Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (1.46 MB, 22 trang )
<span class="text_page_counter">Trang 1</span><div class="page_container" data-page="1">
<b>“Anh/chị hãy tìm một trường hợp trẻ em hoặc gia đình có vấn</b>
<b>Giáo viên hướng dẫnHọ và tên Lớp</b>
<b>Khoa </b>
<b>HÀ NỘI - 2022</b>
</div><span class="text_page_counter">Trang 2</span><div class="page_container" data-page="2">CAM KẾT
Tơi xin cam kết bài làm có mức độ đạo băn dưới 30% theo quy định
</div><span class="text_page_counter">Trang 3</span><div class="page_container" data-page="3"><b>5. Các yêu cầu chuyên môn về tham vấn viên...4</b>
<i>5.1. Các nguyên tắc trong tham vấn trẻ em...4</i>
<i>5.2. Các lý thuyết trong tham vấn trẻ em...5</i>
<i>5.3. Kỹ năng trong tham vấn trẻ em...5</i>
<b>TIẾN TRÌNH TRỢ GIÚP...7</b>
<i>Giai đoạn 1: Thiết lập mối quan hệ...7</i>
<i>Giai đoạn 2: Thông tin – Vấn đề - Điểm mạnh (Thu thập thông tin và xác định vấn đề cốt lõi)...8</i>
<i>Giai đoạn 3: Xác định các kết quả cần đạt...12</i>
<i>Giai đoạn 4: Tìm kiếm và đề ra các giải pháp...13</i>
<i>Giai đoạn 5: Khái quát...17</i>
<i>Giai đoạn 6: Lượng giá:...18</i>
<b>TÀI LIỆU THAM KHẢO...19</b>
</div><span class="text_page_counter">Trang 4</span><div class="page_container" data-page="4"><b>MỞ ĐẦU</b>
Trẻ em là một trong những đối tượng được nhà nước và xã hội quan tâm nhất về mọi mặ từ thể chất, tinh thần lẫn giáo dục. Trẻ em được chăm sóc về những nhu cầu dinh dưỡng, sức khỏe để đảm bảo mỗi đứa trẻ đều được hưởng những quyền lợi thiếu yếu của mình, bên cạnh những chăm sóc về mặt thể chất, yếu tố tinh thần của trẻ cũng cần được quan tâm vì quá trình phát triển, lớn lên của trẻ phải trải qua rất nhiều giai đoạn khác nhau và mỗi giai đoạn trẻ lại gặp nhiều trở ngại bởi sự thiếu nhận thức, tò mò, khám phá hoặc chịu nhiều những tổn thương, áp lực gây nên những hậu quả không mong muốn.
Theo báo cáo tóm tắt của UNICEF về “Sức khỏe tâm thần và tâm lý xã hội của trẻ em và thanh niên tại một số tỉnh và thành phố ở Việt Nam”, mức độ và tính phổ biếm của các vấn đề sức khỏe tâm thần và tâm lý xã hội ở Việt Nam cho thấy Tỷ lệ hiện mắc các vấn đề sức khỏe tâm thần chung ở Việt Nam từ 8% đến 29% đối với trẻ em và vị thành niên, với những khác biệt về tỷ lệ tùy theo tỉnh, giới tính và đặc điểm của người trả lời. [3]
Một khảo sát dịch tễ học gần đây trên mẫu đại diện quốc gia của 10 trong số 63 tỉnh/thành cho thấy mức trung bình các vấn đề sức khỏe tâm thần trẻ em vào khoảng 12%, tương đương hơn 3 triệu trẻ em có nhu cầu về các dịch vụ sức khỏe tâm thần (Weiss và cộng sự, 2014). Các loại hình vấn đề sức khỏe tâm thần phổ biến nhất trong trẻ em Việt Nam là các vấn đề hướng nội (ví dụ như lo âu, trầm cảm, cô đơn) và các vấn đề hướng ngoại (ví dụ như tăng động và giảm chú ý) (Anh và cộng sự., 2006; Nguyễn và cộng sự., 2013). Trong khi đang gia tăng lo ngại về tỷ lệ tự tử trong thanh thiếu niên ở Việt Nam, tỷ lệ tự tử của Việt Nam được báo cáo là thấp đáng kể so với những ước tính tồn cầu. Trong một nghiên cứu ở 90 quốc gia, trên tổng số ca tử vong ở vị thành niên là 9,1% (Wasserman và cộng sự, 2005) trong khi ở Việt Nam, tỷ lệ này là 2,3% (Blum và cộng sự, 2012). Tuy nhiên, lạm dụng chất, đặc biệt là thuốc lá là phổ biến trong nam vị thành niên Việt Nam (gần 40%) (Bộ Y tế, Tổng cục Thống kê, Tổ chức Y tế Thế giới và UNICEF, 2010). [3]
Như vậy, vấn đề tâm lí của trẻ và thanh thiếu niên gặp phải có rất nhiều vấn đề khác nhau, tuy nhiên, vấn đề mà trẻ gặp phải và thường xuyên nhất là vấn đề về áp lực học tập. Ở độ tuổi đang đi học,cha mẹ trẻ luôn mong muốn con cái mình có thể học tập được đạt những kết quả tốt nhất, với mục đích có một tương lai tốt đẹp mai sau. Trẻ là người học tập các kiến thức về các môn học khác nhau, những nỗi lo về điểm số, những trận mắng, đòn doi về điểm kém, nỗi sợ những cuộc thi, bài kiểm tra. Mọi tác động gây nên nỗi căng thẳng lên trẻ với những mong đợi của cha mẹ và có
</div><span class="text_page_counter">Trang 5</span><div class="page_container" data-page="5">khi ngay chính bản thân trẻ tự gây áp lực lên chính mình. Điều này, làm ảnh hưởng đến quá trình trẻ học tập cũng như các vấn đề sinh hoạt hàng ngày.
<b>TÌNH HUỐNG GIẢ ĐỊNH</b>
Ngày 05/12/2021, tôi nhận được tin nhắn của một bạn qua Fanpage BlueBlue, trang hỗ trợ tâm lí cho các bạn từ 15 đến 23 tuổi. Bạn N.T nhắn tin trao đổi về mong muốn được hỗ trợ tâm lí tại văn phịng của BlueBlue vào ngày mai.
Trong q trình trao đổi với bạn N.T về lịch tham vấn tâm lí, hiện nay bạn T đang là học sinh lớp 9, bạn cảm thấy rất mệt mỏi và áp lực về vấn đề học tập của bản thân mình cũng như chính mẹ của mình, mẹ bạn ln muốn bạn được điểm cao, những lần bạn bị điểm thấp mẹ bạn khơng những mắng bạn mà cịn tạo ra hành động cử chỉ gây ra cảm giác ám ảnh cho bạn đó là mẹ bạn mắng xong sẽ đóng cửa rất mạnh để tỏ ý khơng hài lịng nhưng đối với bạn đó là điều bạn cảm thấy rất đáng sợ.
</div><span class="text_page_counter">Trang 6</span><div class="page_container" data-page="6"><b>HỒ SƠ THÂN CHỦ1. Bối cảnh chọn thân chủ.</b>
Thân chủ hiện đang sinh sống tại Hà Nội, là học sinh lớp 9 và chuẩn bị lên lớp 10. Thân chủ cảm thấy việc học tập cũng như điểm số của mình ln là nỗi lắng mỗi khi thân chủ có điểm học tập của từng mơn học và đặc biệt có sự xích mích với mẹ về vấn đề này. Thân chủ đã tìm kiếm đến sự trợ giúp của BlueBlue và người tiếp nhân Thông tin về môi trường của thân chủ
- Thông tin về gia đình:
+ Họ và tên bố: N.V.C – Nghề nghiệp: Công nhân + Họ và tên mẹ: T.T.N – Nghề nghiệp: Giáo viên
+ Họ và tên em trai: N.V.H – Nghề nghiệp: Học sinh mầm non Vấn đề thân chủ:
Giải tỏa áp lực về điểm số cũng như mong muốn được giao tiếp với mẹ để nói được những mong muốn, tâm tư của bản thân với mẹ của thân chủ.
<b>3. Hình thức tham vấn, tiến trình tham vấn cho trẻ em</b>
<i>3.1. Hình thức</i>
Với trường hợp của T, lựa chọn việc thực hiện tham vấn trực tiếp. Mối quan hệ tương tác giữa tham vấn viên với thân chủ là một quan hệ 1-1
<i>3.2. Tiến trình tham vấn cho trẻ em</i>
<b>Giai đoạn 1: Thiết lập mối quan hệ</b>
<b>Giai đoạn 2: Thông tin – Vấn đề - Điểm mạnh (Thu thập thông tin và xácđịnh vấn đề cốt lõi)</b>
</div><span class="text_page_counter">Trang 7</span><div class="page_container" data-page="7"><b>Giai đoạn 3: Xác định các kết quả cần đạtGiai đoạn 4: Tìm kiếm và đề ra các giải pháp Giai đoạn 5: Khái quát</b>
4. Mục đích
- Thúc đẩy sự nhận biết của thân chủ về cảm xúc, hành vi và những trải nghiệm của bản thân.
- Thoát ra những đau buồn mà trẻ đang trải qua, đạt tới mức độ thích hợp nào đó về tư tưởng, tình cảm và hành vi.
- Trẻ đưa ra quyết định tốt nhất cho bản thân. 5. Các yêu cầu chuyên môn về tham vấn viên
<i><b>5.1. Các nguyên tắc trong tham vấn trẻ em</b></i>
Trong tham vấn với trẻ em thì Nguyên tắc tham vấn theo Kathryn Geldard & David Geldard được thể hiện thông qua mối quan hệ giữa nhà tham vấn và trẻ.
a. Tạo mối quan hệ gắn bó giữa thế giới của trẻ và nhà tham vấn
Trẻ em có những quan sát, nhân thức khác với những gì mà người lớn của thể nhìn nhận thấy từ những hành vi của trẻ. Môi trường của trẻ có những màu sắc khác nhau dựa trên những suy nghĩ bay bổng, trừu tượng của mình xây dựng lên. Nên nhà tham vấn cần hiểu được mơi trường sống qua góc nhìn của trẻ để hiểu hơn.
b. Có tính riêng biệt
Mỗi trẻ em đều có những chính kiến riêng của mình, nhà tham vấn cần có cái nhìn tích cực, hiểu được những mong muốn về sự riêng tư và khác biệt. c. An tồn
Nhà tham vấn tạo mơi trường thống mát, sạch sẽ, thoải mái, vui vẻ cho trẻ trong quá trình thám vấn, sẽ tạo cảm giác an tồn cho trẻ từ đó trẻ dễ dàng chia sẻ những vấn đề của mình.
d. Chân thật
Giúp con người thật của trẻ bộc lộ ra.
</div><span class="text_page_counter">Trang 8</span><div class="page_container" data-page="8"> Giúp sự giao tiếp tự nhiên, vô tư giữa NTV và trẻ Giúp trao đổi những vấn đề một cách nghiêm túc. Những vấn đề không bị né tránh và bỏ qua e. Kín đáo
Những thơng tin của trẻ cung cấp cần được đảm bảo an toàn, và chia sẻ với cha mẹ ở những nội dung nào phù hợp và dưới sự đồng ý của trẻ. Tạo tự tin tưởng của trẻ.
f. Không can thiệp vào đời tư
Không đặt ra quá nhiều câu hỏi vì nếu bị hỏi quá nhiều có thể trẻ bị cảm thấy xâm phạm đời tư và có thể im lặng hoặc tránh né. Không nên để trẻ biết những thông tin lấy từ người thân trẻ mà khơng có sự đồng ý, chấp nhận của trẻ.
g. Hướng vào mục đích
Trẻ cần có thời gian chuẩn bị cho sự tham vấn.
Không nên đưa thẳng trẻ đến gặp NTV mà không cho trẻ biết trước. Khơng nên nói thẳng thắn về lý do đưa trẻ đến gặp NTV kiểu như: Con sẽ
gặp vị BS để giải quyết vấn đề của con hay Bố sẽ đưa con đi gặp người dạy con cách cư xử.
<i><b>5.2. Các lý thuyết trong tham vấn trẻ em</b></i>
- Lý thuyết phân tâm học
- Cách tiếp cận lấy thân chủ làm trọng tâm - Cách tiếp cận hành vi
- Trường phái lý thuyết hệ thống tự nhiên - Trường phái cấu trúc
- Cách tiếp cận theo mơ hình giao tiếp
- Cách tiếp cận theo mơ hình tập trung vào giải pháp - Cách tiếp cận theo mơ hình học tập xã hội
<i><b>5.3. Kỹ năng trong tham vấn trẻ em</b></i>
- Giúp trẻ thuật lại chuyện
</div><span class="text_page_counter">Trang 9</span><div class="page_container" data-page="9">- Sử dụng lời phát biểu
- Sử dụng phương tiện trung gian - Xử lý sự đề kháng & chuyển vai - Xử lý niềm tin khơng thích hợp - Giúp trẻ lựa chọn giải pháp
Ngồi những kỹ năng chính cho tham vấn trẻ em trên, những kỹ năng kết hợp
</div><span class="text_page_counter">Trang 10</span><div class="page_container" data-page="10"><b>TIẾN TRÌNH TRỢ GIÚPThời gian: 16/05/2021</b>
<b>Địa điểm: Văn phòng BlueBlueThời gian tham vấn: 2 tiếng</b>
<i><b>Giai đoạn 1: Thiết lập mối quan hệ</b></i>
TV: Em vào đây ngồi nhé!
(Hướng dẫn trẻ đến chỗ ngồi) <sup>TC: Vâng ạ!</sup> đường khơng quen chị ạ. Nhưng có Google Map nên em cũng đỡ. TV: Có Google Map tiện nhỉ, đi
đâu cũng có thể dẫn đến được, không phải hỏi người khác. Em đi đến đây bằng phương tiện gì nhỉ?
TC: Em đi bằng xe bus chị ạ. Đi xe bus thì lâu, với đợi ở các điểm mãi.
TV: Chị xin tự giới thiệu, chị tên là Ánh, là nhà tham vấn sẽ hỗ trợ cho em ngày hôm nay.
TC: Vâng ạ.
TV: Chị sẽ nói qua với em về buổi tham vấn ngày hôm nay được thực hiện với nguyên tắc bảo mật các thông tin em chia sẻ, những trường hợp đặc biệt gây ảnh hưởng đến tính mạng của em sẽ được thơng báo lại với cha mẹ hoặc chính quyền địa phương. Chị rất mong đợi sự chia sẻ chân thật cũng như tinh thần cầu tiến của em về giải quyết vấn đề của mình.
TC: Vâng ạ
</div><span class="text_page_counter">Trang 11</span><div class="page_container" data-page="11">TV: Khơng biết em có những thắc mắc và mong muốn nào khác trong buổi tham vấn ngày hôm nay
TV: Chắc chắn rồi. Các thông tin của em sẽ được mã hóa dưới dạng đang học lớp 9, năm nay em chuẩn bị bước vào lớp 10.
Kỹ năng dặt câu hỏi
TV: Khi muốn liên hệ với em sau này, thì liên hệ như thế nào?
TC: Chị có thể liên hệ với em qua số điện thoại:
<i>0986………(bảo mật số điện thoại)</i>
Kỹ năng dặt câu hỏi
TV: Chị được biết là em đang gặp khó khăn về áp lực học tập, em có nói rõ hơn về câu chuyện của mình như thế nào không?
TC: Dạ, ngày hôm qua em và mẹ có cãi nhau về vấn đề học tập của em, chuyện này xảy ra nhiều lần và em dẫn có cảm giác sợ hãi, lo lắng khi có bài kiểm tra. Em cịn bị ám ảnh với tiếng đóng cửa rất mạnh và dần em bị sợ tiếng đó, sau mỗi lần cãi nhau, em ln có cảm giác tội lỗi đè lên
</div><span class="text_page_counter">Trang 12</span><div class="page_container" data-page="12"><i>chủ chia sẻ) </i>
ln có cảm giác khó chịu và có chuyện xấu sắp xảy ra, em cũng ngủ rất nhiều. Sau mỗi lần cãi nhau với mẹ, em cũng ăn uống nhiều hơn bình
TC: Dạ, điểm số của em. Nếu môn học điểm em
TV: Có phải em cảm thấy rất buồn khi mẹ chưa ghi nhận những sự cố học nhưng lại thấy khơng học vào vì thế điểm của thấy tâm trạng của mình rất vui, thoải mái. Em
</div><span class="text_page_counter">Trang 13</span><div class="page_container" data-page="13">tranh chị vẽ thường là những gì đơn giản như cách đồng hoa, những họa tiết mà ai cũng vẽ được
TV: Em vẽ được như vậy, em có tham gia câu lạc bộ vẽ không nhỉ?
TC: Trường em lại không
TV: Ngưỡng mộ ghê, thời gian học sinh lúc nào cũng thật vui vẻ.
TC: Vâng ạ. Bọn em có nhiều hoạt động để tham gia thi đua lắm ạ. còn lại thời gian bố cũng bận với công việc.
- Kỹ năng đặt câu hỏi
- Quan sát cảm xúc
Sau khi trao đổi, trò chuyện với thân chủ về một số thông tin cũng như các vấn đề thân chủ đang gặp phải tơi có những đánh giá sau về thân chủ:
Vấn đề của thân chủ:
Thân chủ có hai vấn đề đang gặp phải là áp lực về điểm số và áp lực về mẹ. Hai vấn đề này đều có sự liên hệ với nhau, việc thân chủ áp lực về học tập xuất phát từ những kì vọng, mong muốn của mẹ về bản thân của thân chủ và đó là ngun nhân chính dẫn đến sự xích mích giữa mẹ thân
</div><span class="text_page_counter">Trang 14</span><div class="page_container" data-page="14">chủ với thân chủ làm mối quan hệ giữa hai người trở nên xa cách, trở thành nỗi lo sợ, sợ hãi trong thân chủ mỗi lẫn có bài kiểm tra, ảnh hưởng tới quá trình học tập.
Như vậy, vấn đề cốt lõi ở đây là giúp thân chủ có cái nhìn tích về những hành vi của mẹ đối với vấn đề học tập của mình, từ đó có thể tìm hướng giải quyết, chia sẻ cùng thân chủ về những lí do có những hành vi đó, tìm cách giải quyết phù hợp để cả hai vấn đề có thể hỗ trợ lẫn nhau giải quyết chung về tâm lí cho thân chủ.
Điểm mạnh, điểm yếu đang gặp phải và mong muốn được lắng nghe, hỗ
- Cho thân chủ những điều kiện, cơ hội tốt nhất trong
- Luôn lắng nghe, chia sẻ những buồn vui với thân
</div><span class="text_page_counter">Trang 15</span><div class="page_container" data-page="15"><sup>Quan sát thân chủ:</sup>
Sau quá trình trị chuyện, tìm hiểu vấn đề, kết hợp cùng sự quan sát, tui thấy thân chủ là người dễ dàng chia sẻ vì đã có mục đích rõ khi đến thực hiện buổi tham vấn. Có tinh thần mong muốn giải quyết được vấn đề của mình, trả lời tích cực những câu hỏi nhà tham vấn đưa ra.
<i><b>Giai đoạn 3: Xác định các kết quả cần đạt</b></i> - Kỹ năng thấu hiểu TV: Nhưng khi em nghĩ lại thì em
thấy mình nên làm gì để cải thiện
TV: Em hãy suy nghĩ thêm, bản thân mình nên làm gì để cải thiện việc học tập của mình.
TC: Nếu mẹ khơng mắng em nữa, mẹ sẽ hiểu cho em về việc học của em, - Kỹ năng thấu hiểu
TV: Chị vẫn đang nghe, em cứ nói giúp cho em có được một tương lai vào trường học tốt, môi trường tốt cho bản thân em. Em cảm thấy tội lỗi là em cảm thấy buồn và có lỗi khi cãi lại mẹ nhưng lúc đó em cảm thấy bức xúc lắm, khi nói xong rồi em nghĩ lại mới thấy mình có lỗi lắm.
- Kỹ năng phản hồi - Kỹ năng thấu hiểu
</div><span class="text_page_counter">Trang 16</span><div class="page_container" data-page="16">TV: Vậy là dù rất khó chịu với mẹ khi mắng, đôi khi là sợ hãi nhưng em vẫn thấy thương mẹ về sự vất vả nuôi bọn em đúng không.
TC: Vâng ạ. Nhiều khi em thấy có lỗi với thương
Q trình này đã giúp thân chủ được nói lên những suy nghĩ, tâm tư của bản thân mình về vấn đề áp lực của bản thân, tự lí giải những lí do dẫn đến hành vi đó xảy ra và cũng đã có những cái nhìn tích cực về vấn đề, dần hình thành những dự định của mình để giải quyết.
<i><b>Giai đoạn 4: Tìm kiếm và đề ra các giải pháp</b></i>
TV: Chị rất chia sẻ với em về việc mình ngại nói chuyện trực tiếp với mẹ, những nếu mình khơng trao đổi cùng mẹ để cùng nhau giải - Kỹ năng thấu hiểu
TV: Em thấy việc viết thư có của mình. Thì việc viết thư, vừa giúp em nói ra
</div><span class="text_page_counter">Trang 17</span><div class="page_container" data-page="17">TV: Đúng rồi, em đang nhìn thấy được những cách có thể thực hiện được để có thể trị chuyện dần với mẹ một cách dễ dàng hơn để em cũng như mẹ cùng hiểu suy nghĩ của nhau và dần tìm được điểm chung.
TC:Vâng ạ. Em sẽ thử làm việc này ạ. Em cũng rất mong được mẹ và em có thể nói chuyện với nhau thay vì cãi nhau.
- Kỹ năng phản hồi - Kỹ năng thấu hiểu
TV: Đối với việc học, em sẽ làm như nào để học tập tốt hơn?
TC: Em thấy em sẽ nghiên cứu thêm các tài liệu về môn học, nghe giảng, làm nhiều bài tập để cải thiện về môn học.
- Kỹ năng đặt câu hỏi
TV: Em sẽ phân bổ thời gian học như nào với rất nhiều môn học như vậy?
TC: Em thấy mình sẽ chia các thời gian học trong một ngày ra, mỗi môn học em sẽ dành ra khoảng 1 tiếng, với những môn cần ưu tiên tiến hành nó em sẽ làm như nào để đạt được những nội dung em nói sau, em hãy điền kế hoạch trong tuần tới của em và em sẽ phải thực hiện theo những nội dung đặt ra cả việc em sẽ viết thư cho em như nào được chứ?
TC:Vâng ạ
- Kỹ năng phản hồi - Kỹ năng thấu hiểu
Nhà tham vấn cùng thân chủ thiết lập kế hoạch thực hiện kế hoạch đặt ra của thân chủ để đạt được những mục tiêu mong đợi. Trong quá trình thân chủ xây dựng bản kế hoạch của mình, nhà tham vấn sẽ quan sát và chỉnh sửa để hỗ trợ các hoạt động được cụ thể và hoàn thiện, phù hợp với thân chủ.
<b>Bảng kế hoạch tuần</b>
</div><span class="text_page_counter">Trang 18</span><div class="page_container" data-page="18"><b>thực hiện</b>
những mơn học cịn chưa tốt.
- Học mơn: Tốn, Văn + Nội dung: Ơn luyện các nội dung bài cũ và đọc trước bài mới. Luyện tập các bài tập + Nội dung: Ôn luyện các nội dung bài cũ và đọc trước bài mới. Luyện tập các bài tập
- Học mơn: Lý, Hóa, Anh + Nội dung: Ơn luyện các nội dung bài cũ và đọc trước bài mới. Luyện tập các bài tập tương tự.
Bạn T
</div>