<span class="text_page_counter">Trang 1</span><div class="page_container" data-page="1">

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI

KHOA HTTT KINH TẾ & THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ

<b>BÀI THẢO LUẬN NHĨM 9THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ CĂN BẢN</b>

<b>Đề tài: Tìm hiểu về công nghệ blockchain (hoặc Internet vạn vật - IOT) vàứng dụng của nó trong TMĐT ở Việt Nam hiện nay</b>

<i><b>Giảng viên giảng dạy: Trần Hoài NamMã lớp: 231__PCOM0111_07</b></i>

Hà Nội, 2023

</div><span class="text_page_counter">Trang 2</span><div class="page_container" data-page="2">

<b>MỤC LỤC</b>

<b>MỤC LỤC...2</b>

<b>MỞ ĐẦU...3</b>

<b>CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ CƠNG NGHỆ BLOCKCHAIN...4</b>

1. Lịch sử hình thành và phát triển của công nghệ blockchain...4

2. Khái niệm về công nghệ blockchain(theo aws.amazon.com)...6

3. Đặc điểm của công nghệ blockchain(theoaws.amazon.com) ...6

4. Cấu trúc mạng blockchain...7

5. Cách thức hoạt động của mạng blockchain...10

<b>CHƯƠNG II: ỨNG DỤNG CỦA CÔNG NGHỆ BLOCKCHAIN TRONGTHƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ Ở VIỆT NAM...11</b>

<b>CHƯƠNG III: ĐÁNH GIÁ ỨNG DỤNG CỦA CÔNG NGHỆBLOCKCHAIN ĐỐI VỚI CÁC ỨNG DỤNG THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬVIỆT NAM...17</b>

1. Lợi ích của cơng nghệ Blockchain...17

2. Hạn chế của công nghệ Blockchain...18

</div><span class="text_page_counter">Trang 3</span><div class="page_container" data-page="3">

<b>MỞ ĐẦU</b>

Trong thời đại số hóa và sự phát triển nhanh chóng của thương mại điện tử (TMĐT), công nghệ blockchain đã nổi lên như một công cụ đột phá có tiềm năng thay đổi cách chúng ta thực hiện giao dịch và xử lý dữ liệu. Với tính năng độc đáo của mình, blockchain khơng chỉ mang lại tính bảo mật và minh bạch mà cịn tạo ra một môi trường tin cậy cho các bên tham gia trong TMĐT.

Ở Việt Nam, công nghệ blockchain đang thu hút được sự quan tâm và ứng dụng trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là trong lĩnh vực TMĐT. Với sự gia tăng của số lượng người mua hàng trực tuyến và nhu cầu tăng cường tính an tồn và minh bạch trong giao dịch, các doanh nghiệp đang tìm cách áp dụng công nghệ blockchain để nâng cao trải nghiệm mua sắm và xây dựng lòng tin cho khách hàng.

Với mong muốn tìm hiểu thêm về cơng nghệ này, nhóm em đã chọn đề tài: Tìm hiểu về cơng nghệ blockchain và ứng dụng của nó trong TMĐT ở Việt Nam hiện nay. Trong bài thảo luận này, chúng ta sẽ khám phá cách mà công nghệ blockchain đang được áp dụng trong TMĐT tại Việt Nam hiện nay, và nhìn vào tương lai đầy tiềm năng của nó trong việc tạo ra một mơi trường TMĐT an tồn, minh bạch và tin cậy. Ngoài ra, chúng ta sẽ cùng nhau đánh giá các lợi ích và thách thức của việc áp dụng công nghệ này trong môi trường TMĐT đang phát triển nhanh chóng của Việt Nam.

</div><span class="text_page_counter">Trang 4</span><div class="page_container" data-page="4">

<b>CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ CÔNG NGHỆBLOCKCHAIN</b>

<b>1.Lịch sử hình thành và phát triển của cơng nghệ blockchain</b>

Trong vài thập kỷ, qua con người đã được chứng kiến q trình bùng nổ của mạng lưới cơng nghệ. Luồng thông tin khổng lồ chưa bao giờ được tự do và đi xa đến thế. Mọi thứ đều có thể giải quyết thông qua thế giới online, từ việc ăn mặc, mua sắm, cơng việc, hẹn hị,…tất cả đều có thể hồn thành mà khơng cần đến nơi làm việc trực tiếp. Khi bạn nhận được một file word, excel hay một gmail thì thực chất nó chỉ là một bản copy khơng hơn, khơng kém, nhưng đó chỉ là những chuyện khơng bị ảnh hưởng cịn khi động vào tiền, cổ phiếu hay các việc liên quan đến tiền thì mọi chuyện lại khác. Chính vì thế mà ngày nay người ta thường dựa vào các ngân hàng, chính phủ hoặc các bên trung gian có quyền hành, nhưng qua thời gian và đi cùng đó là cơng nghệ ngày càng phát triển thì những tổ chức một thời giúp ta yên tâm khi giao tiền cho họ giữ lại trở thành nỗi lo lắng bởi hệ thống của họ có khả năng bị hack, chuỗi vận hành chậm chạp và mất thời gian, thông tin khách hàng bị rị rỉ,…Liệu có cách nào tạo ra một mạng Internet không chỉ đơn thuần là thông tin mà thực sự có lợi đối với từng cá nhân – một hệ thống lớn mang tính tồn cầu có thể phân cấp quản lý cùng lúc hàng triệu máy tính khác nhau, cho phép từ tiền bạc đến tài sản vơ hình được lưu trữ, quản lý, giao dịch, di dời, trao đổi mà không cần tới các bên trung gian? Câu trả lời là Blockchain.

Vậy Blockchain ra đời như thế nào?

</div><span class="text_page_counter">Trang 5</span><div class="page_container" data-page="5">

Blockchain (chuỗi khối) tên ban đầu là một cơ sở dữ liệu phân cấp lưu trữ thông tin trong các khối thông tin được liên kết với nhau bằng mã hóa và mở rộng theo thời gian. Blockchain được thiết kế để chống lại sự thay đổi của dữ liệu: Một khi dữ liệu đã được mạng lưới chấp nhận thì sẽ khơng có cách nào thay đổi được nó.

Vào năm 1991 các nhà nghiên cứu Stuart Haber và W. Scott Stornetta đã giới thiệu nghiên cứu được bảo mật bằng mật mã, theo đó khơng ai có thể giả mạo dấu thời gian của tài liệu.

Theo đó vào năm 1992 họ đã nâng cấp hệ thống và tích hợp vào các cây Merkle cho phép tích hợp được nhiều thông tin trong một khối duy nhất. Tuy nhiên vào năm 2008 lịch sử của công nghệ blockchain mới trở nên liên quan, nhờ có cơng việc của một người hoặc một nhóm người ẩn danh lấy tên là satoshi nakamoto. Satoshi nakamoto được coi là bộ não đứng đằng sau cơng nghệ blockchain. Có rất ít thơng tin về satoshi vì họ cho rằng ơng hoặc là một nhóm người ẩn danh có thể làm việc trên Bitcoin, ứng dụng đầu tiên của công nghệ sổ cái, vào năm 2009 Satoshi Nakamoto đã phát hành whitepaper đầu tiên về công nghệ. Trong whitepaper, ông đã cung cấp chi tiết về cách công nghệ được trang bị tốt để nâng cao niềm tin kỹ thuật số dựa trên khía cạnh phân quyền có nghĩa là khơng ai có thể kiểm sốt bất cứ điều gì, một hệ thống hoàn toàn phân tán hay phi tập trung, khơng hề có sự tồn tại của server trung tâm hoặc một bên trung gian nào vì mọi thứ đều được mã hoá dựa trên các bằng chứng, thay vì sự tin tưởng.

</div><span class="text_page_counter">Trang 6</span><div class="page_container" data-page="6">

Sau khi satoshi rút khỏi hiện trường và giao công nghệ bitcoin cho các nhà nghiên cứu cốt lõi khác, từ đó đã tạo nên lịch sử của công nghệ blockchain.

<b>2. Khái niệm về công nghệ blockchain(theo aws.amazon.com)</b>

Công nghệ Blockchain là một cơ chế cơ sở dữ liệu tiên tiến cho phép chia sẻ thông tin minh bạch trong một mạng lưới kinh doanh. Cơ sở dữ liệu blockchain lưu trữ dữ liệu trong các khối được liên kết với nhau trong một chuỗi. Dữ liệu có sự nhất qn theo trình tự thời gian vì bạn khơng thể xóa hoặc sửa đổi chuỗi mà khơng có sự đồng thuận từ mạng lưới. Do đó, bạn có thể sử dụng cơng nghệ blockchain để tạo một sổ cái không thể chỉnh sửa hay biến đổi để theo dõi các đơn đặt hàng, khoản thanh toán, tài khoản và những giao dịch khác. Hệ thống có những cơ chế tích hợp để ngăn chặn các mục nhập giao dịch trái phép và tạo ra sự nhất quán trong chế độ xem chung của các giao dịch này.

<b>3. Đặc điểm của công nghệ blockchain(theoaws.amazon.com)</b>

Công nghệ Blockchain có một số đặc điểm quan trọng sau:

<i><b>Phi tập trung</b></i>

Phi tập trung trong chuỗi khối là chỉ việc chuyển quyền kiểm soát và ra quyết định từ một thực thể tập trung (cá nhân, tổ chức hoặc nhóm) sang một mạng lưới phân tán. Các mạng lưới chuỗi khối phi tập trung sử dụng tính minh bạch để giảm nhu cầu phải có sự tin tưởng giữa những người tham gia. Các mạng lưới này cũng ngăn cản những người tham gia sử dụng quyền hạn hoặc quyền kiểm soát lên lẫn nhau theo những cách làm suy yếu chức năng của mạng lưới.

<i><b>Bất biến</b></i>

Bất biến có nghĩa là một cái gì đó khơng thể thay đổi hay biến đổi được. Khơng người tham gia nào có thể làm giả giao dịch sau khi ai đó đã ghi lại giao dịch này vào sổ cái được chia sẻ. Nếu bản ghi giao dịch có lỗi, bạn phải thêm giao dịch mới để bù trừ cho lỗi và cả hai giao dịch đều được hiển thị trong mạng lưới.

<i><b>Đồng thuận</b></i>

Một hệ thống chuỗi khối thiết lập các quy tắc về sự đồng thuận của người tham gia cho phép ghi lại các giao dịch. Bạn chỉ có thể ghi lại các giao dịch mới khi đa số người tham gia mạng lưới đồng thuận.

<b>4. Cấu trúc mạng blockchain</b>

</div><span class="text_page_counter">Trang 7</span><div class="page_container" data-page="7">

Cấu trúc mạng blockchain là một hệ thống phân tán được sử dụng để lưu trữ và quản lý dữ liệu một cách an toàn và đáng tin cậy. Dưới đây là một cấu trúc mạng blockchain cơ bản:

<b>4.1.</b> Khối (Block): Một khối là một tập hợp các giao dịch hoặc thơng tin khác được gom nhóm lại và được thêm vào blockchain. Mỗi khối chứa một phần dữ liệu và một phần chữ ký số để xác nhận tính tồn vẹn của dữ liệu đó.

<b>4.2.</b> Chuỗi (Chain): Chuỗi là một loạt các khối được liên kết với nhau bằng cách sử dụng chữ ký số. Mỗi khối trong chuỗi chứa một liên kết đến khối trước đó và một liên kết đến khối tiếp theo, tạo thành một chuỗi liên kết không thể thay đổi.

<b>4.3.</b> Phiên bản (Versioning): Mạng blockchain có thể có nhiều phiên bản của chính nó. Mỗi phiên bản có thể được lưu trữ trên các nút trong mạng và các phiên bản mới có thể được thêm vào khi có sự đồng thuận từ các nút khác nhau.

</div><span class="text_page_counter">Trang 8</span><div class="page_container" data-page="8">

Thứ nhất, Blockchain 1.0 – Tiền tệ và thanh toán

Blockchain 1.0 được ứng dụng chủ yếu trong tiền mã hóa. Phiên bản này gồm việc kiều hối, chuyển đổi tiền tệ, đồng thời tạo hệ thống thanh toán kỹ thuật số.

Hay nói cách khác, Blockchain 1.0 giúp những giao dịch tiền ảo trở nên phi tập trung, diễn ra minh bạch, nhanh chóng.

Thứ hai, Blockchain 2.0 – Tài chính và thị trường

Blockchain 2.0 ứng dụng trong việc xử lý tài chính, cũng như ngân hàng(trái phiếu, cổ phiếu, nợ, chứng khoán,…).

Điểm nổi bật của phiên bản này đó chính là được nâng cấp Smart Contract(hợp đồng thơng minh). Đây chính là hợp đồng lập trình sẵn, được ký kết giữa các bên tham gia và giám sát chặt chẽ.

Smart Contract không bị can thiệp bởi các bên thứ 3. Điều này giúp bảo đảm được tính bảo mật ở mức cao nhất.

Thứ ba, Blockchain 3.0 - Ứng dụng phi tập trung (Dapp) Blockchain 3.0 chính là sự kết hợp giữa Smart Contract(Blockchain 2.0) cùng Dapp(ứng dụng phân tán)– nơi dữ liệu được lưu tại kho lưu trữ phi tập trung và được viết bởi ngơn ngữ lập trình.

Khơng chỉ phục vụ cho tài chính, phiên bản này cịn hướng tới nhiều lĩnh vực khác như giáo dục, Y tế, nghệ thuật hay chính phủ.

Thứ tư, Blockchain 4.0 – Ứng dụng vào doanh nghiệp

Blockchain 4.0 phát triển tập trung chủ yếu vào các công ty/ doanh nghiệp. Chúng giúp tạo và chạy những ứng dụng giao dịch hiệu quả, an tồn và nhanh chóng hơn.

Một doanh nghiệp dù mới thành lập vẫn có thể phát triển được ứng dụng phân quyền nhờ Blockchain 4.0.

</div><span class="text_page_counter">Trang 9</span><div class="page_container" data-page="9">

Cơng ty có thể quyết định tới những dữ liệu mà tài khoản được xem nào đó. Tuy nhiên vẫn đảm bảo tính bảo mật, đồng thời khơng sửa đổi được thông tin, khả năng lưu trữ tự động khi thực hiện giao dịch và thanh toán.

<b>4.4.</b> Nút (Node): Mỗi nút trong mạng blockchain đại diện cho một máy tính hoặc một thiết bị trong hệ thống. Các nút này tham gia vào việc xác nhận và xử lý giao dịch, xây dựng và duy trì chuỗi khối. Giao dịch (Transaction): Giao dịch đại diện cho các hoạt động và thông tin được gửi và xác nhận bởi các thành viên trong mạng blockchain. Các giao dịch này được gom nhóm lại trong các khối và sau đó được thêm vào chuỗi khối.

<b>4.5 Cơ chế đồng thuận (Consensus Mechanism): Cơ chế đồng thuận là</b>

quá trình mà các nút trong mạng blockchain sử dụng để đạt đồng ý về trạng thái của hệ thống và xác định xem khối mới có thể được thêm vào chuỗi hay khơng. Các cơ chế đồng thuận như Proof of Work (PoW) hoặc Proof of Stake (PoS) được sử dụng để đảm bảo tính tồn vẹn và an tồn của dữ liệu.

</div><span class="text_page_counter">Trang 10</span><div class="page_container" data-page="10">

Cấu trúc mạng blockchain có thể phức tạp hơn tùy thuộc vào loại blockchain và ứng dụng cụ thể. Mỗi loại blockchain có thể có các yếu tố và cấu trúc khác nhau để phù hợp với mục đích và u cầu của nó.

Hiện nay, có 2 loại cơ chế đồng thuận được sử dụng phổ biến nhất: Proof-of-work (Bằng chứng cơng việc): Thuật tốn PoW vận hành bởi các thợ đào (nút – node) cùng tham gia giải quyết một bài toán mật mã để tạo ra khối tiếp theo.

Proof-of-stake ( Bằng chứng cổ phẩn): Để đơn giản hóa quá trình đào thưởng, khái niệm PoS được sử dụng khi cần xác minh nhiều mã thông báo (tokens – tiền điện tử).

<b>5. Cách thức hoạt động của mạng blockchain</b>

Có 3 nhóm chủ thể chính tham gia: Người dùng (user), các nút mạng (node) và thợ đào (miner)

Người dùng là những người tạo ra các giao dịch. Họ thực hiện các hoạt động trong mạng lưới, trao đổi giá trị như mua bán hàng, gửi và nhận tiền

Nút mạng (node) là tất cả các máy tính/ thiết bị kết nối với mạng có thể đọc và ghi thơng tin vào blockchain. Nút luôn được kết nối và đồng bộ với mạng. Một nút đầy đủ lưu trữ một bản sao của tất cả các giao dịch đã từng xảy ra theo thời gian thực

Thợ đào là các nút chạy một phần mềm chuyên dụng để tạo ra (đào) các khối mới và thêm nó blockchain. Để làm điều này, các thợ đào sẽ phải cạnh tranh với nhau trên cơ sở một cơ chế đồng thuận nhất định.

Khi một khối được thêm vào blockchain, tồn bộ mạng có nghĩa vụ phải cập nhật bản sao của blockchain với khối mới đó. Mỗi nút sẽ tự động đồng bộ và nhận được thông tin mới nhất. Khi một giao dịch được cập nhật, tất cả những chủ thể khác là các nút trong mạng lưới cần kiểm tra xem giao dịch có đúng khơng theo quy định (với một số quy định bắt buộc được thiết lập trước).

Quá trình này có thể mất nhiều thời gian khác nhau, tùy thuộc vào từng mạng blockchain. Các nút đều có thể đóng góp vào việc xác nhận một giao dịch hợp lệ, vì vậy việc gian lận trên nền tảng này là rất khó, nếu khơng muốn nói là khơng thể

Đây là nguyên tắc cơ bản đằng sau cơ chế đồng thuận, theo đó cho phép danh sách các giao dịch liên tục được mở rộng, chia sẻ và xác nhận trong thời gian thực bằng hàng nghìn xác nhận (confirm) của các nút khác. Điều này tạo nên khác biệt với các ứng dụng tài chính tập trung được sử dụng hiện nay đó là sự phân cấp, phi tập trung.

Ứng dụng Blockchain chính là một hướng mà chúng ta có thể lựa chọn áp dụng nhằm giải quyết thách thức trong eCommerce. Ở phần tiếp theo,

</div><span class="text_page_counter">Trang 11</span><div class="page_container" data-page="11">

doanh nghiệp hãy cùng Magenest tìm hiểu các cơ hội và ứng dụng của Blockchain trong thương mại điện tử nhé!

<b>CHƯƠNG II: ỨNG DỤNG CỦA CÔNG NGHỆBLOCKCHAIN TRONG THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ Ở VIỆT</b>

<b>Các lợi ích của blockchain khi ứng dụng trong thương mại điện tử</b>

Nhờ blockchain, các giao dịch tài chính trực tuyến có thể trở nên an tồn hơn. Điều này đem lại lợi ích to lớn cho cả người mua và người bán. Hơn nữa, blockchain cũng đem lại rất nhiều giá trị tích cực khác bao gồm: cắt giảm chi phí giao dịch, cải thiện quy trình kinh doanh, thực hiện giao dịch nhanh hơn và nâng cao trải nghiệm khách hàng.

Nâng cao bảo mật

Các vấn đề xảy ra trong giao dịch và dữ liệu là mối quan tâm lớn nhất với các thương hiệu thương mại điện tử. Theo Khảo sát tội phạm và lừa đảo kinh tế toàn cầu hàng năm của PriceWaterhouseCoopers năm 2020: 47% công ty đã gặp phải gian lận thẻ tín dụng trong 24 tháng qua với tổng số tiền thất thoát là $42 tỷ.

Blockchain cho phép xác thực danh tính bởi nhiều bên đáng tin cậy và đồng thời cung cấp mức độ bảo mật cao cấp nhất cho cơ sở dữ liệu khách

Tiết kiệm chi phí

</div><span class="text_page_counter">Trang 12</span><div class="page_container" data-page="12">

Một trong những lợi thế nổi bật của blockchain chính là cho phép các nhà bán lẻ kết hợp các dịch vụ như xử lý thanh tốn, quản lý hàng tồn kho, mơ tả sản phẩm,… để từ đó tiết kiệm chi phí cho việc mua và duy trì các hệ thống quản trị riêng biệt.

Ngồi ra, tiền điện tử như Bitcoin có thể được gửi trực tiếp từ người dùng này sang người dùng khác ngay lập tức, không cần phải thông qua hệ thống ngân hàng. Điều này làm giảm các khoản phí phải nộp cho ngân hàng để xử lý và thu mua lại tiền, hoặc các khoản phí mà các cơng ty thẻ tín dụng tính dựa trên các khoản thanh toán.

Các giao dịch đơn giản và dễ dàng hơn

Bởi vì các giao dịch trên blockchain được xử lý ngay lập tức và không thông qua ngân hàng truyền thống nào nên khơng có sự chậm trễ nào cho việc xử lý thanh tốn. Do đó, việc mua hàng có thể được thực hiện ngay lúc đó, tốc độ hoàn thành đơn hàng cũng trở nên nhanh hơn.

Cải tiến quy trình kinh doanh

</div>