<span class="text_page_counter">Trang 1</span><div class="page_container" data-page="1">

<b>TRƯỜNG ĐẠI HỌC XÂY DỰNG MIỀN TÂYKHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ</b>

</div><span class="text_page_counter">Trang 2</span><div class="page_container" data-page="2">

<i>Vĩnh Long, 2023 </i>

</div><span class="text_page_counter">Trang 3</span><div class="page_container" data-page="3">

<b>TRƯỜNG ĐẠI HỌC XÂY DỰNG MIỀN TÂYKHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ</b>

</div><span class="text_page_counter">Trang 4</span><div class="page_container" data-page="4">

<b>NHẬN XÉT CỦA GIÁM KHẢO</b>

</div><span class="text_page_counter">Trang 6</span><div class="page_container" data-page="6">

<b>MỤC LỤC </b>

Trang<b>LỜI MỞ ĐẦU...1</b>

<b>NỘI DUNG...2</b>

<b>CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ TIỀN CÔNG...2</b>

<b>1.1 Khái niệm về Tiền Công...2</b>

<b>1.2 Bản chất của Tiền Công...3</b>

<b>1.3 Vai trị của Tiền Cơng...4</b>

<b>1.4 Ý nghĩa của Tiền Cơng trong Đời sống, Quá trìnhsản xuất và Phân phối...5</b>

<b>CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ TIỀN CÔNG Ở NƯỚC TAHIỆN NAY...6</b>

<b>2.1 Thực trạng vấn đề Tiền Công hiện nay ở Việt Namvà Những Vấn đề tồn tại...6</b>

<b>2.2 Nguyên nhân gây ra những Vấn đề về Tiền cônghiện nay...8</b>

<b>2.3 Giải pháp năng cao Tiền công và cải thiện Đời sốngcho người lao động...8</b>

<b>KẾT LUẬN...10</b>

<b>TÀI LIỆU THAM KHẢO...11</b>

</div><span class="text_page_counter">Trang 7</span><div class="page_container" data-page="7">

<b>LỜI MỞ ĐẦU</b>

Kinh tế chính trị Mác - Lênin là khoa học nghiên cứu quanhệ sản xuất trong mối liên hệ và sự tác động lẫn nhau với lựclượng sản xuất và kiến trúc thượng tầng. Trong kinh tế chính trịMác - Lênin, vấn đề tiền công là một vấn đề quan trọng, liênquan đến sự phân bổ giá trị thặng dư giữa giai cấp tư sản vàgiai cấp vô sản. Tiền công là giá trị của lực lao động, được xácđịnh bởi thời gian lao động xã hội cần thiết để tái sản xuất lựclao động. Tiền công không chỉ phản ánh chi phí sinh hoạt củangười lao động và gia đình họ, mà còn phản ánh sự chi phối củaquy luật cung - cầu và sự đấu tranh của các giai cấp. Trong tiểuluận này, tơi sẽ phân tích vấn đề tiền cơng dựa trên lý luận kinhtế chính trị Mác – Lênin và thực trạng vấn đề tiền công ở nướcta hiện nay. Tơi sẽ trình bày các khái niệm cơ bản về tiền công,các yếu tố ảnh hưởng đến tiền cơng, các hình thức tiền cơng vàcác vấn đề liên quan đến tiền công cụ thể là thực trạng vấn đềtiền công ở nước ta hiện nay.

<small>1</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 8</span><div class="page_container" data-page="8">

Hàng hóa sức lao động cũng như mọi loại hàng hóa khác,có hai thuộc tính: giá trị và giá trị sử dụng. Giá trị hàng hóa sứclao động được quyết định bởi thời gian lao động xã hội cần thiếtđể sản xuất và tái sản xuất sức lao động. Giá trị sử dụng hànghóa sức lao động là khả năng tạo ra giá trị mới trong quá trìnhsản xuất. Tiền công là biểu hiện bằng tiền của giá trị hàng hóasức lao động và là giá cả của hàng hóa sức lao động. Tiền cơngkhơng phải là giá trị hay giá cả của lao động, mà chỉ là giá trịhay giá cả của hàng hóa sức lao động.

Tiền cơng có hai loại: tiền cơng danh nghĩa và tiền cơngthực tế. Tiền công danh nghĩa là số tiền mà người cơng nhânnhận được do bán sức lao động của mình cho nhà tư bản. Tiềncông danh nghĩa là giá cả hàng hóa sức lao động. Nó có thểtăng lên hay giảm xuống tuỳ theo sự biến động trong quan hệ

<small>2</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 9</span><div class="page_container" data-page="9">

cung - cầu về hàng hóa sức lao động trên thị trường. Tiền côngthực tế là tiền công được biểu hiện bằng số lượng hàng hóa tưliệu tiêu dùng và dịch vụ mà người công nhân mua được bằngtiền công danh nghĩa của mình. Tiền cơng thực tế phản ánhmức sống của người lao động. Trong một thời gian nào đó, nếutiền công danh nghĩa vẫn giữ nguyên, nhưng giá cả tư liệu tiêudùng và dịch vụ tăng lên hay giảm xuống thì tiền cơng thực tếgiảm xuống hoặc tăng lên.

Tiền công là một trong những yếu tố quyết định chất lượngcuộc sống của người lao động. Tiền công ảnh hưởng đến nhucầu và khả năng tiêu dùng của người lao động, góp phần duy trìvà phát triển sức khỏe, trí tuệ và văn hố của người lao động.Tiền cơng cũng ảnh hưởng đến ý chí, ý thức và tinh thần laođộng của người lao động. Tiền cơng cao có thể kích thích ngườilao động tích cực sản xuất, góp phần nâng cao năng suất vàchất lượng sản phẩm. Tiền công thấp có thể gây ra nhiều khókhăn cho người lao động trong việc duy trì cuộc sống, gây ranhiều căn bệnh xã hội và ảnh hưởng xấu đến quan hệ xã hội.

Vì vậy, việc xây dựng và cải cách chính sách tiền công(tiền lương) ở Việt Nam hiện nay rất quan trọng. Chính sách tiềncơng (tiền lương) phải đi liền với lý luận kinh tế chính trị máclenin về tiền công và phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội củaViệt Nam. Chính sách tiền cơng (tiền lương) phải bảo đảm haiyếu tố: đầy đủ và hợp lý. Đầy đủ có nghĩa là tiền công (tiềnlương) phải bảo đảm cho người lao động có cuộc sống vănminh, thoải mái; phải cao hơn hoặc ít nhất bằng với giá trị hànghóa sức lao động; phải cao hơn hoặc ít nhất bằng với mức sốngtối thiểu xác định theo từng khu vực, từng ngành nghề; phải caohơn hoặc ít nhất bằng.

<b>1.2 Bản chất của Tiền Công.</b>

<small>3</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 10</span><div class="page_container" data-page="10">

Bản chất của tiền công là một vấn đề được C. Mác phântích sâu sắc trong học thuyết giá trị thặng dư. Tiền công là biểuhiện bằng tiền của giá trị hàng hóa sức lao động và là giá cảcủa hàng hóa sức lao động. Tiền cơng khơng phải là giá trị haygiá cả của lao động, vì lao động khơng phải là hàng hóa. Laođộng chỉ có thể trở thành hàng hóa khi người lao động bị tướcđoạt hết mọi tư liệu sản xuất và tư liệu sinh hoạt, họ trở thànhngười “vô sản”, để tồn tại buộc anh ta phải bán sức lao độngcủa mình cho nhà tư bản.

Bản chất của tiền công là một biện pháp để nhà tư bảnchiếm đoạt giá trị thặng dư do người lao động tạo ra trong quátrình sản xuất. Nhà tư bản mua hàng hóa sức lao động với giátrị của nó, tức là với số tiền bằng với thời gian lao động xã hộicần thiết để sản xuất và tái sản xuất sức lao động. Nhưng nhàtư bản không để cho người lao động làm việc chỉ bằng thời giancần thiết để tái sản xuất lại sức lao động của mình, mà ép buộcngười lao động làm việc nhiều hơn, vượt quá thời gian cần thiết.Thời gian lao động vượt quá thời gian cần thiết được gọi là thờigian lao động thặng dư. Trong thời gian lao động thặng dư,người lao động không nhận được tiền công, mà tạo ra giá trị mớicho nhà tư bản. Giá trị mới này được gọi là giá trị thặng dư. Giátrị thặng dư là nguồn gốc của lợi nhuận, lãi suất, thuế và cáckhoản thu nhập khác của các giai cấp bóc lột.

Bản chất của tiền công là một biện pháp để che giấu sựchiếm đoạt giá trị thặng dư của nhà tư bản. Nhà tư bản khôngtrả tiền công cho người lao động theo số lượng và chất lượngsản phẩm mà họ đã sản xuất ra, mà theo số lượng và chấtlượng sức lao động mà họ đã bán cho nhà tư bản. Nhà tư bảnkhông quan tâm đến giá trị sử dụng của hàng hóa sức lao động,tức là khả năng tạo ra giá trị mới trong quá trình sản xuất, mà

<small>4</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 11</span><div class="page_container" data-page="11">

chỉ quan tâm đến giá trị của hàng hóa sức lao động, tức là sốtiền phải trả cho người lao động. Nhà tư bản không công khairằng họ chiếm đoạt giá trị thặng dư do người lao động tạo ra,mà giả vờ rằng họ chỉ thu lại số tiền đã bỏ ra để mua hàng hóasức lao động. Nhà tư bản che giấu sự chiếm đoạt giá trị thặngdư bằng cách xây dựng một hệ thống phân chia tiền công theocác loại khác nhau: tiền cơng tính theo thời gian, tiền cơng tínhtheo sản phẩm, tiền cơng cơ bản, tiền cơng phụ cấp, tiền côngdanh nghĩa, tiền công thực tế... Những loại tiền công này chỉ lànhững biến thể của cùng một khái niệm: tiền công là biểu hiệnbằng tiền của giá trị hàng hóa sức lao động và là giá cả củahàng hóa sức lao động.

Bản chất của tiền công là một biện pháp để duy trì và pháttriển chế độ kinh tế - xã hội có giai cấp và có sự khác biệt giàunghèo. Tiền công là một trong những yếu tố quyết định chấtlượng cuộc sống của người lao động. Tiền công ảnh hưởng đếnnhu cầu và khả năng tiêu dùng của người lao động, góp phầnduy trì và phát triển sức khỏe, trí tuệ và văn hố của người laođộng. Tiền cơng cũng ảnh hưởng đến ý chí, ý thức và tinh thầnlao động của người lao động.

<b>1.3 Vai trị của Tiền Cơng. </b>

Vai trị của tiền cơng là một vấn đề được C. Mác nêu lêntrong học thuyết giá trị thặng dư. Tiền cơng có vai trò quantrọng đối với người lao động, nhà tư bản và xã hội. Tiền côngảnh hưởng đến nhiều mặt của đời sống kinh tế - xã hội, nhưsau:

- Đối với người lao động: Tiền công là nguồn thu nhậpchính để duy trì và cải thiện cuộc sống. Tiền công ảnh hưởngđến nhu cầu và khả năng tiêu dùng của người lao động, gópphần duy trì và phát triển sức khỏe, trí tuệ và văn hoá của người

<small>5</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 12</span><div class="page_container" data-page="12">

lao động. Tiền cơng cũng ảnh hưởng đến ý chí, ý thức và tinhthần lao động của người lao động. Tiền cơng cao có thể kíchthích người lao động tích cực sản xuất, góp phần nâng cao năngsuất và chất lượng sản phẩm. Tiền cơng thấp có thể gây ranhiều khó khăn cho người lao động trong việc duy trì cuộc sống,gây ra nhiều căn bệnh xã hội và ảnh hưởng xấu đến quan hệ xãhội.

- Đối với nhà tư bản: Tiền cơng là một trong những chi phísản xuất quan trọng nhất. Tiền công ảnh hưởng đến lợi nhuậncủa nhà tư bản. Nhà tư bản luôn muốn giảm tiền công để tănggiá trị thặng dư và lợi nhuận. Nhà tư bản cũng sử dụng tiềncông làm một công cụ để điều khiển người lao động, áp dụngcác biện pháp kỷ luật lao động, tạo ra sự phân biệt giai cấptrong người lao động.

- Đối với xã hội: Tiền công là một yếu tố quyết định sựphân bố lại thu nhập quốc gia giữa các giai cấp và các nhóm xãhội. Tiền cơng ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế - xã hội củaquốc gia. Tiền cơng cao có thể góp phần tăng cường nhu cầutiêu dùng của người lao động, mở rộng thị trường hàng hố,khuyến khích sản xuất và đầu tư. Tiền công cao cũng có thểgóp phần giảm sự khác biệt giàu nghèo, bình đẳng xã hội vàdân chủ xã hội. Tiền cơng thấp có thể gây ra sự suy thoái kinhtế - xã hội của quốc gia. Tiền cơng thấp có thể gây ra sự thiếuhụt nhu cầu tiêu dùng của người lao động, thu hẹp thị trườnghàng hố, ức chế sản xuất và đầu tư. Tiền cơng thấp cũng cóthể gây ra sự gia tăng sự khác biệt giàu nghèo, bất bình đẳngxã hội và chuyên chế xã hội.

<b>1.4 Ý nghĩa của Tiền Công trong Đời sống, Quá trình sản xuất và Phân phối.</b>

<small>6</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 13</span><div class="page_container" data-page="13">

Tiền công là một khái niệm quan trọng trong lý luận kinhtế chính trị Mác - Lênin. Tiền cơng là biểu hiện bằng tiền của giátrị hàng hóa sức lao động và là giá cả của hàng hóa sức laođộng. Tiền cơng có hai loại: Tiền cơng danh nghĩa và Tiền côngthực tế. Tiền công danh nghĩa là số tiền mà người công nhânnhận được do bán sức lao động của mình cho nhà tư bản. Tiềncơng thực tế là tiền cơng được biểu hiện bằng số lượng hànghóa tư liệu tiêu dùng và dịch vụ mà người công nhân mua đượcbằng tiền cơng danh nghĩa của mình.

Tiền cơng có ý nghĩa quan trọng trong đời sống, quá trìnhsản xuất và phân phối của xã hội. Tiền công ảnh hưởng đến đờisống vật chất và tinh thần của người lao động, đến sự phát triểncủa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất, đến sự phân bố lạithu nhập quốc dân và sự phát triển kinh tế - xã hội của đấtnước. Tiền công cũng là một trong những công cụ để nhà tư bảnchiếm đoạt thặng dư giá trị do người lao động tạo ra. Tiền côngcũng là một trong những yếu tố gây ra sự mâu thuẫn giữa giaicấp vô sản và giai cấp tư sản, là một trong những nguyên nhâncủa cuộc đấu tranh giai cấp trong xã hội tư bản.

Trong xã hội Việt Nam hiện nay, kinh tế thị trường mangđịnh hướng xã hội chủ nghĩa là nền kinh tế có sự tồn tại songsong của các thành phần kinh tế khác nhau, trong đó có cảthành phần kinh tế tư nhân. Do đó, Tiền cơng cũng có vai trò rấtquan trọng trong việc thúc đẩy sản xuất, nâng cao thu nhập vàchất lượng cuộc sống cho người lao động. Tuy nhiên, tiền cơng ởViệt Nam hiện nay cịn rất nhiều bất cập, chưa phản ánh đầy đủgiá trị sức lao động, chưa thỏa mãn nhu cầu sinh hoạt của ngườilao động. Do vậy, cần có những chính sách cải cách tiền lươngđi liền với lý luận của C. Mác về tiền công và phù hợp với điềukiện thực tiễn của Việt Nam.

<small>7</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 14</span><div class="page_container" data-page="14">

<b>CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ TIỀN CÔNG Ở NƯỚC TAHIỆN NAY</b>

<b>2.1 Thực trạng vấn đề Tiền Công hiện nay ở ViệtNam và Những Vấn đề tồn tại.</b>

Ở Việt Nam việc cải cách chính sách tiền lương và cácchính sách có liên quan đã được thực hiện bước đệm từ năm1992, chính thức thực hiện năm 1993. Việc cải cách này thực sựlà một cuộc cách mạng với những thay đổi căn bản cơ bản tínhđúng, tính đủ, xóa bỏ triệt đối tình trạng bao cấp, cào bằngtrong chính sách và phân phối tiền lương giao nhiều quyền chủđộng về tiền lương cho doanh nghiệp nhà nước và các đơn vị sựnghiệp có thu, giảm bớt mức độ can thiệp cụ thể, khắc phụctính bình quân trong phân phối, sắp xếp lại hệ thống bảnglương.

Những thay đổi về cơ chế kinh tế từ cuối những năm 80,đặc biệt từ sau cải cách tiền lương năm 1993, dẫn đến việc táchbiệt rõ ràng hơn sự hình thành quỹ lương giữa khu vực hànhchính – sự nghiệp và sản xuất, kinh doanh trong kinh tế Nhànước. Đối với khu vực sản xuất, kinh doanh: quỹ tiền lương làmột bộ phận chi phí cần thiết để tạo nên giá trị mới, là chi phícho lao động sống. Quỹ lương của các doanh nghiệp Nhà nướchoàn toàn tách hẳn khỏi ngân sách Nhà nước. Các doanhnghiệp tự hình thành quy lương trên cơ sở kết quả sản xuất,kinh doanh của mình có tính đến mức tiền công lao động trênthị trường địa phương. Nhà nước chỉ quản lý việc thực hiện mứclương tối thiểu và đơn giá tiền lương trong giá thành sản phẩm.

Tiền công ở Việt Nam hiện nay là một vấn đề được quantâm bởi nó liên quan đến đời sống và quyền lợi của người laođộng. Tuy nhiên, tiền công ở Việt Nam còn nhiều bất cập và

<small>8</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 15</span><div class="page_container" data-page="15">

thách thức cần được giải quyết. Một số vấn đề chính có thể kểđến như sau:

- Tiền cơng ở Việt Nam thấp so với các nước trong khu vựcvà thế giới. Theo báo cáo của Ngân hàng Thế giới (WB) năm2020, mức lương trung bình của người lao động Việt Nam là 240USD/tháng, chỉ bằng 1/3 của Thái Lan, 1/4 của Malaysia và 1/6của Singapore. Tiền công thấp khiến người lao động khó khăntrong việc đáp ứng nhu cầu sinh hoạt và phát triển bản thân.

- Tiền công ở Việt Nam chưa phản ánh đúng giá trị sức laođộng. Theo lý luận kinh tế chính trị Mác - Lênin, Tiền cơng làbiểu hiện bằng tiền của giá trị hàng hóa sức lao động và là giácả của hàng hóa sức lao động. Tuy nhiên, tiền công ở Việt Namthường bị áp đặt bởi nhà tư bản hoặc nhà nước mà không phụthuộc vào năng suất lao động hay chất lượng sản phẩm. Do đó,tiền cơng khơng thể bảo đảm cho người lao động có một cuộcsống xứng đáng với sự lao động của mình.

- Tiền cơng ở Việt Nam có sự chênh lệch lớn giữa cácngành nghề, các khu vực và các nhóm lao động. Theo báo cáocủa Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) năm 2019, mức lương trungbình của người lao động trong ngành dịch vụ là cao nhất (6,5triệu đồng/tháng), trong khi ngành nông nghiệp là thấp nhất (4triệu đồng/tháng). Mức lương trung bình của người lao độngtrong khu vực thành thị cũng cao hơn gấp rưỡi so với khu vựcnơng thơn. Mức lương trung bình của người lao động nam cũngcao hơn khoảng 13% so với người lao động nữ. Sự chênh lệchtiền công gây ra sự bất bình đẳng và phân hóa xã hội.

<b>2.2 Nguyên nhân gây ra những Vấn đề về Tiền công hiệnnay.</b>

- Tình hình kinh tế vĩ mơ khơng thuận lợi. Việt Nam phảiđối mặt với nhiều khó khăn do ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-

<small>9</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 16</span><div class="page_container" data-page="16">

19, thiên tai, biến đổi khí hậu, chiến tranh thương mại, áp lựccạnh tranh quốc tế... Những yếu tố này làm giảm tốc độ tăngtrưởng kinh tế, thu nhập quốc dân và ngân sách nhà nước, ảnhhưởng đến việc điều chỉnh tiền công.

- Cơ cấu kinh tế chưa phù hợp. Việt Nam vẫn là một nướccó cơ cấu kinh tế chủ yếu dựa vào lao động thấp và nguồn lựcthiên nhiên. Ngành công nghiệp chủ yếu là gia cơng lắp ráp,khơng có nhiều giá trị gia tăng. Ngành dịch vụ chưa phát triểnmạnh mẽ và hiện đại. Ngành nơng nghiệp vẫn gặp nhiều khókhăn trong sản xuất và tiêu thụ.

- Cơ cấu dân số và lao động khơng thuận lợi. Việt Nam cómột dân số lớn (khoảng 97 triệu người) và tỷ lệ dân số trong độtuổi lao động cao (khoảng 70%). Điều này tạo ra áp lực lớn choviệc tạo việc làm và cải thiện thu nhập cho người lao động. Tuynhiên, chất lượng lao động của Việt Nam còn thấp, thiếu kỹnăng và trình độ chuyên môn. Điều này làm cho tiền côngkhông phản ánh được giá trị sức lao.

<b>2.3 Giải pháp năng cao Tiền công và cải thiện Đời sống cho người lao động.</b>

Theo lý luận kinh tế chính trị Mác Lenin, Tiền cơng là biểuhiện bằng tiền của giá trị hàng hóa sức lao động và là giá cảcủa hàng hóa sức lao động. Tiền cơng phải đảm bảo cho ngườilao động có một cuộc sống xứng đáng với sự lao động của mìnhvà có điều kiện để phát triển bản thân. Tiền công cũng phải phùhợp với năng suất lao động và hiệu quả sản xuất kinh doanh.Tiền công cũng phải thể hiện sự công bằng và minh bạch trongphân phối lại thu nhập quốc dân.

Dựa trên lý luận này và thực tiễn Việt Nam, tôi đề xuất mộtsố giải pháp như sau:

<small>10</small>

</div>