Tải bản đầy đủ (.pdf) (23 trang)

Bài tiểu luận:Tư duy phản biện

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (1.34 MB, 23 trang )

<span class="text_page_counter">Trang 1</span><div class="page_container" data-page="1">

TP. Hồ Chí Minh – 2022

</div><span class="text_page_counter">Trang 2</span><div class="page_container" data-page="2">

<b>Lời Mở Đầu </b>

Hiện nay, trong bối cảnh cách mạng cơng nghiệp 4.0, địi hỏi những người có năng lực tư duy tốt để thích ứng và giải quyết những vấn đề mới của thời đại. Vì vậy, sinh viên cần có tư duy phản biện tốt. Kỹ năng này giúp sinh viên chủ động tiếp thu kiến thức, biết chọn lọc thông tin, đánh giá các quan điểm một cách logic và có căn cứ.

Sinh viên cần có tư duy phản biện trước hết để tự do bày tỏ quan điểm của bản thân. Đồng thời, đó cũng là một yếu tố rèn giũa sinh viên vào khuôn khổ kỷ luật và học tập nghiêm túc. Khi đã nắm được kiến thức, biết áp dụng thực tế, đặt nó dưới góc nhìn đa chiều.

Nếu như sinh viên khơng có tư duy phản biện, thì sẽ dẫn đến lúng túng trong những tình huống cần phản biện hoặc phản biện không đúng cách, thậm chí nói bừa. Nếu như phản biện khơng đúng cách thì mọi lập luận sẽ trở thành ngụy biện. Và tất nhiên, khơng có gì tồi tệ hơn một lập luận ngụy biện.

Vì vậy, tư duy phản biện là một kỹ năng quan trọng và cần thiết trên con đường thành công của mỗi cá nhân và mỗi sinh viên.

</div><span class="text_page_counter">Trang 3</span><div class="page_container" data-page="3">

<b>MụcLục </b>

I. Phần lý thuyết

1. Tại sao Tư Duy Phản Biện lại quan trọng ... 5

2. Những lợi ích mà Tư Duy Phản Biện mang lại cho cá nhân ... 6

3. Tại sao sinh viên Việt Nam yếu kỹ năng Tư Duy Phản Biện? ... 8

4. Theo quan điểm của nhóm: ... 9

II. Phần thực hành

1. Giới thiệu ... 13

2. Nội dung ... 15

3. Kết luận ... 22

4. Danh mục tài liệu tam khảo ... 23

</div><span class="text_page_counter">Trang 4</span><div class="page_container" data-page="4">

<b>NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN </b>

<b> ... ... </b>

<b>PHÂN CƠNG CƠNG VIỆC TRONG NHĨM </b>

STT Nội dung công việc Người được phân công

Tỉ lệ ham gia hoạt

động nhóm

Nguyễn Thị Kim Quý 100%

Trần Thị Thúy Hằng 100% Dương Thị Thùy Nhung 100% Phạm Thị Thùy Linh 100%

Câu 4.3

Dương Thị Thùy Nhung 100% Phạm Thị Thùy Linh 100% 5

</div><span class="text_page_counter">Trang 5</span><div class="page_container" data-page="5">

<b>BÀI LÀM </b>

<b>I. Phần Lý Thuyết</b>

<b>1. Tại sao Tư Duy Phản Biện lại quan trọng </b>

Tư duy phản biện giúp chúng ta quản lí thời gian hiệu quả hơn: Tư duy phản biện được đánh giá là một trong những kỹ năng quan trọng nhất trong bối cảnh kinh tế hiện đại ngày nay.Và cũng nhờ đó họ có thể giải quyết vấn đề một cách có hệ thống, có hiệu quả nhất. Mỗi ngày đều có người họ sẽ phải chạy đua với thời gian dẫn đến việc phân chia thời gian của họ khơng có khoa học khiến họ dần trở nên mệt mỏi hơn. Để kiểm soát, làm chủ được thời gian và làm nó trở nên có ý nghĩa thì chúng ta ln cần nhận dạng rõ giá trị của bản thân một cách khách quan từ những góp ý của người khác khi mà chúng ta đang sử dụng thời gian khơng có hợp lý, nhờ đó điều chỉnh để bản thân đi theo hướng tốt hơn. Cho dù chúng ta có làm nhiều cơng việc cùng một lúc kể cả việc dành thời gian chơi với gia đình, bạn bè khi mà chúng ta đã quản lí được thời gian của mình. Bạn phải cần hiểu rằng thời gian của bạn là hữu hạn. Nhưng bạn cũng đừng chạy đua theo thời gian để rồi thời gian làm bạn bị stress cũng như những loại bệnh về rối loạn. Vì vậy bạn nên học cách quản lí thời gian của mình trở nên có hiệu quả khoa học hơn. Tư duy phản biện giúp chúng ta sẽ tự đánh giá, phản bác lại các điều khơng đúng đó để tự hồn thiện và đưa ra cách phản bác mà bản thân cảm thấy hoàn chỉnh nhất. Hãy nhờ đó để quản lý thời gian chúng ta hiệu quả hơn.

- Ví dụ 1: YouTuber Sunhuyn tên thật là Trần Thị Thanh Huyền, sinh ngày 01/06/1955 tại Liên Bang Nga. Là một người sáng tạo nội dung, cô ấy đã tạo dựng một kênh YouTube nhỏ của một cô gái đang đi trên con đường khám phá bản thân xây dựng cuộc sống hạnh phúc từ bên trong cũng như là hồn thiện bản thân. Trong tất cả video cơ ấy cũng có video về cách quản lí thời gian sao cho hiệu quả. Cơ ấy sẽ nói về cách mà mình:kiểm sốt 24 giờ trong một ngày,việc chia nhỏ và phân loại nhiệm vụ, quy tắc cực kỳ có hoặc không, không đa nhiệm, phân bố thời gian theo sự ưu tiên và mục đích hiện tại và chấp nhận việc không thể làm tất cả mọi thứ.

Trong thời đại ngày càng phát triển, nơi mà mọi thứ đang đi theo hướng tiến lên, vì vậy những cái cũ, những cái sai, cái lỗi lạc, cái không hợp lí sẽ bị thay thế bởi những cái mới, cái hiện đại, cái hợp lí hơn và diều này một phần dựa vào sự hoạt động của tư duy phản biện. Khơng một điều gì có thể trở thành chân lý nếu không được thực tiễn xác nhận là đúng đắn. Nếu khơng có chứng kiến, sự kiên quyết trước những cuộc tranh luận và phê phán, trước những câu hỏi nghi vấn cũng như những đòi hỏi phải đặt lại vấn đề. Phải có phản biện thì chũng ta mới có thể tiếp cận tới những thứ chân lý và phản biện chính là giai đoạn tranh luận nhằm làm cho các hành vi, các quyết định ở mọi lĩnh vực trở nên ít chủ quan hơn, giúp khắc phục những cái yếu của các kiến tạo chính sách, thể chế, nâng cao chất lượng quản trị của bộ máy nhà nước, nâng cao chất lượng đời sống của mọi người. ―Lịch sử tiến bộ của nhân loại đã chứng minh khơng có tiến bộ vĩ đại nào xuất hiện nếu xã hội đó khơng có sự đồng hành của tư duy phản biện‖. Do đó, có thể nói: phản biện là động lực của sự phát triển, không có phản biện sẽ khơng có phát triển

- Ví dụ 2: Khi có phản biện thì mọi người sẽ đưa ra những vấn đề, những câu hỏi để khắc phục và làm sao để đưa ra những chính sách đúng đắn. Và khi có chính sách đúng đắn thì mọi thứ mới đi vào cuộc sống và có sức sống để đứng vững trong chính cuộc sống nhiều biến động này. Và chính sách đúng đắn này đươcc áp dụng sẽ có tác dụng đánh thức và giúp cho mỗi chủ thể có ý thức tự giác về trách nhiệm của bản thân mình đối với xã hội. Từ đó, Sự tư duy phản biện sẽ góp phần nâng cao trách nhiệm cá nhân đối với cộng đồng, phát huy ý thức về quyền và nghĩa vụ của cơng dân, từng bước hình thành mơi trường xã hội dân chủ, tiến bộ, văn minh

</div><span class="text_page_counter">Trang 6</span><div class="page_container" data-page="6">

Khơng ngừng tị mị, đi tìm lời giải đáp cho mọi vấn đề là bước khởi đầu cần thiết cho những ai muốn rèn luyện tư duy phản biện. Nếu khi xưa Einstein cũng tin vào giả thuyết của Newton về trọng lực như đông đảo dân chúng thời bấy giờ, có lẽ ngày nay chúng ta đã không biết đến học thuyết tương đối của ông – vốn là bước ngoặt trong cách con người nhìn nhận thiên nhiên và vũ trụ. Ai trong chúng ta cũng có sự sáng tạo tiềm ẩn bên trong con người, và tin tốt là chúng ta có thể học cách phát huy tiềm năng bộ não bằng cách học sáng tạo. Cơng việc càng khó thì não bạn hoạt động càng tích cực. Theo nghiên cứu thì đến thiên tài cũng mới sử dụng có 16% hiệu suất não của mình Ở Mỹ, nơi lịng say mê sáng tạo đã được coi như kim chỉ nam của mọi thành cơng, sinh viên ln phải tự tìm cách nghiên cứu hay giải quyết lấy mọi vấn đề mà học tập đặt ra. Chẳng hạn như kỳ thi tuyển đặc biệt vào trường đại học Oxford ông giáo sư chỉ cầm một tờ áo đọc sau khi đã yêu cầu cậu thí sinh hãy làm điều gì đó làm ơng ất ngờ nhất, nhằm đo chỉ số sáng tạo của anh ta. Sau vài giây suy nghĩ, anh bèn châm lửa đốt tờ báo và rồi ung dung bước vào trường đại học danh tiếng nhất nước Mỹ. Trái với Mỹ, phương pháp tạo dựng năng lực tư duy sáng tạo cho sinh viên ở Nhật lại khác hẳn. Sinh viên chỉ sáng tạo sau khi tư duy đã chín muồi. Nói cách khác, sinh viên Nhật phải tích lũy một khối lượng kiến thức cần thiết trước khi có thể có những sáng tạo một cách đúng nghĩa. Quay trở lại Việt Nam, tư duy sáng tạo chỉ được chú ý và đề cập mới đây. Một bạn sinh viên mới ra trường luôn luôn phải vượt qua những kì tuyển dụng IQ test để có thể được nhận vào làm việc. Những kiểu phỏng vấn khả năng giải quyết vấn đề cũng chỉ mới đề cập trong những năm gần đây. Muốn độc lập trong tư duy, hãy biết vận dụng trí nhớ để giải quyết mọi vấn đề xung quanh. Bằng việc tư duy có phương pháp, bạn sẽ chuyển những gì phức tạp sang đơn giản.

Kể cả khi bạn không phải là một thiên tài, bạn có thể dùng cách mà Aristotle và Einstein đã dùng để tăng sức mạnh của khối óc sáng tạo và đồng thời tạo dựng một tương lai vững chắc.Vậy nên tư duy phản biện sẽ giúp chúng ta kích thích trí tị mị và sự sáng tạo sâu bên trong bộ não, nhằm tìm ra các phương án, biện pháp thích hợp để kích hoạt khả năng tư duy của một cá nhân hay một tập thể cộng đồng làm việc chung về một vấn đề hay lĩnh vực. Các vấn đề này không chỉ giới hạn trong các ngành nghiên cứu về khoa học kỹ thuật mà nó có thể thuộc lĩnh vực khác như chính trị, kinh tế, xã hội, nghệ thuật... hoặc trong các phát minh, sáng chế. Sáng tạo gắn liền với sự thay đổi, đưa ra cái mới, sáng chế, các ý tưởng mới, các phương án lựa chọn mới. Sự sáng tạo thuộc về năng lực ra quyết định, thuộc về sự kết hợp độc đáo hoặc liên tưởng, phát ra các ý tưởng đạt được kết quả mới và ích lợi.

<b>2. Những lợi ích mà Tư Duy Phản Biện mang lại cho cá nhân </b>

Có thể nói, khả năng tư duy phản biện là một trong những kỹ năng có giá trị nhất, có tính ứng dụng cao nhất mà bạn cần chú ý để học không chỉ vậy nó cịn là kỹ năng cần thiết cho nền tri thức toàn cầu. Bởi ngày này với sự phát triển của công nghệ và tri thức cao, người ta làm việc dựa trên kỹ năng tư duy, khơng cịn là thời đại công nghiệp, dựa trên sức khỏe cơ bắp nữa. Bạn cần phải biết cách vận dụng những tri thức, kỹ năng, kinh nghiệm của bản thân vào cơng việc của mình làm để mang lại kết quả tốt hơn chứ không cần biết bạn kinh doanh hay làm cơng việc gì. Bạn phải vận dụng vào để thu thập, phân tích và sử dụng thơng tin, ra quyết định cũng như hợp tác với người khác để giải quyết vấn đề, đóng góp ý tưởng, cách cải tiến của bản thân. Do đó, nếu chỉ có chỉ số IQ cao, bằng đại học danh giá, kết quả học tập tốt vẫn chưa đủ mà còn cần tư duy sáng tạo mới giúp bạn đạt được thành công trong xã hội ngày nay, tiến sĩ Robert Sternberg, một chun gia về trí tuệ con người cho biết.Vì vậy, bạn hãy để cho não bộ làm việc, luôn rèn luyện kỹ năng tư duy phản biện cho bản thân để làm việc gì cũng đạt kết quả tốt, đạt được thành công.

Tiềm năng của bộ não con người là rất lớn. Norman Cousins đã từng nói ngay cả vũ trụ với hàng tỉ ngôi sao cũng không phức tạp và tuyệt diệu như bộ não của con người. Điều này cho thấy não bộ của mỗi người là rất kì diệu trong khi chưa sử dụng hết 20% năng lượng, tiềm năng của bản thân. Đây là bộ phận phức tạp và bí ẩn nhất trong cơ thể chúng ta. Do đó, bạn hãy để cho não bộ

</div><span class="text_page_counter">Trang 7</span><div class="page_container" data-page="7">

làm việc, luôn rèn luyện kỹ năng tư duy phản biện là tư duy phân tích, đánh giá thơng tin về một vấn đề đã có theo những cách nhìn khác nhau nhằm làm sáng tỏ và khẳng định lại tính chính xác của vấn đề;cho bản thân để làm việc gì cũng đạt kết quả tốt, đạt được thành cơng.Vì vậy Tư duy phản biện có lợi ích to lớn trong đời sống xã hội và học học tập.

+ Giúp con người vượt ra khỏi cách suy nghĩ theo khn mẫu, thói quen có sẵn; hướng đến cái mới, thoát ra khỏi những rào cản của định kiến; tìm hiểu, phát hiện những ý tưởng, giá trị mới của vấn đề; tạo tâm thế sẵn sàng tiếp nhận cái mới, cái tiến bộ trong suy nghĩ và hành động; có ý thức nhìn nhận mọi vấn đề dưới góc nhìn mới, đưa lại kết quả mới, kích thích khả năng sáng tạo.Đồng thời nó cũng là một phương pháp bạn có thể dùng để xem xét cẩn thận những suy nghĩ và niềm tin của bạn, và từ đó có khả năng tương tác với ý tưởng của nhữngngười khác một cách cẩn thận. Điều này sẽ khiến những cuộc hội thoại hằng ngày và những quyết định của bạn dễ dàng hơn và được cân nhắccẩn thận hơn, đồng thời giúp bạn giải quyết những vấn đề phức tạp hơn.

+ Suy nghĩ một vấn đề theo nhiều hướng khác nhau với những cách giải quyết khác nhau; khắc phục tình trạng nhìn nhận vấn đề một chiều, phiến diện, chủ quan, suy nghĩ để giải quyết vấn đề theo hướng xem xét kỹ ở mọi góc độ, khía cạnh, đưa ra nhiều phương án khác nhau và lựa chọn phương án tối ưu với những lập luận có cơ sở vững chắc; ý thức rõ ràng hơn trong việc lắng nghe và tôn trọng ý kiến người khác khi tranh luận; sẵn sàng chấp nhận sự thật khách quan, lắng nghe ý kiến khác với ý kiến của mình và cố gắng tìm hiểu bản chất của vấn đề trước khi đưa ra kết luận; dám thừa nhận cái chưa đúng, sẵn sàng thừa nhận cái đúng của người khác và vì vậy, dễ dàng thiết lập mối quan hệ tốt đẹp với mọi người.

+ Tư duy phản biện giúp cải thiện khả năng ngơn ngữ và trình bày một cách thuyết phục hơn đối với người nghe. Suy nghi rõ ràng và có hệ thống là tiền đề để cải thiện phương pháp thể hiện ý tưởng trước đám đơng. Thơng qua việc học cách phân tích cấu trúc bạc của văn bản, chúng ta cũng đồng thời phát triển khả năng đặc hiểu và xử lý vấn đề của mình. Có phương pháp tư duy độc lập, nhìn ra những hạn chế, sai lầm dễ mắc phải trong quá trình tư duy của mình, từ đó đưa ra những nhận định, phán đốn tối ưu; có suy nghĩ tích cực, giảm thiểu trạng thái tâm lý buồn rầu, thất vọng, mất lòng tin; khám phá những tiềm năng vốn có của bản thân, tạo động lực vượt lên chính mình, tự khẳng định mình, hình thành nhân cách tự chủ, độc lập và sáng tạo; nỗ lực cập nhật, chắt lọc những thơng tin cần thiết, có giá trị, bổ ích cho bản thân; nâng cao kỹ năng tiếp cận và xử lý thông tin; trình bày vấn đề một cách sáng tạo; đưa ra luận điểm/luận cứ một cách rõ ràng; tăng cường khả năng suy nghĩ theo hướng mở, rõ ràng, đáng tin cậy, không hấp tấp, vội vàng; dễ dàng hòa đồng vào tập thể, cộng đồng.

+ Tư duy phản biện nuôi dưỡng sự sáng tạo. Việc đưa ra một giải pháp sáng tạo cho vấn đề khơng chỉ địi hỏi những ý tưởng mới — mà phải là những ý tưởng mới hữu ích và phù hợp với nhiệm vụ đang thực hiện. Vai trò của tư duy phản biện là giúp đánh giá ý tưởng mới lựa chọn những đề xuất tốt nhất và sửa đổi nếu cần thiết.

- Ví dụ: như nếu bạn muốn bắt đầu tập thể dục, bạn sẽ bắt đầu từ đâu? Bài tập nào sẽ phù hợp với bạn? Để giải quyết vấn đề này, bạn có thể chia nhỏ vấn đề: Bạn muốn khỏe mạnh hơn hay muốn chạy nhanh hơn? Bạn đang tìm kiếm lợi ích sức khỏe nào? Một bài tập thể dục nọ có thực sự tốt như bạn nghĩ? Làm thế nào để nhận biết bài tập đó có hiệu quả với bạn hay không? May mắn là, chúng ta có thể tiếp cận được nhiều thơng tin hơn bao giờ hết nhờ có Internet, nhưng vấn đề là những thơng tin đó khơng phải lúc nào cũng chính xác hoặc có giá trị đối với vấn đề của bạn. Tư duy phản biện sẽ giúp bạn lọc những thơng tin này và dùng chúng hiệu quả nhất có thể.

- Ví dụ: Anh A đưa ra ý kiến rằng Cơng ty X là một cơng ty có phúc lợi tốt cho nhân viên. Anh B là nhân viên từng làm việc ở công ty X phản biện, cơng ty X khơng có phúc lợi tốt, các bằng chứng anh đưa ra như cơng ty có mức lương thấp hơn các công ty khác trong cùng lĩnh vực, thường tăng giờ làm việc của nhân viên mà không hỗ trợ lương, công ty không thưởng cho nhân viên vào các dịp lễ tết, cơng ty ln tìm cách để hạn chế đóng bảo hiểm cho nhân viên.

</div><span class="text_page_counter">Trang 8</span><div class="page_container" data-page="8">

<b>3. Tại sao sinh viên Việt Nam yếu kỹ năng Tư Duy Phản Biện? </b>

Cách giáo dục áp đặt: Lí do sinh viên yếu trong tư duy phản biện không chỉ riêng nằm ở sinh viên mà cịn nằm ở lối giáo dục truyền thống, hồn cảnh sống áp đặt, cái thói quen ở lối suy nghĩ bảo thủ của đại đa số người dân Việt Nam. Trong khi ở nước ngồi trẻ tự lập sớm hơn, có quyền đưa ra quyết định và được tôn trọng ý kiến cá nhân sớm hơn thì ở Việt Nam từ khi còn bé đến cả khi lúc học trung học, học sinh Việt Nam cứ theo lời giáo viên, cha mẹ mà làm, với cả cái quan điểm khá lạc hậu về vấn đề ―lời người lớn luôn luôn đúng‖ hay ―cãi thầy núi đè,..‖, khiến con em cứ nghe theo một cách vô tội vạ, không suy nghĩ đến vấn đề cứ việc nghe theo mà làm, không biết tác dụng, cơng dụng của việc đó, dẫn đến hình thành nên thói quen khơng cần ―động não‖ khi gặp vấn đề. ―Tôn sư trọng đạo‖ luôn là phong tục, văn hóa tốt của dân tộc Việt Nam nó xứng đánh được lưu truyền và phát triển nhưng không thể dùng nó để áp buộc ―cái tơi‖ của cá nhân lên con trẻ. Thậm chí đến với mơi trường đại học, cịn rất nhiều sinh viên quen với hình thức giáo dục cũ, học tập theo khuôn mẫu, đợi giáo viên hướng dẫn không chủ động tư duy, giải quyết vấn đề, cứ thụ động học theo những gì thầy cơ giảng dạy khơng chủ động học rộng, hiểu sâu hơn vấn đề.

Hiểu sai về ―tư duy phản biện‖: một số cá nhân cho rằng tư duy phản biện là ―cãi‖, phản đối, chống lại. Nếu nó áp dụng với người lớn hơn thì đó là một hành động thiếu đạo đức, thiếu giáo dục nên họ không chú trọng rèn luyện về kĩ năng này. Nhưng đó là một quan niệm hồn tồn sai. Tư duy phản biện phải dựa trên những nhận định đúng đắng về vật chất lẫn tính thần, phải phù hợp với phong tục, tạp quán, văn hóa, đạo đức, xã hội. Khái niệm ―tranh cãi‖ và ―tranh luận‖ khác nhau mà tranh luận là một phần của tư duy phản biện, là việc chúng ta đưa ra thắc mắc, ý kiến và tiếp nhận ý kiến một cách có chọn lọc ―Tư duy phản biện không đồng nghĩa với việc cãi lại giáo viên, không vâng lời mà kết quả của một quá trình rèn luyện của người học cùng với người dạy và dưới tác động của gia đình và xã hội, các ý kiến được khuyến khích đưa ra để thảo luận với lý luận chân chính và khơng có sự áp đặt cho một xu hướng hay quan điểm nào được xem là đáp án. ―. Tư duy phản biện giúp chúng ta có lối suy nghĩ đa chiều, logic, khoa học, giúp chúng ta tự tin mạnh dạn, trao đổi thông tin rồi chúng ta sẽ học tập, làm việc hiệu quả hơn, giảm rủi ro, mọi việc trở nên an tồn và thành cơng hơn.

Do ít va chạm được ba mẹ bảo bọc quá kỹ càng: cha mẹ ở Việt Nam có tư tưởng nuông chiều con quá đáng thường xuyên ra mặt giúp con mà khơng để chúng tự mình giải quyết vấn đề. Tư tưởng con mình vẫn cịn nhỏ khơng cho ra xã hội va chạm nhiều tạo cho con em một cái lồng kính khơng để chúng phát triển. Thậm chí khi con mình đã là sinh viên nhiều gia đình vẫn kiểm sốt và nng chiều con q đáng dân đến sự ỷ lại, không dấn thân vào xã hội, trở nên thụ động nằm mãi trong vịng an tồn của chính mình. Thành ra sinh viên vừa thiếu kiến thức vừa thiếu kinh nghiệm dẫn đến sinh viên không có khả năng tư duy suy luận chặt chẽ, khơng tự tin phát biểu ý kiến riêng. Cộng với đó là việc lập trường không vững, dễ bị lung lay bởi các ý kiến khác bên ngồi, ln chạy theo và tin tưởng số đông. Lâu ngày trở nên tùy ý người khác, ai nói gì bảo gì cũng ―sao cũng được‖.

Do chương trình giáo dục nặng về kiến thức nhẹ về kỹ năng : chương trình học của học sinh hiện nay chủ yếu nặng về kiến thức 1 khối lượng lớn bài tập khiến cho học sinh mụ mị cộng với những lớp học thêm sau giờ học chính thức đã ngốn rất nhiều thời gian các em học sinh chỉ lui tới nhà và trường mà không tiếp xúc xã hội khiến cho các kỹ năng xã hội bị mềm yếu mai một. hiện nay có rất ít trường cấp 3 tổ chức thường xun và kỹ càng các hoạt động giáo dục kỹ năng cho học sinh chủ yếu là các trường quốc tế, hoặc trường ở thành phố đối với học sinh ở q thì chỉ thiên về kiến thức ít có các clubs hoặc các tạo đàm thực tế nên khi họ vào đại học lần đầu tiếp xúc xã hội mà khơng có sự chuẩn bị sẵn sàng rất dễ bị đào thải vùi dập cũng như bị sốc tinh thần.

</div><span class="text_page_counter">Trang 9</span><div class="page_container" data-page="9">

<b>4. Theo quan điểm của nhóm: 4.1 Nhà trường nên: </b>

Kỹ năng tư duy phản biện là khả năng đưa ra quyết định rõ ràng, sáng suốt, dựa trên nhiều góc độ suy luận khác nhau. Đây là kỹ năng cần thiết cho nền tri thức toàn cầu. Khi đặt ra câu hỏi về những vấn đề mà mình nhận được, các bạn sẽ có chủ động khám phá và tìm hiểu sâu hơn, lưu giữ kiến thức lâu hơn. Vì sao cần rèn luyện tư duy phản biện và làm thế nào để nâng cao tư duy phản biện cho sinh viên?

Vì nếu không tư duy mà chỉ làm theo, sao chép như một cái máy từ người khác, không cố rèn luyện tư duy ấy bạn sẽ khó có thể phát triển và khám phá hết cái mới và giới hạn của bản thân cũng như xã hội không bao giờ thực sự phát triển. Những người khơng có thói quen đặt câu hỏi, khơng có khả năng khám phá, lựa chọn sẽ khó có thể tiến lên trong cuộc sống. Nhưng ngược lại người có tư duy phản biện thường có khả năng quan sát tốt, nhìn và hiểu vấn đề với sự tị mị tìm kiếm câu trả lời. Họ có tư duy logic với sự nghi ngờ để tìm hiểu bản chất của vấn đề một cách khách quan sau đó có thể đưa ra nhận xét, quyết định phù hợp. Khả năng suy nghĩ, tư duy tốt sẽ giúp cho những người trẻ phát triển bản thân, đạt được những thành tích, thành cơng trong hiện tại và tương lai. Vì vậy nên các trường đại học nên tạo điều kiện và môi trường phát huy kĩ năng này bằng cách :

Tổ chức các tình huống thực tế cũng như các trị chơi nhóm địi hỏi kỹ năng phân tích cũng như suy luận

Vì để cho sinh viên biết được tầm quan trọng của tư duy phản biện và nó được ứng dụng nhiều như thế nào cho quá trình học tập hiện tại và làm việc sau này. Để có kỹ năng tư duy phản biện, sinh viên cần học cách nhìn nhận sự việc đa chiều theo nhiều góc độ khác nhau. Kỹ năng này có thể luyện tập trong q trình làm việc nhóm, phát biểu ý kiến, đóng góp xây dựng bài học trong các tiết học trên lớp hoặc ngoài giờ. Kỹ năng tư duy phản biện được thực hành trong q trình rèn luyện thơng qua thảo luận, trao đổi.

Trong học tập giảng viên nên tạo điều kiện để giúp sinh viên xây dựng được cách tư duy độc lập, mở hướng vấn đề, đưa ra quan điểm nhằm tìm kiếm đáp án cuối cùng, đồng thời, rèn luyện cho các em sự tự tin, tính xây dựng và cách lập luận logic. Cũng như ra các câu hỏi hay liên hệ thực tế để kiểm tra lại mức độ nhận thức, tăng sự tò mò và thích thú để lơi cuốn học sinh trở lại bài học và tăng sự chú ý của chúng. Đồng thời, giảng viên cũng nên tạo ra một diễn đàn cởi mở, nơi đó học sinh có thể đặt ra các câu hỏi cho giáo viên và các bạn. Để tạo một môi trường học tập thoải mái , thu hút sự chú ý của sinh viên về bài giảng của mình để cho bài giảng của mình trở nên nhàm chán cũng như làm cho học sinh cảm thấy chán nản và ngị bó bởi những tiết học. Điều này sẽ giúp cho tiết học trở nên thú vị hơn, học sinh sẽ học tập và tiếp thu kiến thức một cách tích cực hơn.

Nhà trường và giảng viên có thể tạo cơ hội gặp gỡ hoặc giới thiệu cho sinh viên biết đến những nhà lãnh đạo, việc thường xuyên gặp gỡ những người giỏi hơn trong lĩnh vực đó để họ sửa những cái sai mà sinh viên đang mắc phải và sinh viên cũng có thể học thêm được nhiều bài học mới, tích luỹ thêm nhiều kinh nghiệm mới, kỹ năng mới giúp ích cho công việc của sinh viên sau này.

<b>4.2 Giảng viên nên làm:</b>

<b>Giảng viên tổ chức các hoạt động trải nghiệm cho sinh viên </b>

Giảng viên đề ra các bài tập vừa sức, đưa ra tình huống thực tế cho sinh viên có tiền đề để thực hành kĩ năng tư duy phản biện . Đi từ dễ đến khó, tạo hứng thú cho sinh viên trong quá trình

</div><span class="text_page_counter">Trang 10</span><div class="page_container" data-page="10">

học tập. Đồng thời, giảng viên lường trước các tình huống khó khăn mà sinh viên gặp phải, tạo mơi trường thuận lợi để sinh viên trình bày những suy nghĩ, tạo cơ hội để sinh viên đưa ra lập luận, quan điểm của mình trong quá trình tranh luận. Để tạo nên sự phấn khích, hăng hái, tò mò của sinh viên khi học về kĩ năng phản biện này

 Ví dụ:Giảng viên hướng dẫn sinh viên tham gia phản biện: sinh viên chia ra hai nhóm, nhóm đồng ý và nhóm khơng đồng ý về nhận định. Giảng viên tổ chức cho sinh tiến hành thảo luận nhóm, cho sinh viên đứng vào vị trí nhân vật trong tình huống mà giảng viên đề ra. Hoặc tổ chức trò chơi, áp dụng vào bài tập đơn giản để sinh viên giải quyết các vấn đề xảy ra trong cuộc sống, hoặc có thể thiết kế những bài tập đặc biệt nhằm dạy những kĩ năng này.

<b>Giảng viên nên đánh giá, nhận xét đối với khả năng của từng sinh viên </b>

Sau khi sinh viên thảo luận, tranh biện những tình huống thực tế. Giảng viên nên đánh giá kết quả, đưa ra hướng giải quyết và từ đó kết luận điểm mạnh điểm yếu của sinh viên để sinh viên khắc phục điểm yếu và phát huy điểm mạnh.

Giống như:

Tổ chức cho sinh viên thảo luận, đưa ra những nhận xét, đánh giá cá nhân, nhóm ngay tại lớp. Sinh viên cần giải thích được lí do, biết cách lập luận, tìm các minh chứng để chứng minh cho quan điểm của mình đưa ra, quan trọng ở đây là sinh viên được động viên phát biểu ý kiến riêng và được hướng dẫn cách giải thích những ý kiến này một cách hiệu quả. Từ đó sau buổi học sinh viên sẽ biết được hơm nay mình học được những gì, tiếp thu được những kiến thức nào để vận dụng vào cuộc sống thực tế sau này.

<b>Giảng viên tạo môi trường cho sinh viên rèn luyện kỹ năng đặt câu hỏi: </b>

Khi sinh viên đứng trước một vấn đề, giảng viên ln khuyến khích sinh viên có cách suy nghĩ độc lập và đặt các câu hỏi khác nhau để tìm cách giải quyết.

Hướng dẫn sinh viên biết cách đặt câu hỏi đúng chỗ, đúng lúc, đúng trọng tâm;

GV cần gợi mở để SV huy động được vốn tri thức, kinh nghiệm, sự hiểu biết của mình để tìm hiểu sự thật về vấn đề được nêu ra

<b>Ngoài ra, trau dồi thêm một số kỹ năng cơ bản như: </b>

Kỹ năng quan sát, đánh giá mọi việc khách quan: Để có kỹ năng tư duy phản biện tốt, sinh viên cần có cái nhìn khách quan về mọi vấn đề, khơng nên suy nghĩ hay giải quyết các vấn đề theo cảm tính, theo cách nhìn nhận một chiều, cá nhân. Sinh viên cần nhìn sự việc ở nhiều góc độ, đa chiều để đánh giá mọi việc khách quan, từ đó có những lập luận sắc bén, đánh giá vấn đề một cách logic và chính xác hơn.

Kỹ năng tư duy phản biện được thực hành trong quá trình rèn luyện thông qua thảo luận, trao đổi. Giáo viên sẽ luôn tạo điều kiện để giúp học sinh xây dựng được cách tư duy độc lập, mở hướng vấn đề, đưa ra quan điểm nhằm tìm kiếm đáp án cuối cùng, đồng thời, rèn luyện cho các em sự tự tin, tính xây dựng và cách lập luận logic.

<b>4.3 Bản thân sinh viên nên:</b>

Rèn luyện tầm nhìn đa chiều: Muốn tư duy phản biện tốt, ta cần nhìn sự vật, sự việc bằng nhiều hướng. Vì thật chất thì ở mọi vị trí khác nhau khi ta nhìn vào sự vật, sự việc sẽ đem lại kết quả khơng giống nhau. Với một tầm nhìn khách quan ta sẽ thấy vấn đề một cách toàn diện hơn. Đặc biệt khi nhìn vấn đề ở chiều hướng ngược lại, ta có thể đánh giá nó đúng hay sai. Rồi ta sẽ nhận thấy được những ưu điểm, nhược điểm của vấn đề. Từ đó có nhiều hướng giải quyết vấn đề hơn.

Áp dụng sơ đồ tư duy (ARES): Một điều quan trọng, khi chúng ta tư duy phản biện chính là khi chúng ta đã đưa ra quan điểm của mình thì phải khiến người khác cảm thấy được quan điểm đó hợp lí và thuyết phục. Để làm được như thế khơng chỉ phải có một thái độ tự tin và chắc chắn thì

</div><span class="text_page_counter">Trang 11</span><div class="page_container" data-page="11">

chúng ta cần có một nội dung logic để bảo vệ quan điểm của bản thân. Mơ hình ARES gồm luận điểm, lập luận, bằng chứng, sẽ giúp chúng ta hệ thống hóa các nội dung liên quan đến quan điểm đó. Khi chúng ta trình bày nó sẽ giúp chúng ta lưu loát hơn, đầy đủ nội dung hơn, thuyết phục hơn, đáng tin cậy hơn.

Tập luyện phân tích vấn đề: Khi đối mặt với một vấn đề, đặc biệt là một vấn đề lớn hay phức tạp. Chúng ta hay gặp khó khăn và khơng biết phải giải quyết từ đâu. Khi đó chúng ta cần ―xé nhỏ‖ vấn đề đó ra, tách nó ra thành các vấn đề đơn giản hơn và liệt kê các yếu tố thành một hệ thống nhất định. Việc phân tích và hệ thống vấn đề sẽ giúp chúng ta khơng bỏ sót bất cứ chi tiết nào của vấn đề. Từ đó ta sẽ giải quyết vấn đề từ những thứ nhỏ đến lớn.

Hãy đọc nhiều sách liên quan đến tư duy: Rèn luyện thói quen đọc sách có thể cải thiện kỹ năng tư duy của chúng ta. Có nhiều khi suy nghĩ của chúng ta khơng được thơng suốt thì những cuốn sách về tư duy có thể giúp bạn thơng suốt hơn như:

+ Tư duy phản biện Tác giả:Zoe McKey

<b>+ Rèn luyện tư duy phản biện Tác giả: Albert Rutherford </b>

+ Tư duy nhanh và chậm Tác giả: Daniel Kehlmann + Giao tiếp bất kỳ ai Tác giả:Jo Condrill, Bennie Bough

Sẽ giúp chúng ta làm thế nào để tư duy thông minh hơn, làm thế nào để tin tưởng vào trí tuệ của chính mình. Đây cũng là tổng hợp các kiến thức của những người đi trước

Tập đặt ra những câu hỏi: Khi giải quyết một vấn đề, bạn tự đặt ra và trả lời những câu hỏi xung quanh vấn đề đó.

- VD: Tại sao ? Khi nào ? Ở đâu ? Do ai ?Như thế nào ? (5W+H)

Việc này giúp bạn nhìn nhận ra vấn đề ở nhiều góc độ khác nhau. Để cải thiện được tư duy phản biện bạn nên đặt ra những câu hỏi nhỏ việc này giúp bạn cải thiện được tư duy phản biện của bạn hơn đấy.

Đánh giá mọi việc khách quan: Mạnh dạn đưa ra quan điểm tranh luận và phải biết chấp nhận lập luận của người khác nếu họ đúng. Cần đánh giá mọi việc khách quan. Không nên giải quyết vấn đề theo cảm tính, bản năng hoặc chủ quan. Nên đánh giá ở nhiều khía cạnh, đa chiều. Từ đó, sẽ có được những lập luận thuyết phục và sắc bén. Khơng nên tự cho mình là đúng phải biết lắng nghe quan điểm của người khác khắc phục và sửa lỗi quan điểm của mình để mỗi ngày một cải thiện tốt hơn

Dự phòng nhiều phương án: Phải biết nhìn xa, có nhiều kế hoạch dự phịng trong những tình huống bất ngờ. Đừng chỉ dự tính những phương án chỉ đối phó được những tình huống trước mắt. Cần có cái nhìn xa hơn, suy nghĩ sâu sắc hơn về sự việc trong tương lai. Vì chưa biết chuyện gì sẽ xảy ra tiếp theo chuẩn bị phương án dự phòng là điều cần thiết nó thể hiện sự chu đáo và hồn chỉnh của vấn đề. Suy tính tất cả tình huống có thể xảy ra để có thể đối phó kịp thời tránh gây mất thời gian.

Rèn luyện kỹ năng giao tiếp: Để trở thành một người có tư duy phản biện tốt hãy rèn luyện kỹ năng giao tiếp. Không chỉ giúp bạn tự tin hơn khi phản biện, mà còn giúp bạn giao tiếp với người khác. Đặc biệt, là giao tiếp với những người giỏi hơn bạn. Điều này sẽ giúp bạn học hỏi thêm nhiều bài học quý báu để cải thiện để phát triển kỹ năng của mình. Khi bạn giỏi giao tiếp và hoạt ngơn thì mới có thể phản biện lại người khác, kỹ năng giao tiếp còn giúp ta quen gặp gỡ nhiều người học hỏi nhiều kinh ngiệm phục vụ cho cuộc sống cũng như việc phản biện tốt hơn, ngoài ra hoạt ngơn giúp bạn rèn kỹ năng phân tích và nhanh phản ứng với vấn đề.

</div>

×