<span class="text_page_counter">Trang 1</span><div class="page_container" data-page="1">

ott yaa dk Ì

NHÀ PHÁP LUẬT VIỆT - PHÁP

<small>MAISON DU DROIT VIETNAMO - FRANCAISE</small>

<small>TikeNem Gian eat TO) 9189: FCA al alae</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 2</span><div class="page_container" data-page="2">

<small>Chink toa danh dg, Tòa én Hành chink tốicao, Cộng hòa Pháp</small>

<small>Xÿ yeu này gh lại toàn vấn nội dụng lội ảo lầm tải lậu nghiên cứu, tham khảo cho các coan và chuyên gia pháp luật của Việt Nam tham gia hội thảo</small>

<small>“Nhà Pháp luật Việt - Pháp</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 3</span><div class="page_container" data-page="3">

HỘI THẢO PHÁP LUẬT VẺ HOT

‘Ong Nguyễn Văn Bình, Giám đốc Nhà Pháp luật Việt-Pháp:

<small>Kính thưa ơng Đặng Quốc Tiền, Thứ trưởng Bộ Nội vụ,Kính thưa các qui vị đại biểu,</small>

<small>Hơm nay, theo chương trình hoạt động năm 2004 của Nhà Pháp luật Pháp được Thủ tướng phê đuyệt ngày 2 thing 4 năm 2004, Nhà Pháp luật Việt-Pháp</small>

Việt-phối hợp với Vụ Tổ chức phi Chính phủ, Bộ Nội vụ tổ chức cuộc tọa dim Pháp luậtve boi,

<small>“Thay mật Ban tổ chức cuộc tọa đầm, thay mặt Ban giám đốc Nhà Pháp luật</small>

<small>Vigt-Phép, tôi xin trân trong giới thiệu và xin nhiệt liệt chào mừng ông Đặng Quốc</small>

Tiến, Thứ trưởng Bộ Nội vụ, Phó trưởng Ban thường trực Ban Soạn thảo Luật về

<small>Hội ; xin nhiệt liệt chảo mừng bà Heléne Ly-Batallan, Phó Tham tán Đại sứ quán"Pháp tại Hà Nội. Tôi cũng xin trân trọng giới thiệu và nhiệt liệt chảo mừng ơng</small>

<small>Đặng Văn Chiến, Phó trưởng Ban Cơng tác lập pháp, Phó trưởng Ban Soạn thảo</small>

Luật về hội

Vé phía chun gia Pháp, chúng tơi xin trân trọng giới thiệu bà Latournerie,

<small>Chánh tồ danh dự, Tồ án Hành chính tối cao, Cộng hồ Pháp. Đồng chủ tri vớichúng tơi và cùng tham gia vào cuộc tọa đảm ngày hôm nay cịn có các ơng Nguyễn</small>

<small>‘Ngoc Lâm và ơng Nguyễn Văn Sim, Vụ trưởng và Phố Vụ trưởng, Vụ Tổ chức phi</small>

<small>Chính phủ, Bộ Nội vụ.</small>

<small>Chúng tơi cũng xin giới thiệu với chuyên gia Pháp các đại biểu Việt Nam,</small>

<small>hôm nay có mặt rit đơng đủ tại đây, đến từ các cơ quan ban ngành ở Trung Ương,</small>

<small>từ eơ quan nghiên cứu về chính sách pháp luật như Ban Nội chính và từ các cơ quantham gia soạn thảo, xây dựng và thực thi pháp luật. Vi thời gian có hạn, xin chophép tôi được không giới thiệu đầy đủ thành phần đại biểu Việt Nam tham dự tọa</small>

đàm. Tiếp nối chương trình, chúng tơi xin trân trọng kính mời ông Đặng Quốc Tiền,

<small>Thứ trưởng Bộ Nội vụ, Phó Trưởng ban thường trực Ban Soạn thảo Luật về hội</small>

phat biểu ý kiến.

Ong Đặng Quốc Tiến, Thứ trưởng Bộ Nội vụ, Phó Trưởng ban thường.

<small>trực Ban Soạn thảo luật về hội:</small>

<small>“Thưa bà Latournerie, Chánh Tịa danh dự, Tịa án Hanh chính tối cao Cộnghịa Pháp</small>

<small>“Thưa ba Ly - Batallan, Phó Tham tán hợp tác văn hóa, Đại sứ quán Pháp tại</small>

<small>Việt Nam,</small>

<small>“Thưa ơng Nguyễn Văn Bình, Giám đốc Nhà Pháp luật Việt-Pháp</small>

<small>“Thưa ơng Serge Durand, Phó Giám đốc Nhà Pháp luật Vigt-Phap“Thưa các vị khách quí đến từ Việt Nam và Pháp</small>

<small>‘Bin ich oa Nhà Pháp hột ViệtPháp 1</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 4</span><div class="page_container" data-page="4">

<small>“Thưa quý vị đại biểu,</small>

"Tôi rất vui mừng được phát biểu khai mạc Hội thảo Pháp luật về hội được tổchức lần này tại Nhà Pháp luật Việt. Pháp. Thay mặt Bộ trưởng Đỗ Quang Trung và

<small>lãnh đạo BO Nội vụ, xin nhiệt ligt chảo mồng các vị khách quý, chuyên gia Cộng,</small>

hòa Pháp, các thành viên Ban Soạn thảo và Tổ biên tập dự thảo Luật về Hội đến

<small>tham dự cuộc hội thảo nay.</small>

Thưa quý vị đại biểu,

6 Việt Nam, các hội quần chúng ln đóng vai trị tích cực trong đời sống xãhội, là cầu nồi giữa Nhà nước, xã hội và quần chúng nhấn dân, là phương tiện để

<small>chuyển tải chủ trương, chính sách của Nhà nước đến các ting lớp nhân dân một</small>

cách có hiệu quả. Nhận thức được tim quan trọng của các hội quần chúng, ngay từEni nước Việt Nam din chủ cộng hịa ra đồi, nấm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã

‘ban hành một số Sắc lệnh nhằm đảm bảo và thực hiện trên thực tế quyền lập hội củacông dân. Có thể kế ra một số van bản như Sắc lệnh số 52 ngày 22/04/1946 quyđịnh về việc thành lập hội, Sắc lệnh số 102/SL/L004 ngày 20/05/1957 ban hành.

Luật quy định về quyền lập hội...

<small>Ngày nay, trong quá trình đổi mới, thực hiện sự nghiệp cơng nghiệp hóa,</small>

kiện đại hóa đất nước, các hội quần chúng phát triển khá toàn điện và phong phú.

Số lượng ngày càng tăng len, mô hình tổ chức của các hội cũng hết sức da dạng, tir

<small>"hội, hiệp hội, hội liên hiệp, liên đoàn, câu lạc bộ, quỹ từ thiện, trung tâm trợ găip</small>

- Các hội này được thành lập trên cơ sử liên kết tự nguyện của các cá nhân, ỗ chức,

nhằm đoàn kết hội viên, thực hiện tơn cbi mae đích chung của hội và khơng vì mục

tiêu lợi nhuận. Có thé khống định rằng xã hội có bao nhiêu lĩnh vực đời sống thì

cũng xuắt biện bly nhiề loại hình hội. Hoạt động của các hội ngày cảng hiệu quả,thiết thực không chỉ nhằm mục đích bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của hội viên

‘ma cịn góp phần tích cực thúc ddy sự phát triển của đắt nước, của xã hội và pháttriển con người một cách toàn điện.

<small>Tuy nhiên, trong quá trình thành lập vả hoạt động của các hội cũng đã bộc lộ</small>

một số bắt cập, hạn chế. Mgt số hội được tổ chức và thành lập không đúng quy định.

<small>của pháp luật, hoạt động không giấy phép. Một số hội hoạt động cịn hình thức, kémhiệu quả, chưa phân ánh được nguyện vọng và lợi ích của tập thé hội viên. Những</small>

hạn chế này xuất phát từ nhiều nguyên nhân chủ quan và khách quan, trong đó có

nguyên nhận là do chưa có một khung pháp lý hồn thiện làm công cự để quản lý tổchức và hoạt động của các hội. Ngoài sắc lệnh số 102/SL/L004 ngày 20/05/1957

ban hành Luật quy định về quyền lập bội, Chính phủ và các Bộ, ngành hữu quancũng đã ban hành một số Nghị định và Thông tư quy định về các vấn đề có l

<small>quan đến tổ chức và boạt động của hội. Tuy nhiên, các quy định này vẫn còn thiểu</small>fu và nằm tản mạn ở nhiều văn bản khác nhau. Mat khác, các quy định pháp luật

tiện hành chưa phân ánh đầy đủ thực iến hoạt động của các hội quần chúng,

các tổ chức phi Chính phủ tại Việt Nam, chưa khuyến khích, khơi đậy mọi tiềm

năng sing tạo của các hội và hội viên, chur xác lập được một cơ chế chính sách phù

<small>Bin dịch Gia Nhà Pháp luật Việt Pháp. 2</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 5</span><div class="page_container" data-page="5">

hợp, đảm bảo sự công bing cho các hội về quyền và nghĩa vụ. Tình bình này đơi hỏi

<small>phải sớm xây dựng một văn bản có hiệu lực pháp lý cao quy định một cách toàn</small>

điện các vấn đề vẻ tổ chức, hoạt động của các hội. Nhà nước và Chính phủ Việt

‘Nam đã nhận thức được yêu cầu cấp thiết phải xây dựng một đạo Luật về Hội trong.

giai đoạn hiện nay. Chủ trương này đã được thể hiện và cụ thé hóa trong chương,

trình xây dựng Luật và Pháp lệnh của Quốc hội khóa XI.

Hiện nay, các cơng việc chuẩn bị đang được tiến bành khẩn trương nhằm xây

dựng dự thảo Luật về hội để trình Quốc hội trong thời gian sớm nhất. Trong bối

cánh đó, tơi đặc biệt hoan nghênh Nha Pháp luật Việt-Pháp đã có sáng kiến tổ chức

"Hội thảo này nhằm tạo điều kiện cho các chuyên gia Việt Nam có dip trao đổi vớichuyên gia Pháp về những vấn đề có liên quan, đặc biệt là tham kbảo kinh nghiệm

của Cộng hòa Pháp trong lĩnh vực pháp luật về hội. Theo tôi được biết, Cộng boa

Pháp có Đạo luật về Hiệp hội từ năm 1901 và cho đến nay, Đạo Luật này vẫn dang

có hiệu lực và phát huy tác dụng tích cực. Với kinh nghiệm của một đất nước đã có

hon 100 năm áp dụng pháp luật về hội, tôi hy vọng chuyên gia Pháp sẽ chia sẽ với

các chuyên gia Việt Nam những kinh nghiệm quý báu về những vấn đề hiện nay,đang rất được quan tâm trong quá trình xây đựng dự thảo Luật của Việt Nam. Đặc

.. biệt là các vấn đề liên quan đến phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của Luật

về hf, thủ tục hành lập hội, chính sách đối với hội hay việc kết nạp hội viên v.v,“Trong tinh thần đó, tơi xin tun b6 khai mạc hội thảo, và xin chúc quý vi đạibiểu, chúc chuyên gia Pháp và các chuyên gia Việt Nam site khỏe, hạnh phúc vàthành đạt. Chúc hội thảo thành công tốt dep.

<small>Xin cảm ơn quý vi!</small>

<small>Bà Hélene Ly-Batatlan, Phó Tham tán Đại sứ qn Pháp tại Việt Nam:Kính thưa ơng Thứ trưởng Bộ Nội vụ,</small>

Kính thưa bà Chánh Tịa danh dự, Tịa án Hành chính tối cao, Cộng hịa.

Kính thưa ðng Giám đốc Nhà Pháp luật Việt-Pháp,Kính thưa các qui vị đại biểu,

ĐỂ mở đầu bai phát biểu khai mạc cuộc toa đảm pháp luật về hội nghy hôm.

nay, tôi rất vui mừng được dẫn lời bài phát biểu của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong

‘Dai hội Phân bộ Pháp của phong trào Công nhân Quốc tế diễn ra tại Tour ngày27/12/1920, Như qui vj đã biết, Phân bộ Pháp của phong trào Công nhân Quốc tế(SFIO) là tiền thân của Đáng Xã hội và Đảng Cộng sin Pháp. Tham gia Dai hội với

<small>tư cách là người được Nhóm Xã hội Đơng Dương ủy quyển, Chủ tịch 48 Chí Minh,</small>

đã phát biểu như sau: “ Chúng tơi khơng có quyển tự do báo chi, tự do ngôn luận va

<small>‘ing không có quyển tự do hội họp. Chúng tơi khơng có quyển được nhập cư hay ranước ngồi. Ching tơi phải sống trong sự kém hiểu biết vì chúng tơi khơng có.</small>

“quyền được tự do học hành”.

<small>‘Bin Gai cũa Nhà Pháp luật Việt Pháp 3</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 6</span><div class="page_container" data-page="6">

‘Nhung cũng phải nói rằng cái mà Đơng Dương khơng được thừa hưởng cũng,

1a cái ma từ lâu bị từ chối tại Pháp. Điều này đã dẫn đến việc vào năm 1786, Quốc.hội Pháp đã long trong tuyên bổ thừa nhận quyền tự do lập hội và thừa nhận sự ednthiết phải tạo ra các quyền xã hội cơ bản tại Pháp. Phải đợi đến khi Luật Val de

Descrousseau về hội ban hành ngày 1/7/1901 thì quyền tự do lập hội mới có những,

thay đổi thật sự sâu sắc và được coi là một trong những quyền cơ bản tại Pháp.

‘Tuy nhiên, vào thời điểm đó, quyền tự do lập hội vẫn bị Luật Chatelier năm

1791 và Bộ Luật hình sự Napoléon hạn chế (Bộ Luật này cắm tắt cả các hội thành

<small>lip trái phép với 20 hội viên trở lên).</small>

‘Thanh công của Cuộc Cách Mang năm 1848 đã góp phần 48, một lần nữa,

quyền tự do lập hội được thừa nhận. Tuy nhiên, quyền này vẫn chưa thực sự đượcdim bảo như ngày nay bởi Để chế thứ hai, sau khi lên nắm quyền, vẫn cho phép nhà

lập pháp đưa ra những chế định pháp luật theo đó hội chỉ được thành lập khi cơ‘quan có thẩm quyền cho phép.

'Trong suốt thé ki XIX, lich sử quyền lập hội được đánh dấu bởi những biến.cố chính trị lớn. Khi xã hội phát triển, quyền tự do lập hội và rộng hơn là các quyền

xã hội khác cũng cần phải được bảo đảm. Xong phải thừa nhận rằng chính nhờ

những cố gắng khơng một moi của Pierre Val Descrousseau mà Đạo luật năm 1901cuối cùng cũng đã được thông qua.

Lập hội không chỉ là hoạt động được cơ quan công quyển thừa nhận mà cịn

là một hoạt động hồn tồn tự nguyện và tự nhiên của con người trong xã hội

phương Tây. Nhưng ngay cả ở phương Tây, chúng ^{ta vẫn chưa dat được bất}^{cứ tiền}

bộ nào trong lĩnh vực nay mà hgược lại : Năm 1971, Bộ Nội vụ Pháp đã thảo ra một

cdự luật theo đó hội chỉ được thành lập khi được cơ quan có thẩm quyền cho phép."Nhưng Hội đồng Bảo hiển Pháp đã can thiệp kịp thời và hủy bỏ nhiều điều khoản

của dự luật này đồng thời thira nhận quyền tự do lập hội là một trong những nguyên.

tắc hiển định cơ bản ở Cộng hòa Pháp.

Hiện nay, tại Pháp, Tòa án chịu trách nhiệm đảm bảo công bằng cho các hội.

‘Toa Tinh Trưởng, cơ quan thực hiện đăng kí thành lập hội, được quyền kiểm tra về

hình thức khi một hội xin đăng kí thành lập. Thẩm phán các tòa chịu trách nhiệm.

theo đõi hoạt động của hội. Nếu hoạt động của hội trái với những quy định pháp.

Mật và các phong tục tập quán, thẩm phán có quyển đưa ra quyết định chấm dứt

<small>hoạt động của hội.</small>

Hiện nay, Việt Nam mong muốn xây dựng cho mình một đạo luật về hội. Tơi

tin tưởng rằng đất nước của các bạn sẽ thành công trong việc học hỏi kính nghiệm

từ những văn bản pháp luật quốc tế liên quan đến vin đẻ này như Tuyên ngôn nhân

quyền năm 1948, Công ước quốc tế về quyền dân sự và chính trị năm 1966, Cơng.

ước về quyền trẻ em của Liền Hợp Quốc năm 1990.v.v..

“Trong xã hội hiện đại, hội giữ một vai trò hết sức quan trọng. Thực vậy, hội

hỗ trg cho Nhà nước trong việc tạo ra các quan hệ xã hội và đâm bảo sự hài hòn của

các hoạt động xã hội mà néu chỉ có một mình, Nhà nước khơng thé đảm đương hết.

Bin dich của Nhà Pháp luật Việt Pháp, 4

</div><span class="text_page_counter">Trang 7</span><div class="page_container" data-page="7">

Hiện nay, ở Pháp có khoảng 1 tiệu hội với mức ngân sách hoạt động lên

đến 25 tử ơ.ô, tạo công ăn việc làm cho hơn một triệu người. Đây là con số rất có ýnghĩa đối với nền kinh & Pháp.

Luật ban hành ngày 1/7/1901 về lập hội thừa nhận quyền lập hội là một rongnhững quyền tự do của cá nhân và tập thể,

Tôi rất vui mừng khi biết Việt Nam mong muốn, như ông Thứ trưởng vừa

khẳng đình, xây đựng cho mình một khn khổ pháp lí về hội. Tơi xin chân thànhcảm ơn bà Marie-Aimée Latournerie đã tham gia tọa dim và trình bay về lịch sử lập

hội, vai trò của hội cũng như những tồn tại của vấn đề nay ở Pháp hiện nay. Tôi

cũng xin chân thành cảm ơn Nhà Pháp luật Việt-Pháp và Bộ Nội vụ Việt Nam đã tổ

<small>chức và chủ tì cuộc tọa đầm ngày hơm nay.</small>

Thay mặt Đại sứ quán Pháp tại Hà Nội, tôi xin chúc cuộc tọa dim của chúngta thành công tốt đẹp.

1. LICH SỬ PHÁP LUẬT VỀ HỘI TẠI CONG HỊA PHÁP.

Bà Latournerie, Chánh tịa danh dự, Tịa án Hành chính tối cao, Cộng.

<small>hịa Pháp:</small>

<small>Kính thưa ơng Thứ trưởng,</small>Kính thưa ơng Giám đốc,Kính thưa các qui vị đại biểu,

“Tơi rất vui mừng vì Nhà Pháp luật Việc Pháp đã tạo điều kiện để tôi được

một lần nữa có mặt tại đây trong phịng hội thảo này. Cách đây 2 năm, tôi đã tháptùng ông Bezard, thành viên Uy Ban Định hướng Nhà Pháp luật Vigt-Phép. Tơi cịn

vui mừng hơn vì chủ để mà tơi mời trình bày ngày hơm nay cũng là chủ đề mà.

tơi đã dành nhiều thời ứu tại Tịa án Hành chính tối cao Pháp trong

<small>những năm qua.</small>

“Thực vậy, gần đây Tòa án Hanh chính tối cao Pháp đã tiến hành một cuộc“nghiên cứu sâu rộng nhằm tổng kết tinh hình thực thi đạo luật về hội, với 21 Điềnvin còn hiệu lực cho đến tận ngày nay. Những điều chính của Luật về hội năm 1901

không hé bị thay đổi trong suốt hon một thé ký qua và vẫn tiếp tục được coi là nềntăng của pháp luật về hội tại Pháp. Năm 2000, Tịa án Hành chính tối cao, khi tổng

kết việc thực thi đạo luật năm 1901 đã nhắc lại rằng đạo luật này được soạn thảo.

trong những điều kiện hết sức khó khăn mà như bà Héléne Ly-Batallan đã nói thì<small>q trình soạn thảo ra đạo luật này thực sự là một cuộc chỉnh phục lịch sử lầu dai.</small>

Tôi sẽ quay trở lại đề cập cụ thể hơn về vấn đề này sau, Và bất đầu từ năm 1971,

Hội Đồng bảo Hiến của Pháp đã thừa nhận rằng Luật về hội có giá tri biển định.___ Báo cáo của Tịa án Hành chính tơi cao về việc thực thi uật năm 1901 đã cho

thẤy sự đa dang của các hội ở Pháp. Hiện nay, chúng tơi có khoảng 1 trigu hội vớiphạm vi, mục đích hoạt động rit đa dạng. Số lượng hội viên tham gia và mỗi quan

"hệ của các hội này với Nhà nước và chính quyền địa phương cũng rất khác nhau. Cụ.

<small>Bin dich của Nhà Pháp Iuật Việt Pháp 5</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 8</span><div class="page_container" data-page="8">

thể là có những hội khơng hễ có bắt cứ mối quan hệ nào với Nhà nước. Chỉ cầnđăng kí thành lập là những hội đó có quyền tự do hoạt động với tư cách là một phápnhân và không một co quan hành chính nảo có quyền kiểm sốt hoạt động củanhững hội đó. Ngược lại, cũng có một số hội nhận sự hỗ trợ tài chính của các cơ

<small>quan cơng quyền dé tồn tại. Vi vậy, chúng thường có những méi quan hệ ít nhiềukhá chặt chế với các cơ quan này.</small>

<small>`Ngồi ra cũng cịn những trường hợp khác, tức là có một số hội giữ vá tr là</small>

cánh tay phải của các cơ quan công quyền. Thông qua những hội này, Nhà nước.tiến hành các hoạt động của mình. Điều nay hồn tồn bình thường vì chúng tơi cónhững khn khổ pháp lí quy định về vấn đề này. Trong một số trường hợp khác,

người ta có thé nhận thầy tình trạng các cơ quan cơng quyền sử đụng hội đễ thực thi

<small>một nhiệm vụ nào đó của mình.</small>

© Pháp, mọi đảng phái chính trị đều được thành lập và hoạt động đưới hình

thức và với bản chất pháp lí của hội. Nhưng trong lĩnh vực tơn giáo thì có chút khác

biệt Trong lĩnh vực tơn giáo, vì lí do lịch sử, Pháp luật về hội của Pháp khơng

<small>chỉnh những hội hoạt động vi mye đích đuy trì và tién hành các nghỉ lễ thờ cúng hay</small>

những nhóm người tham gia các hoạt động tôn giáo hoặc mong muốn đóng góptồn bộ tài sản của mình cho hội và sống rong môi trường cộng đồng mà chúng tôivẫn gọi là TỔ chức giáo hội. Luật năm 1901 tuy cũng có những quy định đặc biệtdành cho vấn đề này nhưng hiện nay nó khơng cịn được bản luận nhiều ở Pháp nữa.Hoan cảnh của ngày hôm nay không giống như 100 năm về trước và vấn đề nói trên

<small>đã trở thành quá khứ.</small>

'Về mới quan hệ của hội với các eơ quan hành chính, cố rất nhiều vấn đề cầnđề cập. Ở Pháp, trong số khoảng gin 1 triệu hội đăng kí thành lập chỉ có một sốlượng rắt nhỏ là hội cơng ích (2000 hội). Ngồi ra cịn có một loại hình hội nữa ra

<small>đời đựa theo quy định của các văn bản pháp luật ban hành năm 1934 và 1987. Hộinày có năng lực pháp luật lớn hơn hội đăng ki thành lập. Như vậy, có 3 loại hình hội</small>

có tư cách pháp nhân do pháp luật về hội của Pháp điều chính.

Phip, một nhóm người có thể lập thành hội trên cơ sở thỏa thuận màkhơng cin đăng kí (hành lập ở bắt kì cơ quan hành chính nào. Thỏa thuận thành lậphội có thé được lập giữa một bên là người Pháp và bên kia là người Việt Nam, miễn.là họ có thé cùng nha đi đến quyết định lập ra hội. Tuy nhiên, nếu khơng làm thủ

<small>‘ye đăng kí thành lập tại Tịa Tinh trưởng hoặc Quận trưởng thi hội sẽ khơng có tr</small>

cách pháp nhân. Khi đó, nếu hội muốn mua trụ sở thì khơng được lấy danh nghĩacủa mình để mua mà phải mua đưới đanh nghĩa của một thé nhân là hội viên của.

<small>hội, Thực hiện thủ tục đăng kí thành lập tại cơ quan hành chính khơng có nghĩa là</small>

hội bị các cơ quan hành chính kiểm sốt họat động. Thủ tục đăng ký chỉ nhằm công,

bố công khai về sự thành lập của hội, mye đích thành lập của hội, tên của nhữngngười điều hành hoạt động của bội như chủ tịch, thư ký, thủ quỹ. Thủ tục đăng ky

cho phép hội trở thành một tổ chức có tư cách pháp nhãn, được quyền nhân danh

mình để mua, bán, cho thuê tai sản và thực hiện các giao địch khác.

<small>Ban địch của Nhà Pháp luật Viện Pháp 6</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 9</span><div class="page_container" data-page="9">

Cơ quan đăng ký thành lập hội khơng có quyền kiểm tra nội dung đăng ki,

“Trong thời hạn 5 ngày ké từ ngày nhận được yêu cầu đăng ký, cơ quan đăng ký phải

đưa ra văn ban thừa nhận việc đăng kí thành lập. Văn ban này cho phép hội cơng bồ,

hành lập trên Cơng báo. Ngồi ra, cũng có một số tổ chức hội được thành lập theo

cơ chế xin phép. Những tổ chức hội này có năng lực pháp luật lớn hơn so với hội

đăng ký thành lập : quyền nhận tài sản cho tặng hoặc di tặng. Nhưng cũng chính vi

vậy mà ảnh hưởng của loại hình hội này ngày cảng bị giảm đi và chúng chịu sự

kiểm soát chặt chẽ hon,

“Trên đây là một số nét khái quát về pháp luật về hội của Cộng hỏa Pháp,

<small>“Xin cảm ơn quí vi!</small>

Phần câu hãi và trả lời

Ơng Nguyễn Văn Bình

Mặc dit bà Latournerie mới chỉ trình bày khái quát về lịch sử pháp luật vềii Pháp nhưng đã có rất nhiều đại biểu muốn đặt câu hỏi. Tiếp nổi chương

trình, tơi xin kính mời ông Đặng Văn Chiến đặt câu hỏi cho bà Latournerie.

Ong Ding Văn Chiến, Phó trưởng Ban Cơng tác lập pháp, Phó trườngBan Soạn thio luật về hội:

“Tơi được biết ring Luật về hội có truyền thống rất lâu đời tại Pháp. Hiện

nay, Quốc hội Việt Nam cũng đang chuẪ bị soạn thảo một đạo luật về hội nên tôimuốn hỏi bà một số câu hồi nhữ sau:

Thứ nhất, trong phần trình bay của mình bà có nói rằng một số bội ở Phápgiữ vai tò là cánh tay phải của cơ quan hành chính. Vậy thì các hội đó đã làm gì để

<small>trở thành cánh tay phải của những cơ quan này?</small>

'Thứ hai, đâu 14 những tiêu chi cho phép xác định một hội là hội cơng ích?

“Thứ ba, ba nói rằng ở Pháp, người ta chỉ edn tập hợp lại với nhau là có thể

lập ra hội. Sau đó họ phải đến Tịa Tỉnh trưởng để đăng kí thành lập. Trong nimngày, Tỉnh trưởng phải đưa ra một văn bản thừa nhận việc đăng kí thành lập của

hội. Sau khi đã đăng kí, hội có quyền nhận vật tặng, di tặng, có quyền mua, bán, thé

chấp tài sản.v.v... tóm lại là các quyền dân sự nói chung với tư cách là một pháp

nhân. Nhưng điều làm tôi ngạc nhiên là khơng có những tiêu chí cụ thể quy dink

hội như thế nào thì được đăng kí để trở thành một pháp nhân. Tức là, ở Pháp, cứ

đăng kí là có thé rở thành hội và được hưởng những quyền mà những hội khác néuchỉ tập hợp lại với nhau thơi mà khơng đăng kí thì khơng được hưởng những quyền

đó. Vậy có xây ra tinh trang lợi dụng việc đăng ký thành lập hội để được hưởng một

số quyền dân sự như tơi đã nói ở trên khong?

“Thứ tư, bà có nói rằng mọi đảng phái chính trị và tổ chức hội ở Pháp đều

được thành lập và hoạt động dưới một hình thức pháp lí như nhau. Vậy có tồn tạimột ranh giới nào giữa những Đảng phái chính trị hiện nay đang cầm quyền tại

<small>ân dịch của Nhà Pháp Mật Việt Pháp. 1</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 10</span><div class="page_container" data-page="10">

"Pháp và những hội bình thường khơng? Tơi rắt mong được nghe ba trao đổi thêm về

<small>những vin đề trên.Bà Latournerie:</small>

<small>Xin cảm ơn 4 câu hỏi mà ơng đã đặt ra cho tơi bởi những câu hỏi đĩ sẽ cho</small>

phép tơi trình bay một cách cụ thé hơn về những nội dung quan trọng nhất trong hệ

thống pháp luật về hội ti Pháp

Tơi xin phép được bắt đầu trả lời vào câu hỏi thứ 4 về các dang phái chính.

trị, Điều 4 của Hiễn Pháp nước Cộng hỏa Pháp cĩ quy định như sau: “Mọi đồng

phái, nhĩm chính trị được tự đo thành lập và hoạt động, với điều kiện phải tốntrong các nguyên tắc về chủ quyền và dân chủ”. Đây chính là một hình thức đảm.

bảo ở cấp độ Hiển pháp để cơ quan hành chính khơng được can thiệp, gây trở ngại

với việc thành lập của hội cũng như khơng được bắt buộc một người phải trở<small>thành hội viên của một hội nào đĩ, Luật năm 1988 quy định như sau: « Moi đẳng</small>phái và nhĩm chính trị được tự do thành lập, hoạt động, được hưởng các quyén của“một pháp nhân ». Các ding phái và nhĩm chính trị cĩ quyển sở hữu tài sản, nhận tài<small>sản cho tặng và mua tai sản, cĩ quyền thực hiện mọi hoạt động theo đúng mục dich</small>thành lập, được phép xuất bản tờ báo riêng của đảng hay thành lập một cơ sở đàotạo phù hợp với những quy định hiện hành của pháp luật. Khuơn khổ pháp lí về các

đảng phái chính trị ở Pháp cho thy, đảng phái chính trị cũng cĩ hình thức pháp lí

<small>tương tự như của hội</small>

'Tơi xin được đề cập tiếp đến những tiêu chi xác định một hội tại Pháp. Điều1 Luật về hội năm 1901 đã đưa ra định nghĩa về hội đối lập với cơng ty : « Hội làthỏa thuận theo 46 hai hoặc nhiều cá nhân thường xuyên đồng gĩp kién thie và cáchoại déng của họ vào đĩ nhằm thực hiện một mục đích cụ thê nhưng khơng phải làmục dich chia sé lợi nhuận. Hội chịu sự điều chỉnh của những nguyên tắc chung về

<small>trải vụ va hợp đồng ».</small>

Điều này cho phép tơi trả lời câu hỏi thứ 3 của ơng liên quan đến điều kiệnpháp lí đễ hội cĩ tư cách pháp nhân. Trong thực tế, pháp luật khơng quy định cụ thểvvề điều kiện để hội tro thành một pháp nhân. Bay giờ, tơi sẽ nhắn mạnh tới điểm mà

lúc nay tơi chưa trình bày thực sự cụ thé đĩ là một hội cĩ tr cách pháp nhân saukhi đăng kí thành lập tại cơ quan nhà nước cĩ thẳm quyền khơng cĩ nghĩa là hội đĩcĩ năng lực pháp luật một cách đầy đủ. Chẳng hạn tơi cùng với một số người khácquyết định thành lập hội. Sau đĩ, tơi đến đăng ki thành lập tại cơ quan của Tỉnhtrưởng. Chẳng hạn hội của tơi là "hội cựu học sinh trường X ». Nhưng năng lực

pháp luật ma hội của tơi được thửa hưởng khơng lớn bằng năng lực pháp luật của

tơi, với tư cách của một thể nhân là người trưởng thành. Do vậy, thứ nhất, hội củatợ khơng cĩ quyén nhận tải sin cho ting. Thứ hai, hội của tơi chỉ được quyển sở

"hữu những bắt động sản phù hợp với mục dich hoạt động của hội. Đĩ cũng là những,vấn đề cơ bản nhất được quy định trong Luật năm 1901.

"Pháp luật của Pháp dé dàng trao tư cách pháp nhân cho hội bởi muốn cĩ tư

cách pháp nhân, hội đĩ chỉ cần đăng kí và nộp hai bản sao điểu lệ. Tỉnh trưởng

<small>‘Bin địch của Nhà Pháp luật Việt Pháp, 8</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 11</span><div class="page_container" data-page="11">

không được quyển từ chối thừa nhận việc đăng kí hành lập của hội, đồng thời cũngkhơng có quyền tun b6 mục đích hoạt động của hội này là kì ạ hay trái với những

<small>quy định pháp luật. Tương tự như vậy, Tinh trưởng cũng không được phép canthiệp vào việc ai 1A người lãnh đạo hội. Nhung ngược lại, năng lực pháp luật của</small>

<small>một hội đăng kí thành lập khơng đầy đủ bằng năng lực pháp luật của một thể nhân.</small>

Tà người trường thành. Điều này có thể được giải thích bởi những If do lịch sử. Đó

<small>Tà những e ngại đối với Giáo hội nhà thờ. Thực vậy, trong lịch sử, Nha thờ ln tì</small>

cách chiếm đoạt những tài sản cho tặng thuộc sở hãu của cá nhân. Hon hữa, nhà lập<small>pháp cũng lo ngại trước việc các hội có thé trở thành chủ sở hữu của nhiều bắt động</small>

<small>sản trong một thời gian q dài (vì hoạt động của hội có thể kéo dài mãi mãi thậm.</small>

chí đến hàng thé ki nếu trong điều lệ thành lập không quy định eụ thé thời gian hoạtđộng của hội). Điều này đồng nghĩa với việc các bắt động sản do hội sở hữu sẽ nằm

<small>ngồi quy trình lưu thơng kinh tế q lâu. Ngày nay, tuy những e ngại này khơng</small>cịn nữa vì điều kiện kinh tế đã thay đổi nhiều nhưng đạo luật 1901 vẫn tồn tại.

‘Dé trả lời cho câu hỏi của ông về vấn dé này, tôi phải khẳng định rằng tơi<small>khơng tin là có tình trạng lợi dung khi hội đễ dàng có được tư cách pháp nhân. Ý'</small>tưởng, đồng thời cũng là tinh thần chủ đạo của quá trình làm luật ở Pháp nói chung<small>là người ta khơng dé xây ra tinh trạng ngay từ đầu đã phải nghĩ ngờ một hội, Kinhnghiệm cho thấy là tòa án, ngay lập tức, sẽ đưa ra quyết định chẩm dứt hoạt động</small>

của hội nếu thấy rằng hội đó có thé hoạt động phi pháp hay mục dich hoạt động của.

<small>"hội hoàn tồn trái với pháp luật.</small>

<small>Sau đây, tơi xin tr lời câu hỏi thứ hai của Ong : những tiêu chí nào cho phép</small>

<small>xác định một hội cơng ích. Luật năm 1901 khơng đưa ra tiêu chí dé xác định hộicơng ích. Điều 10 của Luật nảy quy định : sau thời gian hoạt động thử thách ít nhất</small>

<small>3 năm, hội có thể được Chính phủ xem xét cơng nhận là hội cơng ích. Be ngồi,Luật này đã trao tồn quyền cho Chính phủ trong việc thừa nhận một hội là hội</small>

<small>cơng ích, Tuy nhiên, Chính phủ sẽ khơng thừa nhận quy chế hội cơng ích của một</small>

hội nếu hội đó khơng có đơn u cầu (vi vậy, muốn trở thành hội cơng ich thì hội đó

<small>phải có đơn u cầu). Tại sao lại như vậy? Hội đó có lợi gì khi trở thành hội cơngích? Điều này có thé được giải thích bằng những lí do tài chính và uy tín.</small>

Lí do thứ nhất là về mặt tài chính. Luật năm 1901 đã quy định hội cơng ích

<small>có quyền nhận tài sản cho tặng. Điều này hết súc quan trọng bởi vi nó cho phép loạihình hội này có năng lực pháp luật lớn hơn so với những hội được hình thảnh theo</small>

<small>thủ tục đăng kí hành lập đơn thun.</small>

Lí do thứ bai là về mat uy tin, Nếu một hội được mang danh là hội cơng ich

<small>thì đây chính là sự đảm bảo cho uy tín của hội. Như vậy, hội đó sẽ có nhiều lợi íchhơn, sẽ kêu gọi được sự hỗ trợ từ phía cơ quan Nhà nước dễ dàng hơn, có thé nhận</small>

<small>sự hỗ trợ bằng tai sản hoặc bằng tiền từ phía Nhà nước hoặc dễ dang nhận được các,“khoản đồng góp của hội viên. Chính ở góc độ này chúng ta mới cần phải lưu ý để</small>

<small>tránh xảy ra tình trang lạm dụng. Vi lý do đó, khi tr vin cho Chính phủ trong việc</small>

cơng nhận hội cơng ích, Tham chính viện cần hết sức minh bạch và rõ rang. Tôi xin

<small>phép không đề cập sâu hơn về vấn đề nay vi thời gian không cho phép nhưng tôi</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 12</span><div class="page_container" data-page="12">

cũng xin thơng tin rằng Tham chính viện của Pháp đã cho nghiên cứu về loại hình

<small>hội cơng ích ở Pháp vào năm 2000 và tôi cũng đã mang theo báo cáo ứ</small>

này tới Nhà Pháp luật Việt-Pháp. Chính phủ Pháp cũng lẫy một số đề xuất của báo |cáo này để soạn thảo ra luật năm 2003 nhằm đảm bảo việc kiểm sốt của cơ quanhành chính đối với các hội cơng ích được tốt hơn vì đã có nhiều trường hợp lợidụng khá nghiêm trọng xây ra tại Pháp, điễn hình là trường hợp của một hội hoạtđộng trong lĩnh vực bảo chế thuốc chống bệnh ung thư.

<small>"Những tiêu chí cơng nhận hội cơng ích do Tham chính viện quy định, chủ</small>

yếu là những tiêu chí về số lượng hội viên, mục đích hoạt động của hội và nội dungều lệ. Nếu nội dung bản điều lệ của hội không phù hợp với nội dung bản điều lệ

<small>ddo Tham chính viện quy định thi hội sẽ không được thừa nhận là hội cơng ích. Qua</small>

"Nhà Pháp luật Việ-Pháp tơi được biết là Việt Nam đã ban hành một nghị định về

hội năm 2003 và tôi tự hỏi là không biết Nghị định này của các bạn có đưa ra nhữngquy định tương tự như luật về hội của chúng tôi khơng nhưng các bạn đừng qn là

.ở Pháp chỉ có khoảng 2000 hội cơng ích trong khi đó có đến gần 1 triệu hội đăng kí

thành lập. Như vậy, đối tượng điều chỉnh của pháp luật về hội của Pháp khơng chỉlà những bội cơng ích mà chủ yếu là các hội thành lập dưới hình thức đăng ki,

‘Toi xin được trả lời câu bởi thứ nhất về đầu hiệu cho thấy hội đóng vai trị là

cánh tay phải của các cơ quan công quyền. Trên thực tế, đúng là có một số hội giữ.

<small>vai tr là cánh tay phải của ec quan Nhà nước mặc dù những hội đó khơng phải là</small>hội cơng ích. N6i cách khác, cơ quan Nhà nước có thé sử dụng những hội trong số

một triệu hội ra đời dưới hình thức đăng kí thành lập như là những cánh tay đắc lựccủa mình chứ khơng nhất thiết phải sử dụng các hội cơng ích. Chẳng hạn như trong.

các lĩnh vực hoạt động xã hội của các bệnh viện, hoạt động hỗ trợ người tan tật hay

những người gặp khó khăn thi từ nhiều thé ki nay, rất nhiễu sáng kiến của tư nhân

đã được đề ra hay các phong trio đoàn kết cũng đã được phát động, đặc biệt là cácphong trào đoàn kết của Nhà Thờ,

Din din, luật công về lĩnh vực này cũng được xây dựng dựa trên những gì đã

và đang thn tai trong thực tế. Lay vi dy như trong lĩnh vực y tế. Vào thời điểm đó,

nhà lập pháp đã xây dựng luật để điều chỉnh hoạt động của bệnh viện tư thuộc

quyền quản If của hội đựa trên những quy định đổi với bệnh viện công. Hiện nay, vềvấn đề an sinh xã hội, bệnh viện tư cũng được đối xử bình đẳng như bệnh viện.cơng. Nếu người bệnh phải phẫu thuật thì sẽ được hệ thống an sinh xã hội thanh.

toán cho một khoản tiền bảo hiểm y tế tương đương dù phẫu thuật ở bệnh viện cơng.

hay bệnh viện do một hội nào đó quản li. Để được đối xử bình đẳng, bệnh viện tư

cũng phải hoạt động tương tự như bệnh viện công, Trong trường hợp này, tơi cho là

hồn tồn bình thường khi cơ quan Nhà nước đề ra các quy định hay có một vài

răng buộc nào đó đối với su như việc hoàn trả tiền bảo hiểm được hệ thống an

sinh xã hội giải quyết như nhau dù người được hưởng khám chữa bệnh ở bệnh viện

cơng hay bệnh viện tư thì trên thực tế tiền của Nhà nước đã được dùng để hỗ trợ chocác hội quản lí bệnh viện tu đó. Hơn nữa, cũng cằn phải đưa ra những tiêu chuẳn đểngười din có thé được chăm sóc tốt hơn bằng cách này hay bằng cách khác. Tương

‘Bin dịch của Nhà Pháp hột Việt Pháp 10

</div><span class="text_page_counter">Trang 13</span><div class="page_container" data-page="13">

tự như vậy, trong những lĩnh vực Khắc như văn hóa, xã hội.v.v.... hội đã trở thành

cánh tay phải của Nhà nước. Trong những lĩnh vực mà tiền không phải là vin đề

‘mang tinh quyết định, hội vẫn có thé là cánh tay phải của Nhà nước. Khi một hội

được Nhà nước bảo trợ thành lập, chẳng hạn hội hoạt động trong lĩnh vực môi<small>trường được Bộ trưởng Bộ Môi trường bảo trợ thành lập thì rõ rằng cơ quan Nhà</small>

nước có quyền kiểm sốt đối với hội đó vì khơng phải bắt ki hội nào cũng được Nha

nước bảo trợ thành lập. Trong trường hợp này, hội nêu trên có quyền khởi kiện mộtcá nhân hoặc một tổ chức để bảo vệ luật môi trường nếu cá nhân hay tổ chức đó có.

<small>"hành vi vi phạm.</small>

Trên đây, tơi đã trình bày những biểu biện chính, cụ thể cho thấy rằng &

Pháp, một số hội giữ vai trd là cánh tay phải của cơ quan Nhà nước, Tôi hy vọng,

câu tra lời của tơi có thé làm ơng hai lịng nếu khơng tơi sẽ trình bay cụ thé hơn.

Ong Đặng Văn C

Xin cảm ơn bà Latoumerie vi phần trả lời vữa rồi của bà. Trong phần tr lời

này có hai vấn đề khiến tôi rắt vim đắc. Thứ nhất là vấn đề đăng kí thành lập hội. Bàđã trả lời rằng Luật năm 1901 không đưa ra các điều kiện quy định cho van dé nàyđủ cho đó là hoạt động đăng kí để thành lập ra một hội trái pháp luật, Tơi đã lơ là sẽcó tình trạng một số hội lợi dụng điều này để được hưởng một số quyền dân sự.nhưng theo như bà trình bay thì luật pháp của Pháp cũng có cơ chế dé xử lí vấn đề

nay. Tức là chuyện xây ra rồi thì mới xử lí hay nói khác đ tà sử dụng hình thức hậukiểm để giải quyết. Nhưng ở Việt Nam lại tồn tại một nguyên tắc là người dân chỉ.được làm những gì pháp luật khơng cắm. Vậy thì, những gì pháp luật cần đặt ra điều

<small>kiện thì phải đưa ra một cách rõ rằng và trên cơ sở đó người dân sẽ thực hiện.</small>

‘Vin thir bạ iên quan đến các hội cơng ích. Nếu tơi khơng nhằm th tắt cả

các hội ớ Pháp đều muốn có quy chế của một hội cơng ích, do vậy ở đây sẽ đặt ra.những khó khan trong vấn đề quản lí. Theo tơi hiểu thi mật hội muốn trở thành hộicơng ích thi phải có đơn yêu cầu, mà đã có đơn yêu cầu thi phải có cơ quan đứng ra

<small>Xem xét: đó là Chính phủ, Cơ chế mà bà trình bay tương tự như cơ chế được quy</small>

định trong Nghị định 88 ban hành năm 2003 của Việt Nam. Trên thực tế, Ban Soạn.

<small>thio luật VỀ bội cũng đã tổ chức một cuộc hội thảo về vẫn đề này. Trong quá trìnhtrao đổi cũng có ý kién cho ting cần phải có một cơ chế đăng kí với những điều.kiện rõ rằng và hội nào muốn đăng kí thì phải đếp ứng được đầy đủ những điều kiệnđó thi co quan được Nhà nước ủy quyền sẽ cho phép đăng ki trong thời hạn luậtđịnh. Đó là hướng làm mà chúng tơi dang dự kiến.</small>

Nếu q vị cho phép, tơi xin được nêu một câu hỏi nữa ; để tạo điều kiện cho

<small>các hội phát iển thì Chính phủ Pháp có các chính sách hỗ trợ cho những hội đó</small>

khơng và nếu có thì đó là những chính sách gi? Chẳng hạn như chính sách về thuế

<small>hay giao cho hội những hợp đồng thuận lợi boặc các điều kiện thuận lợi khác về dẫnsự. Đây là những vấn đề chúng tôi rắt quan tâm.</small>

<small>Bin dich của Nhà Pháp Iuật ViệtPháp </small>_ụ

</div><span class="text_page_counter">Trang 14</span><div class="page_container" data-page="14">

<small>Bà Latournerie</small>

“Trước tiên, cần phải nói rằng khơng phải tắt cả các hội đăng kí thành lập đều

muốn có quy chế là hội cơng ích mà ngược lại có rất ít hội đăng kí thành lập muốncó quy chế này. Tại sao lại như vậy ? Chi đơn giản là vì quy chế này chỉ mang lạilợi ích khi một hội nào đó cần phải hoặc hy vọng là có thể có quyền được nhận tàisản cho tặng khi tính tới mục đích hoạt động của mình cịn nếu khơng quy chế naysẽ chẳng mang lại lợi ích gì cả thậm chí cịn khiến hội đó bị ràng buộc do phải chịumọi hình thức kiểm sốt : kiểm sốt của Tỉnh trưởng, của Tịa án Kiểm tốn tối cao

Tơi xin được lấy một ví dụ để q vị có thể hiểu rõ hơn. Cũng như nhữngngười Pháp khác, trong cuộc đời của mình, tơi là thành viên của ít nhất một chục.

<small>hội và hiện nay, tôi là chủ tịch của một hội có tên là Société savante. Mục dich hoạt</small>

động của hội chúng tôi là tiền hành nghiên cứu về lịch sử và địa lí của các ving đặc

biệt ở Pháp và sm đó cho cơng bố kết quả nghiÊn cứu cia minh. Mới đây, một

trong những hội viên đã đề nghị với tơi rằng liệu tơi có thể xin được quy chế thừanhận hội của chúng tôi là hội cơng ích khơng vi anh ta có một ngơi nhà muốn tặnglại cho bội. Tôi đã trả lời là khơng và tơi cũng biết chắc rằng Tịa án Hành chính tối‘cao sẽ khơng đồng ý vì hội của tơi cũng chẳng khác gi hàng trăm hội khác đang tồn.

<small>tại ở Pháp, có thừa nhận hội của tơi là hội cơng ích thi cũng vơ ích. Tơi đã giải thích</small>

với hội viên này rằng tôi không muốn hội của chúng tơi có được quy chế đó vì nếucó nó thì mỗi tháng tôi phải gửi hàng mớ giấy tờ đến Tịa Tinh trưởng. Điều đó.

khơng mang lạ lọ ích gi cả và rằng anh ta có thé tặng ngơi nhà của mình cho bắt kì

<small>ai nhưng khơng phải là hội của chúng tôi.</small>

<small>Xin được quay trở lại với câu hỏi chính của ơng là Chính phủ Pháp có.</small>

những chính sách hỗ trợ để các hội có thé phát triển khơng hay để chúng phát triển.

một cách tự do ? Tôi xin trả lời rằng đủ có đi theo đường lỗi chính trị nào thì Chínhphủ cũng khơng thể khơng quan tâm đến sự phát triển của các phong trào hiệp hội &Pháp, bởi vì có ít nhất 20 triệu người dân Pháp hiện nay đang là hội viên của các

hội. Hơn nữa, như tơi vừa trình bày ở trên, ở Pháp, một số hội tuyển một lượng

nhân viên rất lớn và lợi nhuận mà chúng thu được cũng khá cao vì pháp luật của

"Pháp khơng cắm hội tiền hành các hoạt động thu lợi nhuận để thực hiện mục dichhoạt động của mình. Nhưng khó khăn lớn nhất của chúng tơi là ở Pháp có q nhiều.<small>loại hình hội : có những, hội như hội của chúng tơi mà ở trên tơi đã trình bay với qui</small>

vi, cũng có những hội có ngân sách rất lớn và hoạt động trong nhiều lĩnh vực khác

nhau như các Tổ chức phi Chính phủ hay hội hoạt động trong lĩnh vực được phẩmVay kính nghiệm quản lý nhà nước về hoạt động hội ở Pháp như thé nào?

Năm 1996, Chính phủ cánh tả đã thành lập một Hội đồng theo dõi hoạt động của

hội, có nhiệm vụ tổ chức các cuộc đối thoại giữa Chính phủ và hội. Năm 2003,

“Chính phủ cánh hữu ban hành một Nghị định nhằm duy tri hoạt động của Hội đồngnày, Rõ rằng là Chính phủ ln phải theo dõi sát sao mọi vấn đề của hội. Một loạt

quy định đã được ban hành nhằm tạo điều kiện cho việc nhận tai sản cho tặng đưới

<small>‘Bin dịch của Nhà Pháp luật Việt Pháp 2</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 15</span><div class="page_container" data-page="15">

hình thức trao tay của các hội cơng ích. Ở đây, tài sản cho tạng dưới hình thức trao

tay thực chất là một khoản tiền. Dé được nhận loại tài sản cho tặng này, người nhận

không cần phải lập hợp đồng cho tặng trước công chứng viên. Tat cả các hội cơngích đều có qun nhận loại tải sản cho tặng này. Nếu chi là hội đăng kí hành lập thìkhơng có quyên nhậ tài sân cho ting (chủ yếu a bắt động sân), đà việc cho ting đó

<small>được Cơng chứng viên lập hợp đồng. Pháp luật về thuế của Pháp cho phép các hộicó quyền được nhận tài sản cho tặng dưới hình thức là tiền dù cho đối tượng tặng làcá nhân hay doanh nghiệp. Ngoài ra, pháp luật về thuế cũng khá thơng thống khỉ</small>dura ra một số chế định về thuế ấp dụng cho bội,

<small>Tôi xin lấy lại ví dụ về hội của chúng tơi. Chúng tơi cho phát hành một tạp</small>

chi rồi cho đem bán trên thị trường và nhờ vậy, chúng tơi đã có được một khoản thu

<small>nho nhỏ. Tuy nhiên, khoản thu hang năm của chúng tôi nhờ vào hoạt động này cũng</small>

không đủ để chúng tơi đóng thuế giá trị gia ting, Vậy nên, hội của chúng tơi khơng

phải đóng bất cứ loại thuế nào.

'Nhưng nếu hội của chúng tôi vẫn hoạt động với mục đích như vậy, (nghĩa làchúng tơi phát hành tạp chí để giới thiệu cơng trình nghiên cứu về lịch sử của mình

<small>với cơng chúng) chỉ kháe là chúng tơi. bán tạp chí với quy mơ lớn hơn hoặc bán sốtạp chí d6 cho hội viên của mình, đổi lai hội đễ dàng nhận được những khoản đồng</small>

<small>sóp của hội viên. Trong trường hợp này, hội của tôi đã tiến hành một hoạt độngthương mại. Vậy th, hội của chúng tơi có phải đóng thuế khơng ? Dé giải quyết vấn</small>

<small>đề này thì có nhiều hình thức dẫn chiếu. Chẳng hạn có thể dẫn chiếu án lệ của Tịấn Hành chính tối cao vì thuế là một trong những lĩnh vực thuộc thẩm quyền giải</small>

quyết của Tòa án Hanh chính tối cao, Ngồi ra, cũng có thể dẫn chiếu tới các họcthuyết pháp I đã được luật hóa

<small>Khong nên đánh thuế quá cao đối với những hội có tiền hành các hoạt động</small>

tế nhằm đảm bảo quyển tự do hoạt động của hội. Đồng thời, cũng cần phải cópháp cụ thể nhằm tránh tình trạng những hội như vậy có thể trở thành doanh.

<small>nghiệp kinh doanh thực sự, gây tổn hại đến cạnh tranh. Thực vậy, nếu hội X sản</small>xuất cùng một loại sản phẩm như của công ty Y, giá bán và đối tượng khách hàng,

<small>tương tự thì sẽ không công bằng nếu hội này chỉ phải chịu một mức thuế thấp hơn</small>

<small>80 với công ty Y.</small>

<small>Trên đây, tơi vừa trình bảy với q vj về chính sách hỗ trợ của Nhà nước đốivới hội trong lĩnh vực thuế. Bên cạnh đó, Nhà nước cũng có một số chính sách hỗtrợ khác như hỖ try đảo tạo lãnh đạo hội</small>

Ong Đặng Văn Chiến

<small>Xin cảm on câ tr lời của</small>

<small>Ba Mai, Viện Khoa học pháp li:</small>

<small>Khi nói đến việc một số hội ở Pháp git vai trò là cảnh tay phải của Nhànước, bà có đề cập tới cát hoạt động mang lại lợi ích cho xã hội của bội. Tơi xinđược boi thêm là vai trị của hội được thể hiện như thế nào trong việc tham gia cùng</small>

<small>Xin cảm ơn qui vi</small>

<small>‘Ban dich của Nhà Pháp luật Việt Pháp, 8</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 16</span><div class="page_container" data-page="16">

với Chỉnh phủ để hoạch định chính sách, xây dựng pháp luật và việc tham vấn công

<small>chúng và thu hút sự tham gia của cơng chúng thơng qua hình thức hội được thể hiện</small>như thé nào trong thực tiễn đời sống pháp luật của Pháp. Nếu thời gian cho phép xinba đưa ra một số ví dụ cụ thể về việc vận động hành lang của các nghị si, về quá<small>trình tư vẫn cho Chính phử đong hoạt động lập pháp. Điều đó được thực hiện dư</small>

những bình thức như thé nào và kết quả cụ thé của nó ? Ngồi ra, mong bà giải

<small>thích thêm cho chúng tơi về khái niệm phản biện xã hội và vai trd của hội được thé</small>

hiện như thé nào trong vấn để này?

Đại biểu :

“Trước tiên tôi xin cảm ơn về phần trình bẩy của ba. Sau đây, ôi xin hôi bàmột số vấn đề sau : Thứ nhất, trong phần trình bày. của mình, bà có để cập đến vấn |đề tôn giáo. Về vin đề này, các văn bản pháp luật về hội của Việt Nam trước day

<small>khơng có quy định nhằm điều chỉnh những hội hoạt động trong lĩnh vực tôn giáo.</small>

“Xét vé mặt tín ngưỡng, pháp luật về hội khơng điều chinh đến tôn giáo nhưng trong |hoạt động tôn giáo người ta lại thấy xuất hiện nhiều tổ chức mang tính hội hoặc là _/

một hội thực sự. Vậy thi, Luật về hội của Pháp có có quy định để điều chỉnh những |

tổ chức này không ? Thứ hai, Luật về hoi của Pháp có điều chỉnh các TỔ chức phi

“Chính phir khơng ? Có những Tổ chức phi Chính phủ nào không thuộc phạm vi điều.chỉnh của Luật về hội ? Thứ ba, trong phần trình bay của mình, bà đã đề cập rất rõ.

là Hiển Pháp của Pháp cho phép các đăng phái chính tị được hoạt động như một

<small>hội. Vậy thì, những hội khơng phải là một đảng phái chính trị có được tiền hành các</small>

hoạt động mang tính chính tị như là cử người ra tranh cử hoặc có được phép tổ

<small>chức tranh cử khơng ? Xin cảm on bả</small>

Đại biểu:

Trong khi giải lao, tơi đã có dip trao đổi với bà Latoumerie về một số vẫn đề<small>Và bây giờ tôi muốn được bà trả lời rỡ hơn. Như tơi đã trao đổi thì hệ thống chính tị</small>của Việt Nam bao gồm Đảng, một số sơ quan Nhà nước khác và một số tổ chức.

quần chúng như là Hội thanh niên, Hội phụ nữ v.v... Nhưng theo như bà trao đổi thì

Luật về hội của Pháp điều chinh tất cả các hội miễn là những hội đó phải thỏa mãn

đồng thời cả 4 tiêu chí đó là ; Có tư cách pháp nhân, hoạt động vì mục đích phì lợi

<small>nhuận, thành lập trên cơ sở tự nguyện thỏa thuận và có năng lực pháp hụt. Tức là ở'</small>

<small>đây khơng có sự phân biệt giữa các đảng phái chính tị với các hội bình thường,</small>

khơng hoạt động vi mục đích chính trị ? Có một số quốc gia có luật về hội riêng vàluật về đảng riêng, tức là dang không phải là đối tượng điều chỉnh của luật về hội.“Thứ hai, những tổ chức không phải là cánh tay phải của chính quyền theo nghĩa phụ

thuộc về mặt ti chính như bà đã trình bay mà chỉ giữ vai trỏ hậu thuẫn cho cácđăng trong một số hoạt động như là vận động quần chúng hoặc thực hiện một số

chủ tương đường lối của đăng đó thì có sự phân biệt gì về mặt pháp Ii giữa những,

tổ chức đó với những tổ chức hoạt động vì mục đích nhân đạo, từ thiện hay các Tổ

<small>chức phi Chính phủ khơng ?</small>

<small>Bin dich của Nhà Pháp luật Việt Pháp, 4</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 17</span><div class="page_container" data-page="17">

Đại biểu:

Toi được biết là ở Pháp có Luật về cựu. bình. Đạo luật này ra đời nhằmtôn vinh cựu chiến binh, chăm lo đến sức khỏe, hoạt động giải trí cho họ và chăm lotới cả gia dinh ho. Vậy thì Luật về cựu chiến binh có nằm trong Luật điều chỉnhchung về hội của Pháp khơng ?

Đại biểu:

'Thứ nhất xin bà trình bày về vai trò của hội trong vấn đề vận động hành lang,

của các nghị sĩ và phan biện xã hội. Thứ hai, trong phan trình bay của mình bà có đề.

cập đến các hội cơng ích. Và theo tơi được biết thì ở Pháp ngồi hội cơng ích thi

<small>cịn có hội hoạt động vì mục đích lợi nhuận. Hội cơng ich la hội ở bậc cao hơn sovới hội hoạt động vì mục đích lợi nhuận cả về năng lực pháp luật lẫn phương thức</small>

tổ chức. Vậy bà có thể giúp tơi phân biệt rõ hai loại hình hội này được khơng ?Đại biểu:

<small>Tơi có 3 câu hỏi như sau: Thứ nhất, nếu như tơi nghe khơng nhằm thì hộicơng ích là hội có năng lực pháp luật khơng đẩy đủ. Vậy thi, sự khơng đầy đủ đó</small>

được thể hiện như thé nào ? Thứ hai, quyền lập hội là một quyền Hiến định nhưng.

<small>ring nó nằm dưới góc độ của Luật dân sự, vậy quyền này có được quy định trong‘BO luật dân sự hoặc trong một đạo luật được coi như luật về hội không ? Nếu đượcquy định trong Bộ luật dân sự thì việc thảo ra Luật về hội có phải dựa trên những.nguyên tắc của Bộ luật dân sự không ? Thứ ba, Quyền lập hội là quyền của cả thénhân và pháp nhân hay chỉ thể nhân mới có quyền lập hội ?</small>

Ong Nguyễn Văn Bin

<small>Hiện nay, đã có rất nhiều đại biểu muốn đặt câu hỏi cho bà Latournerienhưng phần trinh bày của bà sáng nay mới chỉ mang tính chất dẫn luận. Trong buổilàm việc chiều hôm nay và sáng ngày mai, ba Latournerie sẽ trả lời hết những câu</small>

<small>"hơi của q vi. Cuộc tọa đàm buổi sáng hôm nay xin được đừng lại ở day. Một lần</small>

<small>nữa xin câm ơn ông Đặng Quốc Tiến, Thứ trưởng Bộ Nội vụ, xin được cảm ơn ơng</small>

"Đặng Văn Chiến, Phó trưởng Ban Soạn thio Luật về hội và toàn thé qui vị đại biểu

<small>tham gia tọa dim.</small>

<small>Phiên làm việc buổi chiều ngày 17/11/2004Bà LATOURNERIE</small>

<small>Hiệp hội được pháp luật chung vẻ hội điều chỉnh, một số hội do cựu chiếnbình hoặc nạn nhân chiến tranh đứng ra thành lập. Hiện nay ở Pháp có hội của cựu</small>

chiến binh từng tham gia hai cuộc chiến tranh thé giới, chiến tranh Đông Dương,

<small>chiến tranh Angiêri và những cuộc xung đột vũ trang mà Pháp đã tham chiến. Ngồi</small>

<small>hội các nạn nhân chiến tranh, cịn có hội của những người bị lưu day trong chiến</small>

<small>tranh thé giới II.</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 18</span><div class="page_container" data-page="18">

Vai trị của hội là gì ? Trước hết, hội có những quy chế riêng và đó là cơ sở.

cho sự ra đi của hội. Hội cựu chiến bình và hội các nạn nhân chiến tranh có mục

dich chung và có thể khơng nằm trong Liên đồn hội cựu chiến binh, ví dụ Liênđồn hội cựu chiến bình Bắc phi. Hội được tham khảo ý kiến trong vấn dé soạn thảo

hay sửa đổi những quy định pháp luật về hội nhằm thưởng cơng và áp dụng các

chính sách đền bù, đãi ngộ đối với cựu chiến binh, ví dụ như ưu đãi trong phương,

<small>tiên đi lại</small>

Cần nhắn mạnh một số điểm sau: việc gia nhập hội cựu chiến bình khơng,

mang tính bit buộc. Hội viên có quyền rút lui bắt ky lúe nào nếu họ khơng cịn quantâm đến hoạt động của hội nữa, có thể vì vin đề tuổi tác hoặc do hội phí quá cao.‘Vira rồi là những quy chế chung, sau đây tôi sẽ trả lời những câu hỏi cụ thé,

Về câu hỏi liệu luật về hội của Pháp có áp dụng đối với các tổ chức phichính phủ khơng, tơi xin trả lời ngay rằng có, với điều kiện các tổ chức nảy phảiđăng ký thành lập tại Pháp, tức là có trụ sở tại đó, điều này là hiển nhiên. Mặt khác,

những tổ chức phi chính phủ vì mục dich phi lợi nhuận và các tổ chức nhân đạo có

trụ sở tai một nước khác thi không edn phải đăng ký thành lập ở Pháp. Trong trườnghợp hoạt động ở Pháp và có trụ sở tại đây, các tổ chức này phải tuân thủ luật pháp.cia Pháp. Trong khuôn khổ châu Âu, người ta đã tính đến việc hài hồ quy địnhpháp luật của các nước cũng như tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động của các tổchức phi chính phủ, đặc biệt là những tổ chức có mặt tại khu vực Đông Âu.

Hội đồng châu Âu cũng đã thông qua một công ước với nguyên tắc chung

1a: một tổ chức phi chính phủ đăng ký hoạt động thường xuyên tại một nước thành

viên của Hội đồng châu Âu đương nhiên được phép hoạt động tại những nước.thành viên còn lại, phù hợp với pháp luật của những nước này. Có thể kế đến tổchức Bác sỹ không biên giới của Pháp. TỔ chức này được phép hoạt động tại KẾt-sô- vô mà không cần phải đăng ký hoạt động, với điều kiện tôn trọng luật pháp của

<small>nước sở tại</small>

'Nhân việc nói đến hoạt động của các tổ chức phi chính phủ trên bình diện

quốc tế, cần nhắc lại rằng Liên minh châu Âu đã soạn thảo một dự án Quy ch về

hội ở Châu Âu, điều chỉnh những tổ chức hội được phép hoạt động trên toàn lãnhthổ châu Âu. Tuy ñhiên, đến thời điểm này, đây vẫn chỉ là một dự thảo, và xoay

quanh đồ tồn tại khơng ít vấn đề vì pháp luật về hội của nhiều nước còn tương đối

khác nhau. Xét một cách tổng quát, hiện có 3 kiểu hội được các nước châu Âu thừa

nhận. Theo hệ thống của Pháp, luật về hội khuyến khích cơ chế đăng ký. Tuy nhiên,năng lực dan sự của hội lại tương đối hạn chế ở chỗ, như tôi đã nhắc trên đây, hộichỉ được phép hưởng các khoản hỗ trợ về tài chính chứ khơng được cắp trụ sở hoạtđộng. Hội được phép mua địa điểm làm văn phịng nếu điều đó cần thiết cho hoạt

động của hội nhung khơng được sử đụng vi mye đích lợi nhuận hay cho thuê.

<small>Bin địch của Nhà Pháp luật Việc Pháp, 16</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 19</span><div class="page_container" data-page="19">

‘Vita rồi là mơ hình mang tính cân đối mà Pháp đang áp đụng. Ngồi ra có

thé kể đến một số nước như Ý và Đức với mơ hình La mã ~ Đức. Luật pháp những

nước này gị bó hơn luật của Pháp về khía cạnh cồng nhận tư cách pháp nhân. Rõ

răng khơng phải vì họ lo ngại sự tồn tại của hội ma vi các nước này vẫn áp dụng hệthống pháp luật duy trì từ lâu đời. Trước đây điều này cũng tồn tại ở Pháp, sơng từ

hơn một thể kỷ nay, nhà lập pháp của Pháp đã từ bỏ hoàn toàn những quy định pháp

luật quá cũ. Theo hệ thống trước đây, Nhà nước là cơ quan duy nhất được phép

công nhận tư cách pháp nhân, xin nhắn mạnh là Nhà ma6e trung ương chứ chính.

quyền địa phương, cho dù là cơ quan dân cử hay cơ quan chấp hành của chính

quyền địa phương đều khơng có quyền này. Nhưng thậm chí từ trước năm 1901 cơ<small>chế này Không cồn được áp dụng nữa. Cụ thé, luật năm 1984 của Pháp quy định</small>

cơng đồn la hội hoạt động có tính chit nghề nghiệp, được tự do thành lập và có tư.

cách pháp nhân. Ở Ý thi ngược lại, theo luật của nước này, ngồi cam kết thành lập,| _ sơng đồn cần phải được cơ quan nhà nước công nhận tư cách pháp nhân Tôi nhận

| thấy đặc điểm này cũng được phán ánh trong luật về hội ở Việt Nam, tức là việc

thừa nhận tr cách pháp nhân bao giờ cũng thuộc thẩm quyển của cơ quan Nhà

sá nhân, do vậy, b& ngồi họ khơng quan tâm mấy đến tư cách pháp nhân hay năng

lực pháp luật của hội. Ngược lai, ho rất coi trọng khả năng hoạt động kinh tế của

hội, Ở nước này, các tổ chức tế ban cũng cỏ tự cách như moi chủ thể khác. Họ được.

độc lập ra quyết định, có thé vay mượn, mua địa điểm làm trụ sở, nhận hỗ trợ, qua

biểu song dù sao cũng phải tuân thủ các quy định của Nhà nước, Như vậy tơi đã đề

<small>cập of khía cạnh quốc tế liên quan quy chế về hội.</small>

„.__ Nội riêng về hội mang tính chất chính tị, có hai câu hải được đặt ra: thứnhất, luật của Pháp phân biệt như thé nào giữa hội mang tính chất chính trị và hội

<small>khơng mang tính chat chính tị; việc tổ chức mang tinh chất chính trị nhận sự năng</small>

<small>4 của ding phái chính tị được xem xét dưới góc độ nào? Câu hỏi thứ bai: ngồicác chính đảng, những tổ chức mang tỉnh chất chính trị có được phép tham gia vào.</small>

<small>lĩnh vực chính tị hay khơng?</small>

í dụ về một hội thương nhân ở Pháp. Một số thương nhân đứng.

<small>rathành lập hội đễ phân đi oy oh của thị tưởng địa on đường noi đặt trụ sở</small>

<small>bán ô tô của họ thành đường một chiều, nguyên nhân khiến số lượng khách hàngcủa họ giảm đi. Trước hết, hành động này thể hiện việc bảo vệ lợi ích của bàn thân.</small>

<small>hội. Nhưng hội đó cũng có thể thể hiện vai trị chính trị của mình nếu hội tham giatích cực vào hoạt động chính trị, Vi dụ, người lãnh đạo của hội có thể đề cập vấn đề</small>

ers woo _, 44”

</div><span class="text_page_counter">Trang 20</span><div class="page_container" data-page="20">

này qua việc tham gia tranh cứ tại hội đồng dia phương để bày tỏ nguyện vọng trở

thành thị trưởng mới của thành phố và sẽ đưa con đường trd lại thành đường haichiều. Tôi cho rằng những người soạn ra bộ luật năm 1901 đã khéo léo và thậntrong khi khơng xem xét cụ thé khía cạnh này. Quả vậy, luật năm 1901 khơng cóđiều khoản nào quy định rằng hội nằm ngoài phạm vi điều chỉnh của luật, khơng

cắm hội hoạt động chính trị, cũng khơng quy định chỉ những hội hoạt động vì lợiich cơng mới được thừa nhận. Tơi cho đó là gi này thuộc

<small>phạm vi các quy định chung của luật pháp.</small>

Tir khoảng 15 năm nay, việc hoạt động của nhiều hiệp hội chịu sự chỉ phối

cia các đăng phái chính trị nỗi lên 1a một đề tài đặc biệt được quan tâm tại Pháp.

Một số ding thành lập hội nhằm dio tao cán bộ cho mình, một số khác tìm cách thu

hút trí thức, hoặc tuyên truyền tr tưởng nhằm tạo ảnh hướng đối với công chúng.Giờ đây, vấn dé chủ yếu đặt ra cho pháp luật của Pháp là việc nhiều người có chức

trách lạm dụng cơng quỹ để tài trợ hoạt động của một số đảng hay hiệp hội đứng

sau đăng. Gần đây, báo chí khơng ngừng phần ánh tinh trang này, trong đó có th k

đến việc thị trưởng Paris dùng tiền đóng góp của một số xã để trả thà lao cho các

<small>hội ứng hộ mình.</small>

'Về phần các doanh nghiệp, để dành được gói thầu cơng chính, như gói thầu.xây dựng một trường tiễu học hay trung học chẳng hạn, đa số cho rằng nên đầu tư

tiền bạc cho nhiều đảng một lúc thì có lợi hơn là một đảng. Do đó, hiện nay ở Pháp.

đang đặt ra vấn đề mình bạch tài chính trong hoạt động chính tị. Nhiều quy địnhpháp luật đã ra đời nhằm đối Phó với tinh trạng trên, như luật năm 88 về ding màtôi đã đề cập lúc đầu, và gan đây là luật năm 93 về đầu thầu cơng chính. Một số quyđịnh của luật hình sự cũng được áp dụng để xử phạt những vi phạm mang tính chatcá nhân như tình trang biên thủ cơng quỹ của lãnh đạo các đảng và hội nhằm tài trợhoạt động của đảng mình. Bên cạnh đó, luật hành chính điều chỉnh hoạt động đấu.

thầu cơng chính cũng có những quy định nhằm ngăn chặn hiện tượng doanh nghiệp.

<small>tài trợ cho hoạt động của một đảng hay một hội nào đó.</small>

Tơi xin tiếp tục chuyển sang vấn đề về hội có tính chất tơn giáo. Cách đây.

100 năm, đồ cịn là một khía cạnh hết sức phức tạp đối với nước Pháp, nhưng giờđây tình hình đã thay đổi. Hội có tính chất tơn giáo được phân làm hai kiểu: thứnhất, hội có mục đích chủ yếu là tài trợ các nghĩ lễ tơn giáo và thứ hai là hội của

những người góp chung tài sản, sống tập thé vì niềm tin tơn giáo. Vậy hai kiêu hội

này có tính chất tương di khác biệt. Theo luật năm 1901 và 1905, hội tôn giáo phải

tuân thủ những quy định chung của luật về hội, Nhà nước không tà trợ cho bắt kỳ'

hoạt động tôn giáo nào. Đây được coi là những mốc đánh dầu sự tách biệt quyển lực.

</div>