Luận văn thạc sĩ Luật học: Tội cưỡng đoạt tài sản trong Bộ luật Hình sự năm 2015
Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (7.38 MB, 85 trang )
<span class="text_page_counter">Trang 1</span><div class="page_container" data-page="1">
BO GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BOTUPHAP
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUAT HÀ NỘI
NGUYEN THỊ HAI HA.
TOI CUGNG BOAT TAI SAN TRONG BO LUATHINH SU NAM 2015
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC(Định hướng ứng dụng)
HÀ NỘI, NĂM 2023
</div><span class="text_page_counter">Trang 2</span><div class="page_container" data-page="2">BO GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ TƯ PHÁP.
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI
NGUYEN THỊ HAI HA.
TOI CƯỠNG BOAT TÀI SAN TRONG BỘ LUATHINH SU NAM 2015
LUẬN VAN THẠC SĨ LUẬT HỌC
Chuyên ngành: Luật hình sự và tố tụng hình sự
'Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Nguyễn Văn Hương.
HÀ NỘI, NĂM 2023
</div><span class="text_page_counter">Trang 3</span><div class="page_container" data-page="3">LỜI CAM ĐOAN
Thi Hai Ha, là tác giả nghiền cứu Luận văn caohọc Luật với đề tài "Tôi cưỡng đoạt tai sin trong Bộ luật hình sự năm 2015”
Tơi xin cam đoan: Luận văn nảy là cơng trình nghiên cứu do chính tơithực hiên. Ln văn có kế thừa các tu tưởng, kết quả nghiên cứu của những tacgiã trước
Các thông tin, số liêu được sử dụng trong Luận văn là trung thực vả có
trích dẫn nguồn đẩy đủ. Những thơng tin, sé liệu mang tính chất cá nhân nêuđược trích dẫn, sử dụng chỉ nhấm mục đích nghiên cứu và học tập, ngồi ra
khơng sử dung vao bat cứ mục đích nào khácTôi là Học viên Neu;
Tác giả
Nguyễn Thị Hải Ha
</div><span class="text_page_counter">Trang 4</span><div class="page_container" data-page="4">Luân văn, cẽm ơn sư giúp đổ của quý đồng nghiệp tại các cơ quan trong việc
cung cấp tai liệu, gop phan hoản thanh dé tải nghiên cửu.
Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân khác nhau nên việc nghiên cứu, hồn.thành luận văn khơng tránh khỏi những thiêu sót nhất định. Do vậy, tơi mong
muốn nhận được sự góp ý của Q thay cơ và đơng nghiệp để luân văn được
hoàn thiên hơn.
“Hà Nội, ngày. 05 tháng 10 năm 2023
Nguyễn Thị Hải Ha
</div><span class="text_page_counter">Trang 5</span><div class="page_container" data-page="5">DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Bo luật hình sự
Bo luật tổ tung hình sựCâu thành tơi pham.Quan hệ pháp luật
Quan hệ pháp luật hình sư.Toa án nhân đân.
Toa án nhân dân tối caoTrách nhiệm hình sự‘XA hồi chủ nghĩa
</div><span class="text_page_counter">Trang 6</span><div class="page_container" data-page="6">LỜI CAM BOANLỜI CẢM ON
3.Mue dich và nhiệm vụ nghiên cứu. 4
4. Đối tong nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu. 5
1.1. Khái niệm tội cưỡng đoạt tài sản. 7
1.2. Dấu hiệu pháp lý của tội cưỡng đoạt tài sản 10
1.2.1. Khách thé của tôi cưỡng đoạt tài sản H13.2. Mặt Khách quan cũatội cưỡng đoạt tài sản B
13.3. Chủ thé củatội cưỡng đoạt tài san. 18
13.4 Mãi chỉ quan cia 61 chống doat tả sân 2011.3.2, Kiumng hình phat tăng năng thứ hai 71.3.3, Khimg hinh phạt tăng năng that ba 29
1.4. Phân biệt tội cưỡng đoạt tài sin với một số tội khác trong Bộ luật Hình
</div><span class="text_page_counter">Trang 7</span><div class="page_container" data-page="7">2. Thục tiễn định tội danh đối với tội cưỡng đoạt tài sản ở Việt Nam trong 05
năm Ø011 - 2021)... : 39
2.2. Thục tiễn quyết định hình phạt đối với tội cưỡng đoạt tài sản ở Việt
Nam trong 05 năm (2017 - 2021) 4
23. Một số hạn chế, vướng mắc trong thực tiền áp dụng Bộ luật Hình sự về tội
cưỡng đoạt tài sin... : 4
2.4. Một số đề xuất nhằm nâng cao việc áp dụng pháp luật đối với tội cưỡng
đoạt tài sản theo quy định của Bộ luật hình sự năm 2015. 56
2.4.1, Hồn thiên pháp luật về tội cưỡng đoạt tài sản 562.4.2. Giải pháp nâng cao hiện quả áp dung pháp luật vỗ tôi cưỡng đoạt tài sẵn
theo quy dinh cia BLHS năm 2015 63
KET LUAN CHUONG 2 65KET LUẬN 66
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 61
</div><span class="text_page_counter">Trang 8</span><div class="page_container" data-page="8">Số hiệu
DANH MỤC CAC BANG
Tên bảng. Trang
Số vụ và số bị cáo phạm tội cưỡng đoạt tài sẵn bị xét 30
xử trên cả nước trong 05 năm (2017-2021),
Hình phạt áp dung đơi với người pham tội cưỡng đoạt 42tải sẵn bị sét xử phạm vi cả nước trong 05 năm (2017-2021)
</div><span class="text_page_counter">Trang 9</span><div class="page_container" data-page="9">¬ PHAN MỞ BAU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Cưỡng đoạt tài sản là một trong những tội xâm phạm sỡ hữu nguy hiểm.và way ra khá phổ biển. Tội phạm ny không chỉ gây thiệt hại nghiêm trong vẻ
tải sản mả khơng ít trường hợp cịn gây thiết hại về tính mang, sức khde conngười. Việc phân hóa trách nhiệm hình sự dé đầu tranh hiệu quả với tơi phạm.
nảy 1a doi hỗi cấp thiết hiện nay.
Tội cưỡng đoạt tai sản ln được quy định ở hình thức miêu tả trongpháp luật hình sự nước ta giúp cho việc phân biệt với một số tôi phạm khác vabảo đâm áp dung đúng, Tuy nhiên, quy định của Bộ luật Hình sự cũng với sự
thiếu vắng cia các văn bên pháp luật hướng dẫn cân thiết cũng gây ra những'khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn áp dung Vi vậy, việc nghiên cứu về mặt
ý luận, phân tích các quy định pháp luật, đánh giá thực tiễn dé có những giảipháp bao đảm áp dung Bộ luật Hình sự vẻ tội cưỡng đoạt tải sin là rất cầnthiết, có ý nghĩa vé mat lý luận cũng như thực tiễn áp dung
'Với những lý do trên, việc nghiên cứu làm rổ những vấn để lý luân và
thực tiễn của tôi cưỡng đoạt tai sản, hoãn thiên các quy định pháp luật vẻ tốiphạm nay là cần thiết, tac giã chon để tài “Tơi cưỡng đoạt tài sẵn trong Bộ
iật hình sự năm 2015" làm luận văn thạc cia mình.
2. Tình hình nghiên cứu
Liên quan đến tội cưỡng đoạt tài sin có nhiễu cơng tình nghiên cửukhác nhau. Đó có thé là các Giáo trình luật hình sự Việt Nam của các cơ sở
đảo tạo luât, các bình luân khoa học, các luận văn, ln án. Trong đó các cơng.
trình nghiên cứu có thể kể đến như.
~ Nhóm cơng trình nghiên cứu thú:
+ Trường Đại học Luật Ha Nội, Giáo tinh Luật hình sự Việt Nam —
dn các tội pham, quyễn 1, quyén 2. Nxb. Công an nhân dân, Hà Nội, 2021;
</div><span class="text_page_counter">Trang 10</span><div class="page_container" data-page="10">+ Trường Đại học Luật Thành phó Hỗ Chí Minh, Giáo trinh Ludt hình
sục Việt Nam (Phan các tôi phạm ~ Quyền 1, Quyễn 2), (Tái bản lần thứ nhất,có sửa chữa, bé sung), Nxb. Héng Đức, 2021;
+ Trường Đại hoc Quốc gia Ha Nội - Khoa luật, Giáo tin Luật hìnhsu Việt Nam — Phẫn các tôi pham, Nab. Đại hoc quéc gia Hà Nội, 2020,
+ Trường Đại học Quốc gia Ha Nội — Khoa luật, Giáo trinh Init hừnh:sự Việt Nam (Phin các tôi phan), Nab Bai học Quốc gia Hà Nội, 2015
Những cuốn sách kể trên la cơng trình nghiên cứu của tập thể các thay
cơ giáo có nhiễu kinh nghiệm trong cơng tác giảng day tại các trường đáo tạoluật tại Viết Nam được viết mét cách ngin gọn, xúc tích, đưa ra các khái
siệm, chỉ ra các điểm khái quát chung nhất vẻ các yêu tổ cầu thành tội phạm,
các khung hình phạt được áp dụng quy định tại Điều 170 BLHS đồng thời cósự sơ sánh giữa quy đính của BLHS cũ với BLHS hién hành Tuy nhiền, cáccơng trình nghiên cứu này chỉ nghiên cửu một cach khái quát nhất vé các tộiphạm nói chung, tơi cưỡng đoạt tài sẵn nói riêng,
~ Nhóm cơng trình nghiên cứ thứ hai:
+ Nguyễn Ngọc Hịa, Bình luận khoa học Bộ luật hình sự năm 2015được sửa đối, bỗ sung năm 2017 (phan các tội phạm), Nxb Tư pháp, Hà Nội,
+ Nguyễn Đức Mai, Bình iuân khoa học Bộ luật Hình sự (Sửa đổi, bổ.
sang năm 2017), NXB Chính trị quốc gia sự thật, Ha Nội, 2018,
+ Lê Đăng Doanh, Định tội danh đối với các tội xâm phạm số him, Nghề
Tư pháp, Hà Nội, 2013,
+ Trần Văn Biên — Dinh Thể Hưng, Bình iuận khoa học Bộ iuật Hinhsi năm 2015 (sữa đối, bỗ sung năm 2017), Neb. Thé giới, Hà Nội, 2017,
+ Dinh Văn Qué, Binh luận Rioa học BLHS năm 2015 ~ Phần các tơi
xâm phạm sở hia, Nab Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2016.
</div><span class="text_page_counter">Trang 11</span><div class="page_container" data-page="11">Tac giả của các cudn sách bình luận trên la những nba nghiên cửu Luật
‘hinh sự có nhiều kinh nghiêm trong thực tiễn công tác giảng day vả công tác
chuyên môn Nội dung của các cuỗn sách trên đã nêu ra đính nghĩa, phân tíchcác dẫu hiệu pháp lý, dấu hiệu định khung tăng nặng và hình phạt, những
điểm mới của tội cưỡng đoạt tài sin quy định tại Điểu 170 BLHS so với các
quy định trong các Bộ luật Hình sự trước đỏ. Tuy nhiền, các cudn sách trên.
chủ yếu phân tích các van để chung nhất về mặt ly luận của tội cưỡng đoạt taisản, chưa có những đánh giá ở trên thực tiễn khi định tội danh và quyết định
hình phạt
- Nhóm cơng trình nghiên cứu thứ ba:
+ Nguyễn Văn Thanh, các tôi xâm phạm sở lim theo pháp luật hình sieViet Nam từ thực tiễn Thành phố Hỗ Chi Minh, Luận án tiên sĩ tuật học, Học
viên Khoa học xã hội, 2016,
-Bi Yan Chung, Tội cưỡng doat tải sẵn trong pháp luật hình sự Điệt‘Nam, Luận văn Thạc luật học, Trường Đại học Luật Ha Nội, Hà Nội, 2016,
- Nguyễn Thi Anh Sao, Tôi cưỡng đoạt tài sản trong Bộ luật Hình sie
‘nd 2015, Luận văn Thạc si luật học, Trường Đại học Luật Ha Nội, Hà Nội,2019,
- Nguyễn Thị Hường, Tôi cưỡng đoạt tài sản trong luật hình sự Điệt
Nam, Luận văn thạc si luật học, Khoa luật - Trường Đại học Quốc gia HaNội, Hà Nội, 2020,
- Tran Thị Phượng, Các tôi xâm phươm sở hữu có tinh chất chiểm đoạttheo luật hình sự Việt Nam, Luân văn thạc sĩ luật học, Khoa luật - Trường Đại.
hoc Quốc gia Hà Nội, Ha Nội, 2015.
Nội dung của các luân án tiền si, luân văn thạc nêu trên đã phân tíchnhững van để vẻ lý luận vẻ tơi cưỡng đoạt tai sin theo quy định của pháp luậthình sự Việt Nam và quy định của pháp luật hình sự một số nước trên thé
</div><span class="text_page_counter">Trang 12</span><div class="page_container" data-page="12">giới. Đẳng thời, các tac giã cũng phân tích, đánh giá thực trạng áp dung quy.định của pháp luật vả những hạn chế, bắt cập, tơn tai trên cơ si đó đưa ra cáckiến nghị hoản thiên quy đính của pháp luật hình sự Việt Nam va một số giảipháp nâng cao.
~ Nhóm cơng trinh nghiên cứu thie te
+ Nguyễn Ngọc Chí, Đốt tương của các tội phạm xâm phạm sở hữm,Tap chi Nha nước và Pháp luật, số 02/1998, tr 50-57,
+ Trương Quang Vinh, Các tôi xâm phạm số hiữu trong Bộ luật Hình seViệt Nam 1999, Tap chỉ Lut học sé 04/2000, tr 33-35,
"Nội dung bai viết của các tác giã đã phân tích dẫu hiệu định tội của tộicưỡng đoạt tải sẵn, trên cơ sở trình bay khia cạnh nhất định hoặc néu quan
điểm về việc hoàn thiện các quy định của pháp luật.
"Từ tỉnh hình thực tiễn nghiên cửu trên, tác giả sẽ tập trung nghiên cửu:
các đầu hiệu pháp lý vẻ định tội danh và quyết đình hinh phạt của tội cưỡng
đoạt tai sản trong Bộ luật Hình sự năm 2015, so sánh những điểm khác biết
của tội pham nảy với các tội pham khác có liên quan có củng tinh chất, trêncơ sở đó tim ra nguyên nhân va đưa ra giải phép nâng cao hiệu quả áp dụngpháp luật gidi quyết có hiệu quã các vụ án vé tôi cưỡng đoạt tai sẵn.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu.
~ Mie dich nghiên cửu
"Mục dich nghiên cứu của luận văn góp phân hồn thiện pháp luật hìnhsử về tơi cuỡng đoạt tài sản, nâng cao hiệu quả đầu tranh phòng, chồng tộicưỡng đoạt tải sin ở Việt Nam.
~ Nhiệm vụ nghiên cil
Đổ đạt được những mục đích trên trong qua trình nghiên cứu dé tài, tác
giã đất ra một số các nhiệm vu sau đây,
</div><span class="text_page_counter">Trang 13</span><div class="page_container" data-page="13">MGt là: Phân tích lâm 16 khái niệm, các dầu hiệu pháp lý của tội cưỡng
đoạt tai sản, hình phat áp dung cũng như phân biết tôi cưỡng đoạt tải sin vớimột số tôi pham khác,
‘Hat là: Phân tích, đánh gia thực tiễn áp dung quy định BLHS trong việc.giải quyết các vụ án cưỡng đoạt tai sin giai đoạn 2017 ~ 2021. Trên cơ sở đóphân tích những vướng mắc, bat cập, tén tại trên thực té và nguyên nhân của
những vướng mắc đó,
Ba là: Đưa ra một sổ để xuất, kiến nghị hoàn thiện quy định của BLHS
trong việc định tội danh va quyết đính hình phạt đối với tội cưỡng đoạt tải sản.
trong thời gian tới.
4, Đối trợng nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu.- Đối tượng nghiên cửa.
Đồi tượng nghiên cứu của luận văn là các quan điểm khoa học liên
quan đến tội cưỡng đoạt tai sản, quy định của BLHS năm 2015 vẻ tôi cưởng,
đoạt tải sản vả thực tiễn áp dụng BLHS năm 2015 đối với tội cưỡng đoạt tài
sản ở Việt Nam trong 05 năm (2017-2021)~ Phạm vi nghiên cửa
Đổ tải nghiên cứu các dẫu hiệu pháp lý cũa tôi cưỡng đoạt tải sẵn theo
quy đính của BLHS năm 2015 với góc đơ khoa học luật hình sự, thực tiễn
định tội danh và quyết đính hình phạt đổi với tơi cưỡng đoạt tải sản ở ViếtNam trong giai đoạn từ năm 2017 ~ 2021 và dé xuất các giải pháp nâng cao
hiệu quả áp dụng các quy định của BLHS vao việc giải quyết các vụ án cưỡng,
</div><span class="text_page_counter">Trang 14</span><div class="page_container" data-page="14">nước ta về tơi phạm và đâu tranh phịng chồng tơi phạm nói chung và tội
cưỡng đoạt tải sản nói riêng. Cơ sé lý luân nảy lả nên tang tu tưởng, lý luận
để nghiên cứu và giải quyết các mục tiêu để tai đã đặt ra.
- Phương pháp nghiên cit
Dua trên cơ sỡ lý luận nói trên, luận văn đã sử dụng một số phươngpháp nghiên cứu phủ hợp với từng nội dung của luân văn như. Phương phápphân tích, tổng hợp va thơng kê zã hội hoc, phương pháp so sánh, đổi chiếu,
phn tích quy phạm pháp luật, khảo sát thực tiễn để lam sáng tö các van dé
nghiên cửa trong luận văn.
-ra những mâu thuẫn, bat cập trong các quy định của pháp luật hiển hành, các
sai sót trong q trình áp dụng các quy định đó, cũng như các nguyên nhân để.tìm ra giải pháp khắc phục, để xuất những giãi pháp nâng cao hiệu quả áp
dụng các quy định của BLHS vẻ tội cưỡng đoạt tai sin ở khía cạnh lập pháp,hình sự va việc áp dụng trong thực tiễn.
Luận văn có thể sử dung làm tai liệu tham khảo, nghiên cứu, học têpNhững để xuất, kiến nghỉ của luân văn sẽ cùng cấp những luận chứng khoa
học phục vụ cho công tác lập pháp vả hoạt động thực tiễn áp dụng BLHS ViệtNam liền quan đến tơi cưỡng đoạt tài sản, qua đó gop phan nâng cao hiệu quảcơng tác đầu tranh phịng, chống những tội nay hiện nay.
1. Bố cục cửa Luận văn.
Luận văn gém 02 chương:
Chương 1: Những van để lý luôn và quy định của pháp luật v tôi
cưỡng đoạt tải sẵn.
Chương 2: Thực tiễn áp dụng B6 luật Hình sự năm 2015 vẻ tội cưỡng
đoạt tài sẵn và một số để xu.
và thực tiễn của luận văn.
</div><span class="text_page_counter">Trang 15</span><div class="page_container" data-page="15">Chương 1 .
NHUNG VAN DE LÝ LUẬN VÀ QUY ĐỊNH CUA PHAP LUAT VETOI CUGNG BOAT TAI SAN
1.1. Khai niệm tội cưỡng đoạt tài sin
"Tội cưỡng đoạt tai sản lẫn đầu tiên được quy định trong Pháp lệnh số
149-LTC ngày 21/10/1970 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội trừng tri các tôi
xâm phạm tải sản xã hôi chủ nghĩa va Pháp lệnh số 150-LCT ngày
21/10/1970 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội trừng trị các tôi zâm phạm tải
sản của công dân.
Khi BLHS năm 1985 và BLHS năm 1999 được ban hành, tôi cưỡng
đoạt tai sản tiếp tục được quy định. Tội cưỡng đoạt tai sn trong BLHS năm2015 đã kế thừa một số quy định của BLHS năm 1999 va tiếp tục được sữa
ém mớiđổi, bổ sung một số.
Ké thừa các quy định của BLHS năm 1985 và BLHS năm 1999, tôicưỡng đoạt tai sin tại Diéu 170 BLHS năm 2015 quy đính: “Người ndo de
doa sẽ dimg vĩ lực hoặc có thai đoạn khác nụ hiễp tinh thần người khác nhằm
chiém đoạt tài sẵn
"Trong khoa học luật hình sự, nói đến tội cưỡng đoạt tai sản có quan.điểm cho rằng, "Cưỡng đoạt tài sản là việc người phạm tội với muc đíchchiém đoạt tài sản của người khác bằng thủ đoan de doa sẽ đùng vil lực hoặcthi đoạn uy hiép tinh thân của chủ sở hữm người quản I tài sản hoặc ngườikhác có liên quant” `. Khái niệm nay nhân mạnh muc dich của người phạm tôiJa chiếm đoạt tải sẵn của người khác va để đạt được mục đích đó, người phạm.
tơi thực hiên hanh vi phạm tội bằng các thũ đoạn khác nhau.
Cũng nói đến khái niệm tội cưỡng đoạt tải sin, có quan điểm cho rằng,
*Cưỡng đoạt tài sẵn là hành vi de doa dig vit lực hoặc có thủ doan khác ny
Ti Văn Chm Q009), Giáo rà Tu lồn sự Phin hung) Nob Đạ học Quc ga Hi Nội B Nội v24
</div><span class="text_page_counter">Trang 16</span><div class="page_container" data-page="16">đoạt tài sẵn".Tiếp tinh thân người khác nhằm chi
tác giã lại nhẫn manh hành vi phạm tôi. Tức là người phạm tội thực hiện han
vi bằng các thủ đoạn khác nhau nhằm chiếm đoạt tai sản của người khác.
Các khái niêm vé tôi cưỡng đoạt tải sẵn nêu trên tuy có sự khác nhau‘Theo khái niềm nay,
song trong các khái miệm nay đều có điểm chung lả người phạm tội thực hiệnhành vi nguy hiểm cho xã hội bằng các thủ đoạn khác nhau, nhằm mục đích
chính là chiếm đoạt tai sin của người khác.
Tội cưỡng đoạt tải sản luôn được các nha lập pháp xác định là một
trong những tội phạm nguy hiểm vì hảnh vi cướng đoạt tải sản zâm phạm.
đẳng thời hai quan hệ được luật hình sự bảo vé. Đó 1a quan hệ nhân thân và
quan hé sở hữu, bằng hành vi phạm tội của mình, người pham tơi cưỡng đoạttài sản xâm pham trước hết đến quyên tự do thân thé của con người để qua đóxâm phạm sở hữu. Sự sâm hai một trong hai quan hệ xã hội này đều chưa thểhiện được hết bản chất nguy hiểm cho xã hội của hanh vi cưỡng đoạt tai sảnDo vay, c hai quan hệ xã hội bị sâm hai déu được coi là khách thể trực tiếp
của tôi cưỡng đoạt tài sản. Việc xép tội cưỡng đoạt tải sin vào Chương các tộixâm pham quan hệ sỡ hữu xuất phát từ mục đích chính của người phạm tơi kanhằm vào quan hệ sở hữu và việc sâm hai quan hệ nhân thân thực chất chỉ lả
phương tiện để đạt mục đích chính đó.
Nghiên cứu các quan điểm khác nhau vẻ khái niêm tôi cưỡng đoạt tải
sản, đồng thời từ quy định vẻ tôi cưỡng đoạt tai sin tai Điểu 170 BLHS,chúng tôi đưa ra khối niệm tội cưỡng đoạt tải sản như sau. “76? cưỡng đoạttài sẵn là hành vi nguy hiểm cho xã hội, do người có năng lực trách nhiệm
hin sự thực hién với lỗi cỗ ý nhằm chiém đoạt tài sản của người khác bằng.thi đoạn đe doa sẽ dimg vũ lực hoặc tìm đoạn khác uy hiếp tình than của chi
Pham Vin Beo (009) Giấo mồ Lule Jaw Piệt New ohn ce 6 pum) Xe Cin Thơ, Cin The,
<small>ise</small>
</div><span class="text_page_counter">Trang 17</span><div class="page_container" data-page="17">sở Hữu tài sản, người có trách nhiệm quấn If tài sản hoặc những người thânthích cũa ho
Tit khái niệm nêu trên và quy định của Bộ luật Hình sự cũng như các
quan điểm khoa học khác nhau có thé rút ra đặc điểm của tội cưỡng đoạt tai
sản như sau:
~ Tội cưỡng đoạt tai sin là loại tội phạm có tinh nguy hiểm cao cho sã
Dâu hiệu đặc trưng của tội cưỡng đoạt tài sẵn lả hành vì “de doa sẽ
dimg vit iue” hoặc “có thủ đoạn khác uy hiếp tinh thân người khác ” nhằmkhông chế ý chi của người bi de dọa nhằm chiếm đoạt tài sin. Đây là những‘hanh vi có tinh nguy hiểm cao, xâm phạm trực tiếp đến tinh thân của người bị
de doa lam cho ho lo âu, sợ hãi đến ảnh hưởng vẻ sức khöe của ho, Người
pham tôi thực hiện những hành vi nảy với muc dich chính là chiếm đoạt tai
sản của người khác - xâm phạm sở hữtu. Như vậy, hành vi pham tôi này déngthời xâm phạm hai quan hệ 28 hôi quan trong là quan hệ nhân thân và quan hệsở hữu. Đây là những quan hé xã hội được BLHS quy định va bão vệ. Điều đó
cho thay tơi cưỡng doat tai sản có tính nguy hiểm cao cho zã hội
Vi vây, ngoài việc xâm pham quan hé nhân thân và quan hệ sử hữu, tơipham nay cịn de doa nghiêm trong dén an ninh, trật tự an toàn xã hội. Tôi
cưỡng đoạt tài sản cing một lúc xêm phạm hai khách thể, đầu tiên là xêm.
pham quan hệ nhân thân, thông qua việc xâm phạm đến nhân thân mà ngườipham tôi xâm phạm đến quan hệ tài sản, nêu không xâm phạm dén quan hệ
nhân thân thì người pham tơi cưỡng đoạt tải sản không thể xâm pham đến.
quan hệ tai sản được.
- Tôi cưỡng đoạt tai sản là loại tội phạm được thực hiện với lỗi cổ ÿtrực tiếp. Người pham tối cưỡng đoạt tài sin nhận thức rõ hành vi của mình lảnguy hiểm cho 28 hồi, thấy trước hâu quả cia hành vi pham tội và mong
</div><span class="text_page_counter">Trang 18</span><div class="page_container" data-page="18">muốn chiếm đoạt được tải sản đó. Người phạm tôi cưỡng đoạt tải sản nhân.thức 16 tinh nguy hiểm cho 228 hội của hảnh vi đe doa sẽ dùng vũ lực hoặc cóthủ đoạn khác uy hiếp tinh than người khác có thé gây thiệt hại hoặc de doa
gây thiệt hai và thấy trước hau quả của hanh vi đó. Nhận thức tính gây thiệthai cho sã hội của hành vi cưỡng đoạt tai sẵn trên cơ sở nhận thức những tình
tiết khách quan tạo nên tính gây thiệt hại cho xã hội.
Do tội cưỡng đoạt tài sản có cấu thánh hình thức, hậu quả thiệt hai
khơng phải là dấu hiệu được mô tả trong cầu thành tội cưỡng đoạt tài sẵn nênvấn để có thấy trước hay không thấy trước hâu quả thiệt hại không được đất ra
khi xét ly trí của người phạm tội.
Người pham tội mong muốn hậu quả xảy ra, hậu quả thiệt hai của hành.vi đe doa sé dùng vũ lực hoặc có thủ đoạn khác ty hiép tinh thân người khácmà người pham tơi thực hiện hồn tồn phù hợp với mục đích, phù hop với‘mong muốn của người pham tơi. Hậu quả thiệt hại không được quy định là
dấu hiệu bắt buộc của cầu thành tột phạm cia tội cưỡng đoạt tải sản niên việc
ác định ý chí đỗi với hậu quả thiệt hại khơng được đất ra.
~ Ngồi các đặc điểm trên, chủ thể tội cưỡng tải sản lả người từ đũ 14tuổi trở lên có năng lực trách nhiêm hình sự, đồng thời muc đích chiếm đoạt
tải sẵn của người khác là yêu tổ bat buộc của cầu thành tôi cưỡng đoạt tài sẵn
1.2. Dấu hiệu pháp lý của tội cưỡng đoạt tài sản
Mỗi trường hợp pham tôi cụ thể của tội pham nhất định như tôi giếtngười, tơi cưỡng đoạt tài sẵn déu có những nội dung biểu hiện riêng biệt ở cảbến yêu tố. Tuy khác nhau nhưng tắt cả các trường hop phạm tôi nhất địnhđêu có những nội dung biểu hiện giống nhau ở cả bổn yêu tổ. Những biểu.
hiện giống nhau đó được coi là những đầu hiệu chung có tính đặc trừng củatôi pham nhất định. Khi quy định tôi pham trong luật, nhà làm luật phải sử
dụng các dẫu hiệu nay để mơ tả tơi pham. Trong khoa học hình sự, mô tã nay
</div><span class="text_page_counter">Trang 19</span><div class="page_container" data-page="19">được coi là cầu thành tôi pham Như vậy, câu thảnh tội phạm là tổng hopnhững dẫu hiệu chung có tính đặc trưng cho tơi phạm cụ thể được quy định
trong luật hình sự
1.2.1. Khách thé của tội cưỡng doat tài sin
“Khách thé cũa tội phạm là quan hệ xã hội được luật hình sự bảo về vàbị tơi phạm xâm hai?
‘Theo luật hình sự Viết Nam, những quan hệ zã hôi được coi là khách
thể bảo vệ của luật hình sự là những quan hệ sã hội đã được sác định tại Điều8 BLHS. Tổng thể các quan hệ x4 hội được nêu trong Điều 8 BLHS gọi là.khách thé chung của tội phạm. Những quan hệ sã hội trực tiếp bi tôi phạmgây thiệt hai ma thể hiện day đủ ban chất nguy hiểm cho xã hội của tôi phạm.được gọi là khách thể trực tiếp của tôi phạm. Việc gây thiệt hai cho các quanhệ 2 hôi của tôi phạm thể hiện qua hành vi pham tội tắc động đền đổi tươngtác động của tội phạm làm biển đổi tinh trang bình thường cia đối tượng tacđộng, qua đó gây thiệt hại cho khách thể.
Khách thé của tôi cưỡng đoạt tai sản là quyển sở hữu tài sin của Nhànước, cơ quan, tổ chức, cá nhân vả quyên bat khả xâm phạm vẻ tính mạng,sức khưe, danh dự, nhân phẩm của con người. Đối tượng tác động của tộiphạm nay là tải sản bao gồm vật, tiền, giấy tờ có giá vả quyền tải sản khác.Tuy nhiên, không phải moi tài sản déu là đổi tượng tác động cia tôi cưỡngđoạt tài sản. Tài sản phải có những đặc điểm nhất định thì mới được coi la đốitượng của tội cưỡng đoạt tai sản. Cu thé tai sản phải là những vật chất cụ thể,Ja sản phẩm lao đông do con người tao ra, có giá tri vả giá trị sử đụng, Chẳng
hạn như ti vi, ti lạnh..., tải sẵn phải thuộc quyển sỡ hữu (quyển chiếm hữu,
“Nguyễn Ngọc Hoa G019) Gio mùi it is Đit tơ giấu chưng) Nob Công tuân dn, BA Nội,
<small>101,103</small>
</div><span class="text_page_counter">Trang 20</span><div class="page_container" data-page="20">sử dụng, định đoạt) của chủ sỡ hữu và phải có khả năng dịch chuyển quyền sỡhữu"
Khách thé của tôi cưỡng đoạt tài sin cũng tương tự như các tội có tính
chất chiếm đoạt khác vừa xêm pham đến quan hệ sỡ hữu va vừa zâm phạmđến quan hệ nhân thân Tuy nhiên quan hệ nhân thân mà tội cưỡng đoạt tài
sản xâm phạm đến khơng phải là thiệt hai vẻ tính mạng, sức khỏe mà lanhững thiệt hai, ton thất về tinh thần cụ thé la lam cho người bi hại lo âu, sohãi, đây cũng la một điểm khác với các tội cướp tải sản, tội bắt cóc nhằm
chiếm đoạt tai sin, tôi cướp giật tải sẵn Nha làm luật không quy định thiết hạivẻ tính mang, sức khỏe là tinh tiết định khung hình phạt
Quan hệ sỡ hữu lả quan hệ trong đó người sở hữu tải sin có quyểnchiếm hữu, quyển sử dung và quyển định đoạt va phải được pháp luật tôntrong và bao về. Cá nhân, tổ chức xâm phạm trai phép đến quan hệ này sé
'phải chịu trách nhiệm trước pháp luật >
Đối tượng tác đông của tôi cưỡng đoạt tài sản là tải sản bao gồm: "vật
tiền gidy tờ có gid và các quyền tài sản" Š Không phải trong moi trường hop
quyển tai sin déu là đổi tượng tác đông của hành vi sâm pham sở hữu. Quyển
tải sản phải được thể hiện dưới dang vật chất và đang nằm trong sự quản lý
của chủ tải sản. Bối chỉ khi đó, người pham tơi mới có hành vi đe doa sé ding
vũ lực hoặc có thủ đoạn khác uy hiép tinh thin người khác để chiếm đoạt tai
sản. Người phạm tôi mong muốn chiếm đoạt quyên tài sản đó một cách trái
pháp luật, chuyển dịch qun tai sản đó thành quyền của họ
Ví du: Thông qua mang xã hội, T đã quay lai được một số hình ảnh.khưa thân, bộ phận sinh duc của T2 trong lúc T2 đang tắm, đông thời T đã lưulại các đoạn video T2 tư quay có chứa hình ảnh khỏa thên của minh gửi cho“Sm thềm: Tường Đại học Kilm sit Bì Nột 2016), Giáo rin Zuật nh aự Điệt Now an tác tối
ghen) gấp 1,20 Dathoc Quốc ga Hà Nội Ha Noi, L3
<small>"fom thậm Truong Quang Vath C000), C ri supa sở Nu ong BLES, Tp chí Lọc,</small>
<small>° Hin 1 Da 105 BLDSnäe)2015</small>
</div><span class="text_page_counter">Trang 21</span><div class="page_container" data-page="21">T.Do có mau thuẫn trong chuyện tinh cảm, T đã gửi các đoạn video nói trên
đến tải khoản Facebook của T2 vả nhiều lan de dọa, ép buộc T2 chuyển cho Tsố tiên 5.000.000đ nếu không, T sé gửi các đoan video nêu trên đến người
thân, ban bè của T2 va đăng tai lên mang xã hội. Do lo sơ nên T2 đã buộc.
phải đưa cho T số tiên 1.000.000đ”
Từ ví dụ trên cho thấy, T dùng những hình ảnh khỏa thân của T2 uy
hiếp tính thân cia T2 làm T2 lo sợ T sé tung những hình ảnh nhay cảm nàylên mang zã hội sé ảnh hưởng đến danh dự, nhân phẩm của T2 như vậy là
xâm pham đến quan hệ nhân thân. Mặt khác, T lại dùng những hình ảnh này
uy hiếp để buộc T2 phải đưa cho T số tién 5.000.000đ đã xâm phạm đến
quyền sở hữu của T2
1.3.2. Mặt khách quan cũa tội cưỡng đoạt tài sản
“Mặt khách quan của tôi pham là những biéu hiên bên ngồi của tơipham. Biễu hiện cơ bản của mặt khách quan là hành vi Khách quan cô tinh
gây thiệt hai cho xã hôi mà thường được got là hành vi khách quan. Biễu hiệnThứ hai cũa niặt khách quan là hận quả thiệt hại (do hành vi Khách quan gập
ra), mà thường được got là hâu quả của tôi phạm ” Š. Ngoai hai biéu hiện nay,cịn có các biểu hiện khác của mốt khách quan là công cụ, phương tiên đượcsử dụng, thời gian, địa điểm ma hanh vi khách quan xây ra... Tội pham cụ thénado cũng đều có những biểu hiện của mặt khách quan được thể hiện ra bên.ngồi. Khơng có những biểu hiện ra bên ngối đó thi khơng có yếu tổ của tội
pham vả do vậy cũng khơng có tội phạm.
Hanh vi khách quan cua tội cưỡng đoạt tai sản thực chất la hành vì uyhiép tinh thân người khác nhằm chiếm đoạt tải sẵn. Doa đùng vũ lực là lâm.
người ta sợ.. hành vith đoạn khác uy hiệp tinh thin cũng là lam cho người
“Xem Bi Ấn hase tim số 912033786 5T nghy 17/5202 cầu Tod đa nhân din nyện Đại Tờ hức
Thế Nghện `
<small>8</small>
</div><span class="text_page_counter">Trang 22</span><div class="page_container" data-page="22">ta sơ. Hai hành vi (nhưng đông vai trỏ 1a thủ đoạn) nay thực chất la
tinh than - lâm cho người ta sơ dé từ đó chiếm đoạt tai sản cia ho)
~ Hành vi de doa sẽ dùng vũ lực là hành vì cia người pham tôi thể hiệnuy hiệp
qua thái độ, cử chỉ, lời nói... tao cho người bị đe doa cảm giác lo sợ và tinang người phạm tôi sẽ ding bao lực néu họ không giao nộp tải sin theo yêu.
cầu cia người phạm tội. Người pham tơi có thé de doa dùng vũ lực trực tiếp
với chủ sé hữu, người có trách nhiêm quản lý tài sin hoặc với người thân củaho. Do hành vi de doa sé ding vũ luc là việc người pham tôi sử dụng vũ lựcxác định người bi hai có lo sợ viếc người phamtrong "tương lat”. Do vay,
tơi có biển lời de doa thành sw that hay khơng và bi hại có lo sơ với những dedoa này hay không phụ thuộc vào nhiễu yéu tổ như không gian, thời gian,
phương thức, thủ đoạn, công cụ, phương tiên người pham tội sử dung để đe
Vi du: T và V có quan hệ ba con và cùng làm nghề vac lúa thuê. Ngày30/4/2020, cả hai đi tim người thuê vác lúa nhưng không ai thuê. Trên đườngđã ngang qua rng nha ơng Ð thi T nhìn thay xe cuốc đất của ông Neh đang
điểu khiển và 02 xe cuốc đất do ông H va ông L điều khiển chờ đất thuê choông Ð. T dùng xe và bảo V “đi xi tidn những người chỗ đắt đễ ning cà phê”,nghe vậy V cũng đông y. T di đến xe cuốc đất do ông Ngh điều khiển, V đếnchỗ 02 xe đất yêu câu các xe nảy đừng hoạt động T vả V dén vị trí của ông.Neg chữi thể va lấy lý do ông Ngh chỡ đất thiểu, ông Ngh tra lời “ba chủ énsao tôi làm vậy”, T yêu cầu gặp chủ xe cuốc đất và vừa chửi ông Ngh. Vợ ông.
Neh là ba ĐI đang đứng ghi số lượng xe đất nhìn thay nên ba D1 tiên dén vàleo lên xe cuốc dat ngồi ở vi trí sau lưng ơng Ngh. Giữa các bên có lời quatiếng lại. Sau đó T và V nhãy xuống ruông và đứng chủ ông Ngh, ba ĐI, T
lấy điên thoai từ trong túi quân ra giả vở goi điên va nói lớn qua điên thoạikêu người đem dao, mã tâu ra để nhằm muc đích de doa bả ĐI, ông Ngh. Lúc
</div><span class="text_page_counter">Trang 23</span><div class="page_container" data-page="23">nay Th là chau T chơi gan chỗ T đứng nên nghe thấy T kêu lay dao thi Th vềnha lấy 02 cây dao tắm đưa cho T, T và V mỗi người cằm 01 cây dao. Thầy Tvả V cảm dao vả tiền vẻ phía minh nên ơng Ngh vả ba D1 nhảy khỏi xe. T vaV cầm dao rượt đuổi ba D1. Ơng Ngh đến gan va nói với T đừng quay pha vợchong ông nữa, ông sẽ cho tiên uống cả phê. Ơng Neh muon của ơng L
200.000đ đưa cho T nhưng T khơng đồng ý ma địi 500 000đ. Nghe vậy, ba
ĐI đưa cho H 500.000đ để đưa cho T. Lay được tiên cả 02 ba đi
‘Vi dụ trên cho thay, T và V đã dung dao đuổi ông Ngh va bả ĐI khiến.
ông Ngh và ba ĐI lo sợ nếu không đưa tiễn cho T và V thi T và V sẽ gâythương tích cho mình.
~ Hành vi (khác) uy hiếp tinh thân nhằm chiếm đoạt tài sản là hành vi
dùng các thủ đoạn gây áp lực vẻ tinh thén người bi hai buộc họ phễi giao tảisản Các thủ đoạn thường sử dụng là de doa hủy hoại tải sin của nạn nhấn,doa tổ giác hành vi pham pháp hoặc hành vi vi phạm dao đức, doa loan những
tin thuộc về đời tư mả người bi de dọa muốn giữ kín... Hành vi dung thủ đoạn.
khác uy hiệp tinh than có cùng tính chất với hành vi de doa sẽ dùng vũ lực dođêu có khả năng khống ché tư tưởng, uy hiệp tinh than của người bị hại. Thủđoạn đe doa được thực hiện đưới các dang như doa sẽ nói, gọi điện, phát từ
rơi, nhắn tin, đăng báo, dang bai viết lên mang xã hội... tac động đến đổi
tương bị đe doa với mục dich gây áp lực lên tinh thân của người bi de doa‘bude ho phải giao tải sẵn cho người pham tội. Hanh vi uy hiếp tinh thần có
thể được thực hiện bằng một số thủ đoạn sau:
+e doa hủy hoại tai sin của người bi đe dọa. Ví dụ như dọa sẽ đổi,đập phá nhà, xe, tai sản... Thủ đoạn này thường thấy ở các nhóm bao kê, đồinợ thuê làm cho người bị de doa lo lắng, sợ hãi phải đưa tải sẵn cho ngườiphạm tôi
Mm Bữn tn ish ss tins 12/8857 ng 23/102030 ca TAND huyện Thơ T tần Sốc Đăng
</div><span class="text_page_counter">Trang 24</span><div class="page_container" data-page="24">Vi du: C cùng TI trên đường đi làm vẻ phát hiện có O1 chiếc cặp xáchmâu den ở lễ đường nên đã dừng xe và mang cấp vẻ nhà đưa cho vợ TI là S
kiểm tra thay bên trong có nhiều giây tờ và 01 card visit có tên va số điện
thoại của anh T2. Thay vay, C bã S gọi điện cho anh T2 va bảo anh T2 mang2.000.0008 đến nha chuộc lại cặp sách. Tuy nhiên, do không mang theo tiénnên chưa chuộc được. Sau đó, C nói với T2 vi lả người cùng xã nên cho C
"sản" 1.000.000đ thi sé trả cấp nhưng anh T2 vẫn khơng đủ tiên chuộc. Khiđó, S nói “khơng có tiền thi cứ dé đậy, mai khơng có tiền thi tao đốt. đối với
tao cái này chi là cơn số Rhông". Do lo sợ S sẽ dét giây tờ nên anh T2 ví
mang tién đền chuộc và trình báo cơng an TM
+ Be dọa tơ cáo hành vi phạm pháp hoặc hanh vi vi phạm dao đức cia
người bi hai. Người phạm tôi lợi dung những lỗi lâm, khuyết điểm, nhữnghành vi sai trái của người bị hại mà người phạm tôi biết được để đe doa sẽlâm ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín, danh dự, nhân phẩm của họ hoặc doa
tây ảnh hưởng xâu đến các mỗi quan hệ x hội hoặc việc lam ấn của người bịhại
Vi dụ T gọi H là mg và được vợ chồng H nuôi dưỡng từ nhỏ, Trong
thời gian chung sống cùng nhà T để mượn điện thoại của H để gọi điện tỉnh
cỡ phát hiện trong điện thoại của H có đoạn video ghỉ lai cảnh H quan hệ tinhduc với người din ông khác không phải ching của H. T đã bí mat gửi đoạnvideo sang máy của minh sau đó T sử dụng tài khoản Facebook tên Võ Văn
Tuan đo T lập dé chơi game, nhắn tin uy hiếp H buộc H phải chuyển cho T
35.000.000đ nêu không sẽ phát tên lên mang sã hội. Do lo sợ đoạn video sẽ
phát tán lên mang xã hội nên H đã chuyển cho T số tiên 2.500.000đ. Sau đó Tvấn liên tục nhấn tin đe doa nên H đã trình báo cơng an?
+ Đe doa loan tin thuộc về đời từ của bi hại: Những tin thuộc về đổi tư
nảy là những bi mật thuộc về đời tư của bi hại vả họ muốn giầu kin không để
“Xem Bin an huh ese thi 56 01/HSSTngay 030172023 cia TAND huyện Soc Sơn ~ TP Ha Nội
</div><span class="text_page_counter">Trang 25</span><div class="page_container" data-page="25">ai biết nhưng bang cách nảo đó người phạm tội biết được va lây nó uy hiếp bịhại bằng cách loan những tin này ra cho nhiều người biết khiển ho lo lắng bi‘mat của mình bị phát hiện nên phải giao tién hoặc tải sẵn theo yên câu của
người pham tội.
Những điều de doa trên có thể có thực, có thể khơng có thực hoặc chỉcó thực một phân. Điểu luật không giới han những thủ đoạn của hành vi uyhiếp tinh thân trong tội cưỡng đoạt tải sản. Bắt cứ thủ đoạn nao có thể uy hiếp
được, có thể khơng chế được ý chí của người khác déu được coi là thủ đoạncủa hành vi uy hiép tinh than trong tội cưỡng đoạt tải sản. Người bi de doa có
thể là chủ tài sản hoặc chi là người có trách nhiệm đơi với tai sẵn.*Yề hân quả của tội phạm
Đổi với tôi cưỡng đoạt tài sản, hậu qua có xảy ra hay khơng, giá trị tai
sản ít hay nhiêu không làm ảnh hưỡng dén việc truy cứu trách nhiệm hình sựngười phạm tội mả là dầu hiệu định khung hình phạt hoặc chỉ là tình tiết để
xem xét khi quyết định hình phat. Do tội cưỡng đoạt tai sản là tơi phạm cócấu thảnh bình thức nên tội cưỡng đoạt tải sản được coi là hoan thanh khingười pham tội có hanh vi đe doa sẽ dùng vũ lực hoặc có thủ đoạn khác uy
hiếp tinh than người khác nhằm chiếm đoạt tài sản, bắt kể người phạm tôi đã
chiếm đoạt được tai sin hay chưa, gia tr tải sin nhiễu hay ít
Vi dụ 1: T chụp được 04 Đức ảnh khöa thân cia A khi A đang tắm Sau
đó, T đã nhắn tin yêu cau A chuyển cho T số tiên tir 3.000.000đ đến4.000.000đ nêu A không chuyển tién thi T sé tung ảnh va hen giao tién tại cầu.
BL. Do lo sợ hình ảnh của minh bị phát tán nên A đã chủ động liên hệ với T
‘va hẹn giao tiên tại cau BL. T sơ bi phát hiện nên không đền chỗ hen, do lo sợnên chi A đã trình báo cơng an. Téa án áp dụng Khoản 1 Điền 170, điểm s
</div><span class="text_page_counter">Trang 26</span><div class="page_container" data-page="26">khoản 1, khoản 2 Điều 51, Điển 65 BLHS xử phạt T 18 tháng tù nhưng cho
hưởng án treo thời gian thử thách 36 thang?1.33. Chit thể cũa tội cưỡng đoạt tài sản
“Cini thé của tội pham là con người cu thé đã cố
tặc vô ý thực hiện“hành vi nguy hiém cho xã hội được luật hình sự quy đmh là tơi phạm trongtinh trang có năng lực trách nhiễm hình sự và đạt độ tuổi nhất định đo luậtny định và trong một số trường hợp khác cô dẫu liệu đặc biệt được chỉ ratrong điều luật tương img”. Chủ thé của tội pham là con người cụ thể nhưngkhơng phải ai cũng có thể trở thành chủ thể của tôi phạm khi thực hiện hành‘vi được quy định trong luật hình sự. Chủ thể của tội pham là người đã có lỗ:trong việc thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội bị pháp luét hình sự cắm,có năng lực TNHS và đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự theo luật định". Do.vay, cơ sở pháp lý xác định chủ thể của tội cưỡng đoạt tải sản là Điểu 12,
Điều 13 và Điều 170 BLHS năm 2015
Theo quy đính của BLHS năm 2015, chi thé của tôi cưỡng đoạt tai sảnJa cá nhân cụ thể Cá nhân chỉ có thể trở thảnh chủ thể của tội cưỡng đoạt tải
sản đơi hỏi phải có năng lực trách nhiệm hình sự. Pháp luật hình sự Việt Nam
khơng quy định cu thé thé nao 1a có năng lực trách nhiệm hình sự. Qua nghiên.cứu Điểu 12 vả Điều 21 BLHS năm 2015, tác giã thấy rằng người có năng lực
{rach nhiêm hình sự phải lả người có năng lực nhân thức và năng lực điều
khiển hanh vi theo doi hdi của xã hội, người đó có độ tuổi phủ hợp với chínhsách hình sự trong một giai đoạn cụ thể.
Người có hảnh vi cưỡng đoạt tai sản chi tré thành chủ thể của tơi cưỡngđoạt tai sản khí người đó có khả năng nhận thức được tính nguy hiểm cho xã
Sema: Bin da hàn sự sơ tin số 45/7557 gly 271072021 cũa Toe đa hân din huyện P Bàn, thủ
</div><span class="text_page_counter">Trang 27</span><div class="page_container" data-page="27">hội va tinh trái pháp luật hình sự của hảnh vi do minh thực hiến hoặc điềukhiển được hành vi của mình.
Luật hình sự Việt Nam không quy định trực tiếp như thể nao là có năng
lực trách nhiệm hình sự mà chỉ quy định tuổi chiu trách nhiệm hình sự và tỉnh.trang khơng có năng lực nhận thức va năng lực điều khiển hành vi theo đôi
hỏi của xã hội. Với quy định nay, luật hình sự Việt Nam mặc nhiên thừa nhân
người di tuổi chịu TNHS 1a người có năng lực TNHS (trong đó bao gồm cảnăng lực nhận thức va năng luc điều khiển hành vi theo địi hồi của xã hơi),
trừ trường hợp cá nhân do bi bênh mà khơng có năng lực nhận thức hoặc năng
Tực điều khiển hành vi theo đòi hỏi của xã hội ”
Điều 170 BLHS năm 2015 quy định bồn khung hình phạt chính và một
khung hình phat bổ sung, Căn cứ vảo quy định tại khoản 1 Điều 9 BLHS năm.
2015, tôi cưỡng đoạt tải sản gồm ba loại tôi phạm la tội pham nghiêm trong(khoăn 1 Điểu 170 BLHS), tội pham rất nghiêm trong (khoản 2, 3 Điều 170BLHS) va tội phạm đặc biết nghiêm trong (khoản 4 Điều 170 BLHS). Như đã
phân tích, đây là loại tôi thực hiện với Idi cổ ý nên căn cứ vào Điều 12 BLHSnăm 2015 thì chủ thể của tôi cưỡng đoạt tài sin la bat kỳ người nào có nănglực trách nhiệm hình sự vả từ đủ 16 tuổi trở lên. Người từ đủ 14 tuổi đến dưới16 tuổi có hành vi cưỡng đoạt tài sản thi chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự
trong trường hợp phạm tội thuộc một trong các trường hợp quy định tai khoăn
3,3,4 Điều 170 BLHS. Trường hợp người dưới 14 tuỗi ma có hành vi cưỡng
đoạt tài sẵn thi sẽ khơng bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Vi du: Ngày 13/10/2022, B (18 tuổi 6 tháng 03 ngày) nhất được điệnthoại của chi LA (19 tuổi), do điện thoại cai mật khẩu nên B tháo sim lắp vào.điện thoại của B để tim kiểm thông tin Facebook, Zalo của LA va đổi mậtkhẩu. Sau đó B tìm hiểu thơng tin thì biết LA có bạn trai là L, giữa LA vả L
ˆY Xem thôn: Trường Đụ học Liệt Hi Nội 2031) Giáo inh Tất Mn Đit Now, Neb CAND, Ha Nội,
<small>wis: Hồ</small>
</div><span class="text_page_counter">Trang 28</span><div class="page_container" data-page="28">có nhẫn tin với nhiễu nổi dung riêng tư, nhay cảm B sử dung tải khoản
Facebook, Zalo của chi LA để nhắn tin, de doa anh L phải đưa số tiển
10.000.000đ chuộc điện thoại và lây lại thông tin liên lac cả nhân néu không,sẽ gửi các tin nhắn nhay cảm cho bạn bê, người thân cia chị LA. B cũng soạntin nhắn với nội dung “Moi người ai vao xem link của LA ib tui” gửi vào
nhóm bạn học trên Zalo của chi LA rồi chụp ảnh lại tin nhắn đó gửi cho anhL. Sau khi bị đe doa anh L đã đông ý va hai bên hẹn gặp nhau dé giao tiền,chuéc điện thoại. Khi B vừa nhận tién thi bị bắt quả tang ©
Trong vu án này, người phạm tội di tuổi theo quy định pháp luật hình.
sự, khơng rơi vào các trường hợp hạn chế hoặc mắt khả năng nhận thức hoặckhả năng điều khiển hành vi cia mình, do đó B phải chiu TNHS đối với hành
vi của mình
1.3.4, Mặt chủ quan của tội cưỡng đoạt tài sản.
Mất chủ quan là những biểu hiện têm lý bên trong của tội phạm Trongđó, biểu hiện có tính cơ bản la lỗi của chủ thể. Chủ thể của tội phạm phải cóli khi thực hiện hành vi khách quan có tính gây thiệt hại. Lỗi đó có thể 1a 161‘v6 ý hoặc cơ y. Việc thực hiện hanh vi khách quan có tính gây thiệt hai có thểdo những động cơ khác nhau thúc đẩy và nhằm những mục đích nhất định.
Các động cơ, mục đích này được goi ở các tội cổ ¥ là đơng cơ phạm tơi, mục
đích phạm tội”,
Mất chủ quan của tôi cưỡng đoạt tài sản lä những hoạt động tâm lý bên
trong của người phạm tôi đối với hành vi nguy hiểm do người đó thực hiện vàhậu quả nguy hiểm cho xã hội của hành vi ấy. Mặt chủ quan của tôi cưỡng,đoạt tai sản bao gồm các đâu hiệu: Lỗi, động cơ, mac đích pham tôi
"Xem Bến hh se thẳm số 10/H95T ngiy 090170023 ca Tou in nhận din quận Hi Đông — TP Hi
"Sam thậm: Đại học Luit Hà Nội 2021), Giáo inn it hò sự Pt Now (Pe chưng) Ned Cing
<small>Mhin dine 83</small>
</div><span class="text_page_counter">Trang 29</span><div class="page_container" data-page="29">Người phạm tôi cưỡng đoạt tải sản thực hiện với lỗi cổ ý trực tiếp.
Người phạm tôi nhân thức được hành vi de dọa sẽ dùng vũ lực hoặc thủ đoạn.
khác uy hiệp tinh thin người khác nhằm chiếm đoạt tài sản của mình là nguyhiểm cho 2 hội, nhân thức được hậu quả do hành vi đó gây ra là han chế khảnang thực hiện quyên sở hữu của người có tai sản vả mong muốn cho hậu qua
xây ra. Như vậy:
+ Về lý trí: Người phạm tội khi thực hiện hảnh vi cưỡng đoạt tai sản đã
nhận thức rõ hành vi cia minh a nguy hiểm cho xã hồi, thay trước hậu quả là
hành vi của mình sẽ gây thiệt hại vé tai sn cho người khác, sâm hai trực tiếp(đến quyền sỡ hữu hợp pháp của chủ tài sẵn
+ Về ý chí: Người phạm tội mong muốn hậu quả xảy ra ma cụ thể 1a
‘mong muồn chiếm đoạt được tai sin của người khác.
Mục đích phạm tội được quy định là mục đích chiếm đoạt tài sẵn va làdấu hiệu bắt buộc trong mất chủ quan của tội cưỡng đoạt tải sản. Nếu không
nhằm mục đích chiếm đoạt tai sản thì han vi đã thực hiện không phải là hanvi của tôi cưỡng đoạt tài sẵn
Đông cơ pham tội la động lực bên trong thúc đẩy người phạm tôi thực
hiện hành vi phạm tôi cổ ý. Đông cơ phạm tội cưỡng đoạt tải sản không phải
1ä dấu hiệu bất buộc trong cầu thành tôi cưỡng đoạt tải săn, do vay khơng có ý
nghĩa trong việc định tội mã chỉ có ý nghĩa trong việc xem sét mức độ nguy
hiểm cho 2 hội của hành vi pham tội khi quyết định hình phạt1.3. Hình phạt đối với tội cưỡng đoạt tài sản.
“Hình phat là biện pháp cưỡng chế nghiêm khắc nhất của Nhà nước
được uy dinh trong Bộ luật này, do Tòa án quyết nh áp dụng đối với ngườiHoặc pháp nhân thương mat phan tơi nhằm hước bố hoặc han chế qun lot
Ích của người, pháp nhân tương mại as.“
© tong Đạ lọc Lait HA Nội, Giáo inh Tuất Hồn sự Viết Na, Pn chung, No. CAND, Bà Nội 2019,
<small>12-183</small>
</div><span class="text_page_counter">Trang 30</span><div class="page_container" data-page="30">"Tội cưỡng đoạt tai sẵn được quy định tại Điểu 170 BLHS năm 2015 đã
quy định 04 khung hình phạt chính tương ứng với bốn mức đô hau quả khácnhau và 01 khung hình phat bỗ sung cụ: 1ư sau:
1.3.1. Kiumg lành phat cơ bản dé .cưỡng doat tai sin:
Kung hình phat cơ bản la khung hình phạt được quy định cho trường
hợp phạm tôi thông thường của một loại tôi. Mỗi tội phạm có một khung hình
phat cơ bản va khung hình phạt cơ bản thường được quy định tại khoăn 1 của
điều luật quy định về tội phạm cụ thé
Khung hình phat cơ bản đổi với tội cưỡng đoạt tai sin được BLHS quyđịnh tại khoản 1 Điều 170 BLHS có mức phat ti từ 01 năm đến 05 năm. Đâylà khung hình phat được áp dụng với những tỉnh tiết phạm tội cưỡng đoạt tàisản thông thường, không có tình tiết tăng ning định khung hình phat. Nóicách khác là trường hợp người phạm tôi thực hiện tội cưỡng đoạt tai sản vớitri giá tài sản đưới 50.000.000 đồng va khơng có các tinh tiết định khung hìnhphat ting nặng tai khoản 2, 3, 4 Điểu 170 BLHS thi người pham tối sẽ bi áp
dụng hình phạt thuộc khung hình phạt cơ ban cho tơi nay tại khoản 1 Điển170 BLHS.
‘Vi du: D la cộng tác viên của báo điện từ. Trong khí ngơi chờ lấy xe D
có ba máy ảnh ra quay lại diễn biển công việc của tổ công tác cảnh sát giao.
thông đang lam việc trong 10 phút. Sau đó D lầy hình ảnh nay đe doa anh T là
cảnh sắt giao thông yêu câu đưa cho D số tiên 30.000 000đ.
Tại Ban án hình sự sơ thẩm số 31/2020/HSST ngày 13/3/2020 của Tòa
án nhân dân quận Long Biển ~ TP Ha Nội đã tuyên D phạm tôi cưỡng đoạt tải
sản Ap dụng khoăn I Điểu 170, điểm s khoản 1, khoăn 2 Điều 51 BLHS năm2015 xử phat bị cáo 12 thang tu.”
1.3.2. Klumg hình phạt tăng nặng thứ nhất
"Xem Bin án hà sự sơ thầm số 31202008557 ngiy 1352020 của Téa in nhân din quản Lạng Bi —
<small>TP Nộp</small>
</div><span class="text_page_counter">Trang 31</span><div class="page_container" data-page="31">- Hình phạt ting nặng thử nhất của tội cưỡng đoạt tài sin được quy.định tại khoản 2 Điều 170 BLHS là khung hình phạt có một số tinh tiết nhất
định ma tính nguy hiểm cho 2 hội của hành vi cưỡng đoạt tai sản tăng lênmột cách đáng kể so với quy định tại khoản 1 Điều 170 BLHS. Tai khoản 2
Điều 170 BLHS quy định mức bình phạt từ 03 nfm đến 10 năm tủ áp dungđôi với người phạm tội thuộc một trong các trường hop sau:
+ Pham tơi có 16 chức
La trường hop đồng phạm có sự câu kết chất chế giữa những ngườicũng thực hiện tội phạm. Như vậy giữa những người đồng phạm vừa có sưliên kết chất chế, vita có sự phân hóa vai tro, phân công nhiệm vụ tương đổi
cụ thể, rồ rệt giữa người tổ chức, người thực hành, người mii giục, người giúpsức Trường hợp pham tội có 18 chức là nhóm tội pham được hình thảnh vớiphương thức hoạt động giữa họ ln có sự chuẩn bi chu đáo day đủ về moi
mặt cho việc thực hiện va che giấu tội pham, hình thức thực biện với thi đoạn
tinh vi, xão quyệt. Với những đặc điểm như vậy, đồng pham có tỗ chức có.khả năng pham tội nhiều lân, liên tục gây ra nhiều hậu qua rất nguy hiểm cho
xã hội
+ Phạm tội có tính chất chu:
nghiệpPham tơi có tính chất chuyên nghiệp la trường hợp người pham tội cổ ý
thực hiện hanh vi phạm tội từ 05 lẫn trở lên va tài sẵn có được do phạm tội trở
thánh ngn sơng chính cho người phạm tơi
Theo mục 5, Nghị quyết số 01/2006/NQ - HĐTP của Hội đồng Thắm.
phán Téa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng tình tiết “Pham tơi có tính
chất chun nghiệp” là tình tiết tăng nặng trách nhiệm bình sự và tinh tiết
định khung tăng nặng một số tội phạm thi chỉ áp dung tình tiết nay nếu đũ cácđiều kiện sau đây. Người pham tội cổ ý phạm tôi từ 05 lẫn trở lên cùng mộttôi pham không phên biệt đã bi truy cứu trách nhiềm hình sự hay chưa bi truy
cứu trách nhiệm hình sự, nếu chưa hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự.
hoặc chưa được xóa án tích và người phạm tội déu lẫy các lẫn phạm tôi lâm.
nghề sinh sống va lấy kết qua của việc phạm tội làm nguồn sống chính.
</div><span class="text_page_counter">Trang 32</span><div class="page_container" data-page="32">Nhu vậy, cưỡng đoạt tai sản có tính chất chun nghiệp lả trường hopngười pham tội đã thực hiện hành vi cưỡng đoạt tai sin từ 05 lẫn tré lên vàấy tải sin chiếm đoạt được la nguồn thu nhập chính cho bản thân.
Vi dụ. D lâm nghề cất tóc có quen Q qua mang xã hội và bảo Q chụp
ảnh khỏa thân cho D xem, Q đẳng ý chụp gửi cho D, sau đó D đã 05 lần de
doa tung hình ảnh của Q lên mang xã hội nếu không đưa tién cho D. Do lo so
niên Q đã 05 lan chuyển tiền cho D tổng công la 55.00.0004"
Trong vi dụ này thay D mặc dù 05 lẫn thực hiện hanh vi cưỡng đoạt tải
sản đối với Q nhưng D lại có nghề cất tóc là nghé chỉnh nên néu theo hướng.dẫn tại Nghị quyết số 01/2006/NQ — HĐTP thi không thể kết tội D phạm tội
cưỡng đoạt tải sẵn có tinh chất chuyên nghiệp được.
+ Phạm tôi đối với người đưới 16 tudi, phụ nứt mà biết là cỏ thai, ngườigià yến hoặc người không cỏ khả năng tự vệ
Đây là trường hop người pham tôi thực hiện hành vi cưỡng đoạt tài sảnvới những đối tương được bảo vệ đắc biệt - đỏ là những người han chế khả
năng tự bao về, đồng théi cũng thể hiện chính sách của nhà nước đổi với
người đưới 16 tuổi, phụ nữ có thai và người giả. Đối với tình tiết “Đầm nữt mã
biết là có thai” khi Ap dung tinh tiết định khung nay thi phải chứng minhđược người phạm tôi biết người phu nữ có thai nhưng vẫn thực hiện hảnh viphạm tôi với hoTM
Vi dụ: A là người đã thành niên có hành vi quan hệ tinh đục với H sinh
ngày 17/11/2006 (hic nay H 15 tuổi 05 tháng 05 ngày) va đã lén dùng điện
thoại di động quay lai hình ảnh, sau 46 nhắn tin uy hiếp tinh thắn buộc H phảiđưa 2.000.000đ nếu không A sẽ đăng đoạn clip lên mang sã hội và gửi chomẹ của H. Sau khí A nhân được tiên từ H thì bị bắt quả tang, A đã phạm hai
` Em, Bin ín hàn sự so tấm số 117000218557 ngiy 01/11/2021 cia
</div><span class="text_page_counter">Trang 33</span><div class="page_container" data-page="33">tội là Tội giao cấu với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi theo Khoản 1
Điều 145 BLHS và Tội cưỡng đoạt tai sản với tinh tiết định khung hình phạt
là phạm tội đổi với người dưới 16 tuổi theo quy định tại điểm c khoản 2 Điều170BLHS”
+ Chiém đoạt tai sản trị giá từ 50.000.000 đồng đến dưới 200 000 000đồng
Giá tr tai sin bị chiếm đoạt t
én mức đô nguy hiểm cho xã hội của.‘hanh vi cưỡng đoạt tài sản. Giá trị tai sản chiếm đoạt cảng lớn thì hảnh vicưỡng đoạt cơng nguy hiểm chụ xã hội, Vì vậy; nhà làm luật quy định những:
"mức giá trị tai sản khác nhau làm tink tiết định khung tăng năng của tôi cưỡng
đoạt tài sản. Tại điểm d, khoản 2 Điểu 170 BLHS quy định giá tr tai sẵn từ
50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 ding Đây là trường hop sác định gia
trị tai sẵn là tình tiết để định khung hình phạt.
Tài sản bi chiếm đoạt có thể là tiễn hoặc vật có giá ti. Trường hợp tài
sản là vật có giá tri, người phạm tơi phải chịu tình tiết định khung tăng năng
này khi giá ti quy đỗi của vật bi chiếm đoạt tương đương từ 50.000.000 đồng,
đến dưới 200.000.000 đồng, Trường hợp nay được áp dung đối với hai trườnghợp sau
+ Người pham tôi đã thực tế chiếm đoạt được số tiền 50,000,000 ding
, mục dich chiếm đoạt của
đến đưới 200 000.000 đẳng theo đúng mong muminh đất ra.
+ Người phạm tôi chưa chiếm đoạt được tải sẵn trị gia từ 50.000.000đông đến dưới 200.000.000 đồng nhưng chứng minh được ÿ định, mục dichchiếm đoạt tai sản có trị giả như trên theo ý thức chủ quan của người phamtôi
"Xem Bin hs so ẩm số 312033 ng 14/3/2022 ci Tôn nin in thánh nh Mỹ Tho ôn,Tin Ging.
</div><span class="text_page_counter">Trang 34</span><div class="page_container" data-page="34">Ví dụ: P vả M (la bac sĩ điều trị mắt của P) có quan hệ tinh cam. Docần tién tiêu sai P nhẫn tin cho M yêu cầu chuyển cho P số tién 50.000.000đ.
nến không đưa P sé đưa hình ảnh thân mat giữa P và M lên mang sã hội vàtrang Website của bệnh viên. Do lo sợ M đã đưa cho P sé tiền 50.000.000đ
Khi P vừa nhận tiên để ra vẻ thi bị bất. Tại bản án hình sự sơ thẩm số
120/2020/HSST ngảy 24/9/2020 của Téa an nhân dân Quân 1 - Thánh phố
Hỏ Chi Minh đã ap dung điểm d khoản 2 Điều 170, điểm s, h khoản 1, khoản.3 Diéu 51 BLHS xử phạt P 03 năm tù vẻ tội cưỡng đoạt tai san.
+ Gây ảnh hướng xẩu đến an ninh, trật te an tồn xã hội: Đây làtrường hợp hảnh vi pham tơi gây ra những tác động sau dén tinh hình an ninh,
tác động tiêu cực dén trật tự, an toàn zã hội
+ Tái phạm nga hiễm: Cũng giống như moi trường hợp tái phạm nguy.hiểm khác, đây là trường hợp người pham tôi đã bi kết án vẻ tội rất nghiêm.
trọng, tơi đặc biệt nghiêm trọng do có ý chưa được xóa án tích mã lại phạm.tơi cưỡng đoạt tài sản quy định tại khoản 2, khoăn 3, khoản 4 Điều 170 BLHShoặc đã tái phạm chưa được xóa án tích ma lại cổ ý thực hiện hành vi phạmtôi cưỡng đoạt tai sẵn
Đối với trường hợp "tái pham nguy hiểm” các lẫn phạm tội khơng địihỏi phải cing về một tội pham tuy nhiên nêu có hai lần pham tơi trở lên cũngvẻ tôi cưỡng đoạt tải sản và chưa bị xét xử thì người pham tội cịn bị áp dụngthêm tỉnh tiét tăng nặng trách nhiệm hình sự "pham tôi 02 lan trở lên” quyđịnh tại điểm g khoản 1 Điều 52 BLHS.
Vi du: Ð đã có 02 tiến an về tôi cưỡng đoạt tài sẵn và tôi cướp tải sản.Ngày 09/7/2021, Ð đang di trên đường thấy anh D đang lui xe giao hang cho
ông S, Ð tiễn lại gan hỏi “ti nữa mày lùi chết tao rồi may biết không?” D tiếptục diéu khiển xe thi Ð đi theo va vin vào việc D lùi xe suýt đâm vào minh để
de doa buộc D phải đưa cho minh sổ tiến 3.000.000đ néu không D đến giao` Maan: Bin nh nựsơ thâm số 120/2020ã155T ngủy 24872020 của Tòa nahin din Quận 1 TP.
<small>Chính,</small>
</div><span class="text_page_counter">Trang 35</span><div class="page_container" data-page="35">bảng sẽ đảnh. Do sợ ảnh hưởng đến công việc nên D đã giao cho Ð sé tién2.500.0008. Tại bản án hình sự sơ thẩm số 107/2021/HSST ngày 23/11/2021
của Tòa án nhân dân huyện Thai Thuy - tinh Thai Bình đã áp dung điểm ekhoản 2 Điều 170, điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51 BLHS xử phat Ð 04 nămtù vẻ tội cưỡng đoạt tai sản *t
13.3. Khung hình phat tăng nặng tht hai
- Khoản 3, Điển 170 BLHS (khung tăng năng thứ hai) quy đính mức"hình phạt từ 07 mim đến 15 năm tù khi théa mãn một trong các diéu kiện sau:
+ Chiêm đoạt tài sản có giá tri từ 200.000.000 đồng đồn đưởi 500.000 000đồng: Với giá trị tai sản bị chiếm đoạt co giá trị nêu trên thể hiện tính nguy.hiểm cho sã hội rất lớn của hảnh vi pham tội va thuộc trường hợp phạm tội rất
nghiêm trọng nên tương xứng với mức hình phạt tù từ 07 năm đến 15 năm.+ Lot dung thiên tai, dich bênh: Người phạm tôi lợi dụng hàn cảnh
thiên tai, dịch bệnh để phạm tôi là trường hợp người phạm tội đã lợi dụng trở
ngại do thiên tai, dich bệnh hoặc lợi dung những khó khăn của dich bệnh gây
sa để thực hiền hảnh vi pham tội. Thiên tai, dịch bệnh trong trường hợp nàyphải có hêu quả ding kể như bão lụt, đông đất, han hán hay dịch bệnh HIV,
dich hạch, dich tả... Điểu dang lưu ý la người pham tơi phải lợi dụng những,
khó khăn do thiên tai, dịch bệnh gây ra để phạm tôi mới được xem là tỉnh tiếtđịnh khung tng năng quy định tại khoản này. Nêu người phạm tôi thực hiện
hành vi cưỡng đoạt tài sản trong lúc chiến tranh, dich bệnh xây ra nhưng
khơng lợi dụng những khó khăn đó để thực hiện hành vi pham tội thì khơng bi
truy cứu trách nhiêm hình sư theo quy định của khoản nay. Mức độ tăng năngcủa tinh tiết nay phụ thuộc vảo tính chất và mức độ của hank vi lợi dụng thiên
tai, dịch bệnh để thực hiện hảnh vi phạm tôi.
Để áp dụng tinh tiết lợi dụng thiên tai, dich bệnh để phạm tội thi cơquan tiên hanh tổ tung cần lam rõ ba van dé:
Thứ nhất, phâi có sự suất hiện của hoàn cảnh thiên tai, dich bệnh. Về
cơ sở pháp ly, việc mac định có xảy ra thiên tai, dich bệnh hay không phải căn.Xem Bin nhàn sựsơthim số 107202U/ãS5T ng 23/112031 ca TAND huyện Thi Thy, tần Ta
<small>Bàn</small>
</div><span class="text_page_counter">Trang 36</span><div class="page_container" data-page="36">cứ vào công bố của cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định của LuậtPhong, chẳng thiên tai, Luật Phong, chống bệnh truyền nhiễm và các văn bản
có liên quan.
Theo đó, Nghị định số 66/2021/NĐ-CP quy định chi tiết thí hành một
số điều của Luật Phịng, chẳng thiên tai quy định thẩm qun cơng bổ tìnhtrang khẩn cấp về thiên tai gim Bộ trưởng các bộ, thủ trường cơ quan ngang
'bộ cơng bồ tình hudng khẩn cấp vẻ thiên tai xảy ra đối với cơng trình, cơ sé
hạ ting thuộc pham vi quản lý, Chủ tịch UBND cắp tinh quyết định cơng bé
tình huồng khẩn cấp về thiên tai xảy ra trên địa bản cấp tỉnh thuộc phạm vi
quản lý, Thủ tướng Chính phủ ban hành tình huồng khẩn cấp vẻ thiên taitrong trường hợp thiên tai nghiém trọng xảy ra trên diện rông, vượt quá khảnăng ứng phó, khắc phục hậu quả của bộ, ngành, địa phương.
Đối với dịch bệnh, Luật phòng, chống bệnh truyền nhiễm quy định
thấm quyên công bé địch như sau: Chủ tịch UBND cấp tỉnh cơng bó dich đốivới bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm B và nhóm C, Bộ trường Bộ Y tế công bổdịch theo để nghĩ của Chủ tịch UBND cấp tỉnh đối với bệnh truyền nhiễmthuộc nhóm A vả đổi với một số bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm B khi có từ
hai tinh, thành phố trực thuộc trung ương trở lên đã cơng bồ dich, Thủ tướng
Chính phủ công bé dịch theo dé nghị của Bộ trường Bộ Y tế đổi với bệnhtruyền nhiễm thuộc nhóm A khi dich lây lan nhanh từ tỉnh này sang tỉnh khác,
ảnh hưởng nghiém trong dén tinh mang, sức khöe con người.
Thứ hai, có mỗi quan hệ nhân qua giữa hồn cảnh thiên tai, dich bệnh.
‘va hành vi phạm tôi.Đề áp dụng được tinh tiết tăng năng nay, ngoài điều kiện
xuất hiện thiên tai, dich bênh thì hồn cảnh thiên tai, dich bệnh phải tạo ra
điều kiện để phát sinh t6i phạm Hay nói cách khác, có thiên tai, dich bệnh thi
mới có thể thực hiện hãnh vi phạm tội hoặc hành vi phạm tội được thực hiện.là do sự xuất hiện cia thiên tai, dich bệnh.
Thứ ba phải có sự lợi dụng thiên tai, dịch bệnh để thực hiện hành vỉphạm tội. Sự lợi dung ở đây có thể hiểu là việc khai thác hoản cảnh khó khăn.
của thiên tai, dịch bệnh để tạo diéu kiện cho việc thực hiện hinh vi phạm tôi
Cân phân biệt giữa lợi dụng thiên tai, dich bệnh để pham tôi và phạm tôi trong
</div><span class="text_page_counter">Trang 37</span><div class="page_container" data-page="37">hồn cảnh thiên tai, dịch bênh. Pham tơi trong hồn cảnh thiên tai, dich bệnh.thì khơng có sự liên kết giữa hồn cảnh khó khăn của thiên tai, dịch bệnh và
điều kiện phạm tơi, mặc dit những hồn cảnh đó vấn đang diễn ra, Chính vì
vay, khơng phải hành vi pham tôi ndo được thực hiện trong lúc thiên tai, địch
‘bénh đang diễn ra déu bị áp dụng tình tiết lợi dung thiên tai, dich bệnh để
phạm tối
Vi du Tại khu vực A đang sinh sống đang xây ra lũ lụt, rất nhiền gia
inh bi lụt sâu phải chờ cứu viện. B di ngang qua khu vực nhà A thấy nước lụtsâu và A đang xin B cứu giúp để thốt khỏi vùng lụt. Tuy nhiên B khơng cửu
giúp A ma yêu cầu A phải giao nộp tiên, vat dụng có giá trong gia đính cho Bthì B mới cứu giúp
Qua ví dụ trên thấy B đã lợi dụng tỉnh hình thiên tai lụt lội để thực hiệnhành vi phạm tội, ảnh vi này rất đáng lên án. Hanh vi của bi cáo đã vi phạm
quy định tại điểm b khoản 3 Điều 170 BLHS.
13.4. Khung hình phat tăng nặng tht ba
- Khoản 4, Điều 170 BLHS quy định mức hình phạt tir 12 năm đến 20
‘nim tủ khi thöa mãn một trong các điều kiện sau:
+ Chiêm đoạt tai sin co giá tr từ 500.000.000 đồng trổ lên,“+ Lợi dung hoàn cảnh chiến tranh, tinh trang khẩn.
Loi dụng hoàn cảnh chiến tranh để phạm tội là trưởng hop người phạmtội đã lợi dụng hoàn cảnh chiến tranh để thực hiện tội pham Việc thực hiệntội phạm trong hồn cảnh chiến tranh có thể thuận lợi hơn, người phạm tơi dễdang chiếm đoạt được tai sản hoặc có thé đạt được mục đích lớn hơn so với
những trường hợp bình thưởng, Người pham tơi phải that sự lợi dụng hồn
cảnh chiến tranh để pham tơi thì mới được coi là tinh tiết tăng ning Nêu họphạm tội trong lúc đang có chiến sự nhưng khơng có ý thức lợi dụng hồn
cảnh đó thi cũng khơng thuộc trường hop nay.
Đối với tôi cưỡng đoạt tài sin việc định tôi theo quy đính tại khoăn naykhơng quan trọng giá trị tài sản bị chiếm đoạt thực hiện thông qua việc lợi
dung hoan cảnh chiên tranh hoặc tình trang khẩn cấp để chiếm đoạt tải sản thì
</div><span class="text_page_counter">Trang 38</span><div class="page_container" data-page="38">sẽ truy cứu trách nhiệm hình sự vẻ tội cưỡng đoạt tết sản với tinh tiết địnhkhung quy định tại điểm b khoản 4 Điều 170 BLHS.
Như vay trong trường hop người pham tơi loi dụng hồn cảnh chiến
tranh, tình trạng khẩn cấp hoặc lợi dụng thiên tai, địch bệnh để phạm tội xét
vẻ mặt dao đức thi cân phải lên án và nghiêm tri vi trong hồn cảnh đó moingười tập trung vào việc khắc phục hậu quả của chiến tranh, thiên tai, dich"bệnh hoặc cứu người bị nan trong tình trang khẩn cấp thi người phạm tội lại
lợi dung để thực hiện tội pham, động cơ, muc đích xấu vi vay tình tiết “Loidụng thiên tai, dich bệnh” va "lợi dụng hoán cảnh chiến tranh, tinh trang khẩncấp" để phạm tội khơng chỉ coi là tình tiết tăng năng trách nhiệm hình sự mà
cịn được quy định là tình tiết định khung tăng năng trong các khung hìnhphat năng nhất của tội cưỡng đoạt tải sản theo khoản 3, khoản 4 Điểu 170BLHS.
*Hình phat bd sung déi với tội cưỡng đoạt tài sản:
Tai khoản 5, Điều 170 BLHS quy định vé hình phạt bỗ sung như sau:Người pham tội cịn có thé bị phat tién từ 10.000.000 đảng đến 100.000.000
đẳng hoc tích thu một phn hoặc toan bơ tất sin
Hình phạt bỗ sung là biện pháp cưỡng chế của Nhà nước nhằm mụcđích hỗ trợ cho hình phạt chính đạt được muc đích tối đa, đồng thời cịn nhằm
giáo duc, cãi tao, ngăn ngừa người bi kết án pham tơi mới được áp dụng cùngvới hình phạt chính nhằm nâng cao hiệu quả của hình phạt ap dung đổi vớingười pham tội
Hình phat bổ sung thứ nhất là phat tiên lả hình phat tước của ngườipham tội một khoản tiên nhất định để sưng quỹ Nhà nước Khi quyết định
hình phat Tịa án phải căn cứ vao tính chất mức độ nghiêm trọng của tối
pham, tỉnh hình tai sản hồn cảnh kinh tế của người phạm tơi va sự biển độngvề giá cả để xem xét có hay khơng việc áp dung hình phạt bổ sung là phạt tiềnmức phat tiên đối với người pham tôi. Theo quy định tại khoản 5, Điểu 170
BLHS quy định mức hình phạt tiên từ 10.000.000 đông đền 100.000.000 đồng
‘thi mức tối thiểu có thể áp dung 1 10.000.000 đồng vả mức tdi đa có thể áp
dụng là 100.000.000 đồng
</div><span class="text_page_counter">Trang 39</span><div class="page_container" data-page="39">Hinh phat bd sung thứ hai có thé áp dung lả tịch thu một phan hoặc
toán bộ tai sản nhằm tước một phan hoặc toàn bộ tai sin của người bị kết án
để sung quỹ Nha nước. Nếu áp dung hình phạt bổ sung là tịch thu tồn bộ taisản của người bi kết án thì vẫn phải đầm bao cho người bị kết an va gia đính
họ có những phương tiện sinh hoạt tố thiểu để duy trì điều kiện sinh sông chogia dinh va ban thân người bi kết an sau khi chấp hành án (Điều 45 BLHS).
1.4. Phân biệt tội cưỡng đoạt tài sản với một số tội khác trong Bộ
Tội cưỡng đoạt tai sản vả tội cướp tai sản đều xâm phạm đến quyển sở
hữu của cả nhân, cơ quan, tổ chức, đồng thời, xâm phạm đến quyển nhân.thân. Vé mat chủ quan của tội phạm, tội cưỡng đoạt tải sản và tội cướp tải sản.
đều được thực hiện với lỗi cô ý trực tiếp va đêu có mục đích nhằm chiếm đoạt
tai sản của người khác. Vẻ chủ thé của tội phạm, hai tôi này đều chỉ đơi haichủ thể thưởng, tức là người có năng lực trách nhiệm hình sự vả đủ tudi theoquy định của pháp luật. Cả hai tơi déu có cầu thảnh tội pham hinh thức (chỉcẩn có hành vi khách quan được mô tả trong điểu luật ma không cần hâu quảxây ra và mỗi quan hệ nhân quả giữa hậu quả vả hành vi, khi đó tơi pham đãđược xem là hoàn thành)
</div><span class="text_page_counter">Trang 40</span><div class="page_container" data-page="40">Theo quy định tại Điều 168 BLHS, hành vi khách quan cầu thành tội
cướp tai sin là hánh vi ding vũ lực, hành vi đe doa dùng vũ lực ngay tức khắc
hoặc hành vi khác lam cho người bi tắn công lâm vào tỉnh trạng không théchồng cự được nhằm chiếm đoạt tai sản Như vay, mức độ nguy hiểm của hành.
vi khách quan trong cầu thảnh tội cướp tai sản phan lớn cao hơn, khiển cho
người bị đe doa sợ hãi, cảm nhận được sự nguy hiểm đến với minh ngay tứckhắc ví dụ như hanh vi cam dao kê sát cổ người bi de doa, uy hiếp dé giao tiền.
Trong khí đó, hành vi khách quan trong cấu thành tơi cưởng đoạt tải sẵn đa
phan có mức độ nguy hiểm thap hơn Bởi theo quy định tại Điều 170 BLHS,
hành vi đe doa sẽ dùng vũ lực hoặc thủ đoạn khác của người phạm tôi chỉ làm
người bị đe dọa, bi uy hiếp tinh than, họ khơng lâm vao tình trang không thé
chống cự được
"Trong tôi cướp tai sản, hảnh vi de doa dùng vũ lực có biểu hiện là “doacùng vit lực ngay tức khắc . Hành vì de doa dùng vũ lực 6 tội cướp tai sản cótính chất làm cho người bị đe dọa cảm nhân ngay được sự nguy hiểm nếu
không giao tải sản theo yêu cầu của người phạm tôi thi ngay lập tức ngườipham tôi sẽ biển lời de doa nay thành sự thất. Đối với tôi cưỡng đoạt tải sẵn,hành vi de doa đùng vũ lực của tội cưỡng đoạt tai sin chỉ là “doa sẽ dig vit1e”, tức là doa đùng vũ lực trong tương lai. Hành vi de doa ding vũ lực ở tơicưỡng đoạt tài sẵn chỉ có tính chất khơng chế tư tưởng của nạn nhân, tức là
‘buéc nạn nhân phải lựa chon va cuối cùng phải mién cưỡng trao tải sản cho
người pham tội
Vi du: Ð và H bản bạc với nhau về việc đồi nợ ông H1 số tiên
110.000.000đ. Ð trực tiếp gọi Khuất Anh T, Đỗ Gia P, Văn H gợi T, H; T gọiHoang TH. Cả nhóm đêu biết việc di vào nhà Văn H để gặp ông H1 đời nợ
cho Ð. Khi gắp ông H1 cả nhóm đã xơng ln vào đánh ống H1, T cịn dingdây xích đánh ơng H1 làm ơng HI lo sợ. Khi lên ting 3 T, H, D, H tiếp tục de
</div>
