<span class="text_page_counter">Trang 1</span><div class="page_container" data-page="1">

<b>ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINHTRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ - LUẬT</b>

<b>BÀI NGHIÊN CỨU VỀ VẤN NẠN XÃ HỘIBẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG TẠI VIỆT NAM</b>

</div><span class="text_page_counter">Trang 2</span><div class="page_container" data-page="2">

<b>A. ĐẶT VẤN ĐỀ:</b>

<b>I. BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG LÀ GÌ?:</b>

Bạo lực học đường là những hành vi bất chấp đạo lý, xúc phạm đến danh dự nhânphẩm hoặc tác động hành vi thô bạo đến người khác. Những điều đó có thể gây nên sựtổn thương về tâm lý, tinh thần lẫn thể xác xảy ra trong môi trường học đường. Nhữngđối tượng bị bạo lực học đường chủ yếu là học sinh và sinh viên.

<b>II. LÝ DO NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI:</b>

Nghiên cứu đề tài về bạo lực học đường là cực kỳ cần thiết vì nó giúp đánh giá tìnhhình bạo lực trong mơi trường học đường và tìm hiểu những nguyên nhân gây ra bạolực đó. Điều này càng trở nên quan trọng hơn đối với những người đang trong môitrường học đường như sinh viên, học sinh, giáo viên, vì bạo lực học đường có thể ảnhhưởng đến sự phát triển tâm lý và vật lý, gây áp lực, lo âu, ảnh hưởng đến học tập vàcuộc sống.

Nghiên cứu đề tài bạo lực học đường có thể giúp chúng ta hiểu rõ hơn về tình trạngbạo lực học đường, những hậu quả và nguyên nhân của nó, từ đó đề xuất các giải phápcụ thể để ngăn chặn và giải quyết vấn đề này. Đối với sinh viên, nghiên cứu đề tài nàycó thể giúp cho họ hiểu rõ hơn về vấn đề bạo lực học đường và phát triển những kỹnăng cần thiết để giúp đỡ các em học sinh trong trường học, đồng thời đóng góp vàoviệc tạo ra một mơi trường học tập an tồn và văn minh.

<b>B. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU:</b>

<b>I. VẤN NẠN BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG HIỆN NAY:</b>

Tình trạng bạo lực học đường hiện nay ở Việt Nam rất nghiêm trọng và nguy hiểm.Theo thống kê của các nhà nghiên cứu, Việt Nam là một trong những quốc gia đứng

</div><span class="text_page_counter">Trang 3</span><div class="page_container" data-page="3">

đầu về tỷ lệ bạo lực học đường và đang có dấu hiệu gia tăng và chưa có dấu hiệu dừnglại. Điển hình như năm 2021 đã xảy ra rất nhiều vụ việc học sinh gây gổ, đánh nhauchỉ vì những phát ngơn trên mạng hay xích mích cá nhân mà để lại hậu quả khônlường, như vụ: Nam sinh lớp 11 bị đánh vỡ sọ não; Nữ sinh lớp 8 bị đánh hội đồng vì“xưng hơ thất lễ”; 7 thiếu niên từ Hà Nội đi xe máy lên Hịa Bình để đánh hội đồngmột nam sinh;...

<b>II. PHÂN LOẠI BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG:</b>

Bạo lực học đường từ trước đến nay tồn tại ở rất nhiều hình thức, tùy vào nhiều đốitượng học sinh khác nhau thì các hình thức cũng khác nhau. Tiêu biểu là các hình thứcsau đây:

<i>1.</i> Bạo lực thân thể: Gây thương tích, chấn thương bằng hình thức đánh nhau,tiếp xúc cơ thể, tác động vật lý.

<i>2.</i> Bạo lực mạng: Bạo lực mạng hay còn gọi là bạo lực trên mơi trường mạng, cóthể hiểu là những hành vi gây hại cố ý, được lặp lại, thông qua các thiết bị điện tửnhư máy tính, điện thoại, và các mạng xã hội, email, diễn đàn, website, nền tảngtrực tuyến. Bạo lực mạng có thể diễn ra cơng khai hoặc trong phạm vi cá nhân,có thể thấy ngay trước mắt hoặc diễn ra lặng thầm sau lưng nạn nhân. Bạo lựcmạng có thể diễn ra bất cứ lúc nào, thậm chí có thể diễn ra liên tục với khả nănglan truyền nhanh chóng, có thể cắt ghép chỉnh sửa khơng kiểm sốt. Một vài vídụ về hành vi bạo lực mạng: gửi những tin nhắn, hình ảnh, video bài viết nhằmgây tổn thương, tra tấn người khác; có chủ ý cơ lập, lan truyền tin đồn sai lệchmột cách tục tĩu; giả danh làm người khác trên nền tảng trực tuyến hoặc mạng xãhội;...

<i>3.</i> Bạo lực xã hội: Là một dạng bắt nạt dễ dàng che giấu, có thể diễn ra sau lưngcon trẻ, nhằm ngăn cản trẻ hòa đồng với bạn bè chung lớp hoặc một số nhóm, hộitrong trường học. Dạng bạo lực này không dễ nhận ra, tuy nhiên lại có thể làmcon trẻ bị xấu hổ, cảm thấy cực kỳ tủi thân và nghiêm trọng hơn là huỷ hoại têntuổi của trẻ. Các hành vi sau có thể được xem là bạo lực xã hội: nói xấu sau lưngvà lan truyền về những tin tức bịa đặt; những cử chỉ bằng mặt hoặc cơ thể tỏ vẻkhinh bỉ, đe dọa; thường nói những câu đùa thơ tục gây khó chịu, làm người khác

</div><span class="text_page_counter">Trang 4</span><div class="page_container" data-page="4">

xấu hổ và cảm thấy tủi nhục; nhại giọng, bắt chước một cách thiếu tôn trọng; kếtbè phái nhằm xa lánh, cơ lập người khác; nói xấu, dựng chuyện nhằm phá huỷtên tuổi của người khác.

<i>4.</i> Bạo lực bằng lời nói: Là hành vi dùng lời nói dùng từ ngữ tàn nhẫn, có tínhchất xúc phạm, miệt thị, bao gồm: trêu chọc, sỉ nhục, đặt biệt danh, đe doạ, bìnhphẩm thiếu tơn trọng về người khác (vẻ ngồi, tơn giáo, dân tộc, người khuyếttật, giới tính, gia đình đơn thân, nghề nghiệp cha mẹ, hồn cảnh gia đình,…).Việc bạo lực bằng lời nói có thể bắt đầu mà khơng gây tổn thương, nhưng về lâudài sức ảnh hưởng của bạo lực lời nói cũng tiêu cực khơng kém các loại bạo lựckhác.

<b>IV. NGUYÊN NHÂN XẢY RA BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG:1. Nguyên nhân chủ quan:</b>

<b>1.1. Tâm lý của tuổi dậy thì:</b>

Yếu tố tâm lý của tuổi dậy thì là điều đáng chú ý khi nói đến nguyên nhân dẫn đến bạolực học đường. Các nhà nghiên cứu đã cố gắng xác minh điều gì tác động và thúc đẩyxu hướng bạo lực của trẻ tuổi dậy thì. Sau đây là một số những nguyên nhân có thểdẫn đến bạo lực học đường liên quan đến hành xử hung hăng của tuổi dậy thì:

<i>1.</i> Trẻ từng có hành vi hung hăng làm tăng nguy cơ hành động bạo lực của thanhthiếu niên.

<i>2.</i> Trẻ từng trải nghiệm bị lạm dụng; bỏ bê và chấn thương tâm lý đóng vai trịquan trọng trong việc gia tăng hành vi hung hăng, bạo lực ở trẻ.

<i>3.</i> Thanh thiếu niên có chỉ số IQ thấp; khơng có nhiều nhận thức hoặc rối loạnhọc tập có nhiều khả năng có hành vi bạo lực. Thiếu chú ý và bị tăng động cũnglà những yếu tố nguy cơ.

<i>4.</i> Niềm tin chống đối xã hội và tham gia vào hoạt động bất hợp pháp; chẳng hạnnhư sử dụng ma túy và rượu bia; cũng làm tăng khả năng thanh thiếu niên trở nênhung hăng về thể chất.

</div><span class="text_page_counter">Trang 5</span><div class="page_container" data-page="5">

<i>5.</i> Các vấn đề sức khỏe tâm thần và đau khổ về cảm xúc có thể đóng một vai trịtrong hành vi bạo lực. Nhưng cần lưu ý là hầu hết thanh thiếu niên mắc bệnh tâmthần không trở nên bạo lực.

<i>6.</i> Trẻ từng tiếp xúc hoặc chứng kiến bạo lực gia tăng nguy cơ hành động bạolực. Nghiên cứu cho thấy rằng việc tiếp xúc liên tục với bạo lực trong gia đình vàcộng đồng sẽ bình thường hóa trải nghiệm bạo lực.

Với những trường hợp này; sự giáo dục và chăm sóc tinh thần cho trẻ từ phụ huynh làmột điều cần thiết.

<b>1.2. Tính háo thắng, hơn thua:</b>

Ở độ tuổi từ 12 đến 17 là giai đoạn có sự chuyển biến về mặt tâm sinh lý của bản thânhọc sinh hay cịn gọi là tuổi dậy thì. Đây là giai đoạn quyết định để hình thành lênnhân cách con người từ các yếu tố chủ quan cũng như khách quan đến từ môi trườngmà học sinh tiếp xúc. Cùng với đó là cái tơi q cao, tính háo thắng, thích sự thể hiệntrong khi tâm lý khơng ổn định. Vì thế mà ở giai đoạn này, các bạn học sinh rất dễ bịkích thích, lơi kéo vào những tệ nạn trong học đường. Thậm chí là các tệ nạn kháctrong xã hội.

<b>2. Nguyên nhân khách quan:2.1. Tác động của gia đình:</b>

Tác động từ gia đình cũng được xem là một trong những nguyên nhân chính ảnhhưởng đến tâm lý của trẻ. Có thể nói, trẻ bị ảnh hưởng từ các yếu tố gia đình cũng là

<b>nguyên nhân dẫn đến bạo lực học đường ở trẻ em. Ảnh hưởng từ gia đình là nguyên</b>

nhân dẫn đến bạo lực học đường:

<i>1.</i> Cha mẹ lạm dụng chất kích thích hoặc rượu cũng làm tăng nguy cơ trẻ có hànhvi bạo lực.

<i>2.</i> Cha mẹ lạm dụng và bỏ bê con trẻ thời thơ ấu làm tăng khả năng thanh thiếuniên phạm tội bạo lực.

</div><span class="text_page_counter">Trang 6</span><div class="page_container" data-page="6">

<i>3.</i> Thiếu tình cảm gắn bó với cha mẹ hoặc người chăm sóc làm tăng khả năngthanh thiếu niên coi thường quyền hạn.

<i>4.</i> Sự kỷ luật không nhất quán, bao gồm kỷ luật quá khắc nghiệt và quá dễ dãi, cóthể khiến thanh thiếu niên có hành vi vi phạm.

<i>5.</i> Thiếu sự giám sát cũng có thể tạo cơ hội cho thanh thiếu niên tham gia cácbăng nhóm; sử dụng chất kích thích và có các hành vi chống đối xã hội.

<i>6.</i> Cha mẹ mắc các rối loạn tâm lý khơng được điều trị có thể làm gia tăng căngthẳng trong cuộc sống gia đình; và mối quan hệ giữa cha mẹ và con có thể làmtăng nguy cơ gây hấn của thanh thiếu niên.

<i>7.</i> Mơi trường gia đình căng thẳng; chẳng hạn như thiếu thành viên trong giađình; xung đột trong nhà khơng được giải quyết; hoặc cha mẹ có những hành viứng xử chưa phù hợp; góp phần làm cho thanh thiếu niên cảm thấy mình khơngcó giá trị và có thể dẫn đến hành vi bạo lực.

<b>2.2. Ảnh hưởng từ môi trường học tập và cộng đồng:</b>

Ảnh hưởng từ môi trường học tập; cụ thể là các quy luật trong nhà trường cũng là mộttrong những nguyên nhân dẫn đến bạo lực học đường ở trẻ em:

<i>1.</i> Cách xử lý những vấn đề kỷ luật, hạnh kiểm của trường chưa thật sự thỏađáng.

<i>2.</i> Thanh thiếu niên bỏ học dễ có hành vi bạo lực và trở thành nạn nhân của bạolực.

<i>3.</i> Trẻ nhận những tổn thương về mặt tinh thần tại trường. Ví dụ như bị dè bỉu,khơng được bạn bè chấp nhận.

Ảnh hưởng từ cộng đồng nơi thanh thiếu niên sinh sống:

<i>1.</i> Các cộng đồng có nhà ở khơng đạt tiêu chuẩn; và sự suy giảm kinh tế có thểgóp phần làm cho thanh thiếu niên cảm thấy như xã hội khơng quan tâm đếnmình. Đơi khi, các em thể hiện sự tức giận của mình thơng qua bạo lực.

<i>2.</i> Ít sự gắn kết với cộng đồng cũng góp phần làm cho thanh thiếu niên thiếu cảmgiác thân thuộc; và có thể dẫn đến gia tăng tội phạm và bạo lực. Khi thanh thiếuniên chứng kiến bạo lực trong khu phố của họ; hoặc họ trở thành nạn nhân củatội phạm bạo lực; họ có nhiều khả năng trở thành người phạm tội.

</div><span class="text_page_counter">Trang 7</span><div class="page_container" data-page="7">

<b>V. HẬU QUẢ CỦA BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG:</b>

Bạo lực học đường có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho học sinh, cả về thểxác và tinh thần. Học sinh bị bạo lực có thể bị thương, bị tàn tật hoặc tử vong. Họcsinh bị bạo lực cũng có thể mắc các rối loạn tâm lý, như trầm cảm, lo âu, hội chứngstress sau chấn thương hay ý nghĩ tự sát, có thể có hành vi nguy hiểm, hung hăng hoặcphản xã hội. Bạo lực học đường không chỉ ảnh hưởng đến học sinh cá nhân mà cịnảnh hưởng đến gia đình, bạn bè và cộng đồng của họ.

Bạo lực học đường không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe thể xác và tinh thần của họcsinh mà còn ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục. Học sinh bị bạo lực có thể sợ đi học,không tập trung trong lớp hoặc không tham gia các hoạt động học tập. Họ cũng có thểvắng mặt, học kém hoặc bỏ học. Bạo lực học đường cũng làm giảm uy tín của trườnghọc, khiến phụ huynh muốn chuyển con em đi nơi khác.

<b>VI. DẪN CHỨNG THỰC TẾ:</b>

Việt Nam là một trong những nước đứng đầu về bạo lực học đường hiện nay, những vụbạo lực trong học đường khơng những tăng về số lượng mà cịn về mức độ nguy hiểm.Trong 4 tháng đầu năm 2023, chỉ tính riêng các cuộc gọi đến Tổng đài Quốc gia bảovệ trẻ em 111 liên quan đến bạo lực học đường đã tăng 11% so với cùng kỳ năm ngối.Thống kê thơng qua các vụ việc cơ quan cơng an thụ lý, xác minh và giải quyết cũngcho thấy, xu hướng xâm hại trẻ em năm 2023 gia tăng so với năm 2022. Cùng với đólà tình trạng trẻ em bị xâm hại trên môi trường mạng vẫn diễn biến phức tạp.

Sự gia tăng của bạo lực học đường dẫn đến nhiều hậu quả tiêu cực đối với nền giáodục và tâm lý học sinh. Trong đó, hậu quả nghiêm trọng nhất là tỷ lệ tự tử ở tuổi vịthành niên tăng cao. Nghiên cứu của Học viện Khoa học Xã hội (2021) cho thấy tỷ lệtự tử ở tuổi 15-19 tăng từ 1,8% vào năm 2015 lên 2,5% vào năm 2021.

</div><span class="text_page_counter">Trang 8</span><div class="page_container" data-page="8">

<i>1.</i> Mới đây, dư luận đang bày tỏ sự thương tiếc đối với vụ việc nữ sinh lớp 10 tạiTrường THPT Chuyên - Trường Đại học Vinh, Nghệ An tự tử nghi do bị bạo lựcđường. Nguyên nhân chính xác của vụ việc hiện vẫn đang được cơ quan công anđiều tra làm rõ. Tuy nhiên, trên mạng xã hội lan truyền thông tin cho rằng nữ sinhbị bạn đánh, ngược đãi, áp đảo tâm lý, xin chuyển trường nhưng chưa được thìxảy ra sự việc đau lịng. Theo thơng tin từ gia đình cung cấp, nữ sinh khóa tráicửa và tự tử vào ngày 16/4.

<i>2.</i> Ngày 10/10/2022, do mâu thuẫn tình cảm, một nam sinh viên Đại học Tàinguyên & Môi trường bị nhóm nam sinh khác cùng trường liên tiếp dùng tay,chân và ghế đánh đập. Nam sinh bị hành hung sau đó đã ngất đi. Vụ việc sau đóđược lan truyền trên mạng xã hội và khiến dư luận rất bất bình. Một ngày sau đó,dư luận lại được một phen hú hồn khác trước thông tin một nam sinh lớp 11 đâmchết bạn cùng trường lớp 12 do bị chặn đánh hội đồng sau giờ tan học.

<i>3.</i> Ngày 04/04/2023, tại Trường THCS Lý Tự Trọng (TP.Huế) xảy ra vụ việc hếtsức đau lòng. Trong giờ ra chơi, em N.Đ.Th. đi mua thạch dừa. Lúc ăn, sơ ý đểnước thạch dừa chảy vào tay, Th. chùi vào tường của lớp. Lúc này, bạn cùng lớplà H.V.G.B có lời qua tiếng lại. Sau đó, Th. xơng vào hành hung, xơ B. ngã đầuđập vào bàn học. Giáo viên của trường đã đưa B. đến Bệnh viện Trung ương Huếcấp cứu nhưng nam sinh không qua khỏi.

<i>4.</i> Ngày 26/12/2022, dư luận xôn xao khi nam sinh lớp 10A6 Trường THPT TâyThụy Anh (Thái Thụy, Thái Bình) bất ngờ dùng vật nhọn đâm vào vùng ngực củanam sinh L.V.K. (16 tuổi, học cùng trường) khiến nạn nhân trọng thương. Sau khiđược đưa đi cấp cứu tại bệnh viện, em K. thoát cơn nguy kịch. Theo đại diện nhàtrường, giữa nam sinh và em Th. khơng học cùng lớp nhưng có quan hệ họ hàng.Hai em đã có mâu thuẫn từ trước khi sự việc xảy ra.

<i>5.</i> Không chỉ các nam sinh, nhiều nữ sinh cũng tham gia vào các vụ bạo lực họcđường. Điển hình là vụ việc xảy ra trong tháng 12/2022. Theo đó, trên mạng xãhội Facebook lan truyền đoạn clip dài hơn 2 phút ghi lại cảnh một thiếu nữ đánhbạn nữ ngay trước cổng Trường THCS Phùng Giáo (huyện Ngọc Lặc, ThanhHóa). Đoạn clip cho thấy nữ sinh lớp 9 bị nữ sinh khác lớp dùng mũ bảo hiểmđánh vào vùng đầu. Nạn nhân còn bị kéo xuống ruộng để hành hung. Chỉ đến khi

</div><span class="text_page_counter">Trang 9</span><div class="page_container" data-page="9">

nữ sinh bị đánh toàn thân lấm lem bùn đất, nữ sinh cùng trường mới chịu dừnghành vi bạo lực trên.

Và còn rất nhiều những vụ việc bạo lực học đường khác làm rúng động người dân xảyra tại Việt Nam trong vài năm qua, gây ra những hậu quả khôn lường và âm ỉ lâu dàicho nạn nhân và gia đình, ảnh hưởng tiêu cực đến bộ mặt nền giáo dục và sự phát triểnchung của đất nước Việt Nam.

<b>VII. CẦN LÀM GÌ ĐỂ ĐỐI PHĨ VỚI BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG:1. Đối với học sinh – sinh viên:</b>

Tích cực rèn luyện kĩ năng sống, ngoan ngỗn lễ phép với ơng bà, bố mẹ, với thầy côgiáo; Chấp hành tốt nội quy trường lớp; Tránh xa bạo lực, nói khơng với bạo lực; Nếuthấy hiện tượng bạo lực phải kịp thời báo ngay cho nhà trường, thầy cô giáo hoặc cơquan có thẩm quyền để kịp thời can thiệp và xử lí; Học cách kiềm chế cảm xúc; Tíchcự tham gia vào các hoạt động tình nguyện mà nhà trường tổ chức nhằn tăng tínhthiện và tính hướng thiện trong con người các em;…

<b>2. Đối với nhà trường và các cơ quan quản lý giáo dục:</b>

Tích cực hồn thiện bộ rèn luyện kỹ năng sống và đưa bộ môn dạy kỹ năng sống vàotrong nhà trường; Tổ chức các hoạt động sân trường, hồn động tình nguyện mang tínhhướng thiện và định hướng nhân cách cho học sinh, giúp học sinh phát huy những đứctính tốt đẹp trong bản thân; Có hình phạt và cách giáo dục nghiêm khắc, phù hợp đốivới những học sinh gây ra bạo lực, và có hình thức hỗ trợ kịp thời đối với nạn nhâncủa các vụ bạo lực; Tổ chức tuyên truyền tác hại và cách phòng tránh bạo lực họcđường đói với giáo viên và học sinh; Phối hợp với gia đình và cơ quan đồn thể đóngtrên địa bàn xã trong cơng cuộc phịng tránh bạo lực học đường;…

<b>3. Đối với gia đình:</b>

</div><span class="text_page_counter">Trang 10</span><div class="page_container" data-page="10">

Bố mẹ cần tạo ra một môi trường sống lành mạnh, yêu thương cho con cái. Đồng thờiphối hợp chặt chẽ với nhà trường và giáo viên chủ nhiệm để kịp thời nắm bắt tình hìnhhọc tập của con em mình tại trường học.

<b>VIII. TRÁCH NHIỆM ĐỐI VỚI VẤN NẠN BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG:</b>

Trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với bạo lực học đường là một chủ đề rất quan trọngvà cần được chú ý. Theo Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Việt Nam, phịng chống bạolực học đường khơng phải chỉ là trách nhiệm của cơ quan lãnh đạo, bộ ngành liênquan, địa phương, ban giám hiệu,… mà còn là trách nhiệm của từng thầy cô, cán bộviên chức người lao động, học sinh trong nhà trường, phụ huynh và sự chung tay củatồn xã hội.

Mỗi cá nhân đều có trách nhiệm đối với bạo lực học đường. Học sinh cần phải tôntrọng, giúp đỡ và bảo vệ nhau, không gây ra hoặc tham gia vào các hành vi bạo lực.Học sinh cần phải học cách giải quyết xung đột một cách hịa bình và tơn trọng ngườikhác. Họ cũng cần phải báo cáo cho người lớn khi chứng kiến hoặc bị bạo lực. Giáoviên cần phải tạo ra một mơi trường học tập an tồn, thân thiện và cơng bằng, khơngsử dụng hoặc chấp nhận các hình thức trừng phạt thể xác hoặc lạm dụng quyền lực. Họcũng cần phải can thiệp kịp thời khi có dấu hiệu của bạo lực và hỗ trợ cho nạn nhân vàkẻ gây bạo lực. Phụ huynh cần phải nuôi dạy con em một cách yêu thương, không bạolực và giáo dục cho họ những giá trị đạo đức. Giáo viên và phụ huynh cần phải giúpđỡ học sinh hiểu rõ về tác hại của bạo lực học đường và cách ngăn chặn nó. Chính phủcũng có trách nhiệm trong việc đưa ra các chính sách và quy định để ngăn chặn bạolực học đường.

<b>C. TỔNG KẾT:</b>

Tình trạng bạo lực học đường đã và đang gây nhức nhối cho xã hội, thế nhưng chúngta không nên đánh mất niềm tin vào con người. Hiện tượng bạo lực học đường chỉ làmột mảnh tối trong bức tranh của toàn xã hội Việt Nam. Nhưng khơng vì thế chúng ta

</div>