Đề tài tìm hiểu về khí cụ điện đóng ngắt trung cao áp bằng tay dao cách ly, cầu dao

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (10.05 MB, 25 trang )

<span class="text_page_counter">Trang 1</span><div class="page_container" data-page="1">

<b>BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO</b>

<b>TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TPHCMKHOA ĐIỆN – ĐIỆN TỬ</b>

<b>---oOo---ĐỀ TÀI: TÌM HIỂU VỀ KHÍ CỤ ĐIỆN ĐĨNG NGẮTTRUNG CAO ÁP BẰNG TAY: DAO CÁCH LY, CẦU</b>

</div><span class="text_page_counter">Trang 2</span><div class="page_container" data-page="2">

<b>MỤC LỤC</b>

<b>PHẦN B: TÌM HIỂU VỀ KCĐ ĐÓNG NGẮT TRUNG CAO ÁP BẰNG TAY: DAO CÁCH LY, CẦU DAO...5</b>

<b>4) Ưu, nhược điểm của dao cách ly, cầu dao:...17</b>

<b>6) Nguyên nhân gây ra hư hỏng của dao cách ly, cầu dao và biện pháp khắc phục:...19</b>

</div><span class="text_page_counter">Trang 3</span><div class="page_container" data-page="3">

<b>LỜI CẢM ƠN</b>

Thực tế luôn cho thấy, khơng có sự thành cơng nào khơng gắn liền với sự cố gắng, hỗ trợ và giúp đỡ của những người xung quanh dù cho sự giúp đỡ đó là ít hay nhiều, trực tiếp hay gián tiếp. Trong suốt thời gian làm bài tiểu luận đến nay, chúng em đã nhận được sự quan tâm, chỉ bảo, giúp đỡ của thầy cơ, gia đình và bạn bè xung quanh.

Với tình cảm chân thành , chúng em xin cảm ơn từ tận đáy lòng đến người thầy – người đã dùng những tri thức và tâm huyết của mình để có thể truyền đạt cho chúng em vốn kiến thức quý báu. Chúng em cảm ơn thầy đã giúp đỡ và hướng dẫn chúng em tận tình trong suốt thời gian viết bài tiểu luận, tạo cho chúng em những tiền đề, những kiến thức để tiếp cận, phân tích và giải quyết vấn đề. Nhờ đó mà chúng em hồn thành bài tiểu luận của mình tốt hơn. Bên cạnh đó, chúng em cũng xin cảm ơn bạn bè, anh chị đã tận tình chỉ bảo chúng em trong q trình hồn thành bài tiểu luận, tạo cho chúng em hiểu thêm về những kiến thức thực tế.

Bài báo cáo này được nhóm em thực hiện sau khi thầy phân công công việc. Với vốn kiến thức cịn hạn chế của chúng em nên khơng tránh khỏi sai sót trong bài báo cáo. Do vậy chúng em mong nhận những ý kiến đóng góp của quý thầy cô và các bạn cùng lớp để bài báo cáo được hoàn thiện hơn. Những kiến thức này sẽ là nền tảng của chúng em sau này, sẽ giúp cho quá trình làm việc của chúng em sau này tốt hơn. Chúng em xin gửi tới mọi người lời chúc thành công trên con đường sự nghiệp của mình. Chúng em xin chân thành cảm ơn.

</div><span class="text_page_counter">Trang 4</span><div class="page_container" data-page="4">

<b>PHẦN A: MỞ ĐẦU</b>

<b>LỜI GIỚI THIỆU</b>

Xã hội phát triển, những loại máy móc và thiết bị điện ra đời đã đang có những đóng góp vơ cùng lớn, tiết kiệm sức lao động của con người, thế nhưng để những thiết bị điện tử này hoạt động thì điện năng là yếu tố quan trọng thiết yếu nhất. Điện năng đã và đang có những vai trị vơ cùng quan trọng trong cuộc sống sinh hoạt, sản xuất. Tất cả các ngành nghề hiện nay từ thủ công đến công nghiệp đều cần có sự tham gia của điện năng. Điện năng hiện nay như một thành phần tham gia vào sản xuất không thể thiếu, hiện đại đi kèm với hại điện là điều từ rất lâu chúng ta đã biết. Vậy điện năng thực sự có vai trò quan trọng trong cuộc sống và sản xuất. Tuy nhiên, trong q trình sử dụng điện thì khơng thể tránh khỏi những sự cố, rủi ro xảy ra như ngắn mạch, quá điện áp, quá dòng điện… Để đảm bảo vấn đề về an tồn tính mạng cho con người, bảo vệ các thiết bị điện và tránh những tổn thất kinh tế có thể xảy ra thì khí cụ điện ngày càng được địi hỏi nhiều hơn, chất lượng tốt hơn và luôn đổi mới công nghệ. Cùng với sự phát triển của khoa học kỹ thuật thì các loại khí cụ điện hiện đại được sản xuất ra luôn đảm bảo khả năng an tồn và tự động hóa cao. Chính vì vậy mà nghiên cứu, thiết kế các khí cụ điện đóng ngắt là đặt biệt quan trọng nhằm tránh những sự cố đáng tiếc có thể xảy ra. Được sự hướng dẫn của thầy Phạm Xuân Hổ trong thời gian làm bài chúng em đã hoàn thành đề tài “TÌM HIỂU VỀ KHÍ CỤ ĐIỆN ĐĨNG NGẮT TRUNG CAO ÁP BẰNG TAY: DAO CÁCH LY, CẦU DAO”. Mặc dù đã có nhiều cố gắng song do thiếu hiểu biết và kiến thức còn nhiều hạn chế, thời gian có hạn và kinh nghiệm thực tế cịn ít, nên q trình làm bài chúng em cịn mắc nhiều sai sót nhất định. Vì vậy, chúng em rất mong có sự chỉ bảo và đóng góp ý kiến của thầy cơ và các bạn sinh viên khác. Chúng em xin chân thành cảm ơn!

</div><span class="text_page_counter">Trang 5</span><div class="page_container" data-page="5">

<b>PHẦN B: TÌM HIỂU VỀ KCĐ ĐĨNG NGẮT TRUNG CAO ÁPBẰNG TAY: DAO CÁCH LY, CẦU DAO</b>

- Khái niệm: Dao cách ly là khí cụ điện dùng để đóng cắt mạch điện hệ thống cao áp khi khơng có dịng điện hay dịng rất nhỏ, nhỏ hơn nhiều lần so với dòng định mức

- Chức năng:

+ Dao cách ly có thể đóng cắt dịng điện dung của đường dây cáp khơng tải, dịng khơng tải cho máy biến áp

+ Khi đóng phải chịu được dịng định mức liên tục dài hạn và dòng sự cố ngắn hạn như I và I<small>cw cu</small>

+ Dao cách ly không cắt được dòng ngắn mạch

+ Dao cách ly kết hợp với cầu chì thành dao cắt tải có thể đóng, cắt dòng định mức

</div><span class="text_page_counter">Trang 6</span><div class="page_container" data-page="6">

Khả năng chịu ngắn mạch 25kA/1s

Độ bền điện áp xung (BIL) 125kV; 150kV; 170kV; 200kV Chiều dài dòng rò 25 hoặc 31 mm/kV Vật liệu cách điện Polymer; Sứ; Epoxy

Phụ kiện Sào thao tác; Bộ truyền động; Thanh chống DS

</div><span class="text_page_counter">Trang 7</span><div class="page_container" data-page="7">

- Theo kiểu truyền động: + Dao cách ly kiểu chém + Dao cách ly kiểu trụ quay + Dao cách ly kiểu treo + Dao cách ly kiểu khung truyền. + Dao cách ly kiểu gấp khuỷu

</div><span class="text_page_counter">Trang 8</span><div class="page_container" data-page="8">

- Theo môi trường lắp đặt: + Dao cách ly trong nhà

+ Dao cách ly ngoài trời.

</div><span class="text_page_counter">Trang 9</span><div class="page_container" data-page="9">

- Theo kết cấu:

+ Dao cách ly một pha

+ Dao cách ly ba pha

</div><span class="text_page_counter">Trang 10</span><div class="page_container" data-page="10">

<b>1.5) Nguyên lý hoạt động:</b>

+ Dao cách ly gần giống như cầu dao hạ thế nhưng vì dao cách ly làm việc ở điện áp cao nên các phụ kiện thường lớn hơn. Dao cách ly làm nhiệm vụ đóng và cắt mạch điện khi khơng có dịng điện.

+ Cơng dụng của nó là cách ly các bộ phận mạch điện khỏi các phần có điện để tiến hành sửa chữa. Dao cách ly khơng có bộ phận dập hồ quang

+ Thao tác dao cách ly bằng sào cách điện hoặc bằng bộ truyền động nối đến trục truyền động. Đóng cắt dao cách ly có thể thực hiện bằng tay, bằng động cơ hoặc có loại trang bị khác

+ Để đóng cắt dao cách ly ta tác động vào hệ thống truyền động, làm cho lưỡi dao và ngàm cố định tiếp xúc (đóng) hoặc rời ra khỏi nhau (ngắt).

- Quy trình đóng cắt:

+ Dao cắt phụ tải LBS đóng/cắt tại vị trí lắp đặt hoặc có thể đóng/cắt từ xa thơng qua hệ thống điều khiển.

+ Dao cách ly DS đóng cắt tại vị trí lắp đặt.

</div><span class="text_page_counter">Trang 11</span><div class="page_container" data-page="11">

- Dao cách ly thường lắp đặt trước các thiết bị bảo vệ như máy cắt, cầu chì - Lưu ý khi lắp đặt:

+ Dao cách ly và bộ truyền động phải đảm bảo tin cậy, cần giữ vững ở vị trí đóng khi có dịng iện ngắn mạch chạy qua, khi ở vị trí cắt cần phải cố định chắc chắn.đ

+ Tiếp điểm cần phải làm việc, ở nơi có điều kiện thiên nhiên khắc nghiệt đảm bảo khi có dịng iện định mức lâu dài chạy qua và có khả năng làm việc tốt.đ

+ Các phần có dịng iện chạy và tiếp điểm: đảm bảo ổn định hoạt động và nhiệt.đ + Bộ truyền động và dao cách ly phải giữ vững ở vị trí đóng khi có dịng iện ngắn đ mạch chạy qua, đảm bảo tin cậy, cố định chắc chắc khi ở vị tri cắt

+ Để tránh hiện tượng phóng điện khi điện áp tăng cao, dao cách ly có khoảng cách an toàn giữa các tiếp điểm.

+ Để dao cách ly chỉ được đóng cắt sau khi máy cắt đã cắt, cơ cấu của dao cắt ly phải được nối liên động với máy cắt ( trường hợp này là dao cắt ly bố trí ở 2 đầu máy cắt)

- Vận hành: Dao cách ly DS đóng cắt tại vị trí lắp đặt. - Thao tác

</div><span class="text_page_counter">Trang 14</span><div class="page_container" data-page="14">

+ Cầu dao có mục đích hạn chế + Cầu dao chun dụng + Cầu dao bộ tụ điện + Cầu dao kháng điện song song

<b>2.5) Nguyên lý hoạt động:</b>

+ Khi đóng điện ở tình trạng bình thường, cầu dao sẽ ở trạng thái đóng tiếp điểm bởi 2 móc tương ứng với móc 3 ở trên cụm tiếp điểm động. Lúc này, bật cầu dao về trạng thái ON, dòng điện ở nam châm điện 5 cùng phần ứng 4 không hút.

+ Nếu mạch điện bị ngắn mạch hoặc quá tải, lực hút điện từ ở nam châm điện 5 sẽ hút phần ứng 4 xuống khiến móc 3, 5 bật nhả và thả tự do, lò xò 1 cũng được thả lỏng. Các tiếp điểm của cầu dao sẽ mở ra và mạch điện bị ngắt hẳn.

<b>2.6) Quy trình đóng cắt:</b>

+ Thao tác đóng cắt cầu dao bằng điện được thực hiện thông qua các nút ấn trên tủ điều khiển trong phòng iều khiển. Trong trường hợp điều khiển từ xa hoặc tại ngay tủ điềuđ khiển trên giá đỡ cầu dao ta điều khiển bằng cơ khí (quay tay) tại chỗ.

+ Việc thao tác đóng cắt cầu dao bằng tay phải thực hiện nhanh chóng. Dứt khốt nhưng khơng được đập mạnh ở cuối hành trình.Trong q trình óng cầu sao cách ly đ nghiêm cấm cắt các lưỡi dao trở lại khi thấy xuất hiện hồ quang.

- Vị trí lắp đặt: Cầu dao mắc vào dây pha trước công tắc và ổ lấy điện.

</div><span class="text_page_counter">Trang 15</span><div class="page_container" data-page="15">

-Dao cắt phụ tải LBS đóng/cắt tại vị trí lắp đặt hoặc có thể đóng/cắt từ xa thơng qua hệ thống điều khiển

-Cầu dao là công tắc điện sử dụng nhằm bảo vệ mạch điện khi gặp tình trạng quá tải, sụt áp hoặc ngắn mạch. Thiết bị này cịn dùng ể đóng ngắt mạch điện bằng tay. Do đó, nó cóđ nhiệm vụ tìm những dòng điện bị lỗi và ngắt mạch điện.

</div><span class="text_page_counter">Trang 16</span><div class="page_container" data-page="16">

Là một thiết bị đóng cắt cơ khí dùng nối đất và tạo ngắn mạch. Nó có khả năng chịu dịng điện với thời gian quy định ở điều kiện khơng bình thường (ngắn mạch), chúng khơng địi

Chi tiết tiếp điểm: 1/ Tiếp điểm ngón 2/ Thiết bị chống vầng quang 3/ Tiếp điểm dạng ống 4/ Má tiếp điểm

</div><span class="text_page_counter">Trang 17</span><div class="page_container" data-page="17">

- Nối đất thẳng đứng dùng cho điện áp định mức và dòng iện đỉnh thấp.đ - Cầu dao quay/ thẳng dùng cho điện áp và dòng ỉnh cao hơn.đ

<b>Thông số kỹ thuật của dao nối đất loại TEC</b>

Sự khác nhau của hai loại này nằm ở chỗ thiết kế cơ cấu thao tác và chuyển động của cần tiếp xúc thực hiện. Cơ cấu nối đất quay thẳng đứng cho phép làm tăng tính năng, tau tiếp điểm quay trước nhưng cuối vòng quay chuyển sang đường thẳng vào tiếp điểm nối đất. Lá tiếp điểm trên tay cần tiếp xúc cố định vào tiếp điểm nối đất tạo nên chỗ nối có thể chịu dòng ỉnh cao.đ

<b>4) Ưu, nhược điểm của dao cách ly, cầu dao:</b>

Dao cách ly Cầu dao Ưu điểm <sub>- Chi phí lắp đặt rẻ.</sub>

- Có thể đóng và cắt mạch điện khi khơng có dịng điện

- Nhờ có dao cách ly nên khi sửa chữa một thiết bị nào đó thì các thiết bị bên cạnh vẫn làm việc bình thường. - Dao cách ly là thiết bị tạo ra khoảng

- Bảo dưỡng ,sữa chữa đem đi lắp đặt dễ.

- Khả năng đóng/cắt khi có tải. - hi lắp đặt dao cắt phụ tải LBSK

tại đầu các nhánh rẽ, sẽ thu hẹp được các khu vực bị mất điện.

</div><span class="text_page_counter">Trang 18</span><div class="page_container" data-page="18">

hở cách điện trông thấy được giữa bộ phận đang mang điện và bộ phận cắt điện để đảm bảo an toàn cho người sử

Dao cách ly Cầu dao Giống - Đều là khí cụ điện dùng để đóng/cắt mạch điện.

- Lắp đặt trên đường dây tải điện hoặc tại các trạm biến áp, trung áp, cao áp. Khác

Cấu tạo Dao cách ly DS khơng có buồng

dập hồ quang. <sup>Cầu dao phụ tải LBS có buồng dập hồ</sup>quang.

lắp đặt <sup>Dao cắt phụ tải LBS Đóng/cắt tại vị trí</sup>lắp đặt hoặc có thể đóng/ cắt từ xa thông qua hệ thống điều khiển Chi phí

dụng <sub>khoảng hở cách điện trông thấy</sub><sup>-Dao cách ly là thiết bị tạo ra</sup> được giữa bộ phận đang mang điện

-Nhờ có dao cách ly nên khi sửa chữa một tiết bị nào đó thì các thiết bị bên cạch vẫn làm việc bình thường.

-Dao cắt phụ tải LBS có cơng dụng như một cầu dao liên động. Tuy nhiên, LBS có tính năng vượt trội hơn hẳn cầu dao thường đó chính là khả năng đóng/cắt khi có tải.

-Mặt khác, khi lắp đặt dao cắt phụ tải LBS tại đầu các nhánh rẽ, sẽ thu hẹp được các khu vực bị mất điện. Để phục vụ cho việc cắt điện theo kế hoạch để công tác, hay phân đoạn để xử lý sự cố trên đường dây. Việc đóng mở dao cắt phụ tải LBS thường thực hiện bằng sào ngay tại nơi đặt LBS.

Phân loại <sub>-Theo cách vận hành</sub> -Theo môi trường lắp đặt

-Dao cách ly 1 pha: dao cách ly 1 pha trong nhà máy điện được dùng để đóng/mở.

</div><span class="text_page_counter">Trang 19</span><div class="page_container" data-page="19">

-Theo kiểu mở: ngang hay đứng -Theo điện áp hoạt động: 12kV, 22kV, hay 36kV…

- Theo cấu tạo: Buồng dập hồ quang bằng khí, hay dầu hay bình

1. Sử dụng khơng đúng cách: Nếu không sử dụng dao cách ly hoặc cầu dao theo hướng dẫn, ví dụ như sử dụng chúng cho các công việc nặng hoặc vượt quá khả năng chịu tải, điều này có thể gây ra hư hỏng.

2. Mài mòn: Sử dụng liên tục và tiếp xúc với các bề mặt khác nhau có thể làm mài mòn lưỡi dao và gây ra hư hỏng.

3. Va đập hoặc rơi: Nếu dao cách ly hoặc cầu dao bị va đập hoặc rơi từ khoảnh khắc cao, nó có thể bị biến dạng, gãy hoặc làm méo mó lưỡi.

4. Chất liệu kém chất lượng: Sử dụng các loại dao được làm từ chất liệu kém chất lượng có thể khiến chúng trở nên yếu và ít bền trong q trình sử dụng hàng ngày.

5. Thiết kế khơng tốt: Một thiết kế không tốt của dao cách ly hoặc cầu dao có thể dẫn đến sự mất cân bằng, làm giảm hiệu suất và gây ra hư hỏng.

6. Sử dụng không đúng nhiệt độ: Một số loại dao yêu cầu điều kiện nhiệt độ nhất định để hoạt động tốt. Nếu sử dụng chúng ở nhiệt độ khơng phù hợp, chúng có thể bị hư hỏng. 7. Tuổi thọ đã quá cao cộng với việc sử dụng liên tục trong khoảng thời gian dài 8.Hóa chất ăn mịn: Tiếp xúc với các loại hóa chất ăn mịn có thể làm cho lưỡi dao bị ăn

</div><span class="text_page_counter">Trang 20</span><div class="page_container" data-page="20">

mòn và gây ra hư hỏng

1. Sử dụng đúng cách: Đảm bảo tuân thủ hướng dẫn sử dụng và quy tắc an toàn khi sử dụng dao cách ly và cầu dao.

2. Bảo trì định kỳ: Kiểm tra và bảo trì dao cách ly và cầu dao theo lịch trình được khuyến nghị để đảm bảo chúng hoạt động ổn định.

3. Bảo vệ chống ăn mịn: Đối với các loại hóa chất ăn mịn, bạn có thể áp dụng các biện pháp bảo vệ như sơn phủ, sử dụng vật liệu chống ăn mịn hoặc giữ khoang làm việc khơ ráo và khơng tiếp xúc trực tiếp với hóa chất.

4. Kiểm tra va đập hoặc rơi rớt: Nếu dao đã va vào hay rơi từ khoản cao, kiểm tra kỹ xem có tổn thương nào khơng. Nếu có, bạn nên kiểm tra lại hoặc thay thế dao để đảm bảo an toàn khi sử dụng.

5. Bảo dưỡng DCL : hàng năm cần có kế hoạch vệ sinh các tiếp điểm, phần tiếp điểm động cần được làm sạch và bôi mỡ vadolin. Các cơ cấu truyền động phải được bơi mỡ để có thể đảm bảo làm việc tốt.

6.Cần phải kiểm tra 1 lần/tháng các mục sau :

+Mối tiếc xúc giữa thanh tiếp điểm động và ống tiếp điểm tĩnh.

+Mối tiếp xức ở các đầu cốt.

+Tình trạng đỡ dao cách ly tốt, không rạn nứt.

+Bề mặt sứ sạch sẽ, khơng bám bẩn, rạn nứt. Tình trạng đồng bộ truyền động tốt 7. Đối với dao cắt phụ tải (Load breaker Switch) (Cầu dao) : khi dao hoạt động ở chế độ

có tải, khi cắt tải đang hoạt động sẽ xuất hiện hiện tượng phóng điện và nguy cơ hồ

</div><span class="text_page_counter">Trang 21</span><div class="page_container" data-page="21">

quang điện gây cháy nổ, vì vậy cần có buồng dập hồ quang đề phịng nguy hiểm.

<b>6.3) Bảo dưỡng:</b>

- Kiểm tra tiếp xúc ở các đầu cốt.

- Kiểm tra tình trạng đỡ dao cách ly tốt, không rạn nứt.

- Kiểm tra bề mặt sứ sạch sẽ không bám bẩn, không sứt mẻ quá quy định. - Kiểm tra tình trạng đồng bộ truyền động tốt.

- Kiểm tra bộ điện trở sấy ở hộp truyền động làm việc tốt.Tính phổ biến

Độ an tồn của dao cách ly và cầu dao phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm chất liệu, thiết kế và sử dụng đúng cách. Dưới đây là một số yếu tố quan trọng để xem xét:

1. Chất liệu: Dao cách ly và cầu dao thường được làm từ các vật liệu không dẫn điện như nhựa hoặc cao su. Điều này giúp ngăn chặn dòng iện từ truyền qua lên người sử dụng.đ 2. Thiết kế: Dao cách ly thường có thiết kế đặc biệt để giảm khả năng tiếp xúc với các bộ phận dẫn điện của dao. Ví dụ, lưỡi dao có thể được che chắn bằng một lớp vật liệu không dẫn điện hoặc có hình dạng riêng biệt để giảm tiếp xúc.

3. Kiểm tra và chứng nhận: Các sản phẩm an toàn thường được kiểm tra và chứng nhận theo các tiêu chuẩn quốc tế như IEC (International Electrotechnical Commission) hoặc ANSI (American National Standards Institute). Việc tuân thủ các tiêu chuẩn này đảm bảo

</div>