<span class="text_page_counter">Trang 1</span><div class="page_container" data-page="1">

<b>BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO</b>

<b>TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP. HCMKHOA CHÍNH TRỊ & LUẬT</b>

<b>THỜI KỲ ĐỔI MỚI</b>

<b>GVHD: Ths. Lê Quang Chung</b>

</div><span class="text_page_counter">Trang 3</span><div class="page_container" data-page="3">

<b>BẢNG PHÂN CÔNG NHIỆM VỤ </b>

</div><span class="text_page_counter">Trang 4</span><div class="page_container" data-page="4">

<b>MỤC LỤC</b>

<b>MỞ ĐẦU... 5</b>

<b>1. Lý do chọn đề tài... 5</b>

<b>2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu...5</b>

<b>3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu...6</b>

<b>4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu...7</b>

<b>5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của tiểu luận...7</b>

<b>6. Kết cấu của tiểu luận...7</b>

<b>Chương 1... 9</b>

<b>1.1 Giới thiệu về hệ thống chính trị Việt Nam...9</b>

<b>1.2 Vị trí, vai trị của Nhà nước trong hệ thống chính trị Việt Nam...10</b>

<b>Chương 2... 13</b>

<b>2.1. Đường lối xây dựng Nhà nước từ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI đếnĐại hội lần thứ IX của Đảng...13</b>

<b>2.2. Đường lối xây dựng Nhà nước từ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X đếnĐại hội lần thứ XIII của Đảng...14</b>

</div><span class="text_page_counter">Trang 5</span><div class="page_container" data-page="5">

<b>MỞ ĐẦU1. Lý do chọn đề tài</b>

Hiện nay khi mà mức sống xã hội của người dân ngày càng cao và khoa học kỹ thuật ngày càng phát triển thì đi kèm với đó chính là sự tự do thơng tin cũng như dân chủ của mỗi người cũng sẽ càng lớn, lợi dụng điều đó nên các thế lực thù địch, phản động sẽ có thể tung những thơng tin sai lệch, kích thích tạo bạo động dựa trên lịng tin của nhân dân. Một đất nước muốn phát triển thì nhân dân phải đoàn kết, phải tin tưởng vào Nhà nước, niềm tin ở nhân dân cũng chính là cơ sở vững chắc để tạo nên sức mạnh. Vì thế việc xây dựng một bộ máy nhà nước trong sạch, đáp ứng được nguyện vọng của nhân dân, cũng như là Nhà nước được nhân dân tin tưởng là điều kiện tiên quyết sau khi nước ta giành được độc lập. Nhà nước được xem là trụ cột của hệ thống chính trị, thể hiện ý chí và quyền lực của nhân dân, thay mặt nhân dân quản lý đất nước. Vì Nhà nước có vai trị quan trọng như vậy nên Đảng ta phải có đường lối xây dựng Nhà nước đúng đắn, phù hợp với từng giai đoạn phát triển của đất nước. Việc đưa ra đường lối xây dựng rõ ràng, hợp lý, được sự tin yêu của nhân dân sẽ giúp đất nước phát triển ổn định, bền vững. Trong thời kỳ hội nhập, đổi mới hiện nay thì những đường lối, chính sách phát triển đất nước, xây dựng Nhà nước ngày càng được hoàn thiện, củng cố. Mỗi người dân Việt Nam nói chung, cũng như là sinh viên nói riêng cần phải hiểu rõ được đường lối xây dựng Nhà nước của Đảng Cộng sản để thực hiện theo yêu cầu của Đảng. Bên cạnh đó, việc nắm rõ các thơng tin này cũng giúp cho chúng ta tránh việc bị những thành phần phản động dụ dỗ, lừa gạt, chống lại Đảng và Nhà nước. Tác giả mong muốn tiểu luận sẽ góp phần giúp người đọc có thể hiểu rõ hơn về đường lối xây dựng Nhà nước mà Đảng ta đã chọn, những thành tựu mà nước ta đã đạt được, những hạn chế mà Nhà nước phải khắc phục. Với những lý do trên tác giả xin phép được chọn đề tài “Đường lối xây dựng Nhà nước của Đảng Cộng sản thời kỳ đổi mới” để thực hiện tiểu luận kết thúc mơn học.

<b>2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu</b>

<i>Mục đích nghiên cứu</i>

- Nghiên cứu và góp phần làm sáng tỏ những nội dung cơ bản về Nhà nước và đường lối xây dựng Nhà nước của Đảng thời kỳ đổi mới.

</div><span class="text_page_counter">Trang 6</span><div class="page_container" data-page="6">

- Tìm hiểu và mang lại cái nhìn rõ hơn về quá trình xây dựng Nhà nước của Đảng Cộng sản Việt Nam thời kỳ đổi mới.

- Tổng kết những thành tựu mà Đảng ta đã đạt được, những mặt hạn chế cần xem xét. Từ đó rút ra những bài học quý giá, kinh nghiệm quý báu trong quá trình xây dựng Nhà nước, bên cạnh đó đưa ra những biện pháp khắc phục mặt hạn chế góp phần nâng cao hiệu quả trong công tác xây dựng Nhà nước.

<i>Nhiệm vụ nghiên cứu</i>

Để đạt được những mục đích trên, tiểu luận cần phải thực hiện được các nhiệm vụ như sau:

- Trình bày đầy đủ, rõ ràng về Nhà nước Việt Nam, hệ thống các quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng về xây dựng Nhà nước trong thời kỳ đổi mới.

- Trình bày quá trình Đảng Cộng sản thực hiện các chủ trương, chính sách đã đề ra trong xây dựng Nhà nước thời kỳ đổi mới.

- Đánh giá những thành tựu và hạn chế trong quá trình thực hiện xây dựng Nhà nước của Đảng ta.

- Rút ra những bài học quý giá trong quá trình xây dựng Nhà nước thời kỳ đổi mới; đưa ra một số giải pháp để khắc phục những điểm hạn chế cũng như góp phần nâng cao hiệu quả xây dựng Nhà nước.

<b>3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu</b>

<i>Đối tượng nghiên cứu</i>

Tiểu luận tập trung nghiên cứu những nội dung cơ bản về đường lối xây dựng Nhà nước thời kỳ đổi mới được đưa ra trong các kỳ Đại hội đại biểu tồn quốc. Bên cạnh đó cũng nghiên cứu về thực tiễn thực hiện các chủ trương, chính sách đã đề ra của Đảng về xây dựng Nhà nước trong thời kỳ đổi mới.

<i>Phạm vi nghiên cứu</i>

Tiểu luận tập trung nghiên cứu đường lối xây dựng Nhà nước trong thời kỳ đổi mới của Đảng Cộng sản Việt Nam qua các văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc.

<b>4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu</b>

<i>Cơ sở lý luận</i>

</div><span class="text_page_counter">Trang 7</span><div class="page_container" data-page="7">

Tiểu luận được nghiên cứu dựa trên lý luận của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về vấn đề xây dựng Nhà nước trong thời kỳ đổi mới.

<i>Phương pháp nghiên cứu</i>

Trong quá trình thực hiện tiểu luận, tác giả kết hợp nhiều phương pháp nghiên cứu khác nhau ví dụ như phương pháp phân tích, phương pháp tổng hợp, phương pháp so sánh… Trong đó hai phương pháp nghiên cứu được sử dụng chủ yếu là phương pháp lịch sử và phương pháp logic.

<b>5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của tiểu luận</b>

<i>Ý nghĩa khoa học</i>

Tiểu luận góp phần cung cấp và làm rõ những nội dung cơ bản về đường lối xây dựng Nhà nước của Đảng Cộng sản thời kỳ đổi mới.

<i>Ý nghĩa thực tiễn</i>

- Tiểu luận trình bày đầy đủ, rõ ràng, quá trình Đảng xây dựng Nhà nước thời kỳ đổi mới, góp phần tổng kết lịch sử phát triển, đổi mới của Nhà nước Việt Nam.

- Đánh giá thực tiễn quá trình thực hiện xây dựng Nhà nước, đề xuất một số giải pháp khắc phục mặt hạn chế. Từ đó rút ra những kinh nghiệm quý giá trong công cuộc xây dựng Nhà nước.

- Tiểu luận còn được xem như một tài liệu tham khảo cho việc tìm hiểu về đường lối xây dựng Nhà nước của Đảng Cộng sản Việt Nam thời kỳ đổi mới.

<b>6. Kết cấu của tiểu luận</b>

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, tiểu luận được chia làm 3 chương:

Chương 1: Giới thiệu về nhà nước và đường lối xây dựng nhà nước của Đảng Cộng sản Việt Nam thời kỳ đổi mới

Chương 2: Nội dung của đường lối xây dựng nhà nước của Đảng Cộng sản Việt Nam thời kỳ đổi mới

Chương 3: Đánh giá về đường lối xây dựng nhà nước của Đảng Cộng sản Việt Nam thời kỳ đổi mới

</div><span class="text_page_counter">Trang 8</span><div class="page_container" data-page="8">

<b>Chương 1</b>

<b>GIỚI THIỆU VỀ HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ VIỆT NAM VÀ VỊ TRÍ, VAI TRỊCỦA NHÀ NƯỚC TRONG HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ</b>

<b>1.1 Giới thiệu về hệ thống chính trị Việt Nam</b>

Trong mọi xã hội có giai cấp, quyền lực của chủ thể cầm quyền được thực hiện bằng một hệ thống thiết chế và tổ chức chính trị nhất định. Đó là hệ thống chính trị. Hệ thống chính trị xuất hiện cùng với sự thống trị của giai cấp, Nhà nước và thực hiện đường lối chính trị của giai cấp cầm quyền, do hệ thống chính trị mang bản chất giai cấp của giai cấp cầm quyền.

Việt Nam là một quốc gia mà chủ thể chân chính của quyền lực chính là giai cấp công nhân và nhân dân lao động. Chính vì lẽ đó mà hệ thống chính trị của nước ta là cơ chế, là công cụ nhằm thực hiện hóa quyền làm chủ của nhân dân lao động dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Dựa vào yếu tố trên, ta có thể nhận thấy được hệ thống chính trị nước ta có những bản chất như sau:

<i>- Một, hệ thống chính trị ở nước ta mang bản chất của giai cấp công nhân. Dưới</i>

sự lãnh đạo của Đảng, nhân dân ta mà dẫn đầu là giai cấp công nhân đã đứng dậy chiến đấu, giành lấy quyền lực và xây dựng nên hệ thống chính trị của mình. Hệ thống chính trị đó tất yếu phải xoay quanh những lập trường quan điểm của giai cấp cơng nhân.

<i>- Hai, hệ thống chính trị nước ta mang bản chất dân chủ, cụ thể như sau: Quyền</i>

lực thuộc về tay nhân dân, Nhà nước được xây dựng nên là một Nhà nước của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản.

<i>- Ba, hệ thống chính trị nước ta mang bản chất thống nhất không đối kháng. Bản</i>

chất đó dựa trên cơ sở chế độ cơng hữu về tư liệu sản xuất chủ yếu, về sự thống nhất giữa những lợi ích cơ bản của giai cấp cơng nhânm nhân dân lao động và toàn thể dân tộc.

Hệ thống chính trị nước ta là một hệ thống có tổ chức mà ở đó các tổ chức, các thành phần quyền lực chuyên biệt hóa về cách thức làm việc nhưng lại rất thống nhất. Hệ thống chính trị Việt Nam nhìn chung đang khá hồn chỉnh và từng bước hoàn thiện

</div><span class="text_page_counter">Trang 9</span><div class="page_container" data-page="9">

hơn để đẩy mạnh được vai trò của từng các thể nhỏ cũng như tăng cường sức mạnh của toàn bộ hệ thống.

Hệ thống chính trị ở nước ta hiện nay có những đặc điểm như sau:

<i>- Một là, tất cả các tổ chức trong hệ thống chính trị của nước ta đều sử dụng Chủ</i>

nghĩa Mác - Lênin và Tư tưởng Hồ Chí Minh như là kim chỉ nam, là nền tảng tư tưởng và chính trị cho mọi hành động của tổ chức

<i>- Hai là, hệ thống chính trị nước ta được đặt dưới sự lãnh đạo cảu Đảng Cộng sản</i>

Việt Nam.

<i>- Ba là, hệ thống chính trị nước ta hiện nay được tổ chức và vận hành theo</i>

nguyên tắc tập trung dân chủ

<i>- Bốn là, hệ thống chính trị đảm bảo được sự thống nhất giữa bản chất giai cấp</i>

cơng nhân và tính nhân dân, tính dân tộc rộng rãi. Tổ chức hệ thống chính trị Việt Nam hiện nay bao gồm: - Đảng Cộng sản Việt Nam

- Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

- Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức gồm: Cơng đồn Việt Nam, Đồn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Hội Cựu chiến binh Việt Nam, Hội nông dân Việt Nam.

- Cơng đồn

- Các tổ chức chính trị - xã hội khác

Trong hệ thống chính trị Việt Nam, Đảng Cộng sản Việt Nam vừa là một tổ chức thành viên của Mặt trận, vừa là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội, là hạt nhân của hệ thống chính trị. Nhà nước là trung tâm của hệ thống chính trị.

<b>1.2 Vị trí, vai trị của Nhà nước trong hệ thống chính trị Việt Nam</b>

Nhà nước là trụ cột của hệ thống chính trị nước ta, là cơng cụ tổ chức thực hiện ý chí và quyền lực của nhân dân trong đời sống xã hội. Đó là Nhà nước của dân, do dân và vì dân. Mặt khác, giai cấp công nhân cai trị đất nước và thực hiện đường lối chính trị của đảng. Đảng lãnh đạo đất nước thực hiện và bảo vệ đầy đủ quyền chủ quyền của nhân dân.

Như vậy, nhà nước xã hội chủ nghĩa vừa là cơ quan quyền lực, là bộ máy chính trị, hành chính, vừa là tổ chức kiểm sốt kinh tế, văn hóa, xã hội của nhân dân. Quyền lực

</div><span class="text_page_counter">Trang 10</span><div class="page_container" data-page="10">

nhà nước là thống nhất và các cơ quan được phân chia và phối hợp chặt chẽ giữa các quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp.

Quốc hội là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Quốc hội do nhân dân bầu ra thông qua bầu cử trực tiếp, Quốc hội là cơ quan duy nhất có quyền cơng bố hiến pháp và các đạo luật (lập hiến và lập pháp). Nghị viện quyết định những chính sách cơ bản về đối nội và đối ngoại, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, những nguyên tắc trung tâm về tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước, các quan hệ và hoạt động xã hội, hoạt động của công dân. Quốc hội thực hiện quyền giám sát tối cao với tồn bộ hoạt động của Nhà nước.

Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phịng và đối ngoại. Chính phủ là cơ quan chấp hành, chịu trách nhiệm trước Quốc hội và phải báo cáo công tác trước Quốc hội. Trên ý nghĩa đó, Chính phủ được gọi là cơ quan hành pháp.

Tịa án các cấp là cơ quan nhân danh Nhà nước, thể hiện thái độ và ý chí của Nhà nước trong các vấn đề một cách độc lập và chỉ tuân theo pháp luật. Tòa án là cơ quan duy nhất có quyền áp dụng hình phạt hình sự, khơng ai bị coi là có tội và phải chịu hình phạt cho đến khi bản án có hiệu lực.

Để đảm bảo pháp luật được tuân thủ nghiêm chỉnh, đúng người đúng tội, Viện kiểm sát nhân dân được tổ chức có hệ thống, tập trung và độc lập để thực thi quyền lực của mình đối với cơ quan nhà nước và các cơ quan khác. Thực hành quyền công tố và kiểm sát việc điều tra, truy tố... Chính vì lẽ đó, các tổ chức của tịa án và cơ quan công tố được gọi là cơ quan tư pháp.

Nhà nước thực hiện quản lý xã hội bằng pháp luật, đồng thời coi trọng giáo dục nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của nhân dân. Vì vậy, cần tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa.

</div><span class="text_page_counter">Trang 11</span><div class="page_container" data-page="11">

<b>Chương 2</b>

<b>NỘI DUNG CỦA ĐƯỜNG LỐI XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM THỜI KỲ ĐỔI MỚI</b>

<b>2.1. Đường lối xây dựng Nhà nước từ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIđến Đại hội lần thứ IX của Đảng</b>

<i>-Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI: Đại hội giao cho Ban Chấp hành Trung</i>

ương khố VI chỉ đạo thực hiện thành cơng những nhiệm vụ đề ra trong Báo cáo chính trị và nhấn mạnh những nhiệm vụ về việc xây dựng nhà nước như sau: Nâng cao hiệu lực quản lý của Nhà nước. Nêu cao vị trí và vai trị của Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp, tạo điều kiện cho các cơ quan dân cử thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn theo Hiến pháp quy định. Tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa và quản lý xã hội bằng pháp luật. Phân định rành mạch nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm của cơ quan nhà nước từng cấp theo nguyên tắc tập trung dân chủ, phân biệt rõ chức năng quản lý hành chính - kinh tế với quản lý sản xuất - kinh doanh, kết hợp quản lý theo ngành với quản lý theo địa phương và vùng lãnh thổ. Chấn chỉnh bộ máy quản lý nhà nước theo hướng tinh, gọn, có đủ năng lực thể chế hố đường lối, chủ trương của Đảng thành pháp luật, chính sách cụ thể; xây dựng và tổ chức thực hiện các kế hoạch nhà nước; quản lý và điều hành có hiệu quả các hoạt động kinh tế; xã hội; giữ vững pháp luật, kỷ cương và trật tự, an toàn xã hội.

<i>-Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII: Đại hội đã thông qua Cương lĩnh xây</i>

dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Cương lĩnh xác định quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta là một quá trình lâu dài, trải qua nhiều chặng đường. Đường lối xây dựng Nhà nước của Đảng trong thời kỳ đổi mới được đề cập với những phương hướng như sau: Xây dựng Nhà nước xã hội chủ nghĩa, Nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân, lấy liên minh giai cấp cơng nhân với giai cấp nơng dân và tầng lớp trí thức làm nền tảng, do đảng cộng sản lãnh đạo. Thực hiện đầy đủ quyền dân chủ của nhân dân, giữ nghiêm kỷ cương xã hội, chuyên chính với mọi hành động xâm phạm lợi ích của Tổ quốc và của nhân dân.

- <i>Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII: Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII</i>

Đảng Cộng sản Việt Nam kêu gọi toàn Đảng, toàn dân, tồn qn đồn kết một lịng,

</div><span class="text_page_counter">Trang 12</span><div class="page_container" data-page="12">

vượt mọi khó khăn, hăng hái phấn đấu thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội VIII của Đảng, đưa công cuộc đổi mới lên tầm cao mới, đẩy mạnh sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc mà nhiệm vụ trung tâm là cơng nghiệp hố, hiện đại hố đất nước vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, văn minh, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội. Để đạt được mục tiêu đó cần phải nâng cao năng lực và hiệu quả quản lý kinh tế của Nhà nước. Thực hiện đúng chức năng quản lý nhà nước về kinh tế và chức năng chủ sở hữu tài sản công của của Nhà nước. Tiếp tục cải cách bộ máy nhà nước, xây dựng và hồn thiện nhà nước Cộng hịa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Để xây dựng, kiện toàn bộ máy nhà nước vững mạnh, trong sạch, có hiệu lực và hiệu quả, trong 5 năm tới, phải thực hiện tốt các nhiệm vụ sau đây: Đổi mới, nâng cao chất lượng công tác lập pháp và giám sát của Quốc hội đối với toàn bộ hoạt động của Nhà nước; tiến hành cải cách hành chính dựa trên cơ sở pháp luật và tiến hành đồng bộ trên các mặt: cải cách thể chế hành chính, tổ chức bộ máy và xây dựng, kiện toàn đội ngũ cán bộ, cơng chức hành chính; cải cách tổ chức và hoạt động tư pháp; đẩy mạnh đấu tranh chống tham nhũng.

- <i>Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX: Đại hội đã đề ra những phương hướng</i>

nhằm đẩy mạnh cải cách tổ chức và hoạt động của nhà nước, phát huy dân chủ, tăng cường pháp chế: Xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa dưới sự lãnh đạo của Đảng. Cải cách tổ chức và hoạt động của Nhà nước gắn liền với xây dựng, chỉnh đốn Đảng, đổi mới nội dung, phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước. Xây dựng bộ máy nhà nước tinh gọn; nâng cao chất lượng hoạt động của các tổ chức đảng và đảng viên trong các cơ quan nhà nước. Cải cách thể chế và phương thức hoạt động của Nhà nước. Phát huy dân chủ, giữ vững kỷ luật, kỷ cương, tăng cường pháp chế. Xây dựng đội ngũ cán bộ, cơng chức trong sạch, có năng lực. Đấu tranh chống tham nhũng.

<b>2.2. Đường lối xây dựng Nhà nước từ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X đếnĐại hội lần thứ XIII của Đảng</b>

- <i>Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X: Đại hội đã đề ra những phương hướng</i>

nhầm nâng cao vai trò và hiệu lực quản lý của Nhà nước. Nhà nước tập trung thực hiện tốt các chức năng nhằm tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Nhà nước ban hành cơ chế để Mặt trận và các đoàn thể nhân dân thực

</div>