xem xét, đánh giá và ra phán quyết” là những yếu tố đặc trưng của hoạtđộng xét xử và do đó, có thể gọi hoạt động tư pháp là hoạt động xét xử. “TANDlà cơ quan xét xử của nước CHXHCNVN, thực hiện quyền tư pháp”51. Trongtranh chấp hay xung đột mà tòa án xem xét và phán quyết phải có từ hai chủ thểtrở lên có vị trí độc lập đối với nhau về lợi ích, chứ không thể chỉ là sự dàn xếpcho những người khác nhau về địa vị, nhưng khơng có gì tranh chấp với nhau. Dođó, có thể gọi sự tranh chấp của các chủ thể khác nhau về lợi ích này là sự tranhtụng (nên còn được gọi là “tố tụng” - tố tụng dân sự, tố tụng hình sự, tố tụng hànhchính)52. Sau khi xét xử, phán quyết của tịa án phải được tơn trọng và chấp hànhnghiêm chỉnh.

Ở nước ta, từ trước đến nay, vai trò của tòa án đối với việc áp dụng, bảo vệpháp luật luôn luôn được đề cao, tuy ở những giai đoạn khác nhau vai trị đó cónhững mức độ biểu hiện khác nhau. Cụ thể là tòa án là một trong số các cơ quanđược thành lập sớm nhất53. Trong thời gian đầu, vai trị của các tịa án khơng chỉđược giới hạn trong việc áp dụng các quy định của pháp luật mà các tòa án cònđược quyền quy định các quy phạm có tính phổ biến và bắt buộc. Trong tình hìnhpháp luật của nước ta lúc đó cịn rất thiếu, các Thẩm phán tòa án tiến hành xét xử

51Điều 102 Hiến pháp năm 2013

52Đào Trí Úc, Nguyễn Thu Trang (01/9/2014), “Vai trò của hoạt động xét xử của tòa án trong quá trình

phát triển hệ thống pháp luật Việt Nam”, Tạp chí Nghiên cứu lập pháp, số 18, 224, (truy cập vào ngày

90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM90Monday, June 10, 20248:57:05 PM8:57:05 PM

90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM90Monday, June 10, 20248:57:06 PM8:57:06 PM

90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM90Monday, June 10, 20248:57:08 PM8:57:08 PM

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

</div>

tổ chức và hoạt động của tòa án nhân dân cấp huyện từ thực tiễn tòa án nhân dân huyện u minh hiện nay

<b>KHOA LUẬT</b>

<b>CHUYÊN ĐỀ THỰC TẬP TỐT NGHIỆPNGÀNH LUẬT</b>

<b>TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA TỊẤN NHÂN DÂN CẤP HUYỆN TỪ THỰCTIỄN TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN U MINH</b>

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

<b>KHOA LUẬT</b>

<b>TRẦN THỊ DIỄM TRINHMSSV: 1754070150</b>

<b>TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA TỊẤN NHÂN DÂN CẤP HUYỆN TỪ THỰCTIỄN TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN U MINH</b>

<b>HIỆN NAY</b>

<b>CHUYÊN ĐỀ THỰC TẬP TỐT NGHIỆPNGÀNH LUẬT</b>

<b>NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌCTS: LÊ THỊ HỒNG NHUNG</b>

<b>Thành phố Hồ Chí Minh – Năm 2021</b>

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

<b>LỜI CẢM ƠN</b>

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

<b>DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT</b>

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

<b>NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN</b>

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

<b>DANH MỤC BẢNG</b>

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

<b>PHẦN 1. MỞ ĐẦU1.1. Lý do chọn đề tài</b>

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

<b>1.2. Mục tiêu nghiên cứu</b>

<b>1.4. Phương pháp nghiên cứu</b>

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

<b>1.5. Kết cấu đề tài nghiên cứu</b>

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

<b>PHẦN 2. NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ VỀTỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP</b>

<b>2.1. Khái quát về tổ chức và hoạt động của Tòa án nhândân cấp huyện</b>

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

,

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

<b>2.2. Cơ cấu, tổ chức của Tòa án nhân dân cấp huyện</b>

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

<b>2.3. Hoạt động của Tòa nhân án dân cấp huyện</b>

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

90To chuc va hoat dong cua toa an nhan dan cap huyen tu thuc tien toa an nhan dan huyen U Minh hien nayMonday, June 10, 2024

Tài liệu liên quan

Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về