Luận văn thạc sĩ Luật học: Hình phạt tù có thời hạn theo quy định của Bộ luật Hình sự năm 2015

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (7.44 MB, 92 trang )

Trang 1<div class="page_container" data-page="1">

BO GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO. BỘTƯPHÁP. TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

HINH PHẠT TU CÓ THỜI HAN THEO QUY ĐỊNH CUA

BỘ LUẬT HÌNH SỰ NAM 2015

(Định hướng ứng dụng)

HÀ NỘI - 2019

</div>Trang 2<div class="page_container" data-page="2">

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TAO BỘ TƯPHÁP. TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

HÌNH PHAT TU CĨ THỜI HAN THEO QUY ĐỊNH CUA

</div>Trang 3<div class="page_container" data-page="3">

LỜI CAMĐOAN.

Tôi xin cam đoan số liệu va kết quả trong luận văn là hoản toan

trung thực vả không trùng lấp với những để tải khác trong cùng lĩnh vựcnghiên cửu khoa học. Các số liệu, vi du đảm bao tính chính xác vả trung

thực. Các kết luận khoa học của luận văn chưa tửng được cơng bồ trong

bất ka cơng trình khoa học nao khác

Tác giả luận văn

Trần Thị Khánh Vân

</div>Trang 4<div class="page_container" data-page="4">

BANG CÁC TỪ VIET TAT

Toa annhân dân

Toa annhân dân tối cao"Trách nhiệm hình sự.

</div>Trang 5<div class="page_container" data-page="5">

MỞĐÀU „li CHƯƠNG 1: QUY ĐỊNH CUA BỘ LUẬT HÌNH SỰ NĂM 2015 VẺ...

HINH PHẠT TU CÓ THỜI HẠN

1.1. Khái niệm, mục đích, ý nghĩa cũa hình phat từ có thời hạn.

1.1.1. Khái niệm hành phat từ có thời han.1.12. Muc đích của lành phat từ có thời hạn

1.13. ¥ nghĩa của việ

1.2. Quy định của BLHS năm 2015 về hình phạt ti có thời hạn.

1.2.1. Thời han của hành phạt từ có thời hạn

áp dung lành phat từ có thời han..

1.2.2. Khoảng cách giữa mute tôi thiêu và toi da của hình phat từ có thời

sDgian của các Mung

23a7inh phat tit có thời han

1.24. Căn cứ quyết định hình phat từ có thời han...

1.2.5. Quyết định hình phạt tit có thời han trong một sơ trường hợp đặc

KET LUẬN CHUONG 1... 38 CHUONG2: THỰC TIEN ÁP DỤNG HÌNH PHAT TU CÓ THOIHAN TRONG NHỮNG NAM GAN BAY VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO...39 HIEU QUA ÁP DỤNG HÌNH PHẠT TU CĨ THỜI HẠN.

2.1. Thực tiễn áp dung hình phạt từ có thời hạn trong những năm gần.

3.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả áp dung hình phat ti có thời hạn....6L

2.1.2. Nhiing bit cập, han chế khủ áp đụng lànhphat tit có thời han3.1.3. Nguyên nhân của những hạn chế, vướng n

</div>Trang 7<div class="page_container" data-page="7">

MOpAU 1. Tính cấp thiết của dé tài

Trong luật hình sự Việt Nam, tù có thời han la hình phat trun thống và

có lịch sử lâu đời, đây lả hình phạt chính được quy định phổ biến trong các

chế tai của luật hình sự. Hình phạt ti có thời hạn lả một loại hinh phat nghiêmkhắc vì người bị kết án bị tước tự do, bi cách ly với xã hội, họ phải lao độngcãi tạo trong trại giam đưới sư quản lý và giám sắt chất chế. Tuy nhiên, hìnhphạt tù có thời hạn khơng mang tính chat trả thù hay hành hạ người bị kết ánmà có ÿ ngiữa cải tao giáo duc họ trở thành người có ích cho xã hội. Mục dichcủa hình phat là dm bão cơng lý, cơng bằng xã hội, cải tao, giáo duc ngườiphạm tơi và phịng ngửa tội pham Do đó, việc thi hành án phạt tù có thời hạn.

khơng chỉ nhằm trừng trị người phạm tơi, ma cịn giáo dục họ trở thành người.

có ích cho x8 hội, có ý thức tuân theo pháp luật và các quy tắc cla cuộc sốngxã hội chủ nghĩa, ngăn ngừa họ phạm tội mới. Thi hảnh án phạt tủ có thời hạn.con nhằm giáo đục người khác tơn trong pháp luật, có tác dung phịng ngừatơi pham.

Ké thừa các quy đính của BLHS năm 1985, BLHS năm 1900 (sửa đổi bổ

sung năm 2009), BLHS năm 2015, được sửa

gọi tit là BLHS năm 2015) có hiệu lực kể từ ngày D1 tháng 01 năm 2018 ra

đời đánh dầu một bước tiền quan trong, tao cơ sỡ pháp lý vững chắc cho cuộc

i, bd sung năm 2017 (sau đây.

đầu tranh phịng, chẳng tội phạm có hiệu qua; góp phân bao vệ chủ quyển, anninh cia đất nước, bão vệ chế độ, bão vé qun con người, quyền cơng dân,

lợi ích của Nha nước vả tổ chức, bao vệ va thúc day kinh tế thi trường xã hội chủ nghĩa phát triển đúng hướng, tạo môi trường zã hội và môi trường sinh

thai an toàn, lành manh cho moi người dân, đồng thời đáp ứng yêu cầu hộinhập quốc tế

Trong hé thống hình phat, tù có thời hạn là một trong những hình phat

chính có vị trí, vai tro hết sức quan trọng, được quy định trong đại đa số chế

</div>Trang 8<div class="page_container" data-page="8">

tải ở phan các tdi phạm, với phạm vi áp dung rất rộng, không phân biệt loại

tôi, nhóm tơi hay đổi tượng phạm tơi

'Việc nghiên cứu các quy định vẻ hình phạt tù có thời hạn theo quy định

của Bộ luật hình sự 2015 là hết sức cần thiết. Với mục đích lam rổ các quy định

trong BLHS năm 2015 vẻ hình phat tù có thời hạn, tác giã chon dé tải: "Hình.

phat tù có thời han theo quy định của Bộ luật hình sự năm 2015" dé thực

hiện luận văn thạc s luật học.

2. Tình hình nghiên cứu đề tai

Hình phat tù nói chung và hình phat tù có thời hạn nói riêng được nhà

nước sử dụng như một công cụ hữu hiệu trong dau tranh phịng ngừa va

chống tơi pham Trong khoa học pháp lý hình sự đã có nhiều cơng trìnhnghiên cửu về áp dụng hình phat tủ nói chung và hình phat ti có thời han nóitiêng như. Giáo rùi: Ludt hình swe Việt Nam Phần clung của Trường Baihoc Luét Ha Nội, Nzb, Cơng an nhân dân, 2017, Giáo trinh Ludt hình sự ViệtNam (phin chung) cia khoa Luật - Trường Đại học Quốc gia Hà Nội(GS.TSKH Lê Cam chủ biên), Nab. Đại học Quốc gia Ha Nội, 2003, Giáo

trình Ludt Hình swe Việt Nam phần clung (TS. Cao Thi Oanh chủ biên), Ngb. Giáo dục, Hà Nội, năm 2013; Giáo trinh Luật hình sự Việt Nam quyễn 1 (TS.

Pham Văn Beo chủ biến), Nxb. Chính tri quốc gia Hà Nội, năm 2009, Luân.

án tiễn sf luật hoc “Chế đinh rách nhiệm hình sự thao luật hình sự Việt Narn

của TS. Pham Manh Hủng (năm 2001); Luận an tiến luật học “Các hừnh

phat chỉnh trong luật hinh sự Việt Nam’ TS. Nguyễn Sơn (năm 2013); Luân

văn Thạc & Luật học “nh phat ti cơ thot hem trong Bộ luật hình sự năm

1999” cia tác giả Nguyễn Xuân Tĩnh năm 2001

Ngoài ra cũng có nhiêu bai báo đăng trên các tạp chí chun ngành wiét

vẻ các vẫn để liên quan đến các hình phạt nói chung va hình phat tủ có thời hạn nói riêng như. Hinh phat tù có thời han của tac giả Nguyễn Thi Hao, tap

</div>Trang 9<div class="page_container" data-page="9">

3chi Nghề luật số

óc độ so sánh giữa luật hình sự Việt Nam và cơng hịa Pháp của tác gia Trên‘Van Dũng, tap chí Tịa án nhân dân số 2/2012, tr 38 - 45, Hồn fhiện hình

(phat tit hình, tù cỏ thời hạn và phạt tiền theo yêu cầu cải cách tư pháp của tac giả Trịnh Quốc Toản, tạp chi Toa án nhân dân số 9/2008, tr. 2 - 7;Một số kiến ght góp phần hồn thiên các quy đinh vỗ hình phat tit có thời han nhằm đáp 017, tr. 65 - 69; Hình phạt tì cỏ thời han tiếp cận dưới

ứng yêu cầu của tinh hình mới của tác gia Hoàng Minh Đức, tap chi Nghệ luật

số 5/2013, tr. 68 - 70; Một số vấn dé téng hợp hình phat tit có thời han với an

reo trong thc tiễn xét xử hiện nay của tác gi Pham Mình Tuyên, tạp chỉ

Kiểm sát số 2/2014, tr. 39 - 43; Những vướng mắc ẩn đồ

phat tì có thời ham với ám trao trong thực tin xét xử hiện nay của tác giả

Pham Minh Tuyên, tap chi Tòa án nhân dân số 6/2012, tr. 17 - 21, Quyết đinh

hhinh phat tù cô thời han dt với người chuea thành niên pham tôi của tác giã Nguyễn Khắc Quang, tap chi Téa án nhân dân số 7/2012, tr. 0 - 12, 25, Si: đỗi Bộ luật hinh sự - Phương pháp tiếp cận và một số vẫn đề về hình phạt của tác giã Nguyễn Đức Tuần, tạp chi Luật học số 5/1996, tr 5

-Các cơng trình nghiên cứu khoa học nêu trên là tài liệu bổ ích, có giá trìsit dung trong quá trình nghiên cứu, gợi mỡ cho tác giả những ý tưởng khoa

học. Tuy nhiên cho đến nay vẫn chưa có một cơng trình nghiên cứu có hề

thống về hình phạt tù có thi han trong BLHS cũng như việc nâng cao hiệuquả của loại hình này trong đâu tranh phịng ngừa vả chẳng tội phạm.

3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn.3.1. Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu khái niêm, đặc điểm, ý ngiãa va phân tích các quy định về hình phat tủ có thời hạn trong BLHS năm 2015 cũng như thực tiễn áp

dụng, tắc giả đưa ra giải pháp hồn thiên, nâng cao hiệu qua của hình phat tù

có thời hạn trong đầu tranh phịng ngửa vả chúng tơi phạm.

</div>Trang 10<div class="page_container" data-page="10">

3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu.

Đổ thực hiện được mục đích nghiên cứu nêu trên, ban thân tác giã đất ra

vả giải quyết các nhiệm vụ cụ thé sau:

~ Nghiên cửu một số van để lý luận cơ bản vẻ hình phat, hệ thống hình.

phat như. Khai niêm, muc đích, nội dung và ý nghĩa của áp dụng hình phạt tùcó thời han theo quy định của pháp luật hình sự Việt Nam.

- Nghiên cứu các quy định về hình phat tủ có thời han và thực tiễn áp. dụng hình phạt tù có thời han trong một số năm gan đây tir thực tiễn tinh Lao

Cai. Qua đó tìm ra những vướng mắc trong qua trình áp dụng va đưa ra giãipháp khắc phục.

- Từ góc độ lý luên và thực tiến, để xuất một số giải pháp nhằm hồn

thiện một số quy định của hình phat tù cỏ thời hạn trong BLHS va nâng caohiệu quả của hình phạt nay trong đầu tranh phịng ngừa và chống tôi pham.

4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu.

4.1. Cơ sở lý luận

Những tư tưởng cơ ban của Triết học Mác - Lénin, tư tưởng Hỗ ChiMinh, các đường lối, chủ trương của Đăng, chính sách của Nhà nước về tơipham, hình phạt, quyết định hình phạt, vé đâu tranh phòng va chống tội pham.và bao vệ quyền con người.

4.2. Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu chuyên ngành như

phương pháp phân tích tổng hop, phương pháp thống kê, phương pháp so sánh đổi chiều, phương pháp logic, phương pháp khảo sát, thực tiễn.

5. Những điểm mới của luận văn.

'Nội dung của luận văn được nghiên cứu từ tổng thể các quy định của Bộ

luật hình sự năm 2015 về hình phạt tù có thời hạn. Từ việc nghiên cửu thực

tiễn, nêu lên những bắt cập, vướng mắc trong các quy định của pháp luật hình.

</div>Trang 11<div class="page_container" data-page="11">

sự cũng như trong q trình áp dung hình phạt tù có thời han ở nước ta đưa ra

để suất về hướng giãi quyết cho phù hợp với thực tiễn nhằm nâng cao hiệu

quả áp dung của loại hình phat nay.

6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn.

6.1. Ý nghĩa lý luận.

Đổ tải góp phân làm sing tõ thêm quy định vé hình phat tù có thời han.và việc áp dung các quy định nay trong xét xử các vụ án hình sự, góp phân.nâng cao nhận thức của những người tiền hành tổ tung, nêng cao hiệu qua củahình phạt tù có thời hạn trong cơng tác xét xử các vụ án hình sự, đáp ứng yêucầu cải cách tư pháp trong tỉnh hình mới.

6.2. Ý nghĩa thực tiễn

‘Vé mặt thực tiễn, kết quả nghiên cứu có thể được Toa án các cấp tham.

khảo dé áp dung đúng hình phat tù có thời han trong xét xử, góp phan nâng cao hiệu quả cơng tác đầu tranh phong chẳng tội phạm.

T. Kết cầu của luận văn.

Ngoài phẫn mỡ đâu, kết luận và danh mục tải liệu tham khảo, luôn văn.

được cơ cầu thành hai chương:

Chương 1: Quy định của Bộ luật hình sư năm 2015 về hình phạt tù cóthời hạn

Chương 2: Thực tiễn áp dụng hình phạt ta có thời hạn trong những năm.

gin đây và giải phap nâng cao hiệu quả áp dụng hình phat ti có thời hạn.

</div>Trang 12<div class="page_container" data-page="12">

CHUONG 1:

QUY ĐỊNH CUA BO LUAT HÌNH SỰ NĂM 2015 VE

HINH PHAT TU CO THOIHAN

1.1. Khai niệm, mục đích, ý nghĩa của hình phat tù có thời hạn.

1.1.1. Rhái niệm hành phạt từ có thời han

Theo Điều 30 BLHS năm 2015, “hinh phat là biển pháp cưỡng chế nghiêm khắc nhất

"ước b6 hoặc hạn chế qu của người, pháp nhân thương mại đó

Nhu vậy, hình phat là biến pháp cưỡng chế nghiêm khắc nhất trong hé

thống các biện pháp cưỡng chế Nhà nước và được Nha nước sử dụng như một công cụ sắc bén trong cuộc dau tranh phòng ngừa va chồng tơi phạm. Tính nghiêm khắc của hình phạt thể hiện ở việc tước bö hoặc hạn chế những quyền.

tủa Nhà nước được quy đình trong Bộ luật này, do Tòa dnGin áp đụng đỗt với người hoặc pháp nhân thương mại pham tôi nhằm

én, lợi ic

tự do, quyền vẻ tài sản, thêm chi cả quyén sống của người bị kết an. Đồng

thời hình phạt bao gid cũng để lại hu quả pháp lý nhất định cho người bi kết

án đỏ là ân tích [19, tr. 227]. Sau khi chấp hành xong hình phat theo ban án,người bị kết án phải mang án tích trong một thời gian nhất định theo quy định

của pháp luật, trong khoảng thời gian nảy néu phạm tội mới có thé bị coi là tái pham, hoặc téi pham nguy hiểm va coi đây là những tình tiết tăng năng trách

nhiệm hình sự áp dung đổi với người phạm tội khí quyết định hình phạt. Tínhnghiêm khắc của hình phạt cịn được.

phạm tội có thé bị áp dụng các hình phạt bé sung như quản chế, cắm cư trú.

hay câm lam những nghề hoặc công việc nhất định... Đây là những biến pháp

‘h trợ cho hình phạt chính nhằm xử lý một cách triệt để đổi với người phạm. tôi trong một số trường hợp để đạt được mục đích tơi đa của hình phạt.

Hình phat được quy định trong BLHS va do Toa án áp dụng đổi với

chính cá nhân người đã có lỗi trong việc thực hiện một tôi phạm vả theo một

lên ngồi hình phạt chính người

</div>Trang 13<div class="page_container" data-page="13">

trình tự riêng biệt. Hình phạt trong BLHS nước ta được quy định ở phản

chung va phan các tôi phạm Phan chung quy định những van để có tinh nguyên tắc liên quan đến hình phạt như khái niệm, mục đích, hệ thơng hình.

phat, căn cứ quyết định hình phat, quyết định hình phat trong trường hop

pham nhiễu tội, tổng hợp hình phạt của nhiễu bản án... Phan các tôi pham. quy định loại hình phạt vả mức hình phạt đo từng loại tơi phạm cụ thể.

Hình phạt chỉ được quy đính bởi BLHS trong moi trường hợp không,được áp dụng một loại hình phạt nảo đó nếu hình phat ấy khơng được quyđịnh trong hệ thống hình phạt ở phn chung và không được quy định trongchế tai của điều luật ma hảnh vi bị xử phạt théa mãn ở các phân các tơi phạm.

Việc bỗ sung hay loại bư một hình phat trong BLHS chỉ thuộc thẩm quyền.

của cơ quan quyển lực Nha nước cao nhất đó là Quốc hội. Đây là đôi hõi củanguyên tắc pháp chế zã hội chủ nghĩa.

Trong áp dụng hình phạt chỉ có Tịa án là cơ quan duy nhất nhân danh

Nhà nước quyết định áp dung hình phạt đối với người phạm tơi, ngồi toa án.

khơng có cơ quan nào khác có quyển quyết định hình phạt. Hình phạt chi có

thể áp dụng đối với người phạm tôi. Một trong những nguyên tắc cơ bản của

luật hình sự nước ta a trách nhiệm bình sự chỉ đặt ra với cả nhân hoặc pháp

nhân phạm tơi. Do đó, hình phat chỉ có thé áp dụng đổi với người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội bị coi là tôi pham. Dưa trên nguyên tắc nay có

thể khẳng định, hình phạt khơng tỉ

đính hay người thân thích của ho cả trong trường hợp họ tự nguyên chịu hìnhphạt thay.

Trong luật hình sự Việt Nam, hệ thống hình phạt bao gồm hình phat

chính va hình phạt bé sung. Theo Điều 32 BLHS năm 2015 được sửa đổi bỏ. sung năm 2017, hình phạt chinh gơm cảnh cáo, phạt tiên, cãi tạo không giam

giữ, trục xuất, tủ có thời han, tù chung thân, tử hình. Hình phat tủ có thời hanđụng đối với người khác trong gia

</div>Trang 14<div class="page_container" data-page="14">

Ja buộc người bi kết án phải chấp hành hình phat tại cơ sở giam giữ trong một thời han nhất định từ 03 thang đến 20 năm, để giáo dục, cải tao người pham. tôi, Nói cách khác, “fi có thời hạn là buộc người bị Xết án phải cách It khỏi xã hội trong thời giam nhất đmh đỗ học tập, iao động cải tạo” [19, tr. 246]. Như vay, thực chất tù có thời hạn là cách ly người phạm tôi ra khỏi mơi trường xã hội bình thường ho đã sống để giáo dục cải tạo. Trong thời gan

chấp hành hình phat tủ có thời han, người bi kết án phải chấp hành đây đủ cácnổi quy, quy chế của trai giam. Họ được hoc văn hóa va học nghề, tham gia

lao đông do trại giam tổ chức và được tao diéu kiện để hình thành và phát triển ý thức tuân thủ pháp luật. Khi có kết quả cải tạo tốt, họ có thể được giảm. án hoặc miễn chấp hành phan hình phạt cịn lại. Trong thời gian bi cách ly ho

‘bj hạn chế một số quyền, như quyên tự do di lại, tự đo kinh đoanh, quyền baucử. Khi người bi kết án tù và phãi chấp hành án nay tại trai giam, họ khơng

cịn những điều kiện nhất định để pham tội mới gây thiệt hai đến an ninh quốc

ia, trất tư, an toàn sã hội [19, tr. 247]. Nghiên cứu phân các tội phạm của

BLHS co thé thấy tù có thời han là hình phạt có tinh phổ biển và thơng dụng nhất.

"Trong luật hình sự Việt Nam, tù có thời bạn là hình phat truyền thống và

có lịch sử lâu đời, là hình phạt chính được quy định phổ biển trong các chế tai của luật hình sự. Trong thực tiễn xét sn, tù có thời hạn được coi là loại hình phạt hữu hiệu nhất để đâu tranh với các loại tôi pham. Theo quy định tại Điển 38 BLHS năm 2015, “th có thời han là việc buộc người bi kết án phat chấp "ành hình phạt tat cơ số giam giữ trong một thời hạn nhất dint. Th có thot han đối với người phạm một tơi có nức tốt thiểu là 03 tháng, và mức tối da là 20

năm Thời giam tam giữ: tam giam được trừ vào thời han chấp hành hinh phat

tì, cứ một ngày tam giữ: tam giam bằng một ngày ti

"Như vay, hình phạt tù có thời han bắt buộc người bi kết án phải cách lykhôi xã hội, khỗi mơi trường sơng hoạt động bình thường trong khoảng thời

</div>Trang 15<div class="page_container" data-page="15">

gian nhất định, ho phải chap hảnh hình phat tại cơ sỡ giam giữ của Nha nước

với quy chế nghiêm ngặt. Ho phải chịu sự giám sát chất chế của cán bộ cơ sởgiam giữ, phải học tập, lao đông theo quy định của pháp luật. So với các hìnhphạt cảnh cáo, phạt tiền, ci tao khơng giam giữ thì tù có thời hạn có nội dungpháp lý nghiêm khắc hơn nhiễu bởi các hình phat đó khơng giam giữ, khơng

tước quyển tự do cia người bị kết án, trong khí đó tủ có thời hạn là hình phat

tước quyên tu do của người bị kết án trong một thời gian nhất định

"Thời hạn của hình phạt tù có thời han lả cơ sở để phân biết hình phạt nay

với hình phat tà chung thân. Tù chung than là hình phạt tước quyên tư do củangười bi kết an khơng thời han. Trong các hình phạt chính xét về mức độnghiêm khắc thì hình phạt tù cỏ thời hạn đứng sau các hình phat khơng tướctự do và đứng trước hình phạt tù chung thân, tử hình

So với Điền 33 BLHS năm 1999 thi Điều 38 BLHS năm 2015 có sư thay

đổi đáng kể. Tại khoăn 2 Điều 38 BLHS năm 2015 quy định: "Không áp hình

phạt tù có thời hạn đối với người lẫn đầu phạm tội it nghiêm trong do vơ ÿ vàcó nơi cư trú rõ rang”. BLHS năm 1909 không quy định nội dung này. Đây là

điểm mới so với các quy định trước đây, khắc phục nhiing thiểu sót trong q.

trình lập pháp,

Tir những phân tích trên có thể đưa ra khải niệm vé hình phạt tà có thời

hạn như sau:

“Ti có thời han là hình phat chính trong hệ thống hình phat áp dung vớingười đã huec hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội bi coi là tôi pham theo đó

họ phải chấp hành hình phạt tại cơ sở giam giữ trong một Rhoảng thời gian nhất dtah và bị hạn chế một số quyén cơ bản của cơng dân!

1.1.2. Mục dich của hành phat tù có thời han

‘Muc đích của hình phạt được hiểu 1a kết quả cân phải đạt được khi quy.

định hình phạt trong BLHS và khi áp dụng hình phạt trong thực tế Khi xác

</div>Trang 16<div class="page_container" data-page="16">

10định mục đích của hình phat trước

hình sự đưới hai gúc độ, đó là bảo vé và các giá trì xã hội và phịng ngừachủng Khi xác định mục đích của hình phat phải xác định kết quả cuối cing‘ma nha nước mong muốn dat được khi quy định trách nhiém hình sự đối vớitơi pham và áp dung hình phạt đổi với cá nhân người pham tơi

chức năng của luật hình sự.

Việc nghiên cửu nội dung, mục đích của hình phat có ÿ nghĩa hết sứccẩn thấy rõ những chức năng của luật

thực hiện

quan trọng, Việc quy định từng loại hình phat nói riêng và hệ thống hình phạt

nói chung ra sao cũng như việc quy định về quyết định hình phạt trong luật và

áp dung hình phat trong thực té zét xử như thé nào cơ bên phụ thuộc vào câu.

trả lới mục đích hình phạt là gi Phù hợp với những quan điểm khác nhau vé

hình phạt sẽ có những quy định khác nhau về hệ thơng hình phạt, vé quyết

định hình phat trong luật cũng như những quan điểm khác nhau về áp dụng tình phạt trong thực tiến.

Trong khoa học luật hình sư có nhiễu quan điểm khác nhau về mục dich của hình phạt, song déu có điểm chung la mục dich cia hình phạt nhằm cải

tao, giáo duc người pham tội thành người lương thiện, có ich cho x4 hội, có ýthức tuân thủ pháp luật, ngăn ngửa họ phạm tơi mới, giáo dục phịng ngừatiêng và phịng ngửa chung

‘Theo Điều 31 BLHS năm 2015, mục đích của hình phat gồm

Mac dich phịng ngừa riêng:

Mục đích phịng ngừa riêng được thể hiện ở việc hình phạt áp dung đổi

với người, pháp nhân thương mai phạm tối không chỉ nhằm trừng tri ma cơn.giáo dục ho tré thành người có ích cho xã hội, ngăn ngừa ho phạm tội mới

Nội dung pháp lý cơ bản của vấn để này chính là sự tước bd, hạn chếnhững quyén va lợi ích hợp pháp của người bị kết an. Mức độ của sự tước ba

hay hạn chế những quyển và lợi ich hợp pháp của họ phụ thuộc vào tính chất

</div>Trang 17<div class="page_container" data-page="17">

mức độ nguy hiểm cho xã hội của hảnh vi, vào nhân thân của người phạm tôi ‘va những tình tiết giảm nhẹ, tăng năng trách nhiém hình su. Vé nguyên tắc hình. phat đã tuyên phải tương xứng với tinh chất mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội, tội phạm cảng nguy hiểm thi hình phạt cảng nghiêm khắc va chỉ có hình phat mới đủ tác đông đến người cỏ hảnh vi phạm tôi, đủ sức dé rin de

giáo dục, cải tao họ trở thành người có ích cho xã hội, ngăn ngừa họ phạm tộimới. Tuy nhiên, luật hình sự nước ta khơng coi trừng tri là mục dich chủ yêu.của hình phạt, mục đích phịng ngừa riêng chủ u la giáo duc, cãi tạo ngườiphạm tối.

Trimg trì và cải tao giáo dục người, pháp nhân thương mại phạm tối,ngăn ngừa họ phạm tội mới là hai muc dich song song tổn tai va có mỗi quan

hệ chặt chế với nhau. Chỉ có thé đạt được mục đích cuỗi cùng và chủ yêu lả

cải tạo, giáo duc người, pháp nhân thương mại pham tơi nêu hình phạt được

ap dụng tương xứng với tính chất mức độ nguy hiểm của hảnh vi phạm tội ho

đã gây ra. Trừng trị là mmc đích nhưng cũng là phương tiện để đạt được mục

đích cuối cùng, chủ yếu của hinh phạt. Trimg trị là cơ sỡ để giáo dục người bi kết án và ngược lại giao đục la để phát huy mat tích cực của trừng tri [19, tr

231, 232]

Mac dich phòng ngừa clung:

‘Theo Bộ luật hình sự 2015 thì hình phat cịn có mục đích "giáo dục hocó ý thức tuân theo pháp luật vả các quy tắc của cuộc sống, ngăn ngừa hopham tôi mới, giáo đục người, pháp nhân thương mại tôn trong pháp luật,

phịng ngừa va đâu tranh chống tội phạm”.

Mục đích phòng ngửa chung được thể hiện ở việc phòng ngừa người

khác phạm tơi, Nha nước quy định hình phạt trong BLHS và đặc biệt khi ápdụng hình phat đối với người có hành vi phạm tội, trong từng trường hợp cu

thể khơng chi tác động trực tiếp đến chính ban thân người pham tội m còn

</div>Trang 18<div class="page_container" data-page="18">

tác động đến tâm lý những người khác trong xã hội. Đối với những người

“khơng vững vàng" hình phạt có tác động rn đe, ngăn ngừa họ phạm tôi

trong tửng trường hợp có thé thay trước hậu qua pháp lý - trách nhiệm hình sự tất yêu phải gánh chịu nêu họ thực hiện hảnh vi nguy hiểm cho xã hội bi coi lả

tơi phạm Với sự rin đe nảy hình phạt có mục đích ngăn ngừa giáo duc ngườikhác tn theo pháp luất, "từ bé ý định pham tội hoặc thân trong hơn trong xử

sự của mình để trở thành xử sự pham tội”. Đối với người, pháp nhân thương,

mại khác trong xã hội, hình phạt có mục đích giáo duc nông cao ÿ pháp luậtcho ho, đông viên khuyên khích moi người trong xế hội tích cực tham gia vàocuộc đầu tranh phòng ngừa và chồng tội phạm.

Đổ đạt được mục đích phịng ngửa chung của hình phạt phải thực hiện

đẳng bô nhiễu biện pháp như biện pháp kinh tế, chính trị, văn hỏa, giáo duc.Trong đó biên pháp tuyên truyền giáo dục pháp luật va nâng cao ý thức pháp

luật trong nhân dân là hết sức quan trọng và có ÿ ngiĩa to lớn. Mục đích phịng ngửa chung chỉ có thé đạt được kết quả tốt khi moi người trong xẽ hội hiểu biết pháp luât, thấy được sự cẩn thiết phải tuân thủ theo pháp luật cũng

như ý nghĩa xã hội của hình phạt. Mục đích phòng ngửa riêng và phòng ngừa

chung là hai mặt của một thể thống nhất (mục đích hình phat), chỉ coi trong mặt nay hay mặt kia đêu có thé dẫn dén hanh vi nguyên tắc pháp chế xã hội

chủ ngiấa khi quyết định hình phạt va lâm cho mục đích hình phạt khơng đạt

được Nếu q coi trọng mặt trừng trị sẽ dẫn đến việc quyết định hình phạt năng, sâm hại đến quyển va lợi ích cũa người bị kết án, có thể làm mắt khả

năng cãi tao, giáo dục người phạm tôi, ngược lại nếu qua coi trong mắt cải

tạo, giáo dục thì có thể dẫn đến việc quyết định hình phạt nhẹ khơng tương. xứng với tính chất mức độ nguy hiểm cia hành vi pham tôi. Hình phạt đã tuyển khơng di sức rén đe, ngăn ngừa những người khác có thé phạm tơi, im mắt lịng tin của nhân dân và sw cơng bằng của pháp luật, không đồng viên.

</div>Trang 19<div class="page_container" data-page="19">

được mot người tham gia đầu tranh va phòng chống tội phạm [19, tr 233,234]

‘Theo BLHS năm 2015, mục dich của hình phạt không chi nhằm trừng tingười, pháp nhên thương mại phạm tội ma còn giáo duc họ ý thức tuân theopháp luật và các quy tắc của cuộc sống, ngăn ngừa họ pham tội mới, giáo ducngười, pháp nhân thương mại khác tơn trọng pháp luật, phịng ngừa và đầu.

tranh chống tơi pham @iéu 31 BLHS năm 2015). Theo đó, trừng trì vừa lả mục đích, vừa lả phương tiên để đạt được mục đích khác. Đây lả mục đích.

của hình phạt nói chung, do vậy là một loại hình phạt trong hệ thống hình

phạt, mục đích của hình phạt tà có thời hạn khơng thể tách rời các nội dung

trên. Tuy nhiên, hình phat tù có thời han có những đặc thù riêng do tỉnh.nghiêm khắc của nó (1ä hình phạt tước tự do của người bị kết án trong thờihan nhất định), do vậy, việc nghiên cứu mục đích hình phạt tù có thời hạn làhồn tồn cần thiết Nó tạo cơ sở dé xác định mục đích Nha nước mong mn.đạt được khí quy định hình phat tà có thời hạn trong luật hình sự và áp dụnghình phat nay trong thực tế

hi áp dung hình phạt tù có thời han đổi với người phạm tơi, Tịa án lảcơ quan thay mặt Nha nước căn cứ vào các quy đính của BLHS, cân nhắc tinh

chất va mức đô nguy hiểm cho 24 hội vé hành vi phạm tôi, nhân thân người

phạm tội, các tinh tiết giảm nhẹ và tăng nặng trách nhiệm hình sự (Điều 50

BLHS năm 2015) quyết định mức hình phạt cụ thể đổi với người pham tối. ‘Vi mức hình phat cụ thé và nội dung tương đối nghiêm khắc của hình phạt tà có thời han (buộc người kết án phải chấp hành hình phạt tại cơ sở giam giữ,

cách ly với zã hội với chế độ quản lý nghiêm ngặt trong một thời gian nhất

định). Tác động đến người bị kết an để ho thay rằng su bị phat la tắt yêu khi

có hành vi phạm tơi bị coi là tội pham, tương ửng với hành vi phạm tội, hình

phat ma người phạm tôi phải chấp hành đủ dé răn đe giáo dục họ tré thành

</div>Trang 20<div class="page_container" data-page="20">

người có ích cho xã hội, có ý thức tuân thủ pháp luật va các quy tắc của cuộc sống xã hội chủ nghĩa. Hình phạt ở day khơng phải lả su tr thủ ma nhằm mục

đích giao duc ho trở thành người lương thiên, đồng thời cách ly người pham.

tôi với đời sống xã hội chịu sự quản lý nghiêm ngặt của Nhà nước cịn để ngăn ngừa họ pham tơi mới. Tội phạm cảng nguy hiểm thì thời gian cẩn phải

cách ly người pham tội ra khỏi đời sống sã hội cảng phải dai. Việc quản lý

giám sát chất chế người bi kết án han chế đến mức thấp nhất khả năng họ có. thể phạm tội lại (mục đích phịng ngừa riêng).

1.1.3. ¥nghia của việc áp đụng hình phat tù có thời han a) Ýngiữa chính trị - xã hội

Xét trên phương diện lý luân cũng như thực tiễn, hành vi vi phạm pháp luật do tội phạm gây ra déu ảnh hưỡng rất zẩu tới xã hội, xâm phạm trực tiếp đến khách thể được Nha nước bảo vệ. Hậu quả xấu của các hành vi trái luật

gây ra như mat an ninh trật tự xã hội, thiệt hại về kinh tế, thiệt hai về tinhmang sức khöe,... Do vậy, việc xét xử các vu an hình sư đổi với các bị cáouôn nhân được rất nhiễu sự quan tâm của toàn xã hội. Qua theo déi việc xétxử các hành vi phạm tôi, người dén sẽ đánh giá năng lực của đôi ngũ cán bô,

củng cổ niêm tin vao chính quyên, Đăng va Nha nước. Đề Nha nước này thực

sự là "của dân, do dân, vi dân”. Ap dụng hình ti có thời han ln có ý nghĩađặc biệt quan trong vé chỉnh tri - zã hôi. Ý nghĩa đó thể hiên rất rổ qua việc ápdụng hình phạt tù có thười hạn đúng, một mặt sẽ nhân được sự đồng tỉnh củadự luận sã hội, tạo ra sự đồng thuận zã hội trong đánh giá tôi phạm, đánh giachính sách hình sự của Nha nước ta. Mất khác, còn tạo niềm tin cho ngườidân vào chi trương, đường lối của Đăng, sự điều hành quan lý của Nhà nước,tăng uy tin của Téa án ~ cơ quan xét xử của nước Cơng hịa XHCN Việt Nam,

thực hiện quyền tư pháp, tạo sự Gn định trong đời sống của nhân dân, người

dân an tâm lao động, sinh sing Khơng đừng lại ở đó, áp dụng hình phạt tù có

</div>Trang 21<div class="page_container" data-page="21">

thời han đúng cịn tác động trực tiếp đến người có hành vi phạm tội, để họ nhận thức được mức độ nguy hiểm hảnh vi của minh gây ra, nhận thwusc

được hình phat đó là phù hop, từ đó người phạm tội sé

tái hịa nhập cơng đẳng, trở thành người cơng dân cd ích và không thực hiền.

hành vi phạm tôi nữa. Ngược lại, khi áp dụng hình phạt tù khơng đúng (hình

phat q nhẹ hoặc qua nặng) sẽ làm mất niém tin của người dân vao những. ging cải tao để sớm.

con người "cảm cân nảy mục”, những cơ quan nhân danh Nhà nước thực thí

pháp luật, uy tin của Dang, chính quyên và Nha nước bi tổn hai, không thé

lên họ chưa nhân thức được hành.hiên tinh ran de đối với người phạm tôi

‘vi của minh là nguy hiểm cho x hội va rất

phạm tội mới

Hon nữa, việc áp dụng hình phạt tù có thời han đúng theo quy định củapháp luật cịn bao dim cho việc bảo dim công lý, bao vé 1é phải, bảo vềquyển con người, bảo về pháp chế xã hội chủ nghĩa trong lĩnh vực hình sự.

tiếp tục thực hiện một bảnh vi

hi áp dụng bình phạt tù có thời han đúng sẽ góp phân cho sư cơng bằng củaxã hội, tăng cường trật tự pháp lý va kỹ cương zã hội

b) Ynghia pháp iy

Ap dung hình phạt tù có thời han cịn có ý ngtifa quan trọng vé mắt pháp

lý. Áp dung đúng sẽ thể hiên được sự đúng dn phù hop của văn bản pháp uất hình sự vào thực tế đời sơng zã hội, sức sống của văn bản pháp luật hình sự sẽ khơng chỉ nằm trong con chữ trên giây. Qua đó, các cơ quan có thẩm. quyên cũng sẽ dé dang phát hiện những bat câp, vướng mắc, thiếu sót cia quy định pháp luật hình sự kịp thời, để tir đó sửa đổi, thay thể, bỗ sung, góp phan ‘hoan thiên hệ thơng pháp luật hình sự, tao được sự thơng nhật trên thực tế

Mỗi giai đoạn phát triển khác nhau, zã hội đều có sự thay đổi, kéo theo sự thay đổi về kinh tế, văn hóa, pháp luật. Pháp luật không thé theo kip được đời sống, mọi dự liệu cũng chỉ ở một mức tương đổi. Do đó, hoạt đơng áp

</div>Trang 22<div class="page_container" data-page="22">

dụng hình phạt tủ có thời hạn cơn la cơ sỡ thực tiễn để kiém nghiệm trên thực

tế các quy định của pháp luật tổ tung hình sự liên quan đến áp dung hình phat

nhằm tổng kết, nit kinh nghiệm và hoàn thiện pháp luật tổ tung hình sự trong xây,

dụng một hệ thống tư pháp hình sư dân chủ, hiêu qua, vì cơng lý, vì con người.

©) Ynghia giáo duc, phịng ngừa.

Áp dụng hình phat tù có thời hạn ngồi mục đích trừng trị thích dingngười phạm tơi, nó con mang một sử mệnh cao cả hon lả giáo dục ngườiphạm tội ý thức tuên theo pháp luật, quy tắc của cuộc sống đồng thời ngănngừa pham tội mới và giá duc người khác. Sư giao duc đó sẽ đạt được chỉkhi áp dụng hình phạt tù có thời bạn một cách đúng dn và công bằng

Khi người phạm tội bi áp dụng một hình phạt tù có thời han q nhẹ so

với tính chất và mức độ nguy hiểm của tơi pham, đã được thực hiện sẽ lam_

andy sinh tâm lý xem thường pháp luật, người dân khơng cịn tin tưởng vào cơquan thực thi pháp luật, ngược lại, nếu hình phat tủ có thời hạn quả nghiêm.

tắt để gây ra têm ly tiêu cực, chan nan trong quá trình giáo dục cdi tạo, sự

khơng tin tưởng vào tính cơng bằng của pháp luật va sự công minh khi tiền hành sét xử: Cả hai tình trang đó déu dẫn đến hậu quả là làm giảm ý ngiãa

phòng ngừa riêng va phòng ngừa chung của hình phat.

"Trường hợp hình phạt tù có thởi han được áp dung một cách đúng đắn sẽ tạo được sw đẳng thuận của toàn xã hội, các cá nhân va tổ chức nhận thay được sự công bằng của pháp luật từ đó tin tưởng vao sự đầu tranh phịng ngừa

tơi pham, tin tưởng vào cơ quan xét xử của nước ta; tao ra hiệu ứng tích cực

để tồn xã hội tham gia tích cực vào cơng cuộc phòng chống tội phạm ở nước ta. Đây là bai học để người dân tuyên truyền pháp luật tới người thân, ban bẻ để nâng cao sự hiểu biết va ý thức chấp hành pháp luật

</div>Trang 23<div class="page_container" data-page="23">

1.2. Quy định của BLHS năm 2015 vé hình phạt tù có thời hạn.

12.1. Thời hạn của hành phạt từ có thời han

Hình phạt tù có thời han đúng như tên gọi của nó là loại hình phạt ln.

gắn liên với một thời hạn nhất định va đây là điểm cơ bản để phân biệt hình

phạt nay với hình phat tù chung thân, tù chung thân là hình phạt tù khơng thời

han. Thời hạn của hình phạt tù có thời han được hiéu là khoảng thời gian pháp luật cho phép có thể tước tu do của người bị kết án, khi người đó bị áp dung

loại hình phạt này.

Thời hạn quy định mức tối thiểu va mức tối đa của hình phạt tủ có thời

hạn lam cơ sỡ cho việc quy định hình phat tù có thời han trong phân các tơipham cũng như việc quyết định hình phạt nay trong thực tế

Điều 38 BLHS năm 2015 quy định mức tối thiểu va mức tơi đa của hình.

phạt tù có thời han đổi với người phạm một tơi là từ 3 tháng đến 20 năm. Đâychính là cơ sở pháp lý cho việc quy định hình phạt tủ có thời hạn trong phan

các tôi phạm của BLHS. Đôi với mỗi câu thành tội phạm cụ thể, mức thấp nhất của hình phạt tù có thời hạn khơng thể dưới 3 tháng và mức cao nhất

không thé vượt quá 20 năm. Khi áp dụng hình phạt tù có thời han đối với

người pham một tội dit ít nghiêm trong dén đâu thì Téa án cũng khơng thể

quyết đính mức phạt thấp hơn 3 tháng, trong trường hợp phạm tôi đặc biếtnghiêm trọng (nến không buộc các trường hợp bị phat tù chung thân hoặc từ

hình) thi Tịa an cũng chỉ có thé áp dụng đến 20 năm tù.

Trong trường hợp pham nhiễu tội, hay phải tổng hợp hình phạt của nhiều

ăn án thì mức hình phạt chung khơng vượt q 30 năm tủ (Biéu 55, 56BLHS). Như vay, theo các quy định của BLHS năm 2015, mức tối đa của"hình phat tù có thời han đối với người pham một tôi là 20 năm, trong trường,

‘hop phạm nhiều tôi hay tổng hợp hình phạt của nhiều ban án thi mức tối đa

của hình phạt tà có thời hạn đến 30 năm. Trong phản các tội pham cia BLHS

</div>Trang 24<div class="page_container" data-page="24">

năm 2015, mức tối thiểu 3 thang của hình phat tù có thời hạn quy định cơ ban

ở các tơi pham ít nghiêm trong, Mức tối đa cia hình phat có thời han là 20năm được quy đính trong các cấu thành tôi pham đặc biệt nghiêm trọng, Thực

tiễn xét xử của các Tịa án thì hình phạt từ có thời hạn Ja hình phạt được ap dung phổ biến nhất.

Qua nghiên cửu quy định cia BLHS của một số quốc gia về tù có thời

‘han cho thay các nước có quy định rat đa dang về van đề nảy. BLHS của Liên.

bang Nga quy định hình phạt tù có thời hạn tại Điều 56 (BLHS Liên bangNga, ban tiếng Việt, nhà xuất bản Công an nhân dân năm 2011). Theo khoản.1 Điều 56, tù có thời hạn là việc đưa người pham tôi cách li khõi xã hội bang

cách chuyển họ đến những nơi giam giữ, các trại giáo dưỡng, cơ sở cải tạo.

chữa bênh, trai cải tao theo chế độ chung, trại cải tao theo chế đô nghiềm ngặtvà trai cải tạo theo chế độ đặc biệt hoặc trong nba tù. Quy định trên vừa nêulên bản chất của hình phạt tù có thời hạn vừa phan ánh cả hình thức giam giữ

người bi kết án. Khoản 2 Điểu 56 quy đính thời han của hình phạt tà là từ 2

tháng đến 20 năm, khoăn 4 diéu nay quy định hình phat tối da trong trường

hợp phạm nhiễu tội 1a hai mươi lãm năm va trong trường hợp tổng hợp hình

phat cia nhiễu bản án là khơng quá ba mươi năm Như vậy tuy BLHS khôngquy định trực tiếp điều kiện áp dung của loại hình phạt nay nhưng quy định véthời hạn cũng như sự phong phú của ché độ giam giữ tại Điểu 56 cũng chothấy phan nào sw linh hoạt và da dang hơn của hình phat tù có thời hạn trongBLHS Liên bang Nga so với BLHS Việt Nam. Bên cạnh đó BLHS Liên bangNea cơn quy inh một hình phat tước tự do khác nhẹ hon so với tù có thời han1a giam giữ. Theo khoản 1 Điều 54 "giam giữ la việc giữ người phạm tôitrong điều kiên cách ly zã hồi hoàn toàn và được áp dụng trong thời han từmột đến sấu thing”. Khoản 2 Điều nay quy định loại trừ khõi phạm vi áp

dụng hình phat nay đổi với người chưa đủ 16 tuổi tính đến thời điểm tuyên án,

</div>Trang 25<div class="page_container" data-page="25">

phụ nữ co thai, phụ nữ có con đưới 14 tuổi. Hình phạt nay một lân nữa thé

hiện tính da dạng của hệ thơng hình phạt va góp phn bảo đảm tính linh hoạt,hợp ly của việc áp dụng hình phat.

BLHS Trung Quốc quy định hình phat tù có thời hạn tại Mục 4 chương,

TIL Điều 45 quy định: “Tu có thời hạn được quy đình từ 6 tháng đền 15 năm,

trừ những trường hợp quy định tại Điểu 50 và Diéu 69 của Bộ luật nay”

Người bi kết án phạt tù có thời hạn bi cách ly khối xế hội và bi bude thi hành.

án trong nha tù hoặc trại cải tao. Nêu có khả năng lao đông déu bị cưỡng chếlao đông @iéu 46 BLHS Trung Quốc), Theo một nghiên cứu vẻ luật hình sự

Trung Quốc, "tù có thời hạn là hình phạt tước tự do của người bị kết án trong thời gian nhất định để thực hiên cưỡng chế lao động và giáo dục, cãi tạo đổi

với ho”

Đôi với những trường hợp đặc biệt, mức cao nhất cia hình phạt ti có thể

lên đến 20 năm Đó là trường hợp khơng bị thi hảnh án từ hình (đã bị kết ántừ hình nhưng được hỗn thi hành va thưa mãn những điều kiện luật đính) thiđược áp dụng tù có thời hạn từ 15 năm dén 20 năm (Điêu 50), phạm nhiêu tơi

có thể tun hình phat chung dén 20 năm @iéu 69 BLHS Trung Quốc)

Phan tích điểm khác nhau giữa mức tơi đa của hình phạt tủ có thời hạn. theo BLHS Việt Nam va Trung Quốc, có thé thay rằng BLHS Trung Quốc.

hop lý hơn BLHS Viết Nam về quy định hình phat tù có thời hạn. Bối lế với

mức tối da l 15 năm (phạm một tội) và 20 năm (phạm nhiễu tôi) 1a vừa đủ để trừng trị người phạm tôi va cải tạo ho, cũng đủ khả năng để đạt được mục

đích phịng ngừa chung. Hạn chế tình trang qua tải trong các trại giam và tiếtkiêm cho ngân sách nha nước

BLHS Cộng hòa pháp năm 1994 quy định vé hình phạt như sau: Ta cóthời han áp dung đối với loai trong tối với bồn mức là 30 năm, 20 năm, 15 năm.

và tối thiểu là 10. năm Tủ có thời hạn áp dụng đổi với khinh tôi gồm tam mức

</div>Trang 26<div class="page_container" data-page="26">

Ja 10 năm, 7 năm, 5 năm, 3 năm, 2 năm, 1 năm, 6 thang va 2 thang. Hình phạttù có thời han không áp dung đổi với tôi vi cảnh. Nhìn vào những quy đính nay

có thể thay sự ré rang và chat chế của việc quy định điều kiện cũng như thời

hạn phạt tù của loại hình phat này. B én cạnh đó viếc khơng quy định hình phattù đối với tôi vi cảnh cũng cho thấy pham wi áp dụng của phạt tù có thời hạn, đồngthời phn ánh ngun tắc phân hóa trong chính sich hình sự của quốc gia nay.

122. Khoảng cách giữa mức tôi thi

‘thai han trong một khung hành phat

Qua nghiên cứu BLHS năm 2015 ta co thé thay rằng một diéu luật quy. định tội danh có thể có một khung hình phạt hoặc có thể có nhiều khung hình.

da của hình phat tit có

phat tủy thuộc vao tính chất mức độ nguy hiểm của mỗi tội phạm. Trong một khung hình phạt, có thé chi có một loại hình phạt tù có théi hạn quy định độc lập (loại này chiếm da số). Nhưng cũng có thể có nhiều loại hình phạt khác nhau với mức đô nghiêm khắc khác nhau cho phép khi áp dụng Téa án có thể Tựa chọn một loại hình phat cụ thé dé áp dụng đối với người phạm tội. Ở loại

này, hấu hết các khung hình phạt déu có sự hiện điền cia hình phat tù có thời

‘han là chế tai lựa chọn với các hình phạt khác. Ở mỗi khung hình phạt, sự có

mặt của hình phạt tù cỏ thời han da với tư cách là chế tai độc lập hay ché tai

lựa chọn với các hình phạt khác thi déu quy đính mức tơi thiểu vả tối da của

loại hình phạt này trong khung,

'Mức tơi thiểu của hình phạt tủ có thời hạn trong một khung được hiểu la mức khỏi điểm cia hình phat nảy trong một khung hình phạt làm giới han cho phép Tịa án lựa chọn mức hình phạt cụ thể khi áp dụng loại hình phạt này.

"Mức tối da của hình phạt tù có thời han trong một khung hình phat được.

tiểu là mức cao nhất của hình phạt tù có thời han lam giới hạn cho phép Toa án lựa chon mức hình phat cụ thể khi áp dụng loại hình phạt nay. Mức tơi đa của khung hình phạt tù có thời han lam cơ sở để phân biệt tội phạm ít nghiêm

trong, nghiêm trọng, rất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trong,

</div>Trang 27<div class="page_container" data-page="27">

Điều 9 BLHS năm 2015 quy định: “Tội pham ít nghiêm trong là tơi

phạm có tính chất và mức độ nguy hiém cho xã hội Rhông lớn mà mức cao nhất của king hình phạt do Bộ luật này quy đình đối với tơi Ấp là phạt tiền, phat cãi tao không giam giữt hoặc phạt tie din 3 năm tì, tơi phạm nghiêm

trong là tơi pham có tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội lớn mài mức cao nhất của kining hình phat do bộ luật này quy am với tội dy là từ trên

3 năm tì dén 7 năm tù; tơi phạm rat nghiêm trong là t6t phạm có tính chất và mức đồ nguy hiém cho xã hội rat lớn mà mức cao nhất của Kung hình phat do bộ luật này quy định đối với tôi ấp là từ trên 7 năm tù đến 15 năm th; tôt phạm đặc biệt nghiêm trong là tơi phạm có tính chất và mức độ nguy hiém cho xã hội đặc biệt lớn mà mức cao nhất cha Rining hình phạt do bộ luật này my định đối với tơi ấy

từ hình

là từ trên 15 năm tt đến 20 năm tì, tù chung thân hoặc

Đồi với các tơi pham ít nghiêm trong mức tối thiểu của hình phạt tù có

thời han thường la 3 tháng hoặc 6 tháng, 1 năm Mức tối da thường là 2 năm,3 năm, có tơi mức tối đa của khung | 1a 1 năm. Ví dụ:

- Điều 156: Tơi vu Rhỗng

hung 1: phạt từ từ 3 tháng đến 1 năm.hung 2: phạt ti từ 1 năm đến 3 năm.

- Điều 158: Tội xâm phạm chỗ ở của người khác

hung |: phạt ti từ 3 tháng đến 2 năm.

- Điều 162: Tôi buộc công chức, viên chute thôi việc hoặc sa thải ngườilao động trái pháp indt

hung |: phạt ti từ 3 tháng đến 1 năm.

Đổi với tôi phạm nghiêm trọng mức téi thiểu của hình phạt tù có thời

hạn có thé là 6 tháng, 1 năm, 2 năm, mức tối đa là 5 năm, 6 năm hoặc 7 năm.

Ví dụ

</div>Trang 28<div class="page_container" data-page="28">

- Điều 100: Tội bức tie

hung |: phat ti từ 2 năm đến 7 năm.

- Điều 128: Tôi vô ý làm chết người

hung |: phat ti từ 1 năm dén 5 năm.

- Điều 141: Tội hiép dâm

hung |: phat ti từ 2 năm đến 7 năm.

Đối với tôi phạm rất nghiêm trong mức tơ thiểu của hình phạt ta có théi hạn.

thường là 5 năm, 6 năm, 7 năm, mức tối da thường là 10 năm, 15 năm Ví đụ:

- Điều 141: Tội niép dâm

hung 2: phat tù từ 7 năm đến 15 năm.

- Điều 143: Tôi cưỡng đâm

Khung 2: phat tù từ 3 năm đến 10 năm.

- Điền 144: Tôi cưỡng dâm người từ đủ 13 tuỗi

hung 1: phat tù từ 5 năm đến 10 năm.

Đồi với các tội pham đặc biết nghiêm trong mức tối thiểu của hình phạt tù in dưới 16 mỗi

có thời han thường là 10 năm, 12 năm, 15 năm va mức tối đa lé 18 năm, 20năm Ví dụ

- Điều 78: Tội lam đụng tin nhiệm chiếm đoạt tài sản

Khung 4: phạt ti từ 12 năm đến 20 năm

- Điều 123: Tội giết người

Khung |: phạt tù từ 12 năm đến 20 năm

~ Điều 174: Tội lita đảo chiếm đoạt tài sản

Khung 4: phạt tù từ 12 năm đến 20 năm

'Việc quy định mức tơi thiểu va tối đa của hình phạt tù có thời hạn trong. một khung xuất phát từ mức độ nguy hiểm cho xã hội của từng hành vi pham. tôi cu thé và yêu cầu đều tranh với chúng, Nhà lam luật tao ra một khoảng cho 'phép người áp dụng trong từng trường hợp có thé lựa chọn một mức hinh phạt

</div>Trang 29<div class="page_container" data-page="29">

«an và tơi da cia hình phạt tù

có thời han trong một khung hinh phat có ý nghĩa hết sức quan trong việc áp

dụng hình phạt, bảo dim cho hình phat có thé đạt được mục dich, bão đảm. được ngun tắc cơng bằng trong luật hình sự. Việc để khoảng cách giữa mức

ho phủ hợp. Khoảng cách giữa mức tối tl

tối thiểu va tối đa trong một khung hình phat quá rộng có ưu điểm có thé dap

tứng được mọi trường hợp khác nhau, khơng "bó tay” Tịa én khí áp dụng hình.phạt Nó mỡ rồng khả năng lựa chon một hình phạt cho tương xứng với mức

độ nguy hiểm cho xã hội của hanh vi phạm tội, các đặc điểm vé nhân thân của.

người pham tội cũng như các tinh tiết tăng năng, giảm nhẹ trách nhiệm hìnhsự Song bên cạnh đó nó cỏ những han chế, đó là tao ra việc tủy tiền, không,

thống nhất trong việc áp dụng hình phạt tù, khơng đảm bão được ngun tắc

cơng bằng trong luật hình sự nhất là trong điển kiện trình độ chun mơn cia

Thẩm phán cịn khơng đẳng déu, công tác hướng.

'Việc để khoảng cách giữa mức tối thiểu va tối đa của hình phạt tù có thời xét xử còn nhiều han chế.

‘han trong một khung hep lại có thé han chế được những nhược điểm nêu trên, song nó dé dan đến khơng đáp ứng được những đòi hỏi trong thực tế xét xử. Do vay, việc xây dưng được khoảng cách cho phủ hợp giữa mức tơi thiểu và tối đa trong từng khung hình phạt là hoàn toàn cần thiết, sao cho khoảng cách. khơng bi q rộng, khơng bi q hẹp có thé phát huy được những ưu điểm va hạn chế được những nhược điểm của chúng, tạo cơ sở cho việc lựa chọn hình phat cụ thể tương xứng với tính chất mức độ nguy hiểm của tội phạm, dap ving được u cầu dau tranh phịng va chống tơi phạm.

1.2.3. Khoảng cách giao nhan (gỗi nhan) về thời gian của các Kinng

"hình phạt từ có thời han

Qua nghiên cứu phan các tội phạm trong BLHS năm 2015 khoảng giaonhau vé thời gian giữa các khung hình phạt tù có thời han như sau:

</div>Trang 30<div class="page_container" data-page="30">

Loat thi nhất, mức hình phạt tơi da của khung hình phạt giảm nhẹ cao hơn mức hình phat tơi thiểu của khung hình phat tăng năng kế tiếp. Giữa mức tối đa của khung hình phạt giảm nhẹ với mức tdi thiểu của khung hình phạt tăng nặng ké tiếp có sự gối nhau một khoảng thời gian. Loại nay tương đổi

nhiều. Ví du:

- Giữa khung hình phạt tù có thời han ở các tội phạm ít nghiêm trọng vớikhung hình phat ỡ các tội phạm nghiêm trọng

Diéu 123: Tội giết người.

hung | phat tù từ 12 năm đến 20 năm.hung 2 phat từ từ 7 năm đến 15 năm

hoảng gối nhau giữa khung 1 và khung 21a 3 năm.

- Giữa khung hình phạt ở các tội rắt nghiêm trọng với khung hình phạt ởcác tội đặc biết nghiêm trọng,

Điều 134: Tôi cổ ý gay thương tích hoặc gây tốn hại sức khỏe của

người Ride

Khung 1 hình phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.hung 2 hình phạt tù từ 2 năm đền 6 năm.

Hình phạt tù có thời han giữa khung 1 vả khung 2 của điều này có géinhau khoản thời gian 1 năm.

- Giữa khung hình phạt ở các tội phạm nghiêm trong với khung hìnhphat & các tội phạm rất nghiêm trong

hung 4 phạt từ từ 7 năm đến 14 nămhung 5 phat tù từ 12 năm đến 20 năm.

Giữa khung 4 và khung 5 có khoảng géi nhau là 2 năm.

'Việc quy định như trên cho phép Tòa án khi áp dung có thé quyết định.

"mức hình phạt cho người bị ap dung khung hình phat tăng năng nhẹ hơn mức

hinh phat của người được áp dung khung hình phạt giém nhẹ liên kể.

</div>Trang 31<div class="page_container" data-page="31">

Co một số quan điểm cho rằng, quy định như trên là chưa hợp lý bởi xét

về góc đơ triệt hoc néu giữa khung hình phat tăng năng với khung hình phạtgiém nhẹ, giữa tôi phạm rất nghiêm trong với tôi phạm đặc biệt nghiêm trong1à có sự khác nhau vé “chất”. “Luong” thay đỗi đến một mức độ nhất định thì

dan đến sự biển vvé “chat”. Như vậy khơng có cớ gì người bi áp dụng hình

phạt ở khung hình phạt tăng năng lại có thể được hưởng mức hình phạt nhe

hơn người bi áp dung ở khung hình phạt giảm nhẹ

Trong thực tiễn áp khi ap dụng BLHS, việc dau tiên người áp dung can

phải sắc định các dấu hiệu định tơi (tinh tiết định tơi) xem người đó có phạm.

tội đó hay khơng, có nằm trong các trường hợp được miễn hình phạt hay

khơng sau đó mới xac định các dấu hiệu định khung hình phạt (tinh tiết định

khung) và cuối củng mới xác định các tình tiết tăng năng giảm nhẹ trách.

nhiệm hình sự Việc quy định các dấu hiệu cho khung hình phạt giảm nhẹ và

các dau hiệu cho khung hình phat tăng nặng (liên ké) là biểu hiện mức đô. nguy hiểm khác nhau trong một tội phạm Xét vé mặt ting thé thi đó la sw phan vạch tương đổi về mức độ nguy hiểm, song xét vé cu thé thi giữa khung. hình phạt giảm nhẹ va khrung hình phat tăng năng lién kể có sự "giáp ranh” Trong triết học được gọi là “điểm nút”. Trong một số trường hợp, việc nghiên

cứu những dầu hiệu định lượng chính 1a cơ sở cho việc xác định tinh tiết địnhkhung hình phạt

Vi du, Điều 173 Tôi trộm cấp tai sản quy định: người nào trém cấp tài sản của người khác có giá trị từ 2.000.000 đồng đến dui 50 triệu đồng có mức cao nhất là đến 3 năm tù. Chiém đoạt tai sin có giá trị từ 50 triệu ding

én dưới 200 triệu đồng là một trong những trường hop bi áp dung 6 khung 2

(điểm e khung 2) có hình phạt từ 2 năm đến 7 năm.

Như vậy, ranh giới để ap dụng khung 1 và khung 2 trong trường hop giữa 50 triệu đồng và đưới 150 tiện đồng là rat “ming”

</div>Trang 32<div class="page_container" data-page="32">

Trong khi đỏ việc xác định các dầu hiệu định tội, định khung mới chỉ la

*điểu kiện cần” chứ chưa phải là “diéu kiên di” cho việc quyết đính hình phạt

để quyết định mức hình phạt cụ thể Tòa án phải tuân theo các quy định của.

BLHS, trong đó việc phải sắc định các tình tiết tăng năng, giảm nhẹ trách.

nhiệm hình sự, nhân thân người pham tơi để lam các căn cứ quyết định

"hình phạt.

‘Vi dụ, trường hợp một người trộm cắp tai sản có giá trị 40.000.000 đẳng,

có nhân thân xu, có nhiễu tình tiết tăng năng trách nhiệm hình sự theo Điều52, khi áp đụng cũng chi áp dung khung 1 Điều 173 (nêu khơng có các tình.tiết quy định tai điểm a, b, c,d, đ, e, g tai khoản 2 Điều 173)

"Trường hợp 2 người trộm cắp tai sản có giá trị 50.000.000 đồng, khơngcó tình tiét tăng năng va khơng có tỉnh tiết giãm nhẹ trách nhiệm hình sự khi

ap dụng van phải áp dụng khung 2 Điều 173.

"Trong hai trường hợp nay, khi quyết định mức hình phat thi trường hợp

1 cẩn phải có mức hình phat cao hơn trường hợp 2 thi mới thỏa đáng mặc dittrường hợp 1 được áp dung ở khung 1 ở loại tôi phạm ít nghiêm trong

‘Nhu vậy, theo quan điểm của tác giả, trong một sô trường hợp giữa mức. tối đa của khung hình phạt giảm nhẹ va mức tối thiểu của khung hình phạt

tăng năng kế tiếp cân có sự géi nhau một khoảng thời gian nhất định, nhất là

trong các trường hợp có quy định "định lượng" để lam cơ sở xác đính tỉnh tiết

định khung hình phạt

G loại nảy có ưu điểm 1a tao sự chủ động cho Tịa án khi lựa chọn mức. hình phạt cụ thể trong các trường hợp đặc biệt bão đảm hình phat tương xứng với tinh chất mức đô nguy hiểm của hành vi phạm tội. Trong trường hợp nay, khi áp dụng khung hình phạt gảm nhẹ có nhiễu tinh tiết tăng năng trách nhiệm hình sự, Tịa án có thé được phép áp dung mức hình phạt cao nhất, cao hơn mức tối thiểu của khung hình phạt tăng năng liên kể. Tuy nhiên, cũng có

</div>Trang 33<div class="page_container" data-page="33">

sự hạn chế, đó là tạo kế hở cho người áp đụng hình phat có thể lam dung khi

lựa chon mức hình phạt cụ thể,

chat va mức độ nguy hiểm cho zã hội của hành vi phạm tội, có thể quá nhe hình phat có thể khơng tương xứng với tinh

hoặc quá năng, nguyên tắc công bằng, nguyên tắc pháp chế dé bị vi phạm. Do vậy, trong các trường hợp cần phải gối nhau một khoảng thởi gan.

nhất định giữa các khung hình phạt thì việc nghiền cứu khoảng thời gian géi

nhau giữa các khung hình phat cu thể là hoan tồn cẩn thiết sao cho khoảng,

gối nhau khơng bị quá rồng và cũng không bị quá hep, tao cơ sỡ cho việc áp

dung hình phạt có thé dat được hiệu quả cao.

1244. Căn cứ quyết định hình phạt từ có thời han

Thứ mức độ nguy hiém của tơi phạm được tực hiện.

Bộ luật hình sự quy định rất rõ: “ Tôi pham là hảnh vi nguy hiểm cho sã hội... ”. Như vay, có thé thay đặc điểm cơ ban của tội phạm chính là tính nguy hiểm cho sã hội. Tức là hảnh vi phạm tôi được thực hiện mang tính chất nguy hiểm cho zã hội vì bản thân nó gây ra hoặc de doa gây ra thiết hai cho các

cân nhắc tinh ch

khách thé - hay còn được goi là các quan hệ xã hội được pháp luật hình sự ‘bao vệ. Vậy tính chất nguy hiểm của tội phạm được xác định như thé nào? Dua vào đâu để ta xác định được hành vi của một ca nhân/tổ chức thực hiện có phải hành vi nguy hiểm cho xã hội hay không? Khi cân nhắc tính chất, mite độ nguy hiểm của hành vi, cần xem xét một cách tổng thể các tình tiết khác nhau của vụ án, trong đó quan trong nhất lả phải xem xét tinh chat, tam

quan trong và ý nghĩa của những quan hệ sã hôi bi hành vi pham tội xâm

pham, hay nói cách khác lả hành vi đó có zâm phạm đến khách thé ma pháp

luật dang bao vệ hay không,

‘Theo Điệu 123 BLHS quy định về tơi giết người thì khung hình phạt cao

nhất từ 12 năm đến 20 năm, tủ chung thân hoặc tử hình, Biéu 134 quy đính vẻ

tơi cổ ý gây thương tich hoặc gây tn hai cho sức khöe của người khác khung

</div>Trang 34<div class="page_container" data-page="34">

hình phat cao nhất tủ từ 12 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân. Sự khác nhauở khung hình phạt của hai tội phạm nay có sự khác nhau la do tính chất, mức

độ nguy hiểm của tội phạm được thực hiện là khác nhau. Bởi khách thể của tôi giết người là quyển sống, quyển được tơn trong va bao vệ tính mang cịn khách thé của tội cổ ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác là quyên được tôn trong và bảo vệ về sức khỏe. Như vậy, ở mỗi tội pham đều hướng tới bảo vệ một khách thể cu thể, chính vi vậy can xem xét ‘hanh vi đỏ có mức độ nguy hiểm đến đâu để từu đó áp dụng hình phạt thật

đúng đắn

:hí quyết định hình phat, trong một bản án, cơ quan xét xử cần phải chỉ

được ra tình tiết cụ thé va tình tiết đó phải chứng minh được tính chất vả mức. độ nguy hiểm cho xã hội ma cơ quan xét xử sẽ căn cử vào tình tiết đó để chọn. loại va mức hình phạt cụ thể để áp dụng đổi với bị cáo.

Trong vụ án, các tinh tiết về thời gian, địa điểm, hoàn cảnh, hậu quả,

phương pháp, phương tiên thực hiên tôi pham, cẩn chú ÿ, tinh tiết đó có được.nhả làm luật quy định là những dẫu hiệu bắt buộc của cầu thanh tôi phạmkhơng, Trong trường hợp đó, những tinh tiết nói trên có ảnh hưởng ở mộtmức đơ nhất định đến việc quyết định hình phat. Trường hợp những tỉnh tiétnói trên khơng được các nha lam luật quy đính là những dâu hiệu bắt buộc củacấu thảnh tội phạm thì chúng khơng có ý nghĩa đổi với việc định tơi danh,

nhưng có ý nghĩa rất lớn trong việc quyết định hình phạt đổi với bị cáo. Vì ‘vay, trong mọi trường hợp, can phải xác định và cân nhắc các tình tiết đó dé có căn cứ đây đủ cho việc quyết đính hình phat đổi với bi cáo.

Khơng những u tổ tinh tiết là yếu tổ quan trọng trong việc cân nhắc. mức độ, tính chất nguy hiểm của hành vi phạm tội ma yếu to hậu qua do tôi

pham gây ra cũng ảnh hưởng tới việc quyết định hình phạt. Cần xem xét hậu.

quả đó có phải là hậu quả nguy hiểm và hậu quả đó có là dấu hiệu bắt buộc

</div>Trang 35<div class="page_container" data-page="35">

của tôi phạm hay khơng. Khí hậu quả được quy đính là đầu hiệu bắt buộc của

cấu thành tội phạm thì chúng khơng được coi là dấu hiệu tăng năng. Các hâu

quả không được luật quy định là dầu hiệu bắt buộc của cầu thành tội phạm có

ý nghĩa rất quan trong đổi với việc quyết định hình phạt. Một hành vi pham.

tội có thể gây ra hậu quả lả những thiệt hại vé vật chất lẫn những thiệt hại về:

các mặt khác,

Tiếp đó, để cân nhắc tính chat, mức độ nguy hiểm của tội phạm được. thực hiện cân xác định các loại và mức độ của lỗi bị cáo khi thực hiện tơi

pham Theo quy din của pháp luật hình sự, thơng thường, các tôi thực hiện

với lỗi cô ý và lỗi vơ ý được quy định độc lập và có chế tai khác nhau. Tuy. nhiên, vẫn cịn có một số tội phạm được thực hiện do lỗi cổ ý hoặc lỗi vơ ý (ví dụ, tơi làm chết người trong khi thi hành công vụ quy định tại Điều 127 BLHS). Trong trường hợp này, tôi pham được thực hiền do lỗi cổ ý sẽ được đánh giá có tính nguy hiểm cho xã hội cao hơn so với trường hợp được thực hiện do lỗi vơ ý va hình phạt được áp dung nghiêm khắc hơn. Như vay, khi quyết định áp dung hình phat tù có thời hạn, cén em sét mite độ lỗi của hảnh

vi phạm tội.

Khi giải quyết vụ án, nhiêm vu cia Toa án là phải làm sáng td mục dich,

đông cơ của tội phạm, vì đây là u tổ có nh hưởng đến việc quyết định hình phat. Trong một s tơi, đơng cơ mục đích cịn có thể được coi là tình tiết tăng

năng hoặc tình tiết giém nhẹ khi quyết định hình phạt. Bởi lẽ, có những đơng

cơ, mục đích phạm tơi gây lên sư công phẫn lớn cho xã hội, lâm tăng năng "mức hình phạt, ngược lai có những động cơ, mục đích lêm giảm nhe lỗi cla bị

cáo và làm giảm nhẹ mức hình phạt

Tit những căn cứ trên, có thể thấy việc xc định tính chất, mức độ nguy. hiểm của tội phạm được thực hiện có ý ngiĩa rất quan trong đổi với việc quyết định hình phạt. Tịa án khi xác định tính chất, mức độ nguy hiểm của tội

</div>Trang 36<div class="page_container" data-page="36">

pham được thực hiện ngoài việc xem xét một cách độc lập tinh tiết của vụ án.

còn phải xem xét mỗi liên hệ giữa các tinh tiết, dấu hiệu cia vụ an dé quyết

định hình phat tù có thời han phù hợp, dim bảo su nghiêm minh của pháp luậtvà sử khoan hồng của Nhà nước đổi với bi cáo.

Thứ hat, cân nhắc nhân thân người bị ket tơi

Bộ luật hình su năm 2015 được ban han, chủ thể thực biện hảnh vi nguy hiểm cho xã hội đã được mở rộng, phù hợp với thực tế chung và xu hướng phát triển. Cu thể theo khoản 1 Điều 8 BLHS năm 2015. “7õi phar là

ành vt nguy Ìucho xã hội do người có năng lực trách nhiệm hình sự hoặc

"pháp nhân thương mat thực hiện một cách cổ § hoc vơ j."" Chủ thé phạm tơi

theo quy đính của pháp luật hình sự Viết Nam hiện hành bao gồm cả cá

nhênvà pháp Hầu thương mại: Việt mỡ xơng phạm vì: về chủ thể chink lẽ điểm mới mang tinh cập nhật theo thực tế xã hội. Tuy nhiên, đây cũng là chủ. thể mang tinh đặc biệt, bởi lẽ khí xem xét quyết định hình phạt đổi với pháp

nhân thương mại, thì khơng có đưa ra u tổ nhân thân và khơng áp dụnghình phạt tù có thời hạn.

Do đó, khi đặt ra vấn để sác định nhân thân của người bi kết tội, cân.

được hiểu là xác định nhân thân của con người cụ thể, có tổng hợp các đặc điểm về mặt sinh học và cả mặt xã hội như tuổi đời, trình độ văn hóa, lịch sử ‘ban thân, hồn cảnh gia đình... Hay có thể hiểu theo cách nhân thân là một khái niệm nhiêu mặt, bao gồm những đặc điểm, đặc tỉnh khác nhau thể hiện. ‘ban chất xã hội, thể hiện tinh c biệt va tính không lặp lại của người thực hiện "hành vi nguy hiểm cho 24 hội bị pháp luật hình sự coi là tội phạm.

Theo quy định của pháp luật, khi quyết định hình phạt, Toa án phải xác

định, cân nhắc nhân thân người bị kết tối, tức là xem xét những đặc điểm, đặc. tính nói trên, làm cơ sỡ cho việc xác định và đánh giá mức độ nguy hiểm cho xã hội của người bi kết tôi. Những đặc điểm, đặc tính hoặc là đã được chỉ rổ

</div>Trang 37<div class="page_container" data-page="37">

trong quy định của pháp luật (Điểu 51 và 52 của BLHS năm 2015) hoặc là ở

dang pháp luật cho phép Toa an cân nhắc trong trường hợp những đặc điểm,

đặc tinh ấy không được chỉ ra trong luật, nhưng chúng có ý nghĩa đổi với việc

quyết định hình phạt. Mỗi đặc điểm, đặc tính có ý nghĩa khác nhau đổi với việc quyết định hình phat va mức độ ảnh hưởng của mỗi đặc điểm, đặc tính ay tuỷ thuộc vào việc nó được biểu hiện cụ thể như thé nao trong từng vụ án cụ thể,

Các đặc điểm nhân thân tác động lên việc quyết định hình phạt 6 ba góc đơ khác nhau. Thử nhất, ảnh hưởng đến tính chất, mức độ nguy hiểm của tội phạm như tái phạm, tai phạm nguy hiểm, phạm tôi nhiều lẫn... thứ hai, khả

ning cãi tạo, giáo dục người pham tội để đạt được mục đích hình phat như tái

phạm, người chưa thảnh miên, người giả... va thứ 3 là các đặc điểm thể hiện.

tính nhân đạo của pháp luật, sự đánh giá 24 hội, sự "tã công" của Nhà nướcnhư nhân thân tốt, phụ nữ có thai, người bị bênh, người được khen thưởng,

"Mục dich của việc xác định nhân thân người bị kết tôi nhằm lam sáng tỏ

các nguyên nhân, các điểu kiên phạm tôi, các diéu kiện hình thánh nhân cách,

đạo đức, lỗi sống, cư xử, trình đồ văn hoa, các mối quan hệ nói lên mất tốt,

mặt xấu của người phạm tôi. Bởi những đặc điểm nay ảnh hưởng đến việc

quyết định hình phat hay nói cách khác ảnh hưỡng đến việc áp dung hình phat

tù của hơi đồng xét xử. Những đặc điểm, đặc tính đó bao gồm sự cư xử trong.

cuộc sống, quan hệ với các thành viên trong gia đình, trong xã hội, các dngnghiệp trong công tác, trong lao động, tinh than, thái đô đổi với công việcchung, tải sản chung, thái độ chấp hảnh kỹ luật, uy tín trong tập thể, lối sông,đạo đức, tham gia chiên đầu bão vệ Tổ quốc, thương binh, có người trong gia

đính là liết đ... Khi cân nhắc các đặc điểm, đặc tinh đó, Toa án phải ghi rõ di với việc quyết

trong bản án vả nói rổ chúng có ảnh hưởng như thể nàođịnh hình phat.

</div>Trang 38<div class="page_container" data-page="38">

Trong mỗi vụ an hình sự khác nhau, nhân thân người bị kết tội cũng co sự khác nhau. Vì vậy, trong mỗi vụ án Tòa an phải chỉ rõ các tinh tiết chứng, minh mức độ, tinh chất nguy hiểm cho sã hội của nhân thân người bị kết tôi Cu thể là phải chỉ rõ các mặt tốt lẫn mặt xâu, mặt tiêu cực của người bi kết án. Trên cơ sở đó, Téa án đổi chiều, so sảnh giữa mặt xâu và mat tốt để đưa ra

loại hình phạt, mức hình phat tủ phủ hợp

u cầu Tồ án phải zác định nhân thân người bị kết tôi là một trong những biểu hiện của nguyên tắc nhân đạo, công bằng được thể hiện rõ trong. tuật hình sự, đã được thực tiễn xét xử khẳng định vả ghi nhận. Khi Tịa án áp

dụng đúng quy định này có ý ngiĩa cai tao, giáo dục và phòng ngừa rất lớn

Tint ba, cân nhắc các tình tiết tăng nặng. giảm nhe trách nhiệm hình sự Các tinh tiết giảm nhẹ TNHS là những tinh tiết khác nhau vé tôi phạm đã thực hiện, về nhân thân người phạm tôi được quy định cụ thể trong luật hoặc. khơng được quy đính cụ thể trong luật nhưng được Toa án cên nhắc với ý nghĩa làm giém nhẹ trách nhiệm hình sự và hình phạt đi với người pham tối. Các tình tiết tăng năng la những tinh tiét khác nhau vẻ tôi pham được quy định cu thể trong luật va có ý nghĩa làm tăng năng trách nhiệm hình sự va

hình phạt đối với người phạm tôi

Các tinh tiết giảm nhẹ, tăng năng trảch nhiệm hình sự được quy định tạiĐiều 51 và 52 BLHS năm 2015. So với các tinh tiết giảm nhẹ, tăng nặng trách

nhiệm hình sự được quy định tai Điều 46, 48 BLHS năm 1900 thi các tinh tiết

giảm nhẹ, tăng năng trách nhiệm hình sự được quy đính trong BLHS năm2015 gia tăng nhiễu hơn, các tinh tiết giảm nhẹ tăng 04 tinh tiết, các tình tiếttăng năng tăng DI tinh tiết

(Qua trình áp dung các tinh tiết giảm nhẹ, tăng năng trách nhiêm hình sựTịa án phải tuân thủ nguyên tắc các tỉnh tiết giảm nhẹ và tăng năng trách

nhiệm hình su đã được quy đính là dâu hiệu định tội hoặc định khung hình

</div>Trang 39<div class="page_container" data-page="39">

33phat thì khơng được coi la tinh

hình phạt tù. Tuy nhiên, Điều 51 BLHS 2015 đưa ra những quy định mỡ hon, khi cho phép Téa an có thé coi đâu thú hoặc tình tiết khác là tinh tiết giảm. nhẹ. Quy định này mang lại "lợi ich lớn” cho người bi kết

được giảm mức hình phạt hay thay đổi biện pháp chấp hảnh hình phạt, tao. điều kiện để ban thân ho sớm được tái hòa nhập công đồng, chung sức xây

giảm nhẹ, tăng năng trong khi áp dụng

tơi, họ có cơ hội

dựng ga đính Trong một vụ án hình sự néu có cơng nhiễu tinh tiết giảm nhẹ,mức đơ giảm nhe của timg tình tiết cảng lớn thi mức độ giảm nhẹ hình phat

cảng lớn và trong một số trường hợp, có thể quyết định một hình phạt dưới. mức thấp nhất mả điều luật đã quy định, hoặc chuyển sang một loại hình phạt khác thuộc loại nhẹ hơn, hoặc miễn hình phat.

(Qua thực tiễn điều tra, truy tổ và xét xử cho thay rằng nhiều vụ án bao gầm cả tinh tiét giảm nhẹ, tăng năng trách nhiệm hình sự. Trong trường hop nay, yêu câu đặt ra là Toa án phải danh giá, cân nhắc các tinh tiết do dé co thé quyết định một hình phạt cơng bing, hợp lý, phù hop với lỗi của người pham. tôi. Nhưng thực tiễn xét xử cho thấy Tồ án thường gặp khó khăn lớn khi

đánh gia, cân nhắc các tình tiết giảm nhẹ và tăng năng trảch nhiệm hình sựtrong những trường hợp đó. Do đó, trong trường hợp nảy cẩn phải dn giá

toản diện, đây di trong một tổng thể thông nhất cả các tình tiết giãm nhẹ lẫn.

các tình tiết tăng năng, Không được đánh giá, xem xét một chiễu các tình tiếtđó. Viée đánh gia các tinh tiết giảm nhe va tăng năng một cách toàn diện, đây

đủ trong một tổng thể là cách tốt nhất để xác định có trọng lượng, ý nghĩa của.

các tinh tiết đối lập nhau khi quyết định hình phạt

Vi vậy, xác định các tinh tiết giảm nihe va tăng năng TNHS có ý nghĩa pháp lý hết sức quan trong trong quyết đính hình phạt nhằm đảm bao cho hình. phat được tuyến một cách công bằng, thể hiện sư tương xửng giữa mức đô nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tôi với mức đô TNHS được áp dung.

</div>Trang 40<div class="page_container" data-page="40">

Ngoài ra, tại khoản 2 Điều 38 BLHS năm 2015 quy định: “Khơng dp

dung hình phạt tù có thời han đổi với người iẫn đầu phạm tội ít nghiêm trong do vơ ý và có nơi cứ tr rổ rang”. Đây là trường hợp khơng cân áp dụng hình

phạt tù có thời han đổi với người pham tội béi hành vi ma người đó thực hiện

gây nguy hai khơng lớn đôi với zã hội, phạm tội lần đầu vả có nơi cư trú rổ. ràng. Những trường hợp nay, Tịa án hồn toản có thé áp dụng các hình phạt

không tước tư do, không cách li người phạm tôi khơi xã hơi mà cho họ có cơ

hội tự cải tao, sửa chữa lỗi lâm trong chính cuộc sống đời thường. Điều nay

đồng thời làm giảm tinh trang quá tai cho các cơ sở giam giữ và giảm bét cáckinh phí mà Nha nước phải chỉ trả cho cơng tác thi hành án.

12.5. Quyết định hành phat từ có thời hạn trong một số trường hợp đặc biệt

1251 Ong

Căn cứ để tịa án có thể quyết định hình phat nhẹ hơn so với quy định của.

bộ luật hình sự là người pham tội phải có ít nhất hai tình tiết giảm nhẹ tráchnhiệm hình sự được quy định tại khoản 1, Điều 51 BLHS, Trong trường hợpcó di các điểu kiện quy định tai khoản 1 hoặc khoản 2 điều nay nhưng điểuluật chi có một khung hình phat hoặc khung hình phat đó lả khung hình phạt

nhẹ nhất thi Toa án có thể quyết định hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt hoặc chuyển sang một hình phat khác thuộc loại nhe hơn. Lý do cũa

việc giảm nhe phai được ghi 18 trong bản án.

inh hình phat nhề hơn so với guy nh của Bộ luật hình see

Từ quy định trên có thể rút ra kết luận về giới hạn mức thấp nhất của.

khung hình phạt là tới mức thấp nhất của khung hình phạt liên kể nhẹ hơn

khung hình phạt áp đụng, hoặc dưới mức thấp nhất của khung áp dụng hoặc chuyển sang khung hình phạt khác thuộc loại nhe hơn nêu khung hình phạt áp dụng lễ khung hình phạt đuy nhất của diéu luật hoặc lả khung hình phạt nhe

nhất của diéu luật

</div>