<span class="text_page_counter">Trang 1</span><div class="page_container" data-page="1">

<b>GVHD : GVC.TS NGUYỄN THỊ NHƯ THÚYMÃ HP: 215XH5001</b>

<b>NHÓM SINH VIÊN THỰC HIỆN:</b>

Mức độ hồn thành

cơng việc

3 Nguyễn Ngọc Phương Un K214061764 100%

<b>BỆNH THÀNH TÍCH TRONG GIÁO DỤCỞ VIỆT NAM HIỆN NAY</b>

<b>TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦNHọc kỳ hè 8/2022</b>

<b>NHẬP MÔN XÃ HỘI HỌCBỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠOTRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ - LUẬT</b>

</div><span class="text_page_counter">Trang 2</span><div class="page_container" data-page="2">

NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN

</div><span class="text_page_counter">Trang 4</span><div class="page_container" data-page="4">

DANH MỤC HÌNH ẢNH

Hình 3: Biểu đồ thể hiện việc bất chấp tất cả để đạt được thành tích...11Hình 4: Dữ liệu khảo sát về ngun nhân của bệnh thành tích sau khi tham khảo các bạn học sinh và các bậc phụ huynh...14 Hình 5: Học sinh chạy lịch học...16Hình 6: Hình ảnh học sinh, sinh viên mệt mỏi vì đống sách vở...17Hình 7: Biểu đồ dữ liệu khảo sát về hậu quả của bệnh thành tích sau khi tham khảocác bạn học sinh và các bậc phụ huynh...19Hình 8: Hình ảnh Thủ tướng Phạm Minh Chính làm việc với Bộ Giáo dục...20Hình 9, 10: Hình ảnh sinh viên tham gia các hoạt động giao lưu, ngoại khóa...23

</div><span class="text_page_counter">Trang 5</span><div class="page_container" data-page="5">

<b>Phần 1: MỞ ĐẦU</b>

<b>1.Lý do chọn đề tài</b>

Cho dù là quá khứ hay hiện tại và thậm chí cả tương lai , bàn luận về các vấnđề liên quan đến học đường vẫn chưa bao giờ ngừng sơi nổi. Trong q trình hìnhthành và phát triển của con người, mơi trường giáo dục hẳn có những tác động tolớn đến con người ta. Vấn nạn học đường là cụm từ mà có lẽ những năm gần đâythường được mọi người quan tâm, bàn tán, phản ánh. Mái trường là nơi gắn liềnvới những kí ức tươi đẹp, nơi mà ta “làm sai, biết sai, sửa sai”, nơi ta ln truyềnnhau những truyền thống văn hố tốt đẹp như “ tôn sư trọng đạo” và “tiên học lễ,hậu học văn”. Dù là thế, nhưng ở một khía cạnh nào đó vẫn đang có những vấn đềtiêu cực trong nền giáo dục hiện nay ở Việt Nam thường được mọi người bàn đếnnhư bạo lực học đường, thâm chí có một số học sinh cịn nói tục, chửi thề,.., vàkhơng thể khơng kể đến trong q trình học tập, thành tích học tập sau một quãngthời gian kiên trì và nỗ lực học tập là một vấn đề mà các bạn học sinh, sinh viênkhông một ai mà khơng quan tâm đến.

Có những bạn trẻ chọn việc nhìn thấy kết quả để tự tạo động lực bản thânngày một cố gắng, phấn đấu, nỗ lực để hoàn thiện hơn. Nhưng lại khơng ít bạn trẻlại q coi trọng việc phải đạt thành tích cao trong học tập. “Thành tích cao” ở đâykhơng phải là việc cố gắng nỗ lực học tập, hồn thiện bản thân để có thể đạt thànhtích tốt, mà “thành tích cao” ở đây mang một màu sắc của sự tiêu cực, vụ lợi làmmất đi những bản sắc tốt đẹp của văn hoá học đường. Họ có thể bất chấp tất cả,làm mọi cách chỉ để đạt “thành tích cao” hay thậm chí có những người vì áp lựcmà mắc phải căn bệnh về tâm lý như trầm cảm….Việc một xã hội luôn có những

</div><span class="text_page_counter">Trang 6</span><div class="page_container" data-page="6">

giàu mạnh, phồn vinh và phát triển. Đặc biệt, nói đến học sinh, sinh viên, họ làtầng lớp tri thức mang trong mình đầy sự sáng tạo, đầy nhiệt huyết, là tương laicho sự phát triển của đất nước.

Cũng như Bác Hồ từng nói: “Một năm khởi đầu từ mùa xuân. Một đời khởiđầu từ tuổi trẻ. Tuổi trẻ là mùa xuân của xã hội”. Do đó, tầng lớp trí thức trẻ nhưhọc sinh, sinh viên đang mang trong mình tương lai của đất nước, xã hội. Thếnhưng hiện nay một số người trẻ lại vì muốn có thành tích cao mà bất chấp mọi thứđiều đó khơng những khơng tác động tốt đến xã hội, đất nước mà còn làm ảnhhưởng xấu đến xã hội, đất nước, thậm chí nó cịn trở thành một căn bệnh xã hội.Hay thậm chí có những học sinh, sinh viên vì quá áp lực về điểm số, thành tích, dophải chạy đua theo xã hội mà nhiều học sinh vì áp lực học tập mà bị mất ăn mấtngủ, lo lắng, mệt mỏi ảnh hưởng đến sức khỏe hay thậm chí dẫn đến bệnh trầmcảm. Do đó chúng em cho rằng việc “chạy theo thành tích” hay cịn gọi là “bệnhthành tích” là 1 trong những vấn đề gây nhức nhối với xã hội nói chung và mơitrường học đường nói riêng. Bởi vì chúng em cũng là những sinh viên nên chúngem chọn tiếp cận và bàn luận về đề tài “ chạy theo thành tích” trong môi trườnggiáo dục ở Việt Nam, đây là một đề tài khá thú vị, qua đó có thể nhìn nhận vànghiên cứu, hiểu rõ hơn về tầng lớp tri thức học sinh, sinh viên Việt Nam hiện nay.

<b>2.Mục đích nghiên cứu</b>

Mục tiêu của luận văn: Tìm hiểu về nguyên nhân, thực trạng ngày nay của“bệnh thành tích” trong văn hố học đường từ đó tìm ra hệ quả và giải pháp chovấn đề chạy theo thành tích trong môi trường giáo dục mà tầng lớp tri thức trẻ nhưhọc sinh, sinh viên hiện nay đang mắc phải.

<b>3.Phương pháp nghiên cứu</b>

Tiểu luận tham khảo một số nguồn tài liệu, báo viết phản ánh về bệnh thànhtích ở Việt Nam hiện nay. Đồng thời thực hiện phỏng vấn, khảo sát nhỏ đối với họcsinh sinh viên từ cấp một đến đại học cùng với những cuộc phỏng vấn ngắn một số

</div><span class="text_page_counter">Trang 7</span><div class="page_container" data-page="7">

cán bộ giáo viên về tình hình chung của bệnh thành tích trong nền giáo dục ViệtNam, để cập nhật cụ thể khách quan, thực tiễn hơn về tình hình cũng như thựctrạng của vấn đề này. Sau khi tìm hiểu và thu thập thơng tin, chúng tôi đã tổng hợpsàng lọc sắp xếp lại tất cả thơng tin và sau đó phân tích đưa ra kết luận cá nhân vàkhách quan về bệnh thành tích ở Việt Nam hiện nay.

<b>Phần 2: NỘI DUNG</b>

<b>CHƯƠNG 1: CÁC KHÁI NIỆM</b>

<b>1.Khái niệm</b>

<b>1.1. Khái niệm “thành tích”:</b>

<i>“Thành tích” là kết quả có thể đánh giá được của nỗ lực con người. Kết quả </i>

đó khơng chỉ là một lợi ích vật chất hay tinh thần cá nhân, mà nó cịn là yếu tố tạo nên động lực khiến con người phải nỗ lực nhiều hơn, tốt hơn để đạt thành tích chính là lợi ích cho mình.

<i>“Thành tích” cịn được hiểu là một hành động, một việc làm vĩ đại hoặc anh</i>

hùng, một điều gì đạt được bằng sự dũng cảm, tài năng đáng khen ngợi.

<i>“Thành tích” là những kết quả tốt đẹp mà mỗi cá nhân, tập thể đạt được qua </i>

quá trình làm việc, nghiên cứu, học tập và rèn luyện. Nó là một điều kiện để biểu dương, nêu gương những kết quả thực tế tốt đẹp mà người tạo ra thành tích phải trải qua quá trình học hỏi, tích lũy kiến thức và cố gắng mới có được. Đó là lời động viên cố gắng của người được nêu gương, thúc đẩy họ tiếp tục cố gắng hơn rấtnhiều và là lời khuyến khích các cá nhân khác phấn đấu, nổ lực để tốt hơn mỗi ngày. Thành tích cũng là thước đo để đánh giá một con người. Nhưng chúng ta cần phân biệt rõ giữa thành tích và bệnh thành tích bởi ranh giới giữa hai khái niệm

</div><span class="text_page_counter">Trang 8</span><div class="page_container" data-page="8">

này rất mong manh. Nếu không phân biệt rõ đôi khi chúng ta sẽ nhầm lẫn giữa việccố gắng để đạt thành tích với việc chạy theo thành tích.

<b>1.2.Khái niệm “bệnh thành tích”:</b>

<i>Như vậy “bệnh thành tích” là bệnh chạy theo những con số ảo, với những </i>

báo cáo hay kết quả tốt không đúng với thực tế làm được.

Theo định nghĩa đó, nỗ lực đạt thành tích của một cá nhân hay một tập thể làmột phẩm chất đạo đức tốt, đáng biểu dương và nhân rộng. Hãy tưởng tưởng một xã hội mà trong đó mọi thành viên đều nỗ lực để đạt những thành tích cao hơn trên các lĩnh vực hoạt động: thể thao, văn hóa, nghệ thuật, giáo dục, sản xuất, thương mại, công nghệ,.. vì lợi ích cho mình và cho cả cộng đồng. Xã hội đó chắc chắn tiến bộ, nền kinh tế đó chắc chắn phát triển, dân nước đó chắc chắn giàu có, quốc gia đó chắc chắn cường thịnh.

Nhưng đến khi nào thì những nỗ lực đạt thành tích, một phẩm chất tốt và cầnthiết của mỗi thành viên trong xã hội, lại trở thành một bệnh, mà ngày nay chúng ta

<i>gọi tên nó là “bệnh thành tích”? Suy cho cùng, nếu diễn dịch bằng thuật ngữ kinh </i>

tế thông thường, sự khác nhau căn bản giữa thành tích và bệnh thành tích là sự khác nhau giữa hàng thật và hàng giả, hàng nhái. Và yếu tố then chốt làm nên sự khác biệt đó chính là sự có mặt hay khơng của lịng trung thực.

<i>“Bệnh thành tích” là việc nhiều cá nhân, tổ chức mang tư tưởng thích được</i>

chăm vào kết quả cuối cùng mà không quan tâm đến q trình để đạt được kết quảđó, khơng quan tâm đến những tác hại sẽ gây ra nếu thành tích cao nhưng khơnghiểu về bản chất của thành tích đó. Chạy theo thành tích cịn được hiểu là hiệntượng các cá nhân, tập thể chỉ chăm lo đến vẻ bề ngồi với mục đích được tundương, khen thưởng nhưng thực chất bên trong họ khơng có khả năng để đạt đượcnhững thành tích tương xứng để biểu dương. Đây là một thói xấu, là khuyết điểm

</div><span class="text_page_counter">Trang 9</span><div class="page_container" data-page="9">

trong tư tưởng mà hiện nay nhiều người bị mắc phải. Nó đáng bị chê trách, lên ánbởi nó gây ra nhiều tác hại to lớn khơng chỉ cho cá nhân, tập thể người có tư tưởngchạy theo thành tích mà cịn gây hại cho tồn xã hội.

<b>CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG, NGUYÊN NHÂN, HẬU QUẢ, GIẢI PHÁP</b>

<b>1.Thực trạng</b>

Bệnh thành tích đang tồn tại trong nhiều ngành, nhiều cấp ở nước ta hiệnnay, nhưng sự tồn tại của nó như một căn bệnh kinh niên trong ngành giáo dực làvấn đề đã và đang gây nhiều bức xúc cho dư luận.

Thực trạng bệnh thành tích trong ngành giáo dục nước ta quả là đáng báođộng. Nó đem lại cho chúng ta cảm giác về chất lượng giáo dục được nâng lênvượt bậc không ngừng. Điều này được khẳng định qua kết quả thi tốt nghiệp và tỉlệ lên lớp hằng năm của các bậc học phổ thông trong lúc tỉ lệ học sinh có học lựcthực sự yếu kém ở các nhà trường là không nhỏ? Cụ thể trong bảng dưới đây:

<i>Hình 1: Biểu đồ thể hiện bệnh thành tích có xu hướng càng gia tăng</i>

</div><span class="text_page_counter">Trang 10</span><div class="page_container" data-page="10">

Trong bất kỳ lĩnh vực nào, từ kinh tế đến chính trị, thành tích ln là mộtđộng lực, mục tiêu để chúng ta phấn đấu, cố gắng tốt hơn mỗi ngày. Và trong giáodục cũng vậy, thành tích là một yếu tố vô cùng quan trọng, là cơ sở để đánh giánăng lực của mỗi người. Không thể phủ nhận mặt tích cực của thành tích khi nótạo động lực cho học sinh, sinh viên nỗ lực học tập và rèn luyện.

Tuy nhiên thành tích cũng gây ra nhiều vấn đề tiêu cực trong học đường khingày nay nhiều học sinh, sinh viên, một bộ phận giáo viên và phụ huynh đang chạytheo thành tích, cịn gọi là mắc “bệnh thành tích”. Đây là căn bệnh rất phổ biếntrong lĩnh vực giáo dục của nước ta và cũng chính là mối lo ngại lớn cho toàn xãhội. Theo thống kê, có đến 97.7% người khẳng định có sự tồn tại của “bệnh thànhtích” trong nền giáo dục Việt Nam.[1] Con số này cho thấy được sự nghiêm trọngcủa căn bệnh này. Biểu hiện của bệnh thành tích trong nền giáo dục nước ta có rấtnhiều và khơng khó để thấy được những biểu hiện đó. Đó là sự thiếu trung thựctrong học tập, trong công tác giảng dạy, trong kiểm tra đánh giá; là sự thiếu côngbằng, dân chủ trong việc bình bầu hay là sự che giấu những sai phạm, yếu kémtrong nền giáo dục.

Trong các lần kiểm tra ở lớp, ở trường, việc học sinh, sinh viên quay cóp bàingười khác, chép “phao” trong khi giáo viên cấm sử dụng “phao” trong giờ kiểmtra vẫn đang diễn ra hằng ngày. Chẳng hạn, năm 2021 vừa qua, một tình huống dởkhóc dở cười của một nam sinh xơn xao trên cộng đồng mạng khiến ai nấy đọc bàicũng phải bật cười. Nam sinh này chép tài liệu trong giờ kiểm tra nhưng đến khinộp bài lại quên giấu tài liệu mà kẹp vào nộp cùng với bài thi.[2] Vì đã thườngxuyên sử dụng “phao”, sử dụng điện thoại di động để chụp đề gửi người khác giảihộ mà nhiều học sinh chủ quan, lơ là trong việc học, bình thường hóa việc gian lậntrong thi cử chỉ với mục đích đạt được điểm cao. Trong kỳ thi tốt nghiệp trung họcphổ thơng năm 2021, có một thí sinh ở Quảng Bình trong giờ thi mơn Tốn đã lénsử dụng điện thoại chụp đề gửi ra ngoài cho người nhà dù vẫn đang trong giờ làmbài. Điều đáng nói, người nhà của thí sinh này đã bức ảnh lên mạng còn nguyên số

</div><span class="text_page_counter">Trang 11</span><div class="page_container" data-page="11">

báo danh của thí sinh để nhờ cộng đồng mạng giải giúp. Ngay sau đó, bức ảnhđược lan truyền rất nhanh chóng, gây rúng động cộng đồng mạng.[3]

<i>Hình 2: Hình ảnh thí sinh xem tài liệu, sử dụng “phao” trong phịng thi</i>

Ngồi ra, có nhiều bạn học sinh, sinh viên bằng mọi giá để được điểm caomà không màng đến những người xung quanh, chẳng hạn như trong giờ kiểm tra,khi đã làm xong bài có bạn cố tình gây xao nhãng cho những bạn xung quanh đểcác bạn đó khơng thể tập trung làm bài được nhằm mục đích để điểm người khácthấp hơn điểm mình, mình sẽ được đứng vị thứ cao trong lớp.

<i>Hình 3: Biểu đồ thể hiện việc bất chấp tất cả để đạt được thành tích</i>

</div><span class="text_page_counter">Trang 12</span><div class="page_container" data-page="12">

<i>Ơng cha ta có câu “Nhà dột từ nóc” - câu nói này quả khơng sai khi ngày</i>

càng có nhiều giáo viên, phụ huynh chạy theo thành tích. Chính điều này dẫn đếnthực trạng thế hệ học sinh, sinh viên ngày nay mắc phải căn bệnh thế kỷ - “bệnhthành tích”. Nhiều giáo viên dựa vào các mối quan hệ với gia đình học sinh haynhận tiền, nhận quà hối lộ để nâng điểm cho học sinh được điểm cao. Minh chứngcho vấn đề này là vụ việc một cán bộ Sở giáo dục - đào tạo tỉnh Hà Giang trực tiếpsửa hơn 330 bài thi để nâng điểm cho 114 thí sinh trong kỳ thi tốt nghiệp trung họcphổ thông quốc gia năm 2018.[4] Đây là sự việc có tính chất vơ cùng nghiêmtrọng, làm ảnh hưởng đến rất nhiều thí sinh khác. Trong nền giáo dục nước ta, vẫncó một số giáo viên cho học sinh học thêm tại nhà mình biết trước đề kiểm tra trênlớp để làm bài đạt kết quả cao. Ngoài ra, cịn có trường hợp giáo viên chấm thi sửabài của học sinh để nâng điểm cho học sinh. Điển hình là vụ việc xảy ra vào năm2019 tại trường Trung học phổ thông Nguyễn Công Trứ ở phường 8, quận Gị Vấp,thành phố Hồ Chí Minh, Huỳnh Thị Ngọc Lành là Phó Hiệu trưởng của trường,phụ trách chấm thi cho trường và có nhiều dấu hiệu sai phạm trong quy chế thi cử,cụ thể là cô đã sửa bài thi nhiều môn của một bạn học sinh nữ nhằm nâng điểm chonữ sinh đó. Sự việc trên gây phẫn nộ cho các bạn học sinh học chung lớp với nữsinh đó, các giáo viên trong trường và cho tồn xã hội.[5] Bên cạnh đó, cịn có hiệntượng giáo viên nâng điểm của học sinh để nâng cao điểm thi đua hoặc để đạt tiêuchí đã đăng ký từ đầu năm. Đó là vụ việc một giáo viên dạy tại trường Bình TrịĐơng A ở thành phố Hồ Chí Minh nâng điểm cho 37 học sinh vào cuối năm 2021để các em khơng bị dưới trung bình.[6]

Khơng chỉ có học sinh, sinh viên và giáo viên mắc phải “bệnh thành tích”mà có cả những phụ huynh vẫn đang chạy theo thành tích. Nhiều phụ huynh muốncon được điểm cao nên sẵn sàng bỏ tiền ra để “mua điểm” để con mình được nângđiểm. Trong kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thơng quốc gia năm 2018 có nhiều phụhuynh đưa tiền hối lộ cho cán bộ chấm thi, cán bộ của Sở giáo dục - đào tạo để sửabài thi, nâng điểm cho con mình, cụ thể là nhiều trường hợp ở Sơn La và HàGiang.[7]

</div><span class="text_page_counter">Trang 13</span><div class="page_container" data-page="13">

Đó là những hành vi trái đạo đức, vi phạm pháp luật, làm suy đồi các giá trịphẩm chất của con người, gây rối loạn cho nền giáo dục Việt Nam nói riêng và chotồn xã hội nói chung.

<b>2.Ngun nhân</b>

Vấn nạn chạy theo thành tích đang diễn ra hằng ngày trong cuộc sống củachúng ta, đặc biệt là trong môi trường giáo dục. Nó đã và đang tác động rất lớn đếnthế hệ học sinh, sinh viên nói riêng và tồn xã hội nói chung. Vậy do đâu mà “bệnhthành tích” trong học đường lan truyền nhanh chóng, phổ biến đến như vậy?

<i>Thứ nhất, lòng tự trọng của người Việt Nam ngày nay cao hơn so với trước</i>

đây. Hầu hết ai cũng mong muốn bản thân và những người thân của mình đượcngười khác tơn trọng, đề cao. Có những gia đình, ba mẹ muốn con mình được vơnhững trường “top”, được làm việc trong các công ty lớn hay làm những cơng việcmang tính ổn định, được vào biên chế nhà nước để ba mẹ được “thơm lây” nên épbuộc con học hành. Hoặc do phụ huynh muốn con theo truyền thống gia đình nênđặt nặng việc học, muốn con phải học thật giỏi để đạt thành tích cao giống nhưtruyền thống của gia đình từ trước đến giờ, nếu không sẽ bị người khác dèm pha,bàn tán sẽ bị xấu hổ, không muốn tiếp xúc với người khác. Nhiều bạn trẻ mangtrong mình tâm lý sợ người khác giỏi hơn mình nên bằng mọi cách mà khơng kểđến hậu quả của nó để đạt được thành tích tốt, ln muốn biến mình thành “connhà người ta” mà các phụ huynh thường hay đề cập đến mỗi khi dạy dỗ, giáo dụccon cái, tự gây áp lực lên chính bản thân mình chỉ vì muốn khẳng định tài năng, vịthế của mình trong xã hội, hay nói cách khác là vì lịng tự trọng trong họ q lớn.

<i>Thứ hai, các nhà lãnh đạo ngày nay áp đặt lên hệ thống giáo dục vơ vàn u</i>

cầu về thành tích mà chẳng màng đến thực lực của giáo viên và học sinh. Cáctrường học bị áp đặt những chỉ tiêu cao, gây sức ép lên giáo viên và học sinh. Bởivì nếu như khơng cố gắng để theo thành tích thì trường, giáo viên sẽ bị ảnh hưởng,

</div>